4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu

DOĞRUDAN
YABANCI YATIRIMLAR KANUNU


 


Kanun Numarası                    : 4875


Kabul Tarihi                           : 5/6/2003


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 17/6/2003        Sayı  : 25141


Yayımlandığı Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   :
42


 


Amaç ve kapsam


Madde 1 - Bu Kanunun amacı, doğrudan yabancı yatırımların özendirilmesine,
yabancı yatırımcıların haklarının korunması ile yatırım ve yatırımcı tanımlarında
uluslararası standartlara uyulmasına, doğrudan yabancı yatırımların gerçekleştirilmesinde
izin ve onay sisteminin bilgilendirme sistemine dönüştürülmesine ve tespit edilen politikalar yoluyla doğrudan
yabancı yatırımların artırılmasına ilişkin esasları düzenlemektir. Bu Kanun, doğrudan
yabancı yatırımlara uygulanacak muameleyi kapsar.


 


Tanımlar


Madde 2 - Bu Kanunda geçen;


a) Yabancı yatırımcı: Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım yapan,


1) Yabancı ülkelerin vatandaşlığına sahip olan gerçek kişiler ile yurt dışında
ikamet eden Türk vatandaşlarını,


2) Yabancı ülkelerin kanunlarına göre
kurulmuş tüzel kişileri ve uluslararası kuruluşları,


b) Doğrudan yabancı yatırım: Yabancı yatırımcı tarafından,


1) Yurt dışından getirilen;


- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca alım satımı yapılan konvertibl para
şeklinde nakit sermaye,


- Şirket menkul kıymetleri (Devlet tahvilleri hariç),


- Makine ve teçhizat,


- Sınaî ve fikrî mülkiyet hakları,


2) Yurt içinden sağlanan;


-Yeniden yatırımda kullanılan kâr, hâsılat, para alacağı veya malî değeri
olan yatırımla ilgili diğer haklar,


- Doğal kaynakların aranması ve çıkarılmasına ilişkin haklar,


gibi iktisadî kıymetler aracılığıyla;


i) Yeni şirket kurmayı veya şube açmayı,


ii) Menkul kıymet borsaları dışında hisse edinimi veya menkul kıymet borsalarından
en az % 10 hisse oranı ya da aynı oranda oy hakkı sağlayan edinimler yoluyla mevcut
bir şirkete ortak olmayı,


c) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,


ifade eder.


 


Doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin esaslar


Madde 3 - a) Yatırım serbestisi ve millî muamele


Uluslararası anlaşmalar ve özel kanun hükümleri tarafından aksi öngörülmedikçe;



1- Yabancı yatırımcılar tarafından Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım yapılması
serbesttir.


2- Yabancı yatırımcılar yerli yatırımcılarla eşit muameleye tabidirler.


b) Kamulaştırma ve devletleştirme


Doğrudan yabancı yatırımlar, yürürlükteki mevzuat gereğince; kamu yararı
gerektirmedikçe ve karşılıkları ödenmedikçe kamulaştırılamaz veya
devletleştirilemez.


c) Transferler


Yabancı yatırımcıların Türkiye'deki faaliyet ve işlemlerinden doğan net kâr,
temettü, satış, tasfiye ve tazminat bedelleri, lisans, yönetim ve benzeri anlaşmalar
karşılığında ödenecek meblağlar ile dış kredi ana para ve faiz ödemeleri, bankalar
veya özel finans kurumları aracılığıyla yurt dışına serbestçe transfer edilebilir.



d) (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 11/3/2008 tarihli ve E.: 2003/71,
K.: 2008/79 sayılı Kararı ile.)


e) Uyuşmazlıkların çözümü


Özel hukuka tabi olan yatırım sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların
çözümü ile yabancı yatırımcıların idare ile yaptıkları kamu hizmeti imtiyaz şartlaşma
ve sözleşmelerinden kaynaklanan yatırım uyuşmazlıklarının çözümlenmesi için; görevli
ve yetkili mahkemelerin yanı sıra, ilgili mevzuatta yer alan koşulların oluşması
ve tarafların anlaşması kaydıyla, milli veya milletlerarası tahkim ya da diğer uyuşmazlık
çözüm yollarına başvurulabilinir.


f) Nakit dışı sermayenin değer tespiti


Nakit dışındaki sermayenin değer tespiti, Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde
yapılır. Yabancı ülkelerde kurulu bulunan şirketlerin menkul kıymetlerinin yatırım
aracı olarak kullanılması halinde, menşe ülke mevzuatına göre değer tespitine yetkili
makamların veya menşe ülke mahkemelerince tespit edilecek bilirkişilerin ya da uluslararası
değerlendirme kuruluşlarının değerlendirmeleri esas alınır.


g) Yabancı personel istihdamı


Bu Kanun kapsamında kurulan şirket, şube ve kuruluşlarda istihdam edilecek
yabancı uyruklu personele, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çalışma izni
verilir.


(Mülga ikinci cümle: 28/7/2016-6735/27 md.)


(Mülga üçüncü-dördüncü cümle: 28/7/2016-6735/27 md.)


h) İrtibat büroları


Müsteşarlık, yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş şirketlere, Türkiye'de
ticarî faaliyette bulunmamak kaydıyla irtibat bürosu açma izni vermeye yetkilidir.


 


Politika belirleme ve bilgi isteme


Madde 4 - Müsteşarlık; kalkınma plân ve yıllık program hedeflerini,
ülkenin genel ekonomik durumunu, dünyadaki yatırım eğilimleri ve ilgili kamu kurum
ve kuruluşları ile özel kesim meslek kuruluşlarının görüşlerini dikkate alarak,
doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin politikaların genel çerçevesini belirlemeye,
bu amaçla diğer kuruluşların faaliyetlerine katılmaya yetkilidir. Doğrudan yabancı
yatırımları ilgilendiren mevzuatta yapılacak değişiklik ve yeni mevzuat taslakları
hakkında Müsteşarlığın uygun görüşü alınır.


Müsteşarlık, doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin bilgi sistemini kurmak ve
geliştirmek amacıyla, yatırımlar hakkındaki istatistiki bilgileri, her türlü kamu
kurum ve kuruluşları ile özel kesim meslek kuruluşlarından istemeye yetkilidir.


Yabancı yatırımcılar, yatırımları ile
ilgili istatistiki bilgileri Müsteşarlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenen
usul ve esaslar çerçevesinde Müsteşarlığa bildirirler. Söz konusu bilgiler
istatistik amaçları dışında ispat aracı olarak kullanılamaz.


 


Çeşitli hükümler


Madde 5 - a) Mevcut yabancı sermayeli kuruluşlar


18.1.1954 tarihli ve 6224 sayılı Kanun kapsamında kurulan şirketler, kazanılmış
hakları saklı kalmak kaydıyla bu Kanuna tabidirler.


b) Yönetmelik


Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin esaslar Kanunun yayımını izleyen bir ay içerisinde
Müsteşarlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.


c) Yürürlükten kaldırılan hükümler


18.1.1954 tarihli ve 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu yürürlükten
kaldırılmıştır.


Mevzuatta, 6224 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanunun ilgili hükümlerine
yapılmış sayılır.


d) Bu Kanun hükümlerine ilişkin değişiklikler, ancak bu Kanuna hüküm eklenmek
veya bu Kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenir.


 


Geçici Madde 1 - Bu Kanunun uygulanmasını göstermek üzere
hazırlanacak yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut kararname, tebliğ
ve genelgelerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam
olunur.


 


Yürürlük


Madde 6 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


Madde 7 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





4875
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA
MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN


YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren Kanunun/ KHK’nin/ İptal Eden Anayasa Mahkemesi
Kararının Numarası



4875 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






Anayasa Mahkemesi’nin 11/3/2008 tarihli ve E.: 2003/71, K.:
2008/79 sayılı Kararı



3



16/4/2008 tarihinden başlayarak altı ay sonra 16/10/2008






6735



3



13/8/2016