Diğer Üretim Faaliyetlerinde Mevcut En İyi Teknikler Tebliği

DİĞER ÜRETİM FAALİYETLERİNDE MEVCUT EN İYİ TEKNİKLER
TEBLİĞİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1)
Bu Tebliğin amacı; çevrenin ve insan sağlığının bütüncül olarak korunması
için sıfır kirlilik hedefleri doğrultusunda entegre kirlilik önleme ve
kontrol yaklaşımıyla hava, su, toprak, gürültü ve koku kirliliğine neden
olan diğer üretim sektöründen kaynaklı sanayi emisyonlarını ve atık
oluşumunu kaynağında önlemek ve azaltmak ile kaynakları verimli kullanmak
için sanayide yeşil dönüşüme, döngüsel ekonomiye ve karbonsuzlaşmaya
yönelik işletmelerin sanayide yeşil dönüşüm (SYD) belgelendirme sürecine
esas Mevcut En İyi Teknikler (MET) ile Mevcut En İyi Teknikler ile ilişkili
emisyon seviyelerini (MET-İES) düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ, 14/1/2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliğinin EK-1’inin 6.1 inci, 6.2
nci, 6.3 üncü, 6.4 üncü, 6.5 inci, 6.6 ncı, 6.7 nci, 6.10 uncu ve 6.11 inci
maddelerindeki faaliyetleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1)
Bu Tebliğ, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 3 üncü, 8 inci
ve 11 inci maddeleri, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 103 üncü ve 104 üncü maddeleri ile
14/1/2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel
Emisyonların Yönetimi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1)
Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

b) Emisyon:
Maddelerin, titreşimin, ısı veya gürültünün işletme veya tesiste yer alan
bir veya birden fazla kaynaktan havaya, suya ya da toprağa doğrudan veya
dolaylı biçimde bırakılmasını,

c) Emisyon sınır
değeri (ESD): Bir emisyonun belirli parametrelerle ifade edilen kütlesinin,
belirli zaman dilimi içinde aşılmaması gereken konsantrasyonu ve/veya
seviyesini,

ç) Mevcut En İyi
Teknikler (MET): Çevrenin bir bütün olarak en yüksek düzeyde korunmasında
teknolojik ve ekonomik sürdürülebilirliği uluslararası kabul görmüş olan ve
SYD belgesinin gerekliliklerine temel oluşturan, en etkin, ileri,
uygulanabilir, temiz üretim tekniklerini,

d) Mevcut tesis:
Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan veya çevresel etki
değerlendirmesi mevzuatına göre başvurusu bulunan tesisi,

e) MET ile
ilişkili emisyon seviyesi (MET-İES): Sektörel MET dokümanlarında, belli bir
zaman dilimi içerisinde, belirli referans koşulları altında ortalama bir
değer olarak ifade edilen, MET veya MET kombinasyonu uygulanarak elde
edilen, normal işletme koşullarında erişilen emisyon seviyesi aralığını,

f) Yeni tesis:
Mevcut tesis tanımı dışında kalan tesisi,

g) Yönetmelik:
14/1/2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel Emisyonların
Yönetimi Yönetmeliğini,

ifade eder.

(2) Bu Tebliğdeki
diğer teknik terimlerin tanımları EK-1’de yer alır.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar

Genel MET,
sektörel MET ve MET-İES’ler

MADDE 5- (1)
Bu Tebliğin uygulanmasına yönelik genel hususlar EK-1’de yer alır.

(2) Bu Tebliğde
yer alan genel MET ve sektörel MET birlikte uygulanır.

MET uyum
durumu puanlaması ve çevresel performans skoru

MADDE 6- (1)
Tesislerin MET’e uyum durumu Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanan
sektörel tebliğlerle uyumlu puanlama tablosu ile hesaplanarak SYD belge
kategorisi belirlenir.

(2) Tesislerin
çapraz medya etkisi gözetilerek, çevresel performans skorlarının
algoritması Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanır.

Genel MET

MADDE 7- (1)
Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Genel çevresel
performans.

b) Çevre yönetim
sistemi.

c) Materyal
yönetimi ile iyi bakım ve temizlik.

ç) İzleme.

d) Su ve atıksu
yönetimi.

e) Enerji
tüketimi ve verimliliği.

f) Kaynak
verimliliği.

g) Kimyasal
yönetimi, tüketimi ve ikamesi.

ğ) Atık yönetimi.

h) Gürültü
emisyonları.

ı) Koku
emisyonları.

i) Toz
emisyonları.

j) Havaya
emisyonlar.

k) Suya
emisyonlar.

l) Toprağa ve yer
altı suyuna emisyonlar.

m) Temel proses
parametreleri ile suya ve havaya emisyonların izlenmesi.

n) Tesisin
kapatılması.

Kağıt hamuru,
kağıt ve karton üretimi için sektörel MET

MADDE 8- (1)
Kağıt hamuru, kağıt ve karton üretiminden kaynaklanan emisyonların
azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri
çerçevesinde atık oluşumunun önlenmesi ve azaltılması için EK-2’deki MET
asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Atık su ve
suya emisyonlar.

b) Havaya
emisyonlar.

c) Atık oluşumu.

ç) Enerji
tüketimi ve verimliliği.

d) Materyal
yönetimi.

Ahşap levha
üretimi için sektörel MET

MADDE 9- (1)
Ahşap levha üretiminden kaynaklanan emisyonların azaltılması, kaynakların
verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atık
oluşumunun önlenmesi ve azaltılması için EK-3’teki MET asgari olarak
aşağıdaki hususları içerir:

a) Havaya
emisyonlar.

b) Suya
emisyonlar.

Tekstil
sektörü için MET

MADDE 10- (1)
Tekstil üretiminden kaynaklanan emisyonların azaltılması, kaynakların
verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atık
oluşumunun önlenmesi ve azaltılması için EK-4’teki MET asgari olarak
aşağıdaki hususları içerir:

a) Ham yün
liflerinin pişirme ile ön işlemi için MET sonuçları.

b) Lif eğirme
(yapay lif haricindekiler) ve kumaş üretimi için MET sonuçları.

c) Ham yün
lifleri haricindeki tekstil materyallerinin ön işlemi için MET sonuçları.

ç) Boyama için
MET sonuçları.

d) Baskı için MET
sonuçları.

e) Bitirme için
MET sonuçları.

f) Laminasyon
için Met sonuçları.

Deri ve post
işleme sektörü için MET

MADDE 11- (1)
Deri ve post işlemeden kaynaklanan emisyonların azaltılması, kaynakların
verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atık
oluşumunun önlenmesi ve azaltılması için EK-5’teki MET asgari olarak
aşağıdaki hususları içerir:

a) Su tüketiminin
minimizasyonu.

b) Atık sudaki
emisyonların azaltımı.

c) Suya
emisyonlar.

ç) Hava
emisyonları.

d) Atık yönetimi.

e) Enerji.

Mezbahalar,
hayvansal yan ürünler ve/veya yenilebilir ortak ürünler sektörleri için MET

MADDE 12- (1)
Mezbahalar, hayvansal yan ürünler ve/veya yenilebilir ortak ürünler
sektörlerinden kaynaklanan emisyonların azaltılması, kaynakların verimli
kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atık oluşumunun
önlenmesi ve azaltılması için EK-6’daki MET asgari olarak aşağıdaki
hususları içerir:

a) Soğutucu madde
kullanımı.

b) Mezbahalara
ilişkin MET sonuçları.

c) Hayvansal yan
ürün ve/veya yenebilir ortak ürün işleyen tesislere ilişkin MET sonuçları.

Gıda, içecek
ve süt ürünleri sektörleri için MET

MADDE 13- (1)
Gıda, içecek ve süt ürünleri sektörlerinden kaynaklanan emisyonların
azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri
çerçevesinde atık oluşumunun önlenmesi ve azaltılması için EK-7’deki MET
asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Hayvan yemine
ilişkin MET sonuçları.

b) Mayalamaya
ilişkin MET sonuçları.

c) Süt ürünlerine
ilişkin MET sonuçları.

ç) Etanol
üretimine ilişkin MET sonuçları.

d) Balık ve
kabuklu deniz ürünlerinin işlenmesine ilişkin MET sonuçları.

e) Meyve ve sebze
sektörüne ilişkin MET sonuçları.

f) Tahıl öğütmeye
ilişkin MET sonuçları.

g) Etin
işlenmesine ilişkin MET sonuçları.

ğ) Yağlı tohum
işlenmesine ve bitkisel yağ rafinasyonuna ilişkin MET sonuçları.

h) İşlenmiş meyve
ve sebzelerden üretilen alkolsüz içeceklere ve bitki özlerine/meyve
sularına ilişkin MET sonuçları.

ı) Nişasta
üretimine ilişkin MET sonuçları.

i) Şeker
üretimine ilişkin MET sonuçları.

Entansif kümes
hayvanı ve domuz besiciliği için MET

MADDE 14- (1)
Entansif kümes hayvanı ve domuz besiciliğinden kaynaklanan emisyonların
azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri
çerçevesinde atıkların oluşumunun önlenmesi ve azaltılması için EK-8’deki
MET asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Beslenme
yönetimi.

b) Katı hayvansal
gübrenin depolanmasından kaynaklanan emisyonlar.

c) Bulamacın
depolanmasından kaynaklanan emisyonlar.

ç) Hayvansal
gübrenin araziye dağıtımı.

d) Domuz
barınaklarından kaynaklanan amonyak emisyonları.

e) Entansif kümes
hayvanı besiciliğine ilişkin MET sonuçları.

Ahşap ve ahşap
ürünlerinin kimyasallarla korunması dahil, organik solvent kullanılan yüzey
işleme sektörü için MET

MADDE 15- (1)
Ahşap ve ahşap ürünlerinin kimyasallarla korunması dahil, organik solvent
kullanılan yüzey işleme sektöründen kaynaklanan emisyonların azaltılması,
kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde
atık oluşumunun önlenmesi ve azaltılması için EK-9’daki MET asgari olarak
aşağıdaki hususları içerir:

a) Kaplama
uygulaması.

b)
Kurutma/Kürleme.

c) Temizleme.

ç) Araçların
kaplanmasına ilişkin MET sonuçları.

d) Diğer metal ve
plastik yüzeylerin kaplanmasına ilişkin MET sonuçları.

e) Gemilerin ve
yatların kaplanmasına ilişkin MET sonuçları.

f) Hava
taşıtlarının kaplanmasına ilişkin MET sonuçları.

g) Bobin
kaplanmasına ilişkin MET sonuçları.

ğ) Yapıştırıcı
bant üretimine ilişkin MET sonuçları.

h) Tekstil
ürünlerinin, folyonun ve kağıdın kaplanmasına ilişkin MET sonuçları.

ı) Sargı telinin
kaplanmasına ilişkin MET sonuçları.

i) Metal
ambalajların kaplanmasına ve baskısına ilişkin MET sonuçları.

j) Kurutmalı web
ofset baskıya ilişkin MET sonuçları.

k) Fleksografi ve
yayın dışı rotogravür baskıya ilişkin MET sonuçları.

l) Yayın
rotogravür baskıya ilişkin MET sonuçları.

m) Ahşap
yüzeylerin kaplanmasına ilişkin MET sonuçları.

n) Ahşap ve ahşap
ürünlerinin kimyasallarla korunmasına ilişkin MET sonuçları.

Kimya
endüstrisinde atık su/atık gaz arıtma/yönetim sistemleri için MET

MADDE 16- (1)
Kimya endüstrisinde atık su/atık gaz arıtma/yönetim sistemlerinden
kaynaklanan emisyonların azaltılması, kaynakların verimli kullanılması,
döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atık oluşumunun önlenmesi ve azaltılması
için EK-10’daki MET asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Suya
emisyonlar.

b) Atık.

c) Havaya
emisyonlar.

Organik
solvent kullanılan faaliyetlere ilişkin emisyon sınır değerleri

MADDE 17- (1)
Yönetmeliğin EK-2’sinde yer alan organik solvent kullanılan faaliyetlere
ilişkin sınır değerler EK-11’de yer almakta olup, Yönetmeliğin EK-1’i
kapsamında yer alan faaliyetlerde EK-11’in ilgili kısmındaki hükümlere
uyulur. Eşik değeri Yönetmeliğin EK-1’i kapsamı altında kalan faaliyetler
için Bakanlık elektronik sistemine kayıt olunur.

İlişkili diğer
dokümanlar

MADDE 18- (1)
Bu Tebliğ kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme
sürecinde ilave değerlendirme gerekmesi halinde aşağıdaki rehber
dokümanlardan da yararlanılabilir:

a) Endüstriyel
soğutma sistemleri rehber dokümanı.

b) Ekonomi ve
çapraz medya etkileri rehber dokümanı.

c) Depolamadan
kaynaklı emisyonlar rehber dokümanı.

ç) Enerji
verimliliği rehber dokümanı.

d) Büyük yakma
tesisleri rehber dokümanı.

e) İzlemenin
genel ilkeleri rehber dokümanı.

f) EEYD
tesislerinden havaya ve suya emisyonların izlenmesi rehber dokümanı.

g) Atık yakma
rehber dokümanı.

ğ) Atık işleme
rehber dokümanı.

h) Büyük hacimli
organik kimyasal endüstrisi rehber dokümanı.

ı) Ahşap ve ahşap
ürünlerinin kimyasallarla korunması dahil, organik solvent kullanılan yüzey
işlemleri rehber dokümanı.

i) Gıda, içecek
ve süt ürünleri sektörleri rehber dokümanı.

j) Kimya
sektöründe ortak atık su/atık gaz arıtma/yönetim sistemleri rehber dokümanı.

k) Deri ve post
işleme sektörü rehber dokümanı.

l) Mezbahalar ve
hayvansal yan ürünler sektörleri rehber dokümanı.

m) Çimento, kireç
ve magnezyum oksit üretimi rehber dokümanı.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Avrupa Birliği
mevzuatına uyum

MADDE 19- (1)
Bu Tebliğ, Endüstriyel ve Hayvancılık Emisyonlarına İlişkin 15/7/2024
tarihli ve 2024/1785 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile
değiştirilen Endüstriyel Emisyonlara İlişkin 24/11/2010 tarihli ve
2010/75/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak
Avrupa Komisyonu Ortak Araştırmalar Merkezi (JRC) tarafından yayımlanan
Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanları ve Sonuç Dokümanlarına uyum
çerçevesinde hazırlanmıştır.

Yürürlükten
kaldırılan tebliğ

MADDE 20- (1)
14/12/2011 tarihli ve 28142 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tekstil
Sektöründe Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Tebliği yürürlükten
kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 21- (1)
Bu Tebliğ 1/12/2025 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22- (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
yürütür.

 

Ekleri için tıklayınız.