2886 sayılı Devlet İhale Kanunu

DEVLET İHALE
KANUNU


 


Kanun Numarası                    :
2886


Kabul Tarihi                           :
8/9/1983


Yayımlandığı Resmî Gazete  : Tarih  :
10/9/1983        Sayı  : 18161


Yayımlandığı Düstur              :
Tertip : 5                      Cilt   : 22             Sayfa  : 573


 


 


BİRİNCİ KISIM


Genel Esaslar


 


Kapsam:


Madde
1 – Genel
bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin
alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve
taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.[1]


Birinci
fıkrada sayılan daire ve idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlar ile özel
kanunlarla veya özel kanunların vermiş olduğu yetkiyle kurulmuş bulunan
fonların yukarıda belirtilen işlerinin nasıl yapılacağı Cumhurbaşkanınca
çıkarılacak yönetmelikte belirtilir.[2]


 


İlkeler:


Madde
2 – Bu
Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve
zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.


Başka
başka istekliler tarafından karşılanması mutat olan muhtelif işler bir
eksiltmede toplanamaz. Ancak, ihalelerinin ayrı ayrı yapılacağı açıklanmak
suretiyle ilanları bir arada yapılabilir.


Bu
Kanunda yazılı hallerden yararlanmak amacıyla ihale konusunu oluşturan işler
kısımlara bölünemez. Ancak, istekli çıkmadığı takdirde, alım şekillerini
değiştirecek mahiyette olmamak üzere önemli işlerin kısımlara ayrılması
mümkündür.


İhaleler
kesin zaruret olmadıkça işin mahiyetine göre en uygun fiyatla temini mümkün
olan mevsimlerde yapılır.


Arsası
temin edilmemiş, mülkiyet ve kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış olan ve
gerekli olduğu halde imar durumu, tip yapılarda tatbikat, diğerlerinde avan
projeleri ve bunlara dayalı keşifleri bulunmayan yapım işlerinde ihaleye
çıkılamaz.


(Ek:
2/3/1984 - 2990/1 md.) Ancak, arsa temin edilmesi, mülkiyet
ve kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartı; bina ve benzeri mahiyetteki
inşaatlar dışındaki ihalelerde aranmaz.


 


İhale yetkilisi:


Madde
3 – Bu
Kanunda yazılı işleri yaptırmaya ve ihaleye, idarelerin ita amirleri
yetkilidir.


 


Tanımlar:


Madde
4 – Bu
Kanunun uygulanmasında:


Alım,
Satım: Taşınır ve taşınmaz mallar ile her türlü ihtiyaç maddeleri, hizmet ve
hakların alım ve satımını,


Hizmet:
Kanun ve diğer mevzuata göre çalıştırılan aylıklı, ücretli, yevmiyeli ve
sözleşmeli personel istimdamı hariç olmak üzere gerçek veya tüzelkişilere ücret
karşılığında yaptırılan araştırma, sondaj, imalat, prototip imalat, istikşaf,
etüt, harita plan, proje, kontrollük, müşavirlik ve benzeri her türlü
hizmetleri,[3]


Yapım:
Her türlü inşaat, ihzarat, imalat, sondaj, tesisat, onarım, yıkma, değiştirme,
iyileştirme, yenileştirme ve montaj işlerini,


Kira:
Taşınır ve taşınmaz malların ve hakların kiralanmasını veya kiraya verilmesini,


Trampa ve Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesisi: Borçlar
Kanunu ile Türk Medeni Kanununun trampa ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile
ilgili maddelerinde gösterilmiş işlemleri,


Taşıma:
Yükleme, taşıma, boşaltma, depolama ve bunlara ilişkin ambalaj işlerini,


Tahmin
edilen bedel: İhale konusu olan işlerin tahmin edilen bedelini ve yapım
işlerinde keşif bedelini,


Uygun
bedel: Artırmalarda, tahmin edilen bedelden aşağı olmamak üzere, teklif edilen
bedellerin en yükseğini; eksiltmelerde tahmin edilen bedeli geçmemek üzere,
teklif edilen bedellerin tercihe layık görülenini, bedel tahmini yapılamayan
ihalelerde teklif edilen bedellerin uygun görülenini,


İdare:
İhaleyi yapan daire, kurum ve kuruluşları,


İstekli:
İhaleye katılan gerçek veya tüzelkişi veya kişileri,


İhale:
Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birisi
üzerine bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan
sözleşmeden önceki işlemleri,


Müteahhit:
Üzerine ihale yapılan istekli veya isteklileri,


Müşteri:
Artırma sonunda kendisine ihale yapılan istekli veya isteklileri,


Şartname:
Yapılacak işlerin genel, özel, teknik ve idari esas ve usullerini gösteren
belge veya belgeleri,


Sözleşme:
İdare ile müteahhit veya müşteri arasında yapılan yazılı anlaşmayı,


İfade
eder.


 


İhaleye katılabilme şartları:


Madde
5 – Bu
Kanuna göre yapılacak ihalelere katılabilmek için kanuni ikametgah sahibi
olmak, gerekli nitelik ve yeterliği haiz bulunmak, istenilen teminat ve
belgeleri vermek zorunludur.


 


İhaleye katılamayacak olanlar:


Madde
6 – Aşağıdaki
şahıslar doğrudan veya dolaylı olarak ihalelere katılamazlar:


1.
İhaleyi yapan idarenin;


a)
İta amirleri,


b) İhale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak
ve denetlemekle görevli olanlar,


c)
(a) ve (b) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve ikinci dereceye kadar
(ikinci derece dahil) kan ve sıhri hısımları,


d)
(Değişik: 2/3/1984 - 2990/2 md.) (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen
şahısların ortakları (bu şahısların yönetim kurullarında görevli olmadıkları
anonim ortaklıklar hariç).


2.
Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak
kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar.


 


Şartnameler:


Madde
7 – İhale
konusu işlerin her türlü özelliğini belirten şartname ve varsa ekleri
idarelerce hazırlanır.


Bu
şartnamelerde işin mahiyetine göre konulacak özel ve teknik şartlardan başka
genel olarak aşağıdaki hususların da gösterilmesi zorunludur:


a)
İşin niteliği, nevi ve miktarı,


b)
Taşınmaz malların satışı, kiraya verilmesi, trampa edilmesi ve üzerlerinde
mülkiyetin gayri ayni hak tesisinde tapu kayıtlarına göre yeri, sınırı,
yüzölçümü, varsa pafta, ada ve parsel numarası ve durumu,


c)
Tahmin edilen bedeli, geçici teminat miktarı ve kesin teminata ait şartlar,


d)
İşin yapılma yeri, teslim etme ve teslim alma şekil ve şartları,


e)
İşe başlama ve işi bitirme tarihi, gecikme halinde alınacak cezalar,


f)
İsteklilerde aranılan şartlar ve belgeler,


g)
İhaleyi yapıp yapmamakta ve uygun bedeli tespitte idarenin serbest olduğu,


h)
İhale kararının karar tarihinden itibaren en geç 15 işgünü içinde ita amirince
onaylanacağı veya iptal edilebileceği,


i)
Vergi, resim ve harçlarla sözleşme giderlerinin kimin tarafından ödeneceği,


j)
Ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları ve
miktarı,


k)
Sözleşme konusu işlerin malzeme veya birim fiyatlarındaki değişiklikler
nedeniyle eğer ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği,


l)
Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları,


m)
İşin süresinden önce bitirilmesinde fayda görülen hallerde erken bitirme primi
verilecekse miktarı, şartları ve ödeme şekli,


n)
İhtilafların çözüm şekli.


 


Şartname genel esasları:


Madde
8 – Cumhurbaşkanı:[4]


a)
Tip şartnamelerin genel ve ortak esaslarını belirlemeye,


b)
Şartnamelere konulmak üzere 7 nci maddede sayılan hususlarla ilgili veya bunlar
dışındaki konularda genel esaslar tespit etmeye,


Yetkilidir.


 


İKİNCİ KISIM


İhale İşlemleri


 


BİRİNCİ BÖLÜM


İhaleye Hazırlık


 


Tahmin edilen bedelin tespiti:


Madde
9 – Tahmin
edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre
gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye,
ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden
soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap
tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde
ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir.


Ancak,
yapım işlerinde bu işler için kanunların verdiği yetkiye dayanılarak ilgili
dairelerce tespit edilmiş birim fiyatları varsa, bunlar uygulanır.


 


Bedelin tahmin edilememesi:


Madde
10 – Sınai ve teknolojik zorunlulukların gerektirdiği
durumlarda ilgili bakanın onayı alınmak suretiyle, bedel tahmini yapılmadan
kapalı teklif usulüyle ihale yapılabilir.


 


Onay belgesi:


Madde
11 – (Değişik birinci fıkra: 2/3/1984 - 2990/3 md.)
İhalesi yapılacak her iş için bir onay belgesi hazırlanır. Onay belgesinde,
ihale konusu olan işin nevi, niteliği, miktarı, varsa proje numarası, tahmin
edilen bedeli, kullanılabilir ödenek tutarı, avans ve fiyat farkı verilecekse
şartları, ihalede uygulanacak usul, yapılacaksa ilanın şekli ve adedi,
alınacaksa geçici teminat miktarı belirtilir.


Onay belgesinde ayrıca, Şartname ve eklerinin bir bedel
karşılığında verilip verilmeyeceği, bedel karşılığı verilecekse bedelin ne
olacağı gösterilir.


 


Şartnamelerin verilmesi:


Madde
12 – İhalesi yapılacak işe ait şartnameler ve ekleri, özel
kanunlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, ilgili idarelerce hazırlanır ve
tasdikli örnekleri bedelsiz veya özelliklerine göre idarelerce takdir edilecek
bir bedel karşılığında isteyenlere verilir.


Şartname
ve ekleri idarede bedelsiz görülebilir.


 


İhale komisyonları:


Madde 13 – (Değişik birinci fıkra: 2/3/1984 - 2990/4 md.) İta amirleri, ilgili idarenin memurlarından birinin
başkanlığında idareden, yapım işlerinde işin ehli veya uzmanı olmak şartıyla, en az bir kişi ve maliye memurunun
katılmasıyla kurulacak komisyonları görevlendirirler.


Askeri ihale komisyonlarının kaç kişiden ibaret olacağı
ve nasıl kurulacağı Cumhurbaşkanı kararı tespit edilir.[5]


TBMM,
Cumhurbaşkanlığı ve Sayıştay Başkanlığında teşkil edilecek satınalma
komisyonlarında maliye memurluğu görevi, bu kuruluşların saymanlık işlerini
yürüten muhasebe müdürü veya vazifelendireceği bir memur tarafından yerine
getirilir.


Askeri
ihale komisyonları ile diğer ihale komisyonlarına katılacak maliye memuru,
Maliye Bakanlığınca belirlenecek usule göre tespit edilir.


İl
özel idarelerine ait ihaleler, il daimi encümenince, belediyelere ait ihaleler
belediye encümenince bu Kanun hükümlerine güre yürütülür.


Komisyonlara
yardımcı olmak üzere, ihale kararlarına katılmamak şartı ile gereği kadar memur
ve uzman da görevlendirilebilir.


 


Komisyonların çalışması:


Madde 14 – İhale
komisyonları eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır.
Oyların eşit olması halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta kabul edilir.
Kararlarda çekimser kalınamaz. Muhalif kalan üye karşı oy gerekçesine kararın
altına yazarak imzalamak zorundadır. Komisyon başkan ve üyeleri, oy ve
kararlarından sorumludurlar.


 


İhale işlem dosyasının düzenlenmesi:


Madde 15 – İhale
suretiyle yapılacak işler için bir işlem dosyası düzenlenir. Bu dosyada onay
belgesi, varsa tahmin edilen bedele ilişkin hesap tutanağı, şartname ve ekleri,
gerekli projeler, ilana ilişkin belge ve
gazete nüshaları, sözleşme tasarısı ile saklanmasında yarar görülen diğer
belgeler bulunur.


Şartnamelerde
tekniğe uygun olmayan veya gerçekleşmesi mümkün bulunmayan kayıt ve şartların
bulunduğu anlaşıldığı takdirde, komisyonlar ilgili idareye şartnameleri
düzelttirmek üzere ihaleyi erteler. Bu durumda ihale, yeniden düzenlenecek
şartnameye ve 19 uncu madde uyarınca yapılacak ilana göre göre yürütülür.


(Son
fıkra Mülga: 2/3/1984 - 2990/5 md.)


 


İsteklilerde aranacak nitelikler ve istenecek belgeler:


Madde
16 – İdarece ihalelerin en elverişli koşullarla
sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla, isteklilerde belirli mali ve teknik
yeterlik ve nitelikler aranabilir. Bunları tespite yarayan belgelerin neler
olduğu, şartnamelerde gösterilir.


İstekliler
şartnamelerde yazılı belgeleri eksiksiz vermek ve Türkiye'de tebligat için
adres göstermek zorundadır.


Yapım işleriyle her türlü etüt, proje, kontrollük ve
müşavirlik hizmetlerine ait ihalelerde, isteklilerde aranacak niteliklerin ve
istenecek belgelerin neler olacağı, ne yolda ve kimlerce verileceği
ve müteahhit sicillerinin ne biçimde tutulacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılan
yönetmelikle gösterilir.[6]


 


İhalenin ilanı:[7]


Madde
17 – İhale konusu olan işler aşağıdaki esas ve usullere
göre isteklilere ilan yoluyla duyurulur:


1.
İhalenin yapılacağı yerdeki ilanlar:


a)
(Değişik paragraf: 13/10/2022-7418/26 md.) İhaleler,
ihalenin yapılacağı yerde çıkan bir gazete ve bir internet haber sitesinde
duyurulur.


Gazete
ve internet haber sitesi ile yapılacak ilk
ilan ile ihale günü arası 10 günden, son ilan ile ihale günü arası 5 günden az
olamaz.


b)
(Değişik: 13/10/2022-7418/26 md.) Gazete
çıkmayan veya internet haber sitesi yönetimi bulunmayan yerlerdeki ihalelerin
ilanı, bu fıkranın (a) bendinde yer alan süreler içinde Basın İlân Kurumu İlan Portalında yayınlanır.


2.
Diğer şehirlerde yapılacak ilanlar:


Tahmin
edilen bedeli her yıl Genel Bütçe Kanunu ile belirlenecek miktarı aşan ihale
konusu işler (1) numaralı fıkraya göre yapılacak ilanlardan başka, bir internet haber sitesi ve trajı göz önüne
alınarak ili Basın-İlan Kurumunca tespit olunacak günlük gazetelerden birinde,
ihale tarihinden an az 10 gün önce birer defa
daha ilan edilir.


3.
Resmi Gazete ile yapılacak ilanlar:


Tahmin
edilen bedeli (2) numaralı fıkra uyarınca belirlenecek miktarın üç katını aşan
ihale konusu işler, ihale tarihinden en az 10 gün önce bir defa da Resmi
Gazete'de ilan edilir.


4. İdareler, işin önem ve özelliğine göre bu ilanları
yurt içinde ve yurt dışında çıkan başka gazeteler veya internet
haber siteleri ya da öteki yayın araçları ile de ayrıca
yayınlatabilirler.[8]


5. Pazarlık usulü ile yapılacak ihaleler için idareler,
ilan yapıp yapmamakta serbesttirler.


 


İlanlarda bulunması zorunlu hususlar:


Madde
18 – İlanlarda aşağıdaki hususların belirtilmesi
zorunludur.


a)
İhale konusu olan işin niteliği, yeri ve miktarı,


b)
Şartname ve eklerinin nereden ve hangi şartlarla alınacağı,


c)
İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte ve hangi usulle yapılacağı,


d)
Varsa tahmin edilen bedel ve geçici teminat miktarı,


e)
İsteklilerden aranılan belgelerin neler olduğu,


f)
Kapalı teklif usulüyle yapılacak ihalelerde, tekliflerin hangi tarih ve saate
kadar nereye verileceği.


 


Şartname ve eklerinde değişiklik halinde ilan:


Madde
19 – İlan yapıldıktan sonra şartname ve eklerinde
değişiklik yapılamaz. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren
sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz
sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilan olunur.


 


İlanın uygun olmaması:


Madde
20 – 17 ve 18 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan
ilanlar geçersizdir. Bu durumda ilan yenilenmedikçe ihale yapılamaz.


İlanların
geçersizliği ihale yapıldıktan sonra anlaşılırsa, ihale veya sözleşme
feshedilir. Ancak, işde ivedilik ve ihalede Devletin yararı varsa, ihale ve
sözleşme Maliye Bakanlığının uygun görüşü ve birinci derece ita amirinin onayı
ile geçerli sayılabilir.


İhalenin
veya sözleşmenin bozulması halinde, müteahhit veya müşterinin fesih tarihine
kadar yapmış olduğu gerçek masrafları ile, varsa, tahakkuk etmiş hakedişleri
verilir.





İlanı sakıncalı görülen hususlar:


Madde
21 – Askeri İhaleler ile Emniyet Genel Müdürlüğüne ve Milli
İstihbarat Teşkilatına ait ihaleler için yapılacak ilanlarda birinci derece ita
amiri tarafından sakıncalı görülen hususlara yer verilmez.


 


Yabancı ülkelerde ilan:


Madde
22 – İdarelerince yabancı ülkelerdeki isteklilerin de
girmesi yararlı görülen ihaleler için yeterli rekabeti sağlayacak biçimde
yabancı ülkelerde ilan yapılabilir. Bu ilan ihale gününden en az 45 gün önce
yapılır. İlanla ilgili usul ve yöntemler Milli Savunma, Dışişleri, Bayındırlık,
Ticaret ve Enerji ve Tabii Kaynaklar bakanlıklarının görüşü alınarak, Maliye
Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir.


 


İhalenin tatil gününe rastlaması:


Madde
23 – İhale için tespit olunan tarih, tatil gününe
rastlamışsa ihale, tekrar ilana gerek kalmaksızın tatili takip eden ilk
işgününde aynı yer ve saatte yapılır. İlandan sonra çalışma saati değişse de
ihale ilan edilen saatte yapılır.


 


Tekliflerin açılma zamanı:


Madde
24 – Tekliflerin açılma zamanı, idarelerin çalışma saati
içinde olmak üzere tespit edilir. Açılma zamanı için, Posta, Telgraf, Telefon
(PTT) veya Türkiye Radyo Televizyon (TRT) idarelerinin saat ayarı esas alınır.
Teklifler açılmaya başlandıktan sonra, çalışma saatine bağlı kalmaksızın işleme
devam olunur.


 


Geçici teminat:


Madde 25 – (Değişik
birinci fıkra: 17/9/2004 – 5234/9 md.) İsteklilerden, ihale
konusu olan işin tahmin edilen bedelinin % 3'ü oranında geçici teminat alınır.
10 uncu madde uyarınca yapılacak ihalelerde geçici teminat teklif edilen
bedelin, tasfiye idaresince yapılan taşınır mal satışlarında ise satışa esas
bedelin % 3'ünden az olamaz.


Pazarlık usulü ile yapılacak ihalelerde, geçici teminat
alıp almamakta idareler serbesttir.


 


Teminat olarak kabul edilecek değerler:


Madde
26 – Geçici veya kesin teminat olarak kabul edilecek
değerler aşağıda gösterilmiştir


a)
Tedavüldeki Türk Parası,


b) (Değişik: 17/9/2004 – 5234/9
md.) Bankalar ve özel finans kurumlarının verecekleri süresiz teminat
mektupları,


c) (Değişik: 17/9/2004 – 5234/9
md.) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetleri veya
bu senetler yerine düzenlenen belgeler (Nominal bedele faiz dahil edilerek
ihraç edilmiş ise bu işlemlerde anaparaya tekabül eden satış değerleri esas
alınır).


Bankalarca ve özel finans kurumlarınca verilen teminat
mektupları dışındaki teminatların istekliler tarafından mal sandıklarına
yatırılması zorunlu olup, bunlar komisyonlarca teslim alınamaz. Üzerlerine
ihale yapılanların teminat mektupları ihaleden sonra mal sandıklarına teslim
edilir ve üzerlerine ihale yapılmayan isteklilerin geçici teminatları hemen
geri verilir.[9]


Her
ne suretle olursa olsun idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine
ihtiyati tedbir konulamaz.


(Ek fıkra: 17/9/2004 – 5234/9 md.) Bu Kanun kapsamında teminat olarak
kabul edilecek geçici, kesin ve avans teminat mektuplarının kapsam ve şeklini
tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.


 


Teminat mektupları:[10]


Madde
27 – Bankaların bu Kanun kapsamındaki işler için
verecekleri geçici, kesin ve avans teminat mektuplarının sermaye ve yedek
akçelerinin durumlarına göre miktar ve kapsamlarını ve şeklini tespite Maliye
Bakanlığı yetkilidir. Kanun ve diğer mevzuata aykırı olarak düzenlenmiş banka
teminat mektupları kabul edilmez. Üzerinde suç unsuru tespit edilen teminat
mektupları gerekli kovuşturma yapılması için Maliye Bakanlığına intikal
ettirilir. Her teminat mektubunda daha önce ilgili banka şubesince verilen
teminat mektupları toplamı ile aynı şubenin limitlerinin de gösterilmesi
zorunludur. Yabancı bankaların ve benzeri kredi kuruluşlarının
kontrgarantilerine dayanarak bankaların verecekleri teminat mektupları,
yukarıdaki miktarlara dahil değildir.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Tekliflerin Değerlendirilmesi ve İhale Kararları


 


Uygun bedelin tespiti:


Madde
28 – Artırmalarda uygun bedel; tahmin edilen bedelden aşağı
olmamak üzere teklif edilen bedellerin en yükseğidir.


Eksiltmelerde
uygun bedel; tahmin edilen bedeli geçmemek şartı ile, teklif edilen bedellerin
tercihe layık görülenidir.


Kapalı
teklif usulüyle yapılan ihalelerde; bedel tahmini yapılmışsa uygun bedel,
teklif edilen bedellerden tahmin edilen bedeli geçmemek şartıyla tercihe layık
görüleni; bedel tahmini yapılmamışsa uygun bedel, teklif edilen bedellerin
tercihe layık görülenidir. Tercih gerekçeleri kararlarda belirtilir. Ancak,
bedel tahmini yapılmamış kapalı teklif usulü ihalelerde, ihalenin geçerli
sayılması bizzat ilgili bakanın onayına bağlıdır.


Milli
firmalar lehine hangi orana kadar ayırım yapılabileceği Cumhurbaşkanınca tespit
edilir.[11]


(Değişik: 2/3/1984 - 2990/6 md.) Uygun bedelin tercihinde kullanılacak kriterler ile
eksiltmelerde kabul edilecek azami indirim miktar veya oranları; işin niteliği,
nevi ve miktarı, birim fiyatları, istekli tarafından talep edilen avans miktarı
ve isteklinin buna benzer teknik ve mali yeterliği ile ilgili diğer hususlar da
gözönünde bulundurulmak ve gerektiğinde diğer bakanlıkların da görüşleri
alınmak suretiyle her yıl Bayındırlık ve İskan Bakanının koordinatörlüğünde
Milli Savunma,
Maliye ve Gümrük, Tarım Orman ve Köy İşleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlarınca tespit olunarak Resmi Gazete'de
yayımlanır.


 


Komisyonların ihaleyi yapıp yapmamakta serbest olması:


Madde
29 – Komisyonlar gerekçesini belirtmek suretiyle ihaleyi
yapıp yapmamakta serbesttir. Komisyonların ihaleyi yapmama kararı kesindir.


 


Kararlarda belirtilmesi gereken hususlar:


Madde
30 – İhale komisyonlarınca alınan kararlar, komisyon başkan
ve üyelerinin adları, soyadları ve esas görevleri belirtilerek imzalanır.


 


Kararlarda
isteklilerin isimleri, adresleri, teklif ettikleri bedeller, ihalenin hangi
tarihte ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış
ise nedenleri belirtilir.


 


İhale kararlarının onayı veya iptal edilmesi:


Madde
31 – İhale komisyonları tarafından alınan ihale kararları,
ita amirlerince karar tarihinden itibaren en geç 15 işgünü içinde onaylanır
veya iptal edilir.


İta
amirince karar iptal edilirse ihale hükümsüz sayılır.


 


Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi:


Madde 32 – İta
amirince onaylanan ihale kararları, onaylandığı günden itibaren en geç 5 işgünü
içinde, üzerine ihale yapılana veya vekiline, imzası alınmak suretiyle
bildirilir veya iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine postalanır. (İptal
ikinci cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 18/6/2013 tarihli ve E.: 2013/71, K.:
2013/77 sayılı Kararı ile.)


İhale
kararlarının ita amirince iptal edilmesi halinde de, durum istekliye aynı
şekilde bildirilir.


 


Zam ve indirim teklifleri:


Madde
33 – Teklifler verildikten sonra bu Kanunda yazılı haller
dışında zam veya indirim teklifleri kabul edilmez.


 


İhalede hazır bulunmayan istekliler:


Madde
34 – İhale sırasında hazır bulunmayan veya noterden
tasdikli vekaletnameyi haiz bir vekil göndermeyen istekliler, ihalenin yapılış
tarzına ve sonucuna itiraz edemezler.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


İhale Usulleri


 


İhale usullerinin neler olduğu:


Madde 35 – Bu
Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller
uygulanır:


a)
Kapalı teklif usulü,


b)
Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü,


c)
Açık teklif usulü,


d)
Pazarlık usulü,


e)
Yarışma usulü.


İşin
gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine
uyularak idarelerince tespit edilir.


 


İhalelerde kapalı teklif usulünün esas olduğu:


Madde
36 – Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlere ilişkin
ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulü
esastır.


Ancak,
44 üncü maddede gösterilen işler belli istekliler arasında kapalı teklif
usulüyle, 45 inci maddede gösterilen işler açık teklif usulüyle, 51 inci
maddede sayılan işler pazarlık, 52 nci maddede gösterilen işler de yarışma
usulüyle yaptırılabilir.


 


KAPALI TEKLİF USULÜ


Tekliflerin hazırlanması:


Madde
37 – Kapalı teklif usulünde teklifler yazılı olarak
yapılır. Teklif mektubu, bir zarfa konulup kapatıldıktan sonra zarfın üzerine
isteklinin adı, soyadı ve tebligata esas olarak göstereceği açık adresi
yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır veya mühürlenir.
Bu zarf geçici teminata ait alındı veya banka teminat mektubu ve istenilen
diğer belgelerle birlikte ikinci bir zarfa konularak kapatılır. Dış zarfın
üzerine isteklinin adı ve soyadı ile açık adresi ve teklifin hangi işe ait
olduğu yazılır.


Teklif
mektuplarının istekli tarafından imzalanması ve bu mektuplarda şartname ve
eklerinin tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen fiyatın
rakam ve yazı ile açık olarak yazılması zorunludur. Bunlardan herhangi birine
uygun olmayan veya üzerinde kazıntı, silinti veya düzeltme bulunan teklifler
reddolunarak hiç yapılmamış sayılır.


 


Tekliflerin verilmesi:


Madde 38 – Teklifler
ilanda belirtilen saate kadar, sıra numaralı alındılar karşılığında komisyon
başkanlığına verilir. Alındı numarası zarfın üzerine yazılır. Teklifler iadeli
taahhütlü olarak da gönderilebilir. Bu takdirde dış zarfın üzerine komisyon
başkanlığının adresi ile hangi işe ait olduğu, isteklinin adı ve soyadı ile
açık adresi yazılır. Posta ile gönderilecek tekliflerin ilanda belirtilen saate
kadar komisyon başkanlığına ulaşması şarttır. Postadaki gecikme nedeniyle
işleme konulmayacak olan tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir.


Komisyon
başkanlığına verilen teklifler herhangi bir sebeple geri alınamaz.


 


Dış
zarfların açılması:


Madde
39 – Tekliflerin açılma saati gelince, kaç teklif verilmiş
olduğu bir tutanakla belirtildikten sonra dış zarflar hazır bulunan istekliler
önünde alınış sırasına göre açılarak, istenilen belgelerin ve geçici teminatın
tam olarak verilmiş olup olmadığı aranır. Dış zarfın üzerindeki alındı sıra
numarası iç zarfın üzerine de yazılır.


Belgeleri
ile teminatı usulüne uygun ve tam olmayan isteklilerin teklif mektubunu taşıyan
iş zarfları açılmayarak başkaca işleme konulmadan, diğer belgelerle birlikte kendilerine
veya vekillerine iade olunur. Bunlar ihaleye katılamazlar.


 


İç zarfların açılması ve son tekliflerin alınması:[12]


Madde
40 – Teklif mektuplarını taşıyan iç zarflar açılmadan önce,
ihaleye katılacaklardan başkası ihale odasından çıkarılır. Bundan sonra zarflar
numara sırası ile açılarak, teklifler komisyon başkanı tarafından okunur veya
okutulur ve bir listesi yapılır. Bu liste komisyon başkanı ve üyeleri
tarafından imzalanır.


Şartnameye
uymayan veya başka şartlar taşıyan veya 37 nci maddenin son fıkrası hükmüne
uygun olmayan teklif mektupları kabul edilmez.


(Ek fıkra: 25/1/2007-5577/1 md.) Kapalı teklif usûlü ile yapılan
artırma ihalelerinde; geçerli en yüksek teklifin altında olmamak üzere,
oturumda hazır bulunan isteklilerden sözlü veya yazılı teklif alınmak suretiyle
ihale sonuçlandırılır.


(Ek fıkra: 25/1/2007-5577/1 md.) Ancak, geçerli teklif sayısının üçten
fazla olması durumunda bu işlem, geçerli en yüksek teklif üzerinden, oturumda
hazır bulunan en yüksek üç teklif sahibi istekliyle, bu üç teklif ile aynı olan
birden fazla teklifin bulunması halinde ise bu istekliler dahil edilmek
suretiyle yapılır.


(Ek fıkra: 25/1/2007-5577/1 md.) Komisyon, uygun gördüğü her aşamada
oturumda hazır bulunan isteklilerden yazılı son tekliflerini alarak ihaleyi sonuçlandırabilir.
Bu husus, ihale komisyonunca ikinci bir tutanakla tespit edilir.


 


İhale sonucunun karara bağlanması:


Madde
41 – 40 ıncı madde gereğince kabul edilen teklifler
incelenerek:


a)
İhalenin yapıldığı, ancak ita amirinin onayına bağlı kaldığı


b)
Tekliflerin daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesi için süreye ihtiyaç
duyulduğu ve şartnamelerde daha uzun bir süre öngörülmemiş ise ihalenin 15 günü
geçmemek üzere başka bir güne bırakıldığı,


c)
İhalenin yapılmadığı,


Hususlarından birine karar verilir ve bu husus gerekçeli
bir karar veya karar özeti halinde yazılarak, komisyon başkan ve üyeleri
tarafından imzalanır ve durum hazır bulunanlara bildirilir.


 


Tekliflerin aynı olması:


Madde
42 – (Mülga: 25/1/2007-5577/2 md.)


 


İhalenin yapılamaması:


Madde 43 – Kapalı
teklif usulü ile yapılan ihalelerde, istekli çıkmadığı veya teklif olunan bedel
komisyonca uygun görülmediği takdirde, ya yeniden aynı usulle ihale açılır veya
idare yararı görüldüğü takdirde, ihalenin bitiş tarihinden itibaren 15 gün
içinde iş pazarlıkla yaptırılır.


İşin
pazarlığa bırakılması halinde şartnamede belirtilen nitelik ve şartların aynen
muhafazası zorunludur. Yeni ihale yapılıncaya kadar geçecek günler içinde aynı
nitelikler korunarak günlük ihtiyaçlar oranında pazarlıkla mal alınabilir. Ancak
ihale, şartnamede belirtilen nitelikte mal bulunmaması sebebiyle geri kalmış
ise günlük ihtiyaçlar şartnameye bağlı kalmaksızın temin edilebilir.


 


BELLİ İSTEKLİLER ARASINDA KAPALI TEKLİF USULÜ


Belli istekliler arasında yapılacak ihaleler:


Madde
44 – (Değişik: 2/3/1984-2990/7 md.)


Uçak,
harp gemisi, harp mühimmatı, elektronik cihaz, askeri tesisat ve levazımat,
silah ve malzeme sistemleri, savunma sanayii ile ilgili faaliyetler ve bunlara
ait her türlü yedek parça alımı; barajlar, enerji santralleri, sulama
tesisleri, limanlar, rıhtımlar, hava meydanları, demiryolları, lokomotifler,
karayolları, tüneller, köprüler, akaryakıt tesisleri, özelliği bulunan yapım
işleri bedii ve teknik hususiyetleri taşıyan sanat işleri, kentlerin ulaşım
sistemlerine ilişkin planlar, kentlerin harita, nazım ve imar planları, su,
kanalizasyon ve enerji tesisleri ile bunların etüt ve proje işlerinin ihalesi;
diğer ihale usulleri yerine teknik yeterlilikleri ve güçleri idarece kabul
edilmiş en az üç istekli arasında kapalı teklif usulü ile yaptırılabilir.


Zorunlu nedenlerle üçten az istekliden teklif almak
gerektiği takdirde Cumhurbaşkanınca bu hususta ayrıca karar alınması şarttır.[13]


Bu
madde hükümlerine göre yapılacak ihalelerde, ihaleye katılacak isteklilerin
isimleri belirtilmek suretiyle bizzat ilgili veya bağlı bulunulan bakanın
onayının alınması zorunludur.


Bu
ihalelerle ilan yapılması zorunlu değildir. Gerekli görülen hallerde ihaleye
davet edilecek isteklilerin seçimi için 17, 18 ve 19 uncu maddeleri hükümlerine
bağlı kalınmaksızın önseçim ilanı yapılabilir.


 


AÇIK TEKLİF USULÜ


Açık teklif usulü ile yapılabilecek ihaleler:


Madde 45 – Bu
Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlerden, tahmin edilen bedeli her yıl Genel
Bütçe Kanunu ile tespit edilecek tutarı geçmeyen ihaleler açık teklif usulüyle
yapılabilir.


 


Açık
teklif usulünün uygulanması:


Madde
46 – Açık teklif usulüne göre ihaleler, isteklilerin ihale
komisyonları önünde tekliflerini sözlü olarak belirtmeleri suretiyle yapılır.


Ancak;
istekliler ilanda belirtilen ihale saatine kadar komisyon başkanlığına ulaşmış
olmak şartıyla, 37 nci madde hükümlerine uygun olarak düzenleyecekleri
tekliflerini iadeli taahhütlü bir mektupla da gönderebilirler.


Teklif
sahibi komisyonda hazır bulunmadığı takdirde posta ile gönderilen teklif son ve
kesin teklif olarak kabul edilir.


 


Açık teklif usulünde ihale:


Madde 47 – İlanda
belirtilen ihale saati gelince, komisyon başkanı, isteklilerin belgelerini ve
geçici teminat verip vermemiş olduklarını inceleyerek, kimlerin ihaleye
katılabileceğini bildirir. Katılamayacakların belge ve teminatlarının geri
verilmesi kararlaştırılır. Bu işlemler, istekliler önünde, bir tutanakla tespit
edilir.


Tutanaktan sonra, ihaleye giremeyecekler ihale yerinden
çıkartılır. Diğer istekliler, önce şartnameyi imzaya ve daha sonra, sıra ile
tekliflerini belirtmeye çağrılır. Yapılacak teklifler ihaleye ait artırma ve
eksiltme kağıdına yazılır ve teklif sahipleri tarafından imzalanır.


İlk
teklifler bu suretle tespit edildikten sonra, komisyon başkanı, posta ile
yapılmış teklifler varsa okutarak bu tekliflerin de ihaleye ait artırma ve
eksiltme kağıdına yazılmasını sağlar. Bundan sonra istekliler sıra ile
tekliflerde bulunmaya devam ederler. İhaleden çekilen isteklilerin bu durumları
ihaleye ait artırma ve eksiltme kağıdına yazılır ve imzaları alınır. İlgilinin
imzadan çekinmesi halinde durum ayrıca belirtilir.


İhaleden
çekilenler yeniden teklifte bulunamazlar.


Teklifler
yapıldığı sırada, yapılan indirim veya artırımların işi uzatacağı anlaşılırsa;
isteklilerden komisyon huzurunda son tekliflerini yazılı olarak bildirmeleri
istenebilir. Daha önce ihaleden çekilmiş olanlar bu durumda yazılı teklif
veremezler.


 


İhale sonucunun karara bağlanması:


Madde
48 – Sözlü veya yazılı son teklifler alındıktan sonra,
ihale 41 inci maddeye göre karara bağlanır.


 


İhalenin yapılamaması:


Madde
49 – Açık teklif usulüyle yapılan ihalelerde istekli
çıkmadığı, isteklilerin belgeleri veya son teklifleri uygun görülmediği
takdirde, yeniden aynı usulle ihale açılır veya idare yararı görüldüğü
takdirde, ihalenin bitiş tarihinden itibaren 15 gün içinde iş 43 üncü maddenin
ikinci fıkrasında belirtilen esaslar dahilinde pazarlıkla yaptırılabilir.


 


PAZARLIK USULÜ


Pazarlık usulünde ihale:


Madde
50 – Pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde teklif alınması
belli bir şekle bağlı değildir. İhaleler, komisyon tarafından işin nitelik ve
gereğine göre, bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve
bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır.


Pazarlığın
ne suretle yapıldığı ve ne gibi tekliflerde bulunulduğu ve üzerine ihale
yapılanların neden dolayı tercih edildiği pazarlık kararında gösterilir.


 


Pazarlık usulüyle yapılacak işler:


Madde
51 – Aşağıda yazılı işlerin ihalesi, pazarlık usulüyle
yapılabilir;


a)
Yer, özellik (askeri birliklerin kuruluş özellikleri dahil) ve nitelikleri
itibariyle her yıl Genel Bütçe Kanununda gösterilecek belli tutarları aşmayan
ve süreklilik göstermeyen, bu Kanunun 1 inci maddesinde gösterilen işler,


b)
Silahlı Kuvvetlerin manevra ve planlı tatbikatlarının gerektirdiği ve acele olarak
temini zorunlu her türlü ihtiyaçları; Silahlı Kuvvetler için Genelkurmay
Başkanlığınca, güvenlik kuvvetleri için İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek
özel durumlardaki her türlü ihtiyaçları ve taşıma işleri,[14]


c)
(Değişik: 2/3/1984 - 2990/8 md.) Önceden düşünülmesi mümkün olmayan ani
ve beklenmeyen olayların ortaya çıkması üzerine acele olarak yapılması gerekip,
kapalı veya açık teklif usulünün uygulanmasına yeterli süre bulunmayan işler;
diğer ihale usulleriyle temin edilemeyeceği açıkça belli olan işler; bilgisayar
alımı, kiralanması, bakım ve onarımı; her çeşit araç ve gerecin yetkili
servislerine yaptırılacak periyodik bakım ve onarımları; yedek parça ve lastik
alımları,


d) 29 uncu maddeye göre ihalenin yapılmaması veya
sözleşmenin bozulması nedeniyle, yeniden yapılacak ihalelerin
sonuçlandırılmasına kadar geçecek süre içindeki ihtiyaç maddelerinin alımı,


e)
43 üncü ve 49 uncu maddeler uyarınca, pazarlık usulüyle sonuçlandırılacak
işler,


f)
İdarelerin, müştereken veya iştirak halinde sahibi bulundukları taşınmaz
mallardaki paylarının paydaşlara kiraya verilmesi,


g)
Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle
kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel
mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin
gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin
kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi,


h) (Değişik: 3/7/2003-4916/20 md.)
Hazinenin veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde veya
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki baraj, dalyan, voli
yerleri, göller, havuzlar, nehirler ve nehir ağızlarındaki av yerleri ile deniz
ve iç sularda belirlenmiş yerlerdeki su ürünleri üretim hakkının, 22.3.1971
tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununa göre Tarım ve Orman Bakanlığınca
kiraya verilmesi,[15]


i) Özellikleri nedeniyle belli isteklilere
yaptırılmasında yarar görülen her türlü hizmet, eğitim, araştırma, etüt ve
proje, planlama, müşavirlik, keşif, harita, fotoğraf, film, baskı, sergileme,
kontrol, muayene işleri ile teknik, fikri ve güzel sanatlarla ilgili çalışmayı
gerektiren diğer işler,


j)
Para, tahvil, senet, pul, altın, gümüş, mücevher gibi kıymetlerle, güzel
sanatlarla ilgili veya tarihi değeri bulunan eşyanın özel ambalaj, koruma,
sigorta ve taşıma işleri,


k)
Çabuk bozulan, saklanması tehlikeli olan, saklama giderleri değerine veya
beklemeden doğacak yararına oranla yüksek bulunan malların satımı,


l)
Tek kişi veya firma elinde bulunan taşınır mal, hak ve hizmetlerle, belirli
taşınmaz malların alımı veya kiralanması,


m)
Ordu binek ve yük hayvanları ile damızlık olarak veya aşı, serum üretmek veya
kontrol ve araştırma işlerinde kullanılmak üzere hayvan alımı,


n)
Milli Güvenlik nedeniyle gizli tutulması zorunluluğu Cumhurbaşkanınca kabul
edilen işler,[16]


o)
Hazineye mal edilmiş batık gemiler ile denize düşmüş malların çıkarılması,


p)
(Değişik: 2/3/1984 - 2990/8 md.)


Özellikleri
nedeniyle yabancı ülkelerden sağlanması zorunlu olan her türlü alım, kiralama,
onarım, yaptırma, keşfettirme, montaj, sigorta, taşıma ve hizmet işleri.


(a),
(b), (c), (d), (i), (l) ve (p) bendlerinde yazılı işler için şartname
düzenlenmesi, tahmini bedel tespiti, teminat alınması ve sözleşme yapılması
zorunlu değildir.


(i),
(l) ve (p) bendlerinde yazılı işlerde Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınır.


 


YARIŞMA USULÜ


Yarışma usulünün Uygulanması:


Madde
52 – İdareler her türlü etüt, plan, proje ve güzel
sanatlara ilişkin işleri gerekli görüldüğünde, yarışma ile yaptırabilirler. Bu
işlerin mesleki kontrollük hizmetleri, projesi uygulanacak olan yarışmacıya,
pazarlıkla ihale edilebilir.


İdareler
kuruluş kanunları ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde yer alan işlere ilişkin
yarışmaların yürütülmesiyle ilgili yönetmelikleri hazırlarlar.[17]


Mimarlık,
mühendislik proje yarışmalarıyla ilgili yönetmelik Bayındırlık Bakanlığınca
hazırlanır.


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Sözleşme


 


İhalenin sözleşmeye bağlanması:


Madde
53 – Bütün ihaleler bir sözleşmeye bağlanır. Sözleşme,
idare adına ita amiri tarafından imzalanır.


Bu
Kanunda belirtilen özel hallerde sözleşme yapılması zorunlu değildir.


 


Kesin
teminat:


Madde 54 – Taahhüdün,
sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak
amacıyla, sözleşme yapılmasından önce müteahhit veya müşteriden ihale bedeli
üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır. (Ek
cümle:17/9/2004-5234/9 md.) Tasfiye idaresince yapılan taşınır mal
satışlarında kesin teminat, ihale bedelinin % 6'sından az olamaz.


Müteahhit
veya müşterinin bu zorunluluğa uymaması halinde, protesto çekmeye ve hüküm
almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminatı gelir
kaydedilir.


Verilen
kesin teminat, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.


Sözleşmenin
yapılmasından sonra geçici teminat iade edilir.


 


Yapım işlerinde kesin teminat:


Madde
55 – Tahmin edilen bedeli her yıl Genel Bütçe Kanunu ile
tespit edilecek tutarı aşan etüt, proje, kontrollük ve müşavirlik hizmetleri
ile yapım işlerinde alınmış bulunan geçici teminat, kesin teminata çevrilir;
kesin teminatın geri kalanı müteahhidin hak edişlerine karşı verilecek
paralardan % 10 alıkonularak kesin teminat tutarına çıkarılır.


Müteahhit
isterse teminat olarak kabul edilecek kıymetler üzerinden kesin teminat da
verebilir.


Keşfin
ve sözleşmenin dışında kalmış fakat yapılması ihaleden sonra kararlaştırılmış
işlerle, değişken fiyat esasına göre ihale edilmiş işlerde kesin teminat, artan
iş veya fiyat farkı olarak ödenecek bedel oranında artırılır.


 


Kesin teminatın geri verilmesi:


Madde
56 – Kesin teminatın:


a)
Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği
usulüne göre anlaşıldıktan ve müteahhidin bu işten dolayı idareye herhangi bir
borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Sigortalar Kurumundan
ilişiksiz belgesinin getirilmesi halinde, tümü;


b)
Yapım işlerinde (a) fıkrasındaki şartlardan ayrı olarak, geçici kabul
tutanağının onaylanması ve geçici kabulde görülen kusurların giderilme
bedelinin kesin teminatın yarısından fazla olmaması şartıyla, yarısı, kesin
kabul işlemleri tamamlandıktan sonra ise, kalanı;


Müteahhide
geri verilir.


Müteahhidin
bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret
ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin kesin kabul
tarihine kadar ödenmemesi halinde, teminat 54 üncü madde hükmüne göre paraya
çevrilerek borçlarına karşılık tutulur. Varsa kalanı müteahhide geri verilir.


 


Sözleşme
yapılmasında müteahhit veya müşterinin görev ve sorumluluğu:


Madde
57 – Sözleşme yapılması gerekli olan hallerde müteahhit
veya müşteri 31 inci maddeye göre onaylanan ihale kararının veya Maliye
Bakanlığının vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini
izleyen günden itibaren 15 gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek
noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi, idareye vermek zorundadır.


Satışlara
ilişkin ihalelerde müşterinin aynı süre içinde ihale bedelini ve müşteriye ait
bulunan vergi, resim ve harçları yatırması, diğer giderleri ödemesi gerekir.


Bu
zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek
kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminat gelir kaydedilir.


 


Taşınmaz malların müşteri tarafından adına tescil
ettirilmesi:


Madde
58 –
Bedeli, vergi, resim, harç ve diğer masrafları ödemiş olmak şartıyla, müşteri,
şartnamede yazılı süre içinde taşınmaz malları namına tescil ettirmeye
mecburdur. Aksi takdirde müşteri, vukua gelecek hasar, zarar, fuzuli işgal ve
diğer sebeplerle idareden bir talepte bulunamaz.


 


Müşterinin süresi içinde taşınır malları teslim almaması:


Madde 59 – Taşınır
mallar, bedeli ödendiği halde şartnamedeki süre içinde teslim alınmaz ise,
idare bunları müşteri hesabına b u Kanun hükümleri dairesinde satmaya
yetkilidir. Malların süresi içinde teslim alınmaması ve ikinci defa satılması
sebebiyle tahakkuk edecek masraflar, varsa idarenin diğer alacakları, ikinci
satış bedelinden mahsup edildikten sonra, geri kalan kısmı, ilk müracaatında
verilmek üzere müşteri namına emanet hesabına alınır. Satış bedeli idarenin
masraflarını ve alacaklarını karşılamazsa, farkı teminattan mahsup edilir ve
artanı müşteriye geri verilir.


Sözleşmenin
akdedilmiş olması halinde feshedilerek yukarıdaki hükümlere göre işlem yapılır.


 


İdarenin görev ve sorumluluğu:


Madde 60 – İdare
57 nci maddede yazılı süre içinde sözleşme yapılması hususunda kendisine düşen
görevleri yapmak ve taşınmaz malların satımında, ferağa ait işlemleri
tamamlamak, şartnamede belirtilen sınır ve evsafa göre satılan malları
müşteriye teslim etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi
halinde, müteahhit veya müşteri, sürenin bitmesinden itibaren en çok 15 gün
içinde, 10 gün müddetli bir noter ihbarnamesi ile bildirmek şartıyla,
taahhüdünden vazgeçebilir. Bu takdirde teminat geri verilir. Müteahhit veya
müşteri, ihaleye girmek ve teminat vermek için yaptığı masrafları istemeye hak
kazanır.


Tebligatın
32 nci maddedeki sürede yapılmamasından dolayı idarenin zararına sebep olanlar
hakkında kanuni işlem yapılır.


 


Sözleşme yapılması ve kesin teminat alınması zorunlu olmayan
haller:


Madde
61 – 57 nci maddede yazılı süre içinde taahhüdün şartname
hükümlerine göre yerine getirilmesi ve bunun idarece uygun bulunması halinde,
sözleşme yapılması ve kesin teminat alınması zorunlu değildir.


 


Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden
olması:


Madde
62 – Sözleşme yapıldıktan sonra 63 üncü maddede yazılı
hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya
taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi
üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına
rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm
almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme
feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.


Gelir
kaydedilen kesin teminat, müteahhit veya müşterinin borcuna mahsup edilemez.


 


Sözleşmede belirtilen işin artış ve eksilişi:


Madde
63 – Yapım işlerine ait bir sözleşmenin uygulanması
sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya eksilişi zorunlu hale
gelirse, müteahhit, keşif bedelinin % 30 oranına kadar olan değişikliği, süre
hariç, sözleşme ve şartnamesindeki hükümler dairesinde yapmakla yükümlüdür.


Keşif
bedeli artışının % 30'u geçmesi halinde sözleşme feshedilir. Ancak, bu durumda
müteahhit işin keşif bedeli ve % 30 keşif artışının karşılığı işleri sözleşme
ve şartnamesindeki hükümler çerçevesinde yapmaya zorunludur. Taahhüdün % 30
keşif artışı ile bitmemesi ve tasfiye edilmesi halinde müteahhit, idareden
hiçbir masraf ve tazminat isteyemez.


% 30 oranından fazla artış; temel, tünel ve benzeri işler
ile tabii afetler gibi nedenlerden ileri gelmiş ise; idarenin isteği,
müteahhidin kabulü ve ilgili bakanın onayı ile süre hariç, aynı sözleşme ve
şartname hükümleri içinde % 30'u geçen işler de aynı müteahhide yaptırılabilir.


Keşif
bedelinin % 70 inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde,
müteahhit işi bitirmeye zorunludur. Bu durumda, müteahhide, belgelemek şartı
ile yapmış olduğu gerçek giderlerine karşılık olarak, ihale bedelinin % 70'i
ile yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'ine kadar ödeme
yapılabilir.


 


Kiralarda sözleşme süresi:


Madde 64 – Kiraya
verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresi, on yıldan çok olamaz.
Turistik tesis kurulacak yerlerin ve turistik tesislerin (Ek ibare:
20/2/2001 - 4628/17 md.) ve enerji üretimi tesisleri ile iletim ve dağıtım
tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin (Ek ibare: 18/4/2001 -
4646/13 md.) ve doğal gaz iletim, dağıtım ve depolama tesis ve
şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin on yıldan fazla süre ile kiraya
verilmesi mümkündür.[18][19]


Üç
yıldan fazla süre ile kiraya verme işlerinde, önceden Maliye Bakanlığından izin
alınması şarttır. Katma bütçeli idarelerde bu izin, idarelerin bağlı
bulundukları bakanlıktan alınır. Özel İdare ve belediyeler için kendi özel
kanunları uygulanır.


Üç
yıldan fazla süre ile kiraya verme işlerinde, kira bedeli her yıl şartname ve
sözleşmesindeki esaslara göre yeniden tespit edilir.


 


Su ürünleri istihsali hakkı kiralarında süre:


Madde
65 – Dalyan, voli yerleri, doğal ve yapay göller, barajlar,
havuzlar, nehirler ve nehir ağızlarındaki sular, av yerleri ile deniz ve iç
sulardaki su ürünleri istihsal hakkının kiralanmasında beş yıla kadar sözleşme
yapmaya idareler yetkilidir.


Ancak,
kiracı tarafından kurulacak ve tesisat yapılacak olan üretme yerleri onbeş yıla
kadar kiraya verilebilir.


Bu madde kapsamına giren kira işlerinde, kira bedeli her
yıl şartname ve sözleşmesindeki esaslara göre yeniden tespit olunur.


 


Sözleşmenin devri:


Madde
66 – Sözleşme, ita amirinin yazılı izni ile başkasına
devredilebilir. Ancak, devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar aranır. İzinsiz
devir yapılması halinde, sözleşme bozulur ve müteahhit veya müşteri hakkında 62
nci madde hükümleri uygulanır.


 


Müteahhit veya müşterinin ölümü:


Madde
67 – Müteahhit veya müşterinin ölümü halinde, yapılmış olan
işler tasfiye edilerek kesin teminatı ve varsa sair alacakları varislerine
verilir. Ancak, idare varislerden istekli olanlara, ölüm tarihinden itibaren 30
gün içinde kesin teminat verilmesi şartıyla sözleşmeyi devredebilir.


 


Müteahhit veya müşterinin iflası hali:


Madde
68 – Müteahhit veya müşterinin iflas etmesi halinde
sözleşme bozulur. Bundan bir zarar doğarsa 62 nci maddeye göre işlem yapılır.


 


Müteahhit veya müşterinin ağır hastalığı, tutukluluk veya mahkûmiyet
hali:


Madde
69 – Müteahhit veya müşteri sözleşmenin yerine
getirilmesine engel olacak derecede ağır hastalık, tutukluluk veya hürriyeti
bağlayıcı bir ceza nedeni ile taahhüdünü yapamayacak duruma girerse, bu
hallerin oluşundan itibaren 30 gün içinde ilgili idarenin kabul edeceği birini
vekil tayin etmek şartıyla taahhüdüne devam edebilir.


Eğer
müteahhit veya müşteri kendi serbest iradesi ile vekil tayin etmek imkanından
mahrum ise, yerine ilgililerce aynı süre içinde genel hükümlere göre bir kayyum
tayin edilmesi istenebilir.


Yukarıdaki
hükümlerin uygulanmaması halinde sözleşme bozulur. Bundan bir zarar doğarsa 62
nci maddeye göre işlem yapılır.


 


Müteahhit
veya müşterinin birden fazla olması hali:


Madde
70 – Birden fazla gerçek veya tüzelkişi tarafından birlikte
yapılan taahhütlerde, müteahhitlerden veya müşterilerden birinin ölümü, iflası,
tutuklu veya mahkûm olması gibi haller sözleşmenin devamına engel olmaz.


Birlikte yapılan taahhütlerde müteahhitlerden biri
idareye (pilot firma) olarak bildirilmiş ise, pilot firmanın şahıs veya şirket
olmasına göre ölüm, iflas veya dağılma hallerinde sözleşme kendiliğinden sona
erer. Ancak, diğer müteahhitlerin teklifi ve idarenin uygun görmesi halinde
sözleşme yenilenerek işe devam edilir.


Birlikte yapılan taahhütlerde gruba dahil pilot firmadan
başka herhangi bir ortak şahsın ölümü veya ortak şirketin herhangi bir sebeple
dağılması halinde, pilot firma ve grubun diğer ortakları, teminat dahil işin o
ortağa yüklediği sorumlulukları da üzerlerine alarak işi bitirirler.


 


ÜÇÜNCÜ KISIM


İhale Usullerine Tabi Olmayan İşler


 


İhtiyaçların kamu kuruluşlarından karşılanması:[20]


Madde
71 – Aşağıda belirtilen durumlarda ihale işleri Maliye
Bakanlığının uygun görüşü alınarak kıymet takdiri suretiyle yapılır.


1.
Bu Kanun kapsamına giren idarelerin kendi aralarında yaptıkları ihale işleri,


2.
(1) numaralı fıkrada belirtilen idarelerin her türlü ihtiyaçlarının;


a)
Bu idarelere bağlı sabit veya döner sermayeli müesseseler ve özel bütçeli
idarelerin kurdukları birliklerden,


b)
Kamu iktisadi teşebbüsleri ile sermayesinin yarısından fazlası tek başına veya
birlikte Devlete, kamu iktisadi teşebbüslerine veya mahalli idarelere ait
kuruluşlardan,


c)
Türk Silahlı Kuvvetlerini güçlendirmek amacıyla kurulmuş olan vakıflar ile
sermayesinin yarısından fazlası bu vakıflara ait olan kuruluş, şirket ve
müesseselerden,


d)
Özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kurulan tüzelkişiliğe sahip
ve ortaklarının veya kanunların öngördüğü durumlarda ortak olmayanların
ürünlerini alan, işleyen, değerlendiren iyileştiren, satan, üretim
ihtiyaçlarına yarayan araç ve gereçleri sağlayan ortaklıklar ve bunlara ait
birliklerden,20


e)
Özel kanunlar veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulmuş ve kendilerine
kamu görevi verilmiş tüzelkişiliğe sahip kuruluşlardan,20


Temini
ile ilgili ihale işleri.


(2) numaralı fıkranın uygulanmasında, ihale konusu mal ve
hizmetlerle, taşıma işlerinin bizzat o kuruluşlar tarafından üretilmesi ve
yapılması zorunludur. Ancak, bu fıkrada yazılı olup kuruluş amaçları temel gıda
ve günlük tüketim maddelerini alıp satmak olan kuruluşlar bakımından, sözü
edilen günlük gıda ve tüketim maddeleri; sanayi kuruluşları bakımından da, imal
edilecek mamullerin bünyesine giren hammade, yarı mamul, devre elemanları,
aksesuar, yardımcı özel teçhizat ve bir bütün halinde kurulacak tesislerde
kullanılan ve kuruluşun imalat sahasına girmeyen makine, teçhizat için bizzat
üretim ve yapım şartı aranmaz.


Bu
usulle yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım ve taşıma işlerinin kıymet
takdirleri satış fiyatları Devletçe veya görevli mercilerce tespit olunanlar
için bu fiyatlar esas alınmak suretiyle, fiyatları bu şekilde tespit
olunmayanlar için ise 9 uncu maddedeki usule göre alıcı kuruluşlarca yapılır.


Satış
fiyatları Devletçe veya görevli mercilerce tespit olunan mallar, dağıtımı yapan
kuruluşlarda bulunmadığı belgelenmek şartıyla bu fiyatlarla en yakın piyasadan
da satın alınabilir.


İdarelere
zorunluluk yükleyen özel hükümler saklıdır.


 


Kamu yararına çalışan derneklere taşınmaz malların satımı:


Madde
72 – Kamu yararına çalışan derneklere, kuruluş gayelerine
uygun olarak kullanılmak üzere, Hazinenin özel mülkiyetinde kayıtlı bulunan ve
kamu hizmetlerine tahsisli olmayan taşınmaz malları, satış tarihindeki alım
satım rayici nazara alınarak kıymet takdiri suretiyle satılabilir.


Bu
yolla edinilen taşınmaz mallar veriliş maksadı dışında kullanılamaz ve
satılamaz. (Ek cümle: 23/7/2010-6009/23 md.) Ancak,
satış tarihinden itibaren en az yirmi yıl geçen ve veriliş maksadına uygun
olarak kullanılan taşınmazların, mevcut faaliyet aksatılmaksızın kısmen veya
tamamen ticari amaçlarla değerlendirilmesinin kuruluş gayelerine daha fazla
hizmet edeceği hallerde, elde edilecek gelirin yüzde otuzunun Hazineye
verilmesi koşuluyla taşınmazların satış dahil değerlendirilmesine Maliye
Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslara göre izin verilebilir.


Beş
yıl içinde kuruluş gayesine uygun olarak kullanılmadığı takdirde, taşınmaz mal,
satış bedeli üzerinden Hazinece geri alınır.


 


Tarihi ve bedii değeri olan taşınmaz malların kiraya
verilmesi:


Madde
73 – Tarihi ve bedii değeri olan taşınmaz mallar Kültür ve
Turizm Bakanlığının görüşü alınarak, Maliye Bakanlığınca çıkarılacak bir
yönetmelikte tespit olunacak esas ve şartlara göre, Maliye Bakanlığınca kiraya
verilebilir.


Vakıflara
ait özel hükümler saklıdır.


 


Tarihi ve bedii değeri olmayan taşınmaz mallarla ilgili
işlemler:


Madde
74 – Tarihi ve bedii değeri olanlar hariç Hazinenin özel
mülkiyetindeki yerlerin satışı, kiraya verilmesi, trampası ve mülkiyetin gayri
ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya
verilmesi, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi esasları Maliye Bakanlığınca
çıkarılacak yönetmelikte belirlenir.


 


Ecrimisil ve tahliye:


Madde
75 – Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu
altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin
mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel
Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların,
gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu
maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden
taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan
komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve
takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için,
idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin
kusuru aranmaz.[21][22][23]


(Ek
cümle: 23/7/2010-6009/24 md.) Ecrimisile
itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde
onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen
ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre tahsil olunur.


Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin
devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi
halde ecrimisil alınır.


İşgal
edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en
geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.


(Ek fıkra: 23/7/2010-6009/24 md.) Köy sınırları içerisinde yer alan Hazinenin
özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan
taşınmazların işgalcilerinden tahsil edilen ecrimisil gelirlerinin yüzde beşi,
442 sayılı Köy Kanununda belirlenen görevlerde kullanılmak kaydıyla, tahsilatı
izleyen ay içinde bu gelirlerin elde edildiği köy tüzel kişiliği hesabına
aktarılmak üzere emanet nitelikli hesaplara kaydedilir. Maliye Bakanlığı bu
oranı iki katına kadar artırmaya yetkilidir.


 


Mahalli komisyonların yetkileri:


Madde
76 – Taşınır ve taşınmaz malların satış, kira, trampa
edilmesi ve mülkiyetin gayri ayni hak tesislerinde, mahalli komisyonların ne
miktara kadar ihaleye selahiyetleri oldukları, her yıl Genel Bütçe Kanununda
gösterilir.


 


Kızılay derneğinden yapılacak alımlar:


Madde
77 – Kızılay derneğinde bulunan ilaçlarla, sağlık araç ve
gereçleri, idarelerce doğrudan doğruya satın alınabilir.


 


İlaç
ve gereç sağlanması:


Madde
78 – Kanunlar gereğince tedavisi sağlanan kişilerin
kullanması gereken ilaç ve gereçlerin, ilgililer tarafından eczanelerden
alınması halinde, idarelerle eczaneler arasında yapılacak anlaşmalar Maliye
Bakanlığınca tespit edilecek esas ve usullere göre yapılır.


 


Dış ülkelerdeki kuruluşların ihtiyaçları:


Madde
79 – İdarelerin yabancı ülkelerdeki kuruluşlarının yerel
ihtiyaçlarının karşılanmasında taşınır ve
taşınmaz malların alım, satım, kiralama ve kiraya verilmesinde uygulanacak esaslar Dışişleri, Milli Savunma,
Maliye ve Bayındırlık bakanlıklarınca düzenlenecek bir yönetmelikle tespit
edilir.


 


Yurt dışında bulunan gemi ve uçakların ihtiyaçlarının
karşılanması:


Madde 80 – Yurt
dışında bulunan gemi ve uçakların o yerden sağlanması zorunlu olan ihtiyaç
maddelerinin alımı ile acele onarımlarının vesair giderlerinin yapılmasına
ilişkin esaslar, Maliye ve Milli Savunma bakanlıklarınca müştereken
hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.


 


Emanet suretiyle yapılacak işler:


Madde
81 – Aşağıda yazılı işler, ita amirlerince idare
görevlilerinden oluşturulacak emanet komisyonları eliyle emaneten
yaptırılabilir.


a)
Tahmin edilen bedeli her yıl Genel Bütçe Kanununda gösterilen miktarı geçmeyen
yapım, bakım ve onarım işleri,


b)
İdarenin yeterli işgücü, makine, araç, gereç ve taşıtlara sahip olması halinde
ve ihaleye konulması faydalı görülmeyen yapım ve taşıma işleri,


c)
Köy kalkınması ile ilgili yapım işleri,


d)
İstihkamların yapımı ve onarımı ile garnizonların altyapı işleri,


e)
Gizliliği olan işlerle yasak bölgelerde ve orman içindeki yapım ve taşıma
işleri,


f)
Toprak koruma, arazi iyileştirme ve orman amenajman işleri,


g)
Can ve mal kaybı tehlikesi nedeniyle acele olarak gerçekleştirilmesi gereken
yapım ve onarım işleri,


h)
Sözleşmenin bozulması veya tasfiye edilmesi nedeniyle bitirilmemiş olup,
süratle bitirilmesinde zorunluluk görülen işlerin tamamlanması,


i)
Liman yapımı ve genişletilmesi, tarama yapılması, ulaşım güvenliği için
batıkların çıkarılması ve dolgu işleri,


j)
Silahlı Kuvvetlerle, güvenlik kuvvetlerinin araç ve gereçlerinin yapım, onarım
ve bakımı,


k) Parasal bağış dışındaki halk katkısının önem taşıması
nedeniyle ihaleye konulmadan yaptırılmasında idaresince yarar görülen işler,


l)
İhaleye konulmasına imkan bulunmayan veya ihaleye konulduğu halde istekli
çıkmayan ve beklemeye de tahammülü olmayan işler,


m)
Demiryolu yapımında balast ve yol malzemesinin döşenmesi işleri,


n)
Telgraf, telefon ve enerji hatlarının çekilmesi işleri,


o)
Tuz çıkarma işleri,


p)
(Ek: 2/3/1984 - 2990/9 md.) İlköğretim kurumları ve tesisleri ile ilkokul
öğretmen konutları yapım, onarım ve bakım işleri.


Yukarıda belirtilen işler için işi yürütmekle görevli
emanet komisyonları geçici süre ile işçi çalıştırabileceği gibi işin bünyesine
giren gerekli madde, araç ve gereçleri öncelikle bunları kendileri üreten veya
yapan ve sermayesinin yarıdan fazlası tek başına veya birlikte Devlete, kamu
iktisadi teşebbüslerine veya belediyelere ait olan kuruluşlardan doğrudan
doğruya tarife, yoksa piyasa satış bedelleri üzerinden alabilirler. Bu suretle
sağlanması mümkün olmayan madde, araç ve gereçler teklif
alınmak ve piyasa satış değerlerine uygunluğu belgelenmek şartıyla piyasadan sağlanır,


Bu usulle yaptırılmasında gerek ve yarar görülen işler
nevi itibariyle kısımlara ayrılmak suretiyle, araya bir müteahhit girmeksizin
taşaronlara da yaptırılabilir,


(Değişik: 2/3/1984 - 2990/9 md.) Nevi itibariyle kısımlara ayrılarak taşeronlara verilen
işlerde: gerekli görülen malzeme taşeron tarafından temin edilmek şartıyla iş
yaptırılabilir.


Emanet komisyonları eliyle yapılabilecek işlere ait
uygulama esasları, Cumhurbaşkanınca çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir.[24]


Yukarıdaki bentlerde sayılan işlerle ilgili olarak idarelere
zorunluluk yükleyen özel hükümler saklıdır.


 


Uluslararası antlaşmalar uyarınca yapılacak işler:


Madde
82 – Uluslararası antlaşmalar uyarınca Türkiye'de yapılacak
ve karşılıkları yabancı Devlet veya Uluslararası kuruluşlarca sağlanacak işler,
özel kanun, kararname ve antlaşmalar hükümlerine göre yürütülür.


 


DÖRDÜNCÜ KISIM


İhale İşlerinde Yasaklar ve Sorumluluklar


 


Yasak fiil ve davranışlar:


Madde 83 – İhale
işlemlerinin hazırlanması, yürütülmesi ve sonuçlandırılması sırasında;


a)
Hile, desise, vait, tehdit, nüfuz kullanma ve çıkar sağlama suretiyle veya
başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs
etmek,


b)
Açık teklif ve pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde isteklileri tereddüde
düşürecek veya rağbeti kıracak söz söylemek ve istekliler arasında anlaşmaya
çağrıyı ima edecek işaret ve davranışlarda bulunmak veya ihalenin doğruluğunu
bozacak biçimde görüşme ve tartışma yapmak,


c)
İhale işlemlerinde sahte belge veya sahte teminat kullanmak veya kullanmaya
teşebbüs etmek, taahhüdünü kötü niyetle yerine getirmemek, taahhüdünü yerine
getirirken idareye zarar verecek işler yapmak veya işin yapılması veya teslimi
sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak,


Yasaktır.


 


İdarelerce ihalelere katılmaktan geçici yasaklama:


Madde 84 – 83
üncü maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları anlaşılanlar, bu
fiil ve davranışlar ihale safhasında vaki olmuşsa idarelerce o ihaleye iştirak
ettirilmeyecekleri gibi fiil veya davranışlarının özelliğine göre ihaleyi yapan
bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, haklarında bir yıla kadar bütün ihalelere
katılmaktan yasaklama kararı verilir. Kararı veren idareler, bu kararı, Resmi
Gazete'de ilan ettirirler. Bu kararlar ilgililerin müteahhitlik siciline de
işlenir. İhalelere katılmaktan yasaklananlar, yasaklı oldukları süre içinde
diğer idarelerce yapılacak ihalelere de müteahhit veya müşteri sıfatıyla
katılamazlar.


Haklarında
bu yolda işlem yapılanların sermayesinin çoğunluğuna sahip bulunduğu tespit
edilen tüzel kişilere de aynı müeyyide uygulanır.


Üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme
yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve
mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun
olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan
bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan
yasaklama kararı verilir ve bu kararlar Resmi Gazete'de ilan ettirildiği gibi
ilgililerin müteahhitlik sicillerine işlenir.


(Ek:
26/2/2014-6527/8 md.) 83 üncü maddede belirtilen fiil veya
davranışlarda bulunanlar hariç olmak üzere, Türkiye genelinde faaliyet gösteren
tüzel kişilerden; şube personeli, vekil, mümessil gibi yetkili temsilcilerin
şahsi kusurlarından kaynaklanan ve bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen
fiil veya davranışları sebebiyle haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama
kararı verilmesi gerektiği idarece tespit edilenlerden, verilecek bir aylık
süre içinde ihale bedelinin üç katı tutarında tazminatı peşin olarak ödeyenler
hakkında ihaleden yasaklama kararı verilmez.


İhaleyi
yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla
karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili bakanlığa
bildirmekle yükümlüdürler.


 


Ceza sorumluluğu ve sonuçları:


Madde
85 – 83 üncü maddenin (c) bendinde yazılı fiil ve
davranışları bu durumları iş tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra
anlaşılmış olsa dahi tespit edilenler ile, o işteki ortak veya vekilleri
haklarında ceza kovuşturması yapılır; hükmolunacak ceza ile birlikte bir yıldan
üç yıla kadar bütün ihalelere girmekten mahkeme kararı ile yasaklanırlar.


Bu
Kanun kapsamına giren işlerden dolayı haklarında Türk Ceza Kanununun 342 nci
maddesi ile son soruşturmanın açılmasına karar verilen müteahhitlere, yargılama
sonuna kadar, hiçbir suretle yeni iş verilmez.


Bu Kanun kapsamına giren işlerden dolayı haklarında Türk
Ceza Kanununun 339 340 ıncı maddeleri ile son soruşturmanın açılmasına karar
verilen kontrol teşkilatı mensupları, yargılama sonuna kadar görevden
uzaklaştırılırlar.


(Değişik:
2/1/2003-4782/4 md.) Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının
Üçüncü Babının Üçüncü Faslında yer alan rüşvet verme suçu ile 339, 340 ve 342
nci maddelerine göre, bu Kanun kapsamındaki suçlar nedeniyle haklarında
tekerrür hükümleri uygulananlar, mesleklerini icradan men olunurlar ve herhangi
bir ad altında müteahhitlik yapamazlar.


Bu
mahkümiyete ilişkin kararlar, ilgililerin meslek ve müteahhitlik sicillerine
işlenir.


 


Görevlilerin Sorumluluğu:


Madde 86 – İhale,
muayene ve kabul komisyon veya heyetlerinin başkan ve üyeleri ile diğer
ilgililer, görevlerini kanuni gereklere göre tarafsızlıkla yapmadıkları ve
taraflardan birinin zararına yol açacak ihmal ve kusurlu hareketlerde
bulunduklarının tespiti halinde haklarında disiplin cezası uygulanacağı gibi,
fiil ve davranışlarının özelliğine göre ceza kovuşturması da yapılır. Ayrıca,
tarafların bu yüzden uğradıkları zarar ve ziyan da kendilerine ödettirilir.


 


Hileli inşaat ve onarım:


Madde
87 – Gayrimenkullerin yapım ve onarımlarında kesin kabul
tarihinden itibaren 5 yıl içinde malzemenin hileli olmasından veya yapım ve
onarımın teknik icaplara uygun olarak yapılmamasından ortaya çıkan zarar ve
ziyan, Borçlar Kanununun 360 ıncı maddesi gereğince ve 363 üncü maddesindeki
sürede müteahhide ikmal ve tazmin ettirilir.


İdareler
beş yıllık sürede ortaya çıkacak zarar ve noksanları tespit ile gereğinin
yapılması için durumu ilgili mercilere bildirmekle ödevlidirler.


İşin
nezareti kendisine tevdi edilen mühendis, mimar ve memurlar hakkında da ayrıca
bu Kanunun 86 ncı maddesi uygulanır.


 


BEŞİNCİ KISIM


Çeşitli Hükümler


 


Erken bitirme primi:


Madde 88 – Şartname
ve sözleşmesinde tespit edilecek sürelerden önce tamamlanmasında idarelerce
yarar görülen yapım işlerinde, esasları şartnamede tespit edilmek üzere
müteahhitlere erken bitirme primi verilebilir. Süre uzatımı verilen işlerde hiç
bir surette bu tür prim verilemez.


 


Özelliği bulunan işler:[25]


Madde
89 – (Değişik: 2/3/1984 - 2990/10 md.)


Bu
Kanun hükümlerinin uygulanmasının mümkün olamayacağı haller ile, Türk Silahlı
Kuvvetlerinin ve Emniyet Genel Müdürlüğünün yeniden teşkilatlanması, silah,
araç ve gereçlerinin modern teknik gelişmelere uygun şekilde yenileştirilmesi
ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin Stratejik Hedef Planının gerçekleşmesi için temin
edilecek mal ve hizmetlerin ihalesinde; ilgili bakanlığın teklif edeceği
ihaleler için bu Kanun hükümleri dışında kalınmasına Cumhurbaşkanınca karar
verilebilir. Bu ihalelerde uygulanacak usul ve esaslar idarelerince
hazırlanarak ilgili bakanın onayı ile belirlenir.


 


Tarım ve orman ürünlerinde tercihli
usuller ve tekel maddelerine ilişkin özel hükümler:


Madde
90 – Tarım ve orman ürünlerinin üretim, imal, kesme,
toplama, taşıma gibi işlerinde ve bu ürünlerin satışlarında uygulanacak
tercihli usullerle, tekel maddelerinin satımı ve tekelle ilgili ürünlerin
üreticiden alımı hakkında, özel kanunlardaki hükümler saklıdır.


 


Muayene ve kabul işlemleri:


Madde
91 – Teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin
muayene ve kabul işlemleri, idarelerce kurulacak en az üç kişilik muayene ve
kabul heyetleri tarafından yapılır.


Muayene
ve kabul işlemlerinin nasıl yapılacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılacak bir
yönetmelikte gösterilir.[26]


 


Sürelerin hesabı:


Madde
92 – Bu Kanunda yazılı sürelerin hesaplanmasında hüküm
bulunmayan hallerde, Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.


 


Tebligat:


Madde
93 – Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde yapılacak
tebliğler hakkında Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.


 


ALTINCI KISlM


Son Hükümler


 


Başlamış olan işler:


Geçici
Madde 1 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı
yapılmak suretiyle başlamış olan ihale işlemleri ilgili olduğu kanun ve
usullere göre sonuçlandırılır.


 


Tüzük ve yönetmelikler:


Geçici Madde 2 – Bu
Kanuna göre çıkarılacak tüzük, şartname esasları ve yönetmelikler Kanunun
yayımlandığı tarihten itibaren altı ay içinde hazırlanır ve Resmi Gazete ile
yayımlanır.


Bunların yürürlüğe konulmasına kadar idareler, mevcut
esaslar ve yönetmelik hükümlerini uygulamaya devam ederler.


 


Terkin edilecek ecrimisiller:


Geçici Madde 3 – (Ek:
23/7/2010-6009/25 md.)


Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten önce tespit ve takdir edilen, tebliğ edilen veya tahakkuk
ettirilen ecrimisil alacaklarının tespit tarihinden geriye doğru beş yılı aşan
kısmı hangi aşamada olursa olsun düzeltilir veya terkin edilir, tahsil edilmiş
olanlar iade edilmez.


 


Geçici Madde 4-(Ek: 26/2/2014-6527/9
md.)


Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce, 83 üncü maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulunanlar
hariç olmak üzere, Türkiye genelinde faaliyet gösteren tüzel kişilerden; şube
personeli, vekil, mümessil gibi yetkili temsilcilerin şahsi kusurlarından kaynaklanan
ve 84 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen fiil veya davranışları
sebebiyle haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gerektiği
idarece tespit edilenlerden henüz yasaklama kararı verilememiş olanlar hakkında
da 84 üncü maddenin dördüncü fıkrası hükmü uygulanır.


 


Kaldırılan hükümler:


Madde
94 – a) 2/6/1934 tarih ve 2490 sayılı Kanun ile bu Kanunda
ek ve değişiklikler yapan kanunlar,


b)
(Değişik: 9/11/1983-2944/1 md.) Diğer Kanunların (15/7/1964 tarih ve 500
sayılı Kanun ile 22/10/1981 tarih ve 2542 sayılı Kanun hariç) bu Kanuna uymayan
hükümleri.


Yürürlükten
kaldırılmıştır.


 


Yürürlük:


Madde
95 – Bu Kanun 1 Ocak 1984 tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme:


Madde
96 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





2886 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ


TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren Kanunun/

KHK’nin
veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



2886
Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






2944



94



1/1/1984






2990



2, 6,
11, 13, 15, 28, 44, 51, 81, 89



17/3/1984






4628



64



3/3/2001






4782



85



11/1/2003






4916



51



19/7/2003






5234



25,26,
54



1/1/2005






5577



40, 42



31/1/2007






5737



75



27/2/2008






6009



72, 75,
Geçici Madde 3



1/8/2010






Anayasa
Mahkemesinin 18/6/2013 tarihli ve E.: 2013/71, K.: 2013/77 sayılı kararı



32



26/7/2013






6527



84,
Geçici Madde 4



1/3/2014






7103



75



27/3/2018






KHK/700



1, 4, 8,
13, 16, 27, 28, 44, 51, 52, 71, 81, 89, 91



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük
Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının
andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)






7191



51



1/1/2020






7418



17



1/4/2023









 











[1] Dış memleketlerden satın alınacak eşya ve hizmetler
hakkında Artırma Eksiltme ve İhale Kanunun ile Muhasebei Umumiye Kanununun 83
üncü maddesinin (H) bendinin uygulanmaması halinde ne gibi işlem yapılacağını
hükme bağlayan 10/2/1954 ve 6246 sayılı Kanunla getirilmiş ve 17/4/1975 tarih
ve 1891 sayılı Kanunla değiştirilmiş olan ve yürürlükteki hükümlerin tek metin
haline getirilmesi çalışmaları gereği olarak 1050 sayılı Kanuna ek 6 ncı madde
olarak ilave edilmiş olan hükme bakınız.







[2] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.







[3] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu tanımda yer alan “, tüzük ve yönetmeliklere” ibaresi “ve diğer
mevzuata” şeklinde değiştirilmiştir.







[4] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı”
şeklinde değiştirilmiştir.







[5] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Milli Savunma ve Maliye Bakanlıklarınca
birlikte hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir kararname” ibaresi
“Cumhurbaşkanı kararı” şeklinde değiştirilmiştir.







[6] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ilgili bakanlıkların görüşü alınarak
Bayındırlık Bakanlığınca hazırlanacak tüzükte” ibaresi “Cumhurbaşkanınca
çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.







[7] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 26 ncı
maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin (a) alt
bendinin ikinci paragrafına “Gazete” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve
internet haber sitesi” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkranın (2) numaralı bendine
“başka,” ibaresinden sonra gelmek üzere “bir internet haber sitesi ve” ibaresi
eklenmiş, aynı bentte yer alan “bir” ibaresi “birer” şeklinde değiştirilmiştir.







[8] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 26 ncı
maddesiyle, bu bentte yer alan “başka gazeteler veya” ibaresinden sonra gelmek
üzere “internet haber siteleri ya da” ibaresi eklenmiştir.







[9] Bu fıkraya "Bankalarca" ibaresinden sonra
gelmek üzere, 17/9/2004 tarihli ve 5234 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle
"ve özel finans kurumlarınca" ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.







[10] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu maddede yer alan “, kararname, tüzük ve yönetmeliklere” ibaresi
“ve diğer mevzuata” şeklinde değiştirilmiştir.







[11] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca”
şeklinde değiştirilmiştir.







[12] Bu madde başlığı "İç zarfların açılması
:"iken, 25/1/2007 tarihli ve 5577 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle metne
işlendiği şekilde değiştirilmiştir.







[13] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşüne
dayanılarak Bakanlar Kurulundan” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde
değiştirilmiştir.







[14] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu bentte yer alan “tatbikatları ile sıkıyönetim faaliyetlerinin”
ibaresi “tatbikatlarının” şeklinde değiştirilmiştir.







[15] 6/11/2019 tarihli ve 7191 sayılı Kanunun 17 nci
maddesiyle bu bentte yer alan “il özel idarelerince” ibaresi “Tarım ve Orman
Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.







[16] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca”
şeklinde değiştirilmiştir.







[17] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kanunlarında” ibaresi “kanunları ile
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde” şeklinde değiştirilmiştir.







[18] Bu fıkrada yer alan “ve enerji üretimi tesisleri ile
iletim ve dağıtım tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin” ibaresi
20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Kanunla eklenmiştir.







[19] Bu fıkrada yeralan; “ve doğal gaz iletim, dağıtım ve
depolama tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin” ibaresi 18/4/2001
tarihli ve 4646 sayılı Kanunla eklenmiştir.







[20] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinin (d) alt
bendinde yer alan “Özel kanun” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya
Cumhurbaşkanlığı kararnameleri” ibaresi eklenmiş ve (e) alt bendinde yer alan
“kanunlarla” ibaresi “kanunlar veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle” şeklinde
değiştirilmiştir.







[21] 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Kanunun 79 uncu
maddesiyle bu fıkrada yer alan “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve
tasarrufu altında bulunan taşınmaz” ibaresinden sonra gelmek üzere “malları ve
Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait
taşınmaz” ibaresi eklenmiştir.







[22]  23/7/2010 tarihli ve 6009 sayılı Kanunun 24 üncü
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “13 üncü maddesinde gösterilen komisyonca
takdir ve tespit edilecek” ibaresi “idareden taşınmaz ve değerleme konusunda
işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye
doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek” şeklinde değiştirilmiştir.








[23] 21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 26 ncı
maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesine “Devletin özel mülkiyetinde veya
hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları” ibaresinden sonra gelmek
üzere “, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar” ibaresi
eklenmiş ve aynı fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “Hazinenin” ibaresi
“idarelerin” şeklinde değiştirilmiştir.







[24] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Milli Savunma, Maliye, Bayındırlık, Enerji ve
Tabii Kaynaklar ve Köy İşleri ve Kooperatifler bakanlıklarınca hazırlanacak ve
Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.







[25] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu maddede yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca”
şeklinde değiştirilmiştir.







[26] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 81 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Milli Savunma, Maliye ve Bayındırlık
bakanlıklarınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca”
şeklinde değiştirilmiştir.