4536 sayılı Denizlerde ve Yurt Yüzeyinde Görülen Patlayıcı Madde ve Şüpheli Cisimlere Uygulanacak Esaslara İlişkin Kanun

DENİZLERDE VE
YURT YÜZEYİNDE GÖRÜLEN


PATLAYICI MADDE VE ŞÜPHELİ
CİSİMLERE


UYGULANACAK ESASLARA İLİŞKİN


KANUN


 


Kanun
Numarası                    : 4536


Kabul
Tarihi                           : 24/2/2000


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 27/2/2000        Sayı  : 23977


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   : 39


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç, Kapsam ve Tanımlar


Amaç


Madde
1 –
Bu Kanunun amacı; iç sularımızda, kara sularımızda, uluslararası hukuk kuralları
uyarınca egemenlik ve denetimimiz altında bulunan deniz alanlarında ve bunları etkileyebilecek
bir yerde veya yurt yüzeyinde görülecek yahut ele geçerilecek, patlayıcı madde ve
şüpheli cisimlerin incelenmesine ve zararsız hale getirilmesine ilişkin esas ve
usulleri düzenlemektir.


 


Kapsam


Madde
2 –
Bu Kanun; iç sularımızda, kara sularımızda, uluslararası hukuk kuralları uyarınca
egemenlik ve denetimimiz altında bulunan deniz alanlarında ve bunları etkileyebilecek
bir yerde veya yurt yüzeyinde görülecek yahut ele geçirilecek, patlayıcı madde ve
her türlü şüpheli cisimlerle, bu faaliyetlere katılacak kamu ve özel kurum ve kuruluşlar
ile gerçek ve tüzel kişilere ait görev ve sorumlulukları kapsar.


 


Tanımlar


Madde
3 –
Bu Kanunda geçen deyimlerden;


a)
Patlayıcı madde: Harp maksatları için kullanılan bütün patlayıcıları, silah sevk
sistemlerini, patlayıcı ihtiva eden ordudonatım malzemelerini, nükleer silahları
ve kimyasal maddeleri de içeren; uçak bombaları, harp başlıkları, güdümlü ve balistik
füzeler, el bombaları, roketler, ağır silah mühimmatları, mayınlar, el yapımı patlayıcılar,
torpidolar, su bombaları, tahrip kalıpları, payroteknik malzemeler, kesici veya
sevkediciler, elektronik patlayıcılar ile benzer şekilde patlama sonucu kişide ölüm
veya yaralanma, teçhizat ve binalarda hasara sebep olabilecek her türlü maddeleri,


b)
Şüpheli cisim: İçinde patlayıcı madde ihtiva ettiği zannedilen, bulundukları çevrede
tehdit oluşturan veya ne oldukları bilinmeyen cisimleri,


c)
Zararsız hale getirme: Bir patlayıcı madde veya şüpheli cismin oluşturduğu tehdidin
ortadan kaldırılmasını,


ifade
eder.





İKİNCİ BÖLÜM


Denizlerde, Kıyılarda ve Yurt Yüzeyinde Görülen Cisimler


Denizlerde görülen cisimler


Madde
4 –
İç sularımızda, karasularımızda, uluslararası hukuk kuralları uyarınca egemenlik
ve denetimimiz altında bulunan deniz alanlarında ve bunları etkileyebilecek bir
yerde seyreden gemiler, her çeşit deniz araçları ve hava vasıtaları, gördükleri
patlayıcı madde ve diğer şüpheli cisimlerin bulundukları mevkiler ile gidiş yönlerini,
renk, şekil, ebat, adet ve buna benzer diğer tanıtıcı bilgileri, haberleşme araçlarıyla
mümkün ise derhal, olmadığı takdirde ilk varacakları yerden en yakın Deniz Kuvvetleri
Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı deniz birliğine veya diğer askeri
birliklere; askeri birlik yoksa Denizcilik Müsteşarlığı bölge müdürlükleri veya
liman başkanlıklarına; bölge müdürlükleri veya liman başkanlıkları da yoksa, mülki
makamlara bildirirler.


Patlayıcı
madde ve şüpheli cisimlerin mevkileri, muhtemel sürüklenme ve gidiş yönleri ile
ilgili bildirimi alan makamlar; durumu derhal denizcilere, yakındaki deniz birliklerine,
Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığına duyururlar. Bu cisimlerle ilgili
olarak alınacak güvenlik tedbirleri, askeri makamlarca saptanarak derhal uygulanır.


 


Kıyılarımızda görülen cisimler


Madde 5 –
Kıyılarımızda görülen veya bulunan patlayıcı maddeleri, şüpheli cisimleri,
gören veya bulan kişiler tarafından bizzat ya da en uygun haberleşme vasıtası
ile en yakın askeri birliğe; yakında askeri birlik yoksa, mülki makamlara haber
verilir. Bildirim, askeri birlik dışındaki makamlara yapılmış ise durum, bu
makam tarafından derhal en yakın askeri birliğe duyurulur. Bildirilen patlayıcı
madde ve şüpheli cisimler, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı yetkili ekiplerince
incelenir, zararsız hale getirilir.


 


Yurt yüzeyinde görülen cisimler


Madde
6 –
Yurt yüzeyinde görülen veya bulunan patlayıcı maddeleri, şüpheli cisimleri gören
veya bulan kişiler tarafından, bizzat ya da en uygun haberleşme vasıtası ile en
yakın mülki makama haber verilir. Bildirilen patlayıcı madde ve şüpheli cisimler,
İçişleri Bakanlığı yetkili ekiplerince incelenir ve zararsız hale getirilir.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Müdalale, Teknik Yardım ve Bilgi Verme


Müdahale


Madde
7 –
Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarına ait tesislerde veya sorumluluğundaki
arazi ve atış sahalarında bulunan her türlü patlayıcı madde ve şüpheli cisimlere,
ilgili kuvvet komutanlığı yetkili ekiplerince gerekli müdahale yapılır.


Jandarma
Genel Komutanlığına ait tesislerde veya sorumluluğundaki arazi, bölge ve atış sahalarında
bulunan her türlü patlayıcı madde ve şüpheli cisimlere, Jandarma Genel Komutanlığının
yetkili ekiplerince gerekli müdahale yapılır.


Emniyet
Genel Müdürlüğüne ait tesislerde veya sorumluluğundaki arazi, bölge ve atış sahalarında
bulunan her türlü patlayıcı madde ve şüpheli cisimlere, Emniyet Genel Müdürlüğünün
yetkili ekiplerince gerekli müdahale yapılır.


Patlayıcı
madde ve şüpheli cisimlerin yetkili birimlerce müdahale edilinceye kadar geçen süre
içinde bulundukları şekliyle korunması için gerekli çevre güvenlik tedbirleri, ilk
bilgiyi alan askeri ve mülki makamlarca alınır.


 


Teknik yardım


Madde
8 –
Patlayıcı madde ve şüpheli cisimlere yapılacak her türlü müdahale ve tesirsiz hale
getirme faaliyeti sırasında ihtiyaç duyulduğu takdirde kuvvet komutanlıkları, Jandarma
Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve diğer
kamu kurum ve kuruluşları arasında araç, gereç, doküman, personel ve teknik bilgi
konularında işbirliği yapılır.


 


Bilgi verme


Madde
9 –
Patlayıcı madde ve şüpheli cisimlerden teknik istihbarat elde etmek ve gereken karşı
tedbirleri alabilmek maksadıyla, güvenlik güçleri ekiplerince yerleşim bölgelerinde
veya yerleşim bölgeleri dışında bulunup zararsız hale getirilen, istihbarat ve örnek
teşkil etme niteliği olan cisimler hakkında, en kısa zamanda Genelkurmay Başkanlığına
bilgi verilir.


Güvenlik
güçlerince ele geçirilen el yapısı bombalar veya patlayıcı maddeler ile bomba niteliğinde
olmayan fabrikasyon patlayıcı maddelerden alınan örnekler ve teknik bilgiler; incelenmek,
olayda kullanılanlar ile mukayese edilmek ve değerlendirilmek üzere ayrıca Emniyet
Genel Müdürlüğüne de gönderilir.


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Tedarik


Araç, gereç ve personel tedariki


Madde
10 –
Patlayıcı madde ve şüpheli cisimlerin tespiti, nakli, incelenmesi, muhafazası veya zararsız hale getirilmesi için
gerekli araç, gereç, personel ile bunların ihtiyacı ve giderlerinin
sağlanmasından askeri ve mülki makamlar sorumludur.


 


Gerçek ve tüzel kişilere ait araç ve
gereçlerden faydalanma


Madde
11 –
Askeri veya mülki makamlara ait herhangi bir sebepten dolayı araç ve gereç bulunamadığı
takdirde, mahallin en büyük mülki idare amirince, gerçek ve tüzel kişilere ait araç
ve gereçlerden faydalanılır. Bu kişilerden hizmet kabul edenlere, kira bedelleri
veya günlük ücretleri, mahalli rayice göre pazarlıkla saptanarak en geç doksan gün
içinde ödeme yapılır.


Bu
koşullarda hizmete istekli çıkmadığı takdirde, mahallin en büyük mülki idare amirliğince
gerekli araçlara el konularak, görevli personele teslim edilir. El konulan bu araçların
sahiplerinin kira bedelleri veya günlük ücretleri, mahalli rayice göre pazarlıkla
veya aşağıdaki fıkraya göre oluşturulacak kurul tarafından saptanacak bedel üzerinden
hak sahiplerine en geç doksan gün içinde ödenir.


Hizmet
sırasında hasara veya kayba uğrayacak araç ve gereçler için verilecek tazminat,
görevi veren mülki makamlarca otuz gün içinde kurulacak bir kurul tarafından mahalli
rayice göre saptanarak, en geç doksan gün içinde ödenir. Bu kurul; mahallin en büyük
mal memuru veya görevlendireceği yetkili ile il trafik komisyonu ve ticaret odasını
temsilen birer yetkiliden oluşur.


Ödenecek
miktarı yeterli bulmayan araç ve gereç sahiplerinin yargı yoluna başvurma hakları
saklıdır.


Bu
maksatla gerektiğinde ilgili kamu kuruluşlarından bilirkişi yardımı istenebilir.


 


BEŞİNCİ BÖLÜM


Mali Hükümler


Görev sebebiyle yaralanma, engelli
hale gelme, vefat etme[1]


Madde
12 –
Yetkili makamlarca görevlendirildikleri resmen belgelenmek şartıyla patlayıcı
madde ve şüpheli cisimlerin tespiti, nakli, incelenmesi, muhafazası veya
zararsız hale getirilmesi görevleri sırasında yaralanan veya engelli hale gelen
kamu görevlileri ve kamu görevlisi olmayan kişiler ile vefat edenlerin kanuni
mirasçılarına, 3.11.1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık
Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Bu kişilerin diğer kanunlarda
belirtilen hakları saklıdır.


Bu
görevlerin ifası sebebiyle yaralanan, engelli hale gelen veya sağlığı tehlikeye
girenlerin yurt içinde, gerekiyorsa yurt dışında tedavileri ilgili kurumlarınca
yaptırılır.


 


Ödüllendirme


Madde
13 –
Patlayıcı madde ve şüpheli cisimleri gören ve bulan kişiler, bunların yerini
tam olarak tespit edip gerekli ikaz edici işaretlemeleri yaparak, ilgili
makamlara haber verdiklerinde, kendilerine, ele geçen cismin teknik istihbarat
yönünden yurt savunmasına sağlayacağı faydaya göre, 14.7.1965 tarihli ve 657
sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen en yüksek Devlet memuru aylığı (ek
gösterge dahil) brüt tutarını geçmemek kaydıyla, Genelkurmay Başkanlığının
teklifi üzerine Milli Savunma Bakanlığı bütçesinden ödül verilir.


 


Giderler


Madde
14 –
Patlayıcı madde ve şüpheli cisimlerin tespiti, muhafazası, nakli, imha edilmesi,
zararsız hale getirilmesi veya incelenmesi için bu Kanun uyarınca yapılacak her
çeşit giderler, verilecek ücret, yolluk ve tazminatlar, Milli Savunma ve İçişleri
Bakanlıkları bütçelerinden ödenir.


 


ALTINCI BÖLÜM


Cezalar


Madde
15 –
Patlayıcı maddeler ile şüpheli cisimlerin incelenmesi veya zararsız hale getirilmesi
amacıyla kullanılmasına ihtiyaç duyulan gerçek ve tüzel kişilere ait araç ve gereçleri,
kabule değer bir sebep bulunmaksızın vermekten çekinenlere, müdahaleyi gerçekleştiren
askeri birliğin komutanının veya İçişleri Bakanlığına bağlı yetkili ekip amirinin
teklifi üzerine, mahallin en büyük mülki idare amirleri tarafından, her yıl bütçe
kanununda gösterilen memur maaş katsayısının 5 000 rakamı ile çarpılmasından elde
edilecek tutar kadar para cezası verilir.


Kamu
kurum ve kuruluşları kendilerine ait araç ve gereçleri talep halinde ilgililere
vermekle yükümlüdürler. Bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen kamu görevlisine, fiil
başka bir suç oluştursa bile, müdahaleyi gerçekleştiren askeri birliğin komutanının
veya İçişleri Bakanlığına bağlı yetkili ekip amirinin teklifi üzerine, mahallin
en büyük mülki idare amirinin kararıyla, her yıl bütçe kanununda gösterilen memur
maaş katsayısının 5 000 rakamı ile çarpılmasından elde edilecek tutar kadar para
cezası verilir.


Bu
Kanun kapsamına giren patlayıcı madde ve şüpheli cisimleri gördükleri halde ilgili
makamlara haber vermeyenlere, mahallin en büyük mülki idare amirinin kararıyla,
her yıl bütçe kanununda gösterilen memur maaş katsayısının 5 000 rakımı ile çarpılmasından
elde edilecek tutar kadar para cezası verilir.


Verilen
kararlar, ilgililere 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine
göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde
yetkili mahkemeye itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini
durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde
evrak üzerinden inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. Bu Kanuna göre
verilen idari para cezaları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre tahsil edilir


 


YEDİNCİ BÖLÜM


Çeşitli Hükümler


Yürürlükten kaldırılan hüküm


Madde
16 –
17.5.1948 tarihli ve 5202 sayılı Deniz ve Kıyılarında Görülecek Başıboş Mayın, Patlayıcı
Madde ve Şüpheli Cisimlerin Yokedilmesi Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.





Yönetmelik


Madde
17 –
Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, İçişleri Bakanlığı ile Denizcilik
Müsteşarlığının görüşleri alınarak Milli Savunma Bakanlığınca, Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren altı ay içinde çıkartılacak bir yönetmelikle düzenlenir.


 


Madde
18 –
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Madde
19 –
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.


 


 


4536 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN
HÜKÜMLERİN


YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren
Kanunun/ İptal Eden Anayasa Mahkemesinin Kararının Numarası



4536 Sayılı
Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






6462



12



3/5/2013









 











[1] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle bu maddenin başlığında yer alan “sakatlanma” ibaresi “engelli hâle
gelme”, birinci fıkrasında yer alan “sakat kalan” ibaresi “engelli hâle gelen”,
ikinci fıkrasında yer alan “sakatlanan” ibaresi “engelli hâle gelen” olarak
değiştirilmiştir.