Demiryolu Yolcu Taşımacılığı Kamu Hizmeti Yükümlülüğü sözleşmelerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

DEMİRYOLU YOLCU TAŞIMACILIĞI KAMU HİZMETİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ


SÖZLEŞMELERİNDE UYGULANACAK USUL VE ESASLAR


HAKKINDA YÖNETMELİK


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kamu hizmet
yükümlülüğü kapsamındaki hatlarda, demiryolu yolcu taşımacılığı hizmeti veren
kamu hizmet yükümlüsü Demiryolu yolcu tren işletmecisi ile Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığı arasında imzalanan kamu hizmeti yükümlülüğü sözleşmelerinin
düzenlenmesi, uygulanması ve denetimine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; 7/4/2020 tarihli
ve 2382 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Hizmeti
Yükümlülüğü Kapsamında Yolcu Taşımacılığı Hizmeti Verilecek Demiryolu
Hatlarının Belirlenmesine İlişkin Karar ile belirlenen ulusal demiryolu altyapı
ağına dâhil hatlardaki yolcu taşımacılığı hizmetlerini kapsar.


(2) Ulusal demiryolu altyapı ağına bağlı olmayan hatlarda verilen
şehir içi toplu yolcu taşımacılığı hizmetleri, tarihi ve turistik amaçla
verilen yolcu taşımacılığı hizmetleri ile banliyö yolcu taşımacılığı hizmetleri
bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 24/4/2013 tarihli
ve 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında
Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;


a) Ana hat yolcu taşımacılığı: Birden fazla coğrafi bölge arasında
gerçekleştirilen ve 160 km/s’ye kadar hız
yapılabilen uzun mesafeli yolcu taşımacılığı hizmetlerini,


b) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,


c) Banliyö yolcu taşımacılığı: Ulusal
demiryolu altyapı ağına bağlı olan hatlarda 120 km/s'ye kadar hız yapabilen
demiryolu araçları ile verilen, kalkış ve varış noktası ile güzergâhı aynı ilin
sınırları içinde kalan ya da mücavir il sınırları içerisinde seferi biten, çok
sayıda duraktan yolcu iniş-binişinin sağlandığı, günlük sefer sayısı çok fazla
olan, kısa mesafeli toplu yolcu taşımacılığı hizmetlerini,


ç) Demiryolu kaza ve olayları: Trenlerin çıkış garından hareket
etmelerine engel teşkil ederek demiryolu hattının kapalı kalmasına sebep olan
istenmeyen ve beklenmedik olayları,


d) Demiryolu yolcu taşımacılığı aracı: Yolcu taşımacılığında
kullanılan her türlü çeken ve çekilen araçlar ile tren setlerini,


e) Demiryolu yolcu tren işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı ağı
üzerinde yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş
kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,


f) Denetim komisyonu: Kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamında
sunulacak yolcu taşımacılığı hizmetlerinin, kamu hizmeti sözleşmesine
uygunluğunun denetlenmesi için oluşturulan komisyonu,


g) Dizel tren işletmeciliği: Dizel lokomotif veya set tarafından
çekilerek yapılan tren işletmeciliğini,


ğ) Ek hizmet: Taşıma hizmeti hariç olmak üzere tren üzerinde verilen
hizmetleri,


h) Elektrikli tren işletmeciliği: Elektrikli lokomotif veya set
tarafından çekilerek yapılan tren işletmeciliğini,


ı) Hat/Hat kesimi: Kalkış-varış istasyonları ve bunlarla
bütünleşik demiryolu altyapısı itibarıyla teknik olarak yolcu taşımacılığı
hizmeti verilmesi mümkün olan belli bir demiryolu güzergâhını,


i) Hazırlık çalışmaları: Kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamına
alınacak hatların ve kamu hizmeti ihtiyacının kapsamının belirlenebilmesine
yönelik Bakanlık tarafından öncelikle tamamlanması gereken çalışmaları,


j) Hızlı yolcu taşımacılığı: Coğrafi bölgesi fark etmeksizin 200
km/s’ye kadar hız yapılabilen kısa veya uzun
mesafeli yolcu taşımacılığı hizmetlerini,


k) Hizmet grubu: Yüksek hızlı, hızlı, ana hat ve bölgesel yolcu
taşımacılığı hizmetlerinden her birini,


l) İptal yüzdesi: Sefer yapılan her bir hat için, kamu hizmeti
yükümlüsünden kaynaklanan sebeplerle iptal edilen sefer sayısının, ödemeye esas
dönem içerisinde planlanan sefer sayısına oranını,


m) Kamu hizmeti bedeli: Kamu hizmeti yükümlülüğünün sunulduğu süre
boyunca her bir hat için belirlenen net maliyet tutarına eşit olan veya altında
kalan ve Bakanlık bütçesinden karşılanan miktarı,


n) Kamu hizmeti sözleşmesi: Bir demiryolu yolcu tren işletmecisi
tarafından sağlanacak kamu hizmeti yükümlülüğünün kapsam ve içeriğini
tanımlayan ve Bakanlık ile kamu hizmeti yükümlüsü demiryolu yolcu tren
işletmecisi arasında yapılan sözleşmeyi,


o) Kamu hizmeti yükümlülüğü: Belirli bir hat üzerinde herhangi bir
demiryolu yolcu tren işletmecisinin ticari şartlarda veremediği demiryolu yolcu
taşımacılığı hizmetinin verilmesini sağlamak amacıyla ve sözleşmeye dayalı
olarak Bakanlığın görevlendirmesi üzerine yerine getirilen demiryolu yolcu
taşımacılığı hizmet yükümlülüğünü,


ö) Kamu hizmeti yükümlüsü: Belirli bir hat üzerinde herhangi bir
demiryolu yolcu tren işletmecisi tarafından ticari olarak verilemeyen bir
hizmeti, Bakanlıkla yapılan sözleşme ile yetki verilerek kamu yararına
gerçekleştiren kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,


p) Kapasite kullanım oranı: Yolcu-km değerinin koltuk-km değerine
bölünmesiyle bulunan oranı,


r) Makul kâr oranı: Kamu hizmeti yükümlülüğü
için planlanan sermayenin kârlılık oranı anlamında değerlendirilen ve
jeopolitik yapının tren işletmeciliğine etkisi ile demiryolu tren işletmecilerinin
işletmecilik sürecinde maruz kalacağı riskler dikkate alınarak tahmini
maliyetler tutarının doğrudan temin usulü ile belirlenmesi halinde azami %10’u,
diğer ihale usullerinde ise azami %20’si olarak ihale komisyonunca belirlenen
oranı,


s) Net maliyet: Bir trenin çalıştırılması için hesaplanan tahmini
maliyetlerden, trenden elde edilmesi beklenen bilet gelirlerinin çıkarılması
sonucu bulunan miktar üzerine makul kâr eklenmesi suretiyle ihale komisyonunca
belirlenen kamu hizmeti bedelini,


ş) Şirket: 13/1/2011 tarihli ve
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tutulan ticaret siciline kayıtlı
şirketi,


t) Tahmini gelir: Bir trenin işletilmesi ile elde edilen bilet
gelirlerini,


u) Tahmini maliyet: Bir trenin işletilmesi için gerekli olan
enerji, tren üstü personel, demiryolu araçlarının bakım, amortisman veya kiralama, altyapı kullanım, biletleme ve genel yönetim maliyetlerinin toplamını,


ü) Ticari şartlar: Ulusal ulaştırma politikaları çerçevesinde
toplumsal ihtiyaçları karşılayabilecek sayı, kapasite, kalite ve bedel ile
kabul edilebilir bir kârlılık düzeyi itibarıyla demiryolu yolcu taşımacılığı
hizmeti sunulabilmesini mümkün kılan serbest piyasa ortamını,


v) Tren: İlgili mevzuata göre hazırlanarak seyredecek bir veya
birkaç çeken araç ile bir veya birkaç çekilen araçtan ya da bir veya birkaç
çeken araçtan oluşturulan ve personeli tarafından teslim alınmış olan diziyi,


y) Tren seferi: Bir trenin planlanan kalkış-varış istasyonları
arasında tek yönlü gidiş veya gelişlerinden her birini,


z) Tren üstü personel: Makinist, tren şefi, kondüktör, hostes,
temizlik personeli, güvenlik görevlisi gibi tren içinde sefer boyunca
çalıştırılan personeli,


aa)
Tren-km: Bir trenin bir kilometre mesafeye taşınması ile elde edilen hizmet
ölçü birimini,


bb) Uzun
mesafe: Kalkış ve varış noktası arası 350 kilometre ve üzeri demiryolu altyapı
ağını kapsayan yolcu taşımacılığı hizmet mesafesini,


cc)
Yardımcı ve tamamlayıcı hizmetler: İşletilen trende verilen yiyecek, içecek,
temizlik, bilet satışı, engelli ya da hareket kabiliyeti kısıtlı yolculara
sunulan hizmetler ile buna benzer yolcu ihtiyaçlarını doğrudan karşılayacak
diğer ilave hizmetleri,


çç)
Yolcu-km: Yolcu sayısı ile o yolculara yönelik kat edilen mesafenin çarpımını,


dd) Yüksek
hızlı yolcu taşımacılığı: Coğrafi bölgesi fark etmeksizin 250 km/s’ye kadar hız yapılabilen kısa veya uzun mesafeli
yolcu taşımacılığı hizmetlerini,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Genel Kurallar ve Uygulama İlkeleri


Genel kurallar


MADDE 5- (1) Kamu hizmeti yükümlülükleri, Bakanlık ile
demiryolu yolcu tren işletmecisi arasında yapılan bir sözleşmeye dayanılarak
yerine getirilir.


(2) Kamu hizmeti yükümlülüğünü üstlenen demiryolu tren
işletmecileri aynı zamanda farklı ticari hizmetler de verebilir. Ancak; kamu
hizmeti sözleşmelerinden kaynaklanan maliyetler, yalnızca kamu hizmeti
yükümlülüğünden elde edilen gelirlerden karşılanır. Bu gelirler, sözleşmeler
süresi boyunca farklı kamu ya da ticari hizmetlerin finansmanında kullanılamaz
ve her bir kamu hizmeti sözleşmesi kapsamındaki kamu hizmeti yükümlülüğünden
kaynaklanan gelir ve gider hesapları ile muhasebeleri ayrı ayrı tutulur.


(3) Hazırlık çalışmaları ve kamu hizmeti yükümlüsü demiryolu yolcu
tren işletmecisinin seçimine yönelik hizmet alımı süreçleri Bakanlık tarafından
yürütülür.


(4) Kamu hizmeti yükümlüsü tarafından verilen yolcu taşımacılığı
hizmetinin kamu hizmeti sözleşmesine uygunluğu, denetim plan ve programları
çerçevesinde Bakanlık tarafından kontrol edilir.


Kamu hizmeti sözleşmelerinin düzenlenmesi ve uygulanmasına yönelik
ilkeler


MADDE 6- (1) Kamu hizmeti sözleşmelerinde ihale
dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu Yönetmelikte
belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek
sözleşme düzenlenemez.


(2) Bakanlık ve kamu hizmeti yükümlüsü, sözleşme hükümlerinin
uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. Kamu hizmetinin sürekliliği
prensibi tarafların esas sorumluluğunu oluşturur. İhale dokümanı ve sözleşme
hükümlerinde bu prensiplere aykırı maddelere yer verilemez. Kamu hizmeti
sözleşmelerinin yorum ve uygulanmasında bu prensipler göz önünde bulundurulur.


Bilet tarifeleri, kamu hizmeti bedeli ve gelir paylaşımı ilkeleri


MADDE 7- (1) Kamu hizmeti yükümlülüğü için fiyat farkı
uygulaması hariç olmak üzere kamu hizmeti sözleşmesinde gösterilen net maliyet
tutarından fazla kamu hizmeti bedeli ödemesi yapılmaz.


(2) Bilet tarifeleri; geçmiş dönem bilet ücretleri, genel ekonomik
şartlar, alternatif ulaşım modlarında uygulanan
tarifeler, kullanıcı açısından avantaj ve dezavantajlar dikkate alınarak Strateji
ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşüyle belirlenir.


(3) Sözleşme değişikliği yapılmaksızın veya ek sözleşme
düzenlenmeksizin, kamu hizmeti sözleşmesi kapsamında tavan olarak belirlenen
bilet tarifelerinde değişiklik yapılamaz.


(4) Bilet tarifelerinin usulüne uygun olarak değiştirilmesi
halinde beklenen bilet gelirleri, net maliyet ve kamu hizmeti bedeli sözleşmeye
esas yolcu sayısı tahminlerinde değişiklik yapılmaksızın hat bazında
güncellenir.


(5) Kamu hizmeti sözleşmesinde belirlenen hizmet kalite
ölçütlerinin yer aldığı ve demiryolu yolcu tren işletmecisi tarafından
sözleşmede belirtilen dönemlerde hazırlanan periyodik performans raporlarının
Bakanlık tarafından incelenmesi sonucunda, kamu hizmeti sözleşmelerinin
yürürlük süresi içerisinde verilmekte olan hizmet kapsamında;


a) Ödemeye esas hizmet dönemi süresi içerisinde elde edilen bilet
gelirinin kamu hizmeti sözleşmesinde gösterilen tahmini bilet gelirinden fazla
olması halinde, ikisi arasındaki fark, kamu payı %50 oranından az olmamak üzere
sözleşmenin tarafları arasında sözleşmede belirtilen usuller çerçevesinde ve
hat bazında ortaya çıkan değerler esas alınarak paylaşılır.


b) Bilet gelirinin beklenenin altında gerçekleşmesi halinde kamu
hizmet yükümlüsü tarafından hak talep edilemez.


c) Yolcu taşımacılığı hizmetlerinin kamu hizmeti yükümlüsünden
kaynaklanan sebeplerle sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmediğinin tespit
edilmesi halinde, kamu hizmeti yükümlüsüne ödenecek hizmet bedelinden indirim
yapılır.


(6) Kamu hizmeti bedeli ve fiyat farkları, sözleşmede belirtilen
dönemler esas alınarak bu madde ile 8 inci maddede düzenlenen ilkeler
çerçevesinde ilgili kamu hizmeti yükümlüsü demiryolu yolcu tren işletmecisine
ödenir.


(7) Kamu hizmeti yükümlülüğü için ödenecek kamu hizmeti bedeli, bu
amaçla Bakanlık bütçesine konulan ödenekten karşılanır.


Fiyat farkı uygulama ilkeleri


MADDE 8- (1) Kamu hizmeti sözleşmelerinde, tahmini
maliyet kalemlerinin toplam maliyet içerisindeki ağırlık oranları esas alınarak
her bir hat kesimi için ayrı ayrı hesaplanmak
üzere fiyat farkı uygulanır.


(2) Yapılan hesaplama sonucunda fiyat farkının (-) eksi çıkması
durumunda, kamu hizmeti yükümlüsüne ödenecek olan tutardan fiyat farkı
kesintisi yapılır ve ilgili ayın hakedişinden mahsup
edilir.


(3) Fiyat farkı uygulamasına ilişkin bu Yönetmelikte belirlenen
hesaplama yöntemi kamu hizmeti sözleşmelerinde açıkça gösterilir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Kamu Hizmeti Sözleşmelerinin Niteliği, Sözleşmede Yer Alacak
Hususlar ve Sözleşme Süresi


Kamu hizmeti sözleşmelerinin niteliği


MADDE 9- (1) Kamu hizmeti sözleşmeleri; kapsamındaki yolcu taşımacılığı
hizmeti itibarıyla kamu hizmeti yükümlüsünün elde edeceğini tahmin ettiği bilet
gelirlerinin, aynı hizmet sunumu için ortaya çıkacağını tahmin ettiği
maliyetler ve makul kâr tutarları toplamını karşılamaması nedeniyle oluşan
finansman ihtiyacının, Bakanlığa bu amaçla tahsis edilen ödeneğe uygun olarak
net maliyet esasına göre düzenlenebilir.


(2) İlgili mevzuat uyarınca belirlenen kamu hizmeti yükümlüsü,
kamu hizmeti yükümlülükleri kapsamındaki demiryolu yolcu taşımacılığı hizmetini
kendi nam ve hesabına işletir.


(3) İhale ve sözleşme makamı olan Bakanlık ile demiryolu yolcu
tren işletmecileri arasında bu Yönetmelik hükümleri uyarınca kamu hizmeti
sözleşmesi akdedilmesi halinde, bu sözleşmeyle sunulacak kamu hizmeti
yükümlülüğüne ilişkin hizmet;


a) Seyahat eden yolcular arasında,


b) Alt yükleniciler ve demiryolu araçlarını kiraya verenlerin
Bakanlığa karşı sorumlulukları hariç olmak üzere, kamu hizmeti yükümlüsüne her
türlü tesis, ekipman, malzeme, araç, donanım
tedarik eden veya yazılım, bakım, onarım, ek hizmet ve sair sağlayan üçüncü
kişiler arasında,


c) Kamu hizmeti yükümlüsünün veya alt yüklenicilerinin personeli
arasında,


herhangi bir hak, sorumluluk
ve yükümlülük doğurmaz.


(4) Bakanlık, kamu hizmeti yükümlüsü tarafından verilen hizmetin
kamu hizmeti sözleşmesine uygunluğunu denetlemek üzere; yolcuların, bilet
tarifesi, dakiklik, iptal ve diğer hizmet standartları ile hizmetin
erişilebilirliği hakkında kamu hizmeti yükümlüsüne yönelen talep, başvuru ve
şikâyetlerini de inceleyebilir.


Kamu hizmeti sözleşmelerinde yer alacak hususlar


MADDE 10- (1) Kamu hizmeti sözleşmelerinde
aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:


a) Kamu hizmeti yükümlülüğünün tanımı, niteliği, türü ve miktarı.


b) Bakanlık yetkili biriminin adı ve adresi.


c) Kamu hizmeti yükümlüsünün adı veya ticaret unvanı, tebligata
esas adresi.


ç) Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumlulukları.


d) Sözleşmenin bedeli ve süresi ile süre uzatımı şartları.


e) Ödeme yeri ve şartları.


f) Fiyat farkı uygulama esasları ve hesaplama yöntemleri.


g) Gelir paylaşımı oranları ve şartları.


ğ) Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin
sözleşme bedeline dâhil olacağı.


h) Bakım-onarım, biletleme, engelli
ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı yolculara sunulan hizmetlere ve yolculara
sunulan diğer ek hizmetlere ait şartlar.


ı) Kesin teminat miktarı ile kesin teminatın iadesine ait şartlar.


i) Demiryolu araçlarının kiralama yöntemiyle temin edilmesi
halinde, bu demiryolu araçlarının hizmet süresi boyunca geri alınmayacağına ve
hizmetten alıkonulmasına sebebiyet verecek şekilde diğer üçüncü kişilerle alım,
satım, trampa ve benzeri hukuki işlem tesis edilmeyeceğine dair kiraya
verenlerden alınacak taahhütname.


j) Sözleşme kapsamındaki hatlar ve bu hatlardaki kamu hizmeti
yükümlülüğünü teslim etme ve teslim alma şekil ve şartları.


k) Denetime ilişkin şartlar.


l) Kamu hizmeti yükümlülüğünün gereği gibi ifa edilememesi
durumunda kamu hizmeti bedelinden yapılacak indirimler.


m) Mücbir sebepler ve telafi ödemelerine dair şartlar.


n) Sözleşme kapsamında yaptırılacak iş artışları ile iş eksilişi
durumunda karşılıklı yükümlülükler.


o) Sözleşmede değişiklik yapılma şartları.


ö) Sözleşmenin devrine, askıya alınmasına ve feshine ilişkin
şartlar.


p) Kamu hizmeti yükümlüsünün çalıştıracağı personele ilişkin
sorumlulukları.


r) İhale dokümanında yer alan bütün belgelerin sözleşmenin eki
olduğu.


s) Bilet tarifelerinin ve yolculara sunulacak ek hizmet ücret
tarifelerinin sözleşmenin eki olduğu.


ş) Demiryolu altyapı işletmecisi ile akdedilen erişim
sözleşmeleri, varsa demiryolu araçlarının kiralanmasına ilişkin üçüncü
kişilerle akdedilen kira sözleşmeleri, ek hizmetlerin üçüncü kişilerce
sunulmasına ilişkin sözleşmeler.


t) Anlaşmazlıkların çözümü.


u) Kamu hizmeti yükümlüsünün iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin
yükümlülükleri.


ü) Tahmini maliyet kalemleri ve beklenen bilet gelirleri tabloları
ile sefer esaslı net maliyet teklif cetveli.


v) Bilet tarifelerinin, tahmini maliyet kalemleri ve beklenen
bilet gelirleri tablolarının ve sefer esaslı net maliyet teklif cetvelinin
güncellenmesine ilişkin usul ve esaslar.


y) Tren dakikliği, konfor, temizlik, istasyon ve tren üzerinde
verilecek hizmetler ile yolcu bilgilendirmelerine ilişkin asgari kalite hizmet
standartları.


(2) Bakanlık, gerekli gördüğü takdirde birinci fıkrada
belirtilenler dışındaki hususları da sözleşmelere ekleyebilir.


Kamu hizmeti sözleşmelerinin süresi ve süre uzatımı


MADDE 11- (1) Bakanlık, ertesi yıla devreden veya
gelecek yıllara yaygın yüklenmelerinde, tabi olduğu mali mevzuat ile diğer
mevzuat hükümleri dâhilinde, kamu hizmeti sözleşme süresini on yıla kadar
belirleyebilir.


(2) Alım usulüne bakılmaksızın kamu hizmeti sözleşmesinin süresi
uzatılabilir. Ancak kamu hizmeti sözleşmesinin uzatılma süresi iki yılı aşamaz.


(3) Kamu hizmeti yükümlüsünden kaynaklanan sebeplerle taahhüdün
yerine getirilemediği gerekçesiyle kamu hizmeti bedelinden indirim yapmak
suretiyle süre uzatımı verilemez.


(4) İlave hat veya hatlar eklenmesi suretiyle iş artışı yapılan
sözleşmelerin süresi uzatılamaz. Ancak, ilave hat veya hatlarda ihtiyaç duyulan
yolcu taşımacılığı hizmetinin, sadece mevcut kamu hizmeti yükümlüsü tarafından
verilebileceğinin anlaşılması halinde sözleşmenin süresi uzatılabilir.


(5) İş artışı ve eksilişi dikkate alınmaksızın ilk sözleşmedeki
toplam tren-km değerinin en az beşte biri oranında yolcu taşımacılığı
hizmetinin mücbir sebepler dolayısıyla gerçekleştirilememesi halinde kamu
hizmeti yükümlüsünün talebine istinaden kamu hizmeti sözleşmesi, bir bütün halinde
ve ikinci fıkradaki süreyi aşmayacak şekilde uygun bir süreyle uzatılabilir.


(6) Kamu hizmeti sözleşmesinin süresinin uzatılması halinde, ilk
sözleşmeyle belirlenen makul kâr oranları ile fiyat farkı uygulama ve bilet
tarifesi güncelleme usul ve esasları değiştirilemez.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Bilet Tarifeleri, Gelir Paylaşımı ve Fiyat Farkı Uygulamaları


Bilet tarifelerinin uygulanması


MADDE 12- (1) Kamu hizmeti yükümlüsü, her
bir hat ve yolcu sınıflandırması itibarıyla ilgili kamu hizmeti sözleşmesinde
belirlenenler dışında bilet tarifesi uygulayamaz.


Bilet tarifelerinin güncellenmesi


MADDE 13- (1) Kamu hizmeti yükümlüsü,
mücbir sebepler dışında bilet gelirlerinin beklenenin altında ve/veya
maliyetlerin beklenenin üstünde gerçekleşmesini gerekçe göstererek bilet tarifelerinin
arttırılmasına yönelik talep ve istekte bulunamaz.


(2) Bilet tarifeleri ancak, süresi bir yılı aşan kamu hizmeti
sözleşmelerinde, Bakanlığın ihale ve doğrudan temin dokümanlarında gösterilen
şartlar çerçevesinde uygun göreceği takvim itibarıyla güncellenebilir.


(3) Bilet tarifeleri güncellenirken ilgili takvime uyumlu tarihler
referans alınarak belirlenecek temel ve güncel dönemler için Türkiye İstatistik
Kurumu tarafından yayımlanan 2003=100 temel yıllı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
değerlerinde ortaya çıkan değişim oranı dikkate alınır. Ancak Bakanlık
tarafından gerekli görülmesi halinde bilet tarifeleri, ilgili takvimdeki TÜFE
değişim oranının beşte dördü ile altıda beşi arasında belirlenen bir oran
itibarıyla güncellenebilir.


(4) Bir önceki güncelleme tarihinden itibaren en az bir yıl
geçmedikçe aynı hat itibarıyla uygulanan bilet tarifeleri tekrar güncellenemez.


(5) Güncelleme dönemini kapsayan TÜFE değişim oranının (-) eksi
çıkması durumunda bilet tarifelerinde indirim yönünde güncelleme yapılmaz.


(6) Her bir bilet tarifesi güncellemesinin uygulanmaya başlanacağı
aynı tarih itibarıyla eş zamanlı olarak yürürlüğe girmek üzere; maliyet
kalemleri tablosu, bilet gelirleri tabloları ve sefer esaslı net maliyet hesap
cetveli de güncellenir.


(7) Maliyet kalemleri tablosu güncellenirken her bir maliyet
kalemi, 15 inci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca o maliyet kalemiyle
ilişkilendirilmiş endeksin değişim oranı itibarıyla yeniden hesaplanır. İlgili
endekse ait temel ve güncel değerlerin belirlenmesinde, bilet tarifesi
güncelleme takvimiyle uyumlu tarihler dikkate alınır.


(8) Bilet gelirleri tabloları, sözleşmeye esas yolcu sayısı
tahminlerinde değişiklik yapılmaksızın hat bazında güncellenmiş bilet
tarifeleri ve bu tarifeler üzerinden yeniden hesaplanmış beklenen bilet
gelirleri itibarıyla güncellenir.


(9) Sefer esaslı net maliyet hesap cetveli, makul kâr oranları
değiştirilmeksizin, maliyet kalemleri tablosu ve bilet gelirleri tablolarındaki
yeni değerler ve bu değerler üzerinden yeniden belirlenecek net maliyet ve kamu
hizmeti bedelleri esas alınarak güncellenir.


(10) Bilet tarifelerinin güncellenmesi durumunda; sözleşme süresi,
bilet tarifeleri, güncellenen maliyet ve bilet geliri tabloları ile sözleşme
bedeli ek bir sözleşmeye bağlanır.


Gelir paylaşımı


MADDE 14- (1) Kamu hizmeti bedeli
ödenmesine esas hizmet dönemi itibarıyla her bir hat kapsamında
gerçekleştirilen tren seferleri dolayısıyla elde edilen, eşya ve bagaj
taşımaları, tren üzerinde yiyecek, içecek satışından elde edilen gelirler ile
bilet gelirinin; ilgili hatta yönelik 19/4/2023 tarihli
ve 7140 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe sunulan Kamu Hizmeti
Yükümlülüğü Kapsamında Desteklenecek Demiryolu Yolcu Taşıma Hatları ile Kamu
Hizmeti Yükümlüsü Tren İşletmecisinin Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin
Ek-2’sinde yer alan ve sözleşmeye ekli Bilet Gelirleri Tablosunun 5.A Hat
Beklenen Ortalama Bilet Gelirleri (Sefer/TL) sütununda gösterilen değer ile
gerçekleştirilen tren sefer sayısının çarpımı sonucu bulunacak tahmini bilet
gelirinden fazla olması halinde, kamu hizmeti yükümlüsünün lehine ortaya çıkan
gelir farkı, gelir fazlası olarak değerlendirilir.


(2) Gelir fazlası, 7 nci maddenin
beşinci fıkrasının (a) bendi dikkate alınmak suretiyle her bir hat için
hesaplanarak Bakanlık ile kamu hizmeti yükümlüsü arasında sözleşmede belirlenen
oranda paylaşılır.


(3) Birinci fıkrada belirtilen hesaplama sonucunda kamu hizmeti
yükümlüsünün aleyhine gelir farkı ortaya çıkması halinde, kamu hizmeti
yükümlüsü bu negatif gelir farkının telafi edilmesine yönelik hak talebinde
bulunamaz.


(4) Bilet tarifelerinin güncellenmesi halinde, birinci fıkraya
göre yapılacak hesaplamada;


a) İlgili ödemeye esas dönemin başlangıç tarihinden güncel bilet
tablolarının yürürlüğe giriş tarihine kadar; mevcut bilet gelirleri
tablolarında gösterilen değerler ile yürürlük tarihine kadar gerçekleştirilen
tren seferleri,


b) Yürürlüğe giriş tarihinden itibaren; güncel bilet gelirleri
tablolarında gösterilen yeni değerler ve bu tarihten itibaren gerçekleştirilen
tren seferleri,


dikkate alınır.


Fiyat farkı uygulamaları


MADDE 15- (1) (Değişik:RG-28/6/2024-32586)
Kamu hizmeti sözleşmelerinde, sözleşme süresine bakılmaksızın her bir hat
kesimi için belirlenen kamu hizmeti bedeli üzerinden aşağıdaki formüllere göre
ayrı ayrı hesaplanarak fiyat farkı uygulanır:











 


(2) Fiyat farkı formüllerinde yer alan;


a) F: Uygulama ayında tüm hat kesimleri için hesaplanan toplam
fiyat farkı tutarını,


b) Fi: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için (i=1) olmak
üzere, uygulama ayında (i) nci hat kesimi
için hesaplanacak fiyat farkı tutarını,


c) Fs: Sözleşme kapsamındaki son hat kesimi için (i=s) olmak
üzere, uygulama ayında (s) nci hat kesimi
için hesaplanacak fiyat farkı tutarını,


ç) Ki: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için (i=1) olmak
üzere, uygulama ayında (i) nci hat kesimi
için sözleşmede belirlenen makul kâr oranını (%),


d) Ani: İlk hakedişte (n=1)
olmak üzere (n) inci hak edişte; uygulama ayında (i) nci hat
kesiminde gerçekleşen sefer sayısının aynı hat kesimi için belirlenen kamu
hizmeti bedeliyle çarpılması sonucu bulunan tutarını,


e) Pni: İlk hakedişte (n=1)
olmak üzere (n) inci hakedişte, (i) nci hat kesiminin fiyat farkı hesaplamasında
kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile ai, bi, ci, di, ei ve
hi değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki
formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,


f) ai: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için (i=1) olmak
üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen altyapı kullanım maliyetlerinin toplam
tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını temsil eden katsayıyı,


g) bi: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için (i=1) olmak
üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen elektrik enerjisi veya akaryakıt
maliyetlerinin toplam tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını temsil
eden katsayıyı,


ğ) ci: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için (i=1) olmak
üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen biletleme maliyetlerinin
toplam tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını temsil eden katsayıyı,


h) di: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için (i=1) olmak
üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen bakım maliyetlerinin toplam tahmini
maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını temsil eden katsayıyı,


ı) ei: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için (i=1) olmak
üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen genel yönetim maliyetlerinin toplam
tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını temsil eden katsayıyı,


i) hi: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için (i=1) olmak
üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen tren üstü personel maliyetlerinin
toplam tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını temsil eden katsayıyı,


ifade eder.


(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, ilgili hat kapsamındaki
maliyet kalemlerine uygun biçimde ai, bi, ci, di, ei ve hi katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde
belirlenir ve kamu hizmeti sözleşmesinde gösterilir.


(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;


a) L0, Ln: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari
ücreti,


b) E0, En: Dizel tren işletmeciliği gerçekleştirilen hatlar için,
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı
Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 19 numaralı
“Kok ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”, 19.2 numaralı
“Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki ilgili sayıları; elektrikli tren
işletmeciliği gerçekleştirilen hatlar için ise, aynı tablonun 35 numaralı
“Elektrik, Gaz Üretim ve dağıtımı”, 35.1 numaralı “Elektrik Enerjisinin
Üretimi, İletimi ve Dağıtımı” sütunundaki ilgili sayıları,


c) G0, Gn: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan
2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları
Tablosunun “Yİ-ÜFE Genel” sütunundaki sayıları,


ç) (Ek:RG-28/6/2024-32586)[1] M0, Mn: Trenleri oluşturan
lokomotif, set ve vagonların amortismanı için, Türkiye İstatistik Kurumu
tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt
Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 30 numaralı “Diğer Ulaşım
Araçları”, 30.2 numaralı “Demiryolu
Lokomotifleri ve Vagonları” sütunlarındaki ilgili sayıları,


d) AY0, AYn: Demiryolu altyapı işletmecisi tarafından yıllık
olarak yayımlanan Şebeke Bildirimine ekli ilgili hizmet grubuna ait altyapı
erişim ücretine yönelik temel ve güncel tren-km birim fiyatını,


ifade eder.


(5) Hizmet gruplarına ait her bir hat kesiminde ortaya çıkacak
fiyat farkı tutarının hesaplanmasında, ilgili hat kesimi için sözleşmede
belirlenen makul kâr oranları (Ki) esas alınır.


(6) Yapılan hesaplama sonucunda fiyat farkının (-) eksi çıkması
durumunda, ilgili hat kesimi için fiyat farkı kesintisi yapılır.


(7) Bilet tarifelerinin güncellenmesinden sonra ilgili hat
kesimleri için birinci fıkradaki formüllere göre yapılacak fiyat farkı
hesaplamasında;


a) Güncellenen maliyet kalemleri tablosundaki yeni değerler
itibarıyla ortaya çıkan ağırlık oranlarına işaret eden katsayı değerleri,


b) Güncellemelerin yürürlüğe girdiği ay itibarıyla geçerli olan
ilgili temel endeks değerleri,


esas alınır.


(8) Hâlihazırda sözleşmeye bağlanmış mevcut hat kesimleri için iş
artışı veya iş eksilişi yapılmasından sonra ilgili hat kesimleri için birinci
fıkradaki formüllere göre yapılacak fiyat farkı hesaplamasında;


a) Tekrar düzenlenen maliyet kalemleri tablosundaki yeni değerler
itibarıyla ortaya çıkan ağırlık oranlarına işaret eden katsayı değerleri,


b) Tekrar düzenlenen maliyet kalemleri tablolarının yürürlüğe
girdiği ay itibarıyla geçerli olan ilgili temel endeks değerleri,


esas alınır.


(9) Yeni hat ve hatlar eklenmesi suretiyle iş artışı yapılması
durumunda, ilgili hat kesimleri için birinci fıkradaki formüllere göre
yapılacak fiyat farkı hesaplamasında ise, bu hat kesimleri için hazırlanan
maliyet kalemleri tablolarının yürürlüğe girdiği ay itibarıyla geçerli olan
ilgili temel endeks değerleri esas alınır.


(10) Sekizinci ve dokuzuncu fıkralar kapsamında iş artışı
yapılarak sözleşmeye bağlanan hatlarda sonraki tarihler itibarıyla bilet
tarifelerinin ve maliyet tablolarının güncellenmesinden sonra yapılacak fiyat
farkı hesaplamalarında yine yedinci fıkra hükümleri dikkate alınır.


(11) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve
esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Mücbir Sebepler ve Telafi Ödemeleri


Mücbir sebepler


MADDE 16- (1) Doğal afetler, yangın,
demiryolu kazaları ile olayları, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya
genel seferberlik ilanı halleri ve gerektiğinde Bakanlık tarafından
belirlenecek benzeri diğer haller mücbir sebep olarak değerlendirilir.


(2) Bakanlık tarafından birinci fıkrada
belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için; bu sebeplerin
kamu hizmeti yükümlüsünden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması,
taahhüdün ve sorumluluğun yerine getirilmesine engel nitelikte olması, kamu
hizmeti yükümlüsünün bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması,
meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde kamu hizmeti yükümlüsünün
Bakanlığa yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından
belgelendirilebilmesi halinde bu belgelerin ibrazı zorunludur.


Telafi ödemeleri


MADDE 17- (1) Bakanlık, mücbir sebebin
gereklerine uygun olarak hangi maliyet kalemlerine telafi ödemesi yapılacağını
ve bu maliyet kalemlerine yönelik yapılacak üst sınırları belirlemeye
yetkilidir. Ancak belirlenecek üst sınır, her bir maliyet kaleminin %25’ini
aşamaz.


(2) Mücbir sebepler dolayısıyla geçici bir süreliğine kamu hizmeti
yükümlülüğü kapsamındaki yolcu taşımacılığı hizmetlerinin tamamen durması
halinde, duran tren seferleriyle sınırlı olmak üzere yürürlükteki maliyet
kalemleri tablosundaki ilgili değerleri esas alınarak;


a) Demiryolu araç maliyetine dahil olan amortisman gideri,


b) Biletleme maliyetleri,


c) Tren üstü personel maliyetleri,


ile bunlara ilişkin
uygulanabilir fiyat farkı tutarları kamu hizmeti yükümlüsüne ödenir.


(3) Kamu hizmeti yükümlüsünün aynı zamanda demiryolu yük tren
işletmecisi olması durumunda, hizmette kullanılan lokomotif tipi demiryolu
taşımacılık araçlarına ilişkin demiryolu araç maliyeti ödemesi yapılmaz.


(4) Kamu hizmeti sözleşmelerinin mücbir sebeplerle yürütülmesinin
imkânsız hale gelmesine istinaden feshedilmesi halinde, fesih bildirimiyle
birlikte ortadan kaldırılan kamu hizmeti yükümlülükleri kapsamındaki yolcu
taşımacılığı hizmetine yönelik telafi ödemesi yapılamaz.


(5) Yasal haklar saklı kalmak üzere, bu madde kapsamında yapılacak
ödemeler süresince çalışanların iş akitleri feshedilemez.


(6) Bakanlık mücbir sebep gereklerine uygun olarak ikinci fıkrada
belirtilen maliyet kalemlerine yönelik telafi ödeme şartlarını sözleşmede
ayrıca düzenler.


ALTINCI BÖLÜM


Kamu Hizmeti Sözleşmelerinin Değiştirilmesi


Kamu hizmeti sözleşmeleri kapsamında yapılacak iş artışı ve iş
eksilişi


MADDE 18- (1) Kamu hizmeti sözleşmelerinde
öngörülemeyen durumlar nedeniyle hizmetin sürekliliği açısından;


a) Günlük, haftalık, aylık, sezonluk, yıllık ve toplam tren sefer
sayılarında,


b) Altyapı bakım-onarımı ve benzeri durumlardan kaynaklanmak ve
aynı il idaresi sınırları içerisinde kalmak şartıyla kalkış-varış
istasyonlarında,


c) Ara güzergâhlar ile hat uzunluğunda,


ç) Lokomotif, vagon, set tipi veya sayısında,


değişiklik yapılmasının
zorunlu olması halinde, halihazırda sözleşmeye bağlanmış her bir hat için
ortaya çıkan toplam tren-km değerlerinin değiştirilmesi suretiyle sözleşme
süresinde değişiklik yapılmaksızın Bakanlık tarafından uygun görülmesi şartıyla
ilk sözleşme bedelinin %15’ine kadar iş artışı veya iş eksilişine gidilebilir.
Ancak, sözleşme bedelinin %15’ine kadar olan oran dâhilinde yapılacak iş
artışlarında Bakanlık bütçesine bu amaçla tahsis edilen ödeneğin aşılmaması
esastır.


(2) Kamu hizmeti sözleşmeleri devam ederken;


a) Kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki genel hat listesine
Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hat veya hatların eklenmesi,


b) Diğer bir kamu hizmeti sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle bu
sözleşmedeki hizmete ait hat veya hatlarda yolcu taşımacılığı hizmeti
verilmemesi,


durumunda mevcut
kamu hizmeti sözleşmesine yeni hat veya hatlar eklenmesi suretiyle sözleşme
süresinde değişiklik yapılmaksızın ilk sözleşme bedelinin %40’ına kadar iş
artışı yapılabilir. Ancak, sözleşme bedelinin %40’ına kadar oran dâhilinde
yapılacak iş artışlarında Bakanlık bütçesine bu amaçla tahsis edilen ödeneğin
aşılmaması esastır.


(3) Mevcut kamu hizmeti sözleşmesinde ilave hat veya hatlar
eklenmesi suretiyle iş artışı yapılabilmesi için;


a) Sadece mevcut kamu hizmet yükümlüsünün bu ihtiyacı
karşılayabileceğinin anlaşılması,


b) Aşağıda gösterilen şartların bir bütün olarak ortaya çıkması;


1) Bu hat veya hatlar itibarıyla gerçekleştirilmesi planlanan
yolcu taşımacılığı hizmetine acil ihtiyaç duyulması,


2) Mevcut kamu hizmeti sözleşmesi kapsamındaki hat veya hatlar ile
yeni hat veya hatlar arasında işletmecilik açısından bağlantı kurulabilmesinin
mümkün olması,


3) Yeni bir kamu hizmeti sözleşmesi akdedilmesi halinde
kaynakların verimli kullanılamayacağının tespit edilmesi,


4) Hâlihazırdaki kamu hizmeti yükümlüsünün yeterli sayı ve
nitelikte personel ile demiryolu yolcu taşımacılığı aracının bulunması,


zorunludur.


(4) Hâlihazırda süre uzatımı verilmiş kamu hizmeti sözleşmeleri
kapsamında, yeni hat veya hatların eklenmesi suretiyle iş artışı yapılamaz.


(5) Kamu hizmeti sözleşmeleri devam ederken, aynı kamu hizmeti
sözleşmelerine dâhil hat veya hatların, Cumhurbaşkanı Kararı ile kamu hizmeti
yükümlülüğü kapsamındaki genel hat listesinden çıkarılması durumunda ilgili
kamu hizmeti sözleşmeleri itibarıyla iş eksilişine gidilmesi esastır.


(6) Kamu hizmeti yükümlüsünün beşinci fıkra kapsamında öngörülen
iş eksilişi nedeniyle taahhüdünü yerine getiremeyeceğini makul gerekçeleriyle
birlikte yirmi gün içinde Bakanlığa yazılı olarak bildirmesi halinde iş
eksilişi yapılamaz ve sözleşme mevcut koşullara göre devam eder. Bu fıkranın
uygulanmasında, aşağıda belirtilen durumlar makul gerekçe olarak kabul edilir:


a) İş eksilişi yapılmasının, kamu hizmeti bedelinde %40 ve üzeri
oranda indirim yapılmasını gerektirmesi.


b) İş eksilişi yapılmasının sözleşme kapsamındaki tüm hatlarda
tren çalıştırılmasından kaynaklanacak toplam makul kâr tutarının %40 ve üzeri
oranda azalması riskini ortaya çıkarması.


(7) Birinci fıkra kapsamında iş artışı yapılması durumunda,
sözleşme bedelinde yapılacak değişikliklerde, iş artışı yapılacak hatlar için
maliyet kalemleri belirlenirken hâlihazırda geçerli sefer esaslı net maliyet
teklif hesap cetveli ve bu cetvele esas tablolar esas alınır.


(8) Yeni hat ve hatlar eklenmesi suretiyle iş artışı yapılması
durumunda, kamu hizmeti yükümlüsü tarafından ilgili hat veya hatlar için sefer
esaslı net maliyet teklif cetveli ve bu cetvele esas tablolar hazırlanır ve
sözleşmede belirlenen makul bir süre içinde Bakanlığa sunulur. Bu fıkra
uyarınca teklif cetveli ve diğer tablolar hazırlanırken kamu hizmeti yükümlüsü
birinci fıkrada sayılan unsurlar itibarıyla benzer nitelikteki hatlar için
hâlihazırda geçerli maliyet ve gelir kalemleri tablolarında gösterilen
değerleri öncelikle esas alır. Ancak diğer bir kamu hizmeti sözleşmesinin
feshedilmesi nedeniyle mevcut kamu hizmeti sözleşmesine ilave hat veya hatlar
eklenmesi suretiyle iş artışı yapılması durumunda, feshe konu sözleşme
itibarıyla geçerli beklenen yolcu sayıları esas alınır.


(9) Birinci ve ikinci fıkralarda ifade edilen iş artışına ilişkin
azami tutarlar ayrı ayrı dikkate alınır.


(10) İş artışı veya iş eksilişi yapılması durumunda sözleşme
süresi, maliyet ve bilet gelirleri tabloları ve sözleşme bedeli ile
değiştirilen diğer hükümler ek bir sözleşmeye bağlanır.


Kamu hizmeti sözleşmelerinde değişiklik yapılması


MADDE 19- (1) Bu Yönetmelikte sayılan usullere uygun şekilde kamu
hizmeti sözleşme süresinin uzatılması ve iş artışı veya iş eksilişi yapılması
durumları hariç olmak üzere sözleşme imzalandıktan sonra Bakanlık ile kamu
hizmeti yükümlüsünün karşılıklı olarak anlaşması halinde, sözleşme bedelinin
aşılmaması ve hizmet standartlarının düşürülmemesi kaydıyla aşağıda belirtilen
hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir:


a) Günlük, haftalık, aylık, sezonluk, yıllık ve toplam tren
seferlerinin ilgili olduğu dönem içinde yeniden planlanması.


b) Lokomotif, vagon, setlerin değiştirilmesi.


c) Ödeme şartlarının değiştirilmesi.


ç) Sözleşmenin anlaşılır olmasının sağlanması.


(2) Birinci fıkra itibarıyla yapılacak sözleşme değişikliklerinde
ek sözleşme düzenlenmesi zorunlu değildir. Ancak bu kapsamdaki değişiklikler
yürürlüğe girdikten sonraki yirmi gün içinde Bakanlık adına ihale yetkilisinin
ve kamu hizmeti yükümlüsü adına yetkili temsilcisinin imzalarını içeren bir
tutanak ile kayıt altına alınır.


(3) Sözleşme süresinin uzatılması durumu da dâhil olmak üzere kamu
hizmeti sözleşmelerinin yürürlük süresi boyunca, kamu hizmeti yükümlüsü
tarafından ihale veya doğrudan teminde davet aşamasında teklif edilen makul kâr
oranlarına ilişkin sözleşme değişikliği yapılamaz.


YEDİNCİ BÖLÜM


Kamu Hizmeti Sözleşmelerinin Devri, Askıya Alınması ve Feshi


Kamu hizmeti sözleşmelerinin devri


MADDE 20- (1) Kamu hizmeti sözleşmesi,
zorunlu hallerde kamu hizmeti yükümlüsünün yazılı başvurusu ve Bakanlığın
yazılı izni ile aynı şartlarla başkasına devredilebilir. Ancak devralacak kamu
hizmeti yükümlüsünde ilk ihaledeki şartların aranması zorunludur.


(2) İsim ve statü değişikliği gereği yapılan devirler hariç olmak
üzere bir kamu hizmeti sözleşmesinin devredildiği tarihi takip eden üç yıl
içinde aynı yükümlü tarafından başka birine sözleşme devredilemez veya
devralınamaz.


(3) Bakanlığın izni alınmadan devredilen veya devralınan veya bir
kamu hizmeti sözleşmesinin devredildiği tarihi takip eden üç yıl içinde
devredilen veya devralınan sözleşmeler feshedilerek devreden ve devralanlar
hakkında 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.


Kamu hizmeti sözleşmelerinin askıya alınması, feshi ve tasfiyesi


MADDE 21- (1) Mücbir sebepler veya kamu hizmeti
yükümlüsünün yetki veya emniyet belgelerinin geçici olarak askıya alınması
durumunda ihale yetkilisinin kararı ile geçici bir süreliğine kamu hizmeti
sözleşmesi kapsamındaki yolcu taşımacılığı hizmetleri, sözleşme
feshedilmeksizin kısmen veya tamamen durdurulabilir. Kısmen veya tamamen
durdurulan bu yolcu taşımacılığı hizmetlerinin sağlanabilmesi için ortaya çıkan
maliyetleri kamu hizmet yükümlüsü tarafından karşılanmak üzere alt sözleşmeler
yapılabilir. Bu hallerde uygulanacak alt sözleşmelere ilişkin hükümler, kamu
hizmet yükümlülüğü sözleşmesinde belirlenir.


(2) Aşağıda belirtilen durumlar nedeniyle doğrudan ihale
yetkilisinin kararı ile kamu hizmeti sözleşmesi feshedilebilir:


a) Kamu hizmeti yükümlüsünün ya da iş ortaklığı tarafından yerine
getirilen kamu hizmeti yükümlülüklerinde ortaklardan birinin iflası, konkordato ilan etmesi veya tasfiyesine karar
verilmesi.


b) Kamu hizmeti yükümlüsünün ya da iş ortaklığı tarafından yerine
getirilen kamu hizmeti yükümlülüklerinde ortaklardan birinin yetki veya emniyet
belgelerinin iptal edilmesi.


c) Kamu hizmeti sözleşmesinin mücbir sebeplerle yürütülmesinin
imkânsız hale gelmesi.


ç) Belirlenen asgari hizmet kalite standartlarının yerine
getirilmediğinin tespit edilmesi halinde, kamu hizmeti yükümlüsünün bu konuda
gerekli iyileştirmeleri zamanında yerine getirmemesi.


d) Denetim komisyonu tarafından gerçekleştirilen denetimlerde,
demiryolu yolcu taşımacılığı araçlarının periyodik bakımlarının düzenli olarak
yapılmadığının ikinci kez tespit edilmesi.


(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen haller haricinde
sözleşmenin feshi ve tasfiyesiyle ilgili diğer hususlarda 4735 sayılı Kanunun
17 ilâ 23 üncü maddelerinde yer alan hükümler uygulanır.


SEKİZİNCİ BÖLÜM


Kamu Hizmeti Sözleşmelerinin Denetimi


Denetim komisyonunun oluşturulması


MADDE 22- (1) Bakanlık, kamu hizmeti
yükümlüsü tarafından verilen hizmetin kamu hizmeti sözleşmesine uygunluğunu
denetlemek üzere gerekli gördüğü sayıda Bakanlık personelinden oluşan denetim
komisyonunu görevlendirir.


Denetim kapsamı ve çeşitleri


MADDE 23- (1) Denetim komisyonu;


a) İşletilen trenlerin günlük sefer sayısı ve haftalık çalışma
günlerinin,


b) İşletilen trenlerin koltuk kapasitesinin ve vagon sayısının,


c) İşletilen trene ait lokomotif, set ve vagonların yaşları ile
periyodik bakımlarının,


ç) Bilet satış veri ve raporlarının,


d) Kamu hizmeti kapsamındaki fiziksel veya dijital muhasebe
kayıtlarının,


e) Engelli/hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular için sunulan
hizmetlerin,


f) Hizmet grupları kapsamında gerçekleşen dakiklik ve iptal
yüzdelerinin,


g) Yolcu anketlerinin, öneri ve şikâyetler üzerine kamu hizmeti
yükümlüsü tarafından alınan tedbirlerin,


ğ) Vagon ve müştemilat temizliği ile bunlara ilişkin donanım ve
malzemelerin,


h) İlk yardım ve yangın söndürücü ve benzeri malzeme ve ekipmanların,


ı) Rezervasyon hizmetleri ve yolcu bilgilendirme sisteminin,


i) Yolculara sunulan ek hizmetlerin,


j) İklimlendirme, ısı ve ışık durumunun,


k) Tren üstü personelin kılık-kıyafet, yolculara davranış ve
tutumlarının,


ihale dokümanı ve
sözleşmeye uygunluğunu denetler.


(2) Kamu hizmeti sözleşmesine uygunluğunun incelenmesi amacıyla
denetim komisyonu, belirli bir plan ve program kapsamında haberli veya
habersiz, tren üzerinde, kamu hizmeti yükümlüsünün işyerinde veya talep edeceği
her türlü bilgi ve belge üzerinde denetim yapmaya yetkilidir.


(3) Kamu hizmeti yükümlüsü denetim öncesinde, sırasında veya
sonrasında bilgi ve belgelerin elde edilmesi ve değerlendirilmesi dâhil denetim
komisyonuna her türlü yardım ve kolaylığı sağlamakla yükümlüdür.


(4) Denetim komisyonu üyelerinden tren üstü denetim süresince
seyahatleri nedeniyle ücret talep edilemez, bu seyahatlere ilişkin tren
kayıtları kamu hizmeti yükümlüsü tarafından ayrıca tutulur.


Denetim planı ve programı


MADDE 24- (1) Yapılacak denetimlere dair
denetim komisyonu tarafından taslak yıllık denetim planı hazırlanır ve ihale
yetkilisinin onayına sunulur.


(2) Denetim planı;


a) Kapsadığı coğrafi alanı,


b) Belirli bir süreyi,


c) Kontrol edilecek hizmet gruplarını, bilgi, belge ve
faaliyetlerini,


ç) Yapılacak denetimlerin çeşidini,


içerir.


(3) Kesinleşen yıllık denetim planına uygun olarak, Bakanlık
tarafından yılda en az 3 kez denetim programı hazırlanır.


(4) Denetim programı yıllık denetim planını detaylandıracak
şekilde, denetlenecek hizmet grubu, bilgi, belge ve faaliyetleri, denetim yeri
veya güzergâh bilgisi, denetim süresi, denetimin çeşidi ve kapsamı ve diğer
bilgileri içerir.


(5) İhale yetkilisi veya denetim birimi sorumlusu tarafından
denetim programı kapsamında görev dağılımı yapılır.


(6) Bakanlık tarafından gerek görüldüğü hallerde veya şikâyet
üzerine denetim programına bağlı olmaksızın denetim yapılabilir.


Kontrol listeleri ile denetim tutanağı ve raporu


MADDE 25- (1) Denetim komisyonu, denetim ve
incelemeleri bu Yönetmelik kapsamında düzenleyeceği kontrol listeleri uyarınca
gerçekleştirir.


(2) Denetim komisyonu, denetimlerinde tutanak ve denetim raporu
düzenler.


(3) Fiziksel veya elektronik ortamda hazırlanan kontrol listeleri,
doldurulmasını müteakip denetim komisyonu tarafından imzalanır.


(4) Tutanaklar denetim komisyonu dışında hazır bulunanlar
tarafından da imza altına alınır.


(5) Denetim komisyonu tarafından hazırlanan ve imzalanan denetim
raporunun ekine varsa tutanaklar, denetlenenin haberdar edilmesi şartıyla elde
edilen fotoğraf/video ile buna ilişkin diğer belgeler eklenerek uygun bir süre
zarfında ihale yetkilisi ve kamu hizmeti yükümlüsüne bildirilir. Bu fıkranın
uygulanmasında, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan
mevzuat hükümleri saklıdır.


Denetim sonuçları ve kamu hizmeti bedelinden indirim yapılması


MADDE 26- (1) Denetim raporları, Bakanlığa
sunulmasına müteakip değerlendirilir.


(2) Yapılan denetim neticesinde, sözleşmede belirtilen
gerekliliklere uyulmadığının tespit edilmesi durumunda Bakanlık, kamu hizmeti
yükümlüsüne ödenecek hizmet bedelinden sözleşmede belirtilen tutar veya oran
üzerinden indirim yapmaya yetkilidir.


(3) Denetim komisyonu tarafından yapılan denetimlerde; iptal ve
dakiklik durumları hariç olmak üzere, 5 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü
maddede belirtilen konulara ilişkin uygunsuzlukların rapor edilmesi halinde,
durumun düzeltilmesi için kamu hizmet yükümlüsü yazılı olarak uyarılır. Aynı
tür uygunsuzlukların farklı denetim programları kapsamında yeniden tespit
edilmesi halinde, sözleşmeyle belirlenmiş indirim oranı veya tutarları
uygulanır.


(4) Kamu hizmeti yükümlüsünün kendisinden kaynaklanan durumlar nedeniyle
23 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde bahsedilen dakiklik ve iptal
yüzdelerine aykırı olarak hizmet verilmesi halinde uygulanacak indirim oranı
veya tutarları da sözleşmede belirlenir.


(5) Dördüncü fıkrada belirlenen özel uygulamalar hariç olmak
üzere, indirim yapılmasına ilişkin karar tutanağında;


a) İndirim gerektiren uygunsuzluk durumları,


b) Varsa uygunsuzluğun anlaşılmasını destekleyecek diğer bilgi ve
belgeler,


c) Uygunsuzluğun tespit edildiği yer ve zaman,


gösterilerek açıklanır.


(6) İki asıl nüsha halinde düzenlenen indirim karar tutanakları
denetim komisyonu tarafından imzalanır ve Bakanlık yetkilisi tarafından
onaylanıp kesinleştirilerek ilgili dönemin hak edişinden mahsup edilmek üzere
bir nüshası kamu hizmeti yükümlüsüne bildirilir.


DOKUZUNCU BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


Avans


MADDE 27- (1) Kamu hizmeti sözleşmeleri
itibarıyla kamu hizmeti yükümlüsü demiryolu tren işletmecilerine avans
verilemez.


Yıllık rapor yayımlanması


MADDE 28- (1) Yılda bir kez, kamu hizmeti
yükümlülüğü sözleşmelerinin başlangıç tarihi ve süresi, kamu hizmeti
yükümlüsüne ilişkin bilgiler ile yapılan ödemeler ve sözleşme kapsamında kamu
hizmeti yükümlüsünün belirlenen asgari hizmet kalite standartlarına uygunluğu,
hazırlanacak bir rapor ile Bakanlık internet sitesinden yayımlanır.


Hüküm bulunmayan haller ve tereddütlerin giderilmesi


MADDE 29- (1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde, 4/1/2002 tarihli ve
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kanun, 11/2/1959 tarihli ve 7201
sayılı Tebligat Kanunu hükümleri ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.


(2) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında ortaya
çıkabilecek tereddütleri gidermeye, ilke ve standartları belirlemeye ve
uygulama birliğini sağlamaya, gerekli bilgi ve belgeyi istemeye yetkilidir.


Geçiş hükümleri


GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce imzalanan kamu hizmeti sözleşmeleri,
imzalandıkları tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre
sonuçlandırılır.


Mevcut
fiyat farkı uygulamalarına ilişkin düzenleme


GEÇİCİ
MADDE 2- (Ek:RG-28/6/2024-32586)


(1) Bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce imzalanan kamu hizmeti sözleşmelerinde
belirlenmiş olan fiyat farkı uygulamaları, imzalandıkları tarihte yürürlükte
olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.


Sözleşme
dönemi içerisindeki bilet tarifelerine ilişkin düzenleme


GEÇİCİ
MADDE 3- (Ek:RG-28/6/2024-32586)


(1)
6461 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen süre
zarfında bu Yönetmeliğin sözleşme dönemi içerisinde bilet tarifelerinde artış
yapılamayacağına ilişkin hükümleri uygulanmaz.


Yürürlük


MADDE 30- (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 31- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.


 


 







 



Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






21/10/2023



32346






Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin
Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.       



28/6/2024



32586









 











[1]
28/6/2024 tarihli ve 32586 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile
Yönetmeliğe 15 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendinden sonra gelmek üzere
(ç) bendi eklenmiş ve diğer bent buna göre teselsül
ettirilmiştir.