Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme Yönetmeliği

DEMİRYOLU İŞLETMECİLİĞİ YETKİLENDİRME
YÖNETMELİĞİ


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde yapılan demiryolu taşımacılık
faaliyetlerinin düzenlenebilmesi için demiryolu altyapı ve demiryolu tren
işletmecileri ile acente, gar veya istasyon işletmecisi faaliyetlerinde
bulunanların;


a) Hizmet esasları, mesleki saygınlıkları ile mali ve
mesleki yeterlik şartlarının belirlenmesi,


b) Faaliyet gösterenlerin hakları, yetkileri, yükümlülükleri
ile sorumluluklarının belirtilmesi, yetkilendirilmesi ve denetlenmesi ile
ilgili usul ve esasları,


düzenlemektir.


(2) Bu Yönetmelik hükümleri ulusal demiryolu altyapı
ağına (Değişik ibare:RG-29/8/2024-32647) bağlı olmayan hatlardaki
banliyö işletmecilerine, şehir içi raylı toplu taşıma
işletmecilerine, metrolara, tramvaylara, hafif raylı sistem araçlarına ve
bu araçların kullanıldığı altyapıya uygulanmaz.


(3) Bu Yönetmelik hükümleri, ulusal demiryolu altyapı
ağına (Ek ibare:RG-29/8/2024-32647) iltisak hattı ile bağlı olan
özel mülkiyete ait demiryolu altyapısı üzerinde mülkiyet sahibinin kendi
ihtiyaçları için yaptığı taşımacılıkta uygulanmaz.


(4) Bu Yönetmelik hükümleri, ulusal demiryolu altyapı
ağına bağlı olmayan sadece tarihi veya turistik amaçla kullanılan demiryolu
altyapısı ve demiryolu tren işletmecileri için uygulanmaz.


Dayanak


MADDE 2- (1) Bu
Yönetmelik; 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı
Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci
maddesi, 24/4/2013 tarihli ve 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının
Serbestleştirilmesi Hakkında Kanunun 6 ncı maddesi ve 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
477 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar ve kısaltmalar


MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;


a) Acente: Demiryolu taşımacılığı alanında; ticari
mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi bağımlı bir sıfatı
olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde daimî surette
bir veya birden fazla taşımacıyı ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi ve onlar
adına taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen ve Bakanlıkça yetki belgesi
verilen gerçek kişileri, kamu tüzel kişileri ve şirketleri,


b) Bağımsız denetim kuruluşu: Kamu Gözetimi, Muhasebe
ve Denetim Standartları Kurumunca bağımsız denetim yapmakla yetkilendirilen,
ortakları yeminli mali müşavirlik ya da serbest muhasebeci mali müşavirlik
ruhsatını almış meslek mensuplarından oluşan sermaye şirketlerini,


c) Bakan: Ulaştırma ve Altyapı Bakanını,


ç) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,


d) Çeken araç: Demiryolu üzerinde kendi tahrik
güçleriyle hareket etme yeteneği olan her türlü aracı,


e) Çekilen araç: Demiryolu üzerinde kendi güçleri ile
hareket etme yeteneği olmayan yük ve yolcu taşımasında kullanılan her türlü
demiryolu araçlarını,


f) Demiryolu altyapısı: Demiryolunu oluşturan zemin,
balast, travers ve ray ile elektrifikasyon, sinyalizasyon ve haberleşme
tesisleriyle bunların tamamlayıcısı her türlü sanat yapısı, tesis, gar ve
istasyonları, lojistik ve yük merkezleri ve bunların eklentileri ile iltisak
hatlarını,


g) Demiryolu altyapı işletmecisi: Tasarrufundaki
demiryolu altyapısını güvenli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren
işletmecilerinin hizmetine sunmak hususunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş tüzel
kişileri ve şirketleri,


ğ) Demiryolu aracı: Hat yapım, bakım, tamir ve
kontrol araçları dahil her türlü çeken ve çekilen araçlar ile tren
setlerini,


h) Demiryolu işletmecileri: Bu Yönetmelikte
belirtilen usul ve esaslara göre Bakanlıkça yetki belgesine sahip gerçek ve
tüzel kişileri,


ı) Demiryolu tren işletmecisi: Ulusal demiryolu
altyapı ağı üzerinde yük ve/veya yolcu taşımacılığı (Mülga
ibare:RG-2/2/2025-32801) yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş
tüzel kişileri,


i) Elektronik tebligat: 11/2/1959 tarihli
ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve 6/12/2018 tarihli ve 30617 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliğine uygun olarak elektronik
ortamda yapılan tebligatı,


j) Elektronik tebligat adresi: Posta ve Telgraf
Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından, gerçek kişiler için kimlik bilgileri, tüzel
kişiler için ise tabi oldukları sistem bilgileri esas alınmak suretiyle tek ve
benzersiz şekilde oluşturulan ve Ulusal Elektronik Tebligat Sistemine (UETS)
kaydedilen tebligat adresini,


k) Elektronik tebligat sistemi: 7201 sayılı Kanun ve
bu Yönetmeliğe göre düzenlenen idari para
cezalarının, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
107/A maddesi hükümlerine göre Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kurulan teknik
altyapı üzerinden muhatapların elektronik adreslerine tebliğ edilmek üzere
tebliğ evrakının gönderildiği ve elektronik
ortamda delillendirilerek tesliminin sağlandığı sistemi,


l) Emniyet sertifikası: Demiryolu ulaştırma
hizmetlerinin tüm süreçlerinin emniyetli bir şekilde yönetildiğini gösteren,
demiryolu tren ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecisinin emniyet yönetim
sistemi kurduğunu, ilgili emniyet standartları ile kurallarına uyum
gösterebildiğini kanıtlayan ve Bakanlık tarafından bu işletmecilere verilen
sertifikayı,


m) Emniyet yetkilendirmesi: Demiryolu ulaştırma
hizmetlerinin tüm süreçlerinin emniyetli bir şekilde yönetildiğini gösteren,
demiryolu altyapı ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecisinin emniyet
yönetim sistemi kurduğunu, ilgili emniyet standartları ile kurallarına uyum
gösterebildiğini kanıtlayan ve Bakanlık tarafından bu işletmecilere verilen
yetkilendirmeyi,


n) Emniyet yönetim
sistemi: 19/11/2015 tarihli ve 29537 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Demiryolu Emniyet Yönetmeliğine uygun olarak; demiryolu altyapı ve
tren işletmecilerinin emniyetli çalışmasını sağlayacak, tehlikelerin ve
kazaların azaltılmasına, risklerin düşürülmesine yönelik önlemlerin sistematik
olarak belirlenmesi ve buna göre kuralların, talimatların, süreçlerin devamlı
takip edilerek revize edilebilmesini sağlayan organizasyonel yapıyı,


o) Gar: Demiryoluyla yolculuk edenlerin
ihtiyaçlarının geniş ölçüde karşılandığı büyük tren istasyonlarını,


ö) Hat: Demiryolu ulaşımı sağlayan bir çeken ve
çekilen aracın uğradığı yerlerin bütününü, demiryolunu,


p) İltisak hattı: Ulusal demiryolu altyapı ağından özel
kullanıma ait demiryolu altyapısına bağlantı sağlayan hattı,


r) İstasyon: Trafikle ilgili hizmetlerin TCDD
tarafından yürütüldüğü, yolcu ve/veya yük taşımasını yapmaya yarayan demiryolu
ve tesislerinin bulunduğu yerleri,


s) İstasyon veya gar işletmecisi: Bir gar veya
istasyonu işletmek üzere Bakanlıkça yetki belgesi verilen tüzel kişileri,


ş) Kefalet senetleri: Türkiye’de yerleşik sigorta
şirketleri tarafından kefalet sigortası kapsamında düzenlenen kefalet
senetlerini,


t) Manevra hizmetleri: Trenlerin istasyonlardan
gönderilmesi, istasyonlara kabulü veya durmadan geçişleri dışında lokomotif ve
vagonlar ile diğer demiryolu çeken ve çekilen araçlarının
tek tek veya birbirine bağlı olarak dağıtılması, toplanması veya
birleştirilmesi ya da iltisak hattına bırakılması/alınması operasyonlarını
kapsayan ve tüzel kişiler tarafından verilen hizmetleri,


u) Mesleki yeterlik: İşletmenin sahip olduğu bilgi,
beceri ve yetkinliği,


ü) Mücbir sebep: Doğal afetler, yangın, demiryolu
kazaları ile ilgili olayları, ilgili hat kesimin bakım, onarım ve modernizasyon
çalışmaları nedeniyle kapatılması, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi
veya genel seferberlik ilanı hallerini ve gerektiğinde Bakanlık tarafından
belirlenecek benzeri diğer halleri,


v) Organizatör: Bu Yönetmeliğe göre demiryolu yük
taşımacılığı alanında yetki belgesi almış tüzel kişilerin imkân, kabiliyet ve
kapasitelerini kullanarak kendi nam ve hesabına yük taşıması yaptırarak taşıma
faturası düzenleyen Bakanlıkça yetki belgesi verilen tüzel kişileri ve şirketleri,


y) Orta düzey yönetici (ODY): Bu Yönetmelik
kapsamında demiryolunda faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiliğin
faaliyetlerini sürekli ve etkin bir şekilde sevk ve idare eden, temsile sahip
yetkili ortak ya da istihdam edilen kişileri,


z) Özel kullanıma ait demiryolu altyapısı: Ulusal
demiryolu altyapı ağına iltisak hattı ile bağlantısı olan, teknik ve idari
kontrolü ve kullanım tasarrufu kamu, gerçek veya tüzel kişiye ait olan
demiryolu altyapısını,


aa) RID: 21/3/1985 tarihli ve 3172 sayılı
Kanunla onaylanması uygun bulunan Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin
Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası
Taşımasına İlişkin Yönetmeliği,


bb) Şebeke: Bir demiryolu altyapı işletmecisinin
sahip olduğu ve/veya onun tarafından yönetilen ve ulusal demiryolu altyapı ağı
içinde yer alan tüm demiryolu altyapı ağını,


cc) Şehir içi raylı toplu taşıma hizmetleri: Ulusal
demiryolu altyapı ağına bağlı olmayan bir şehir merkezi veya şehirleşmiş bölge,
il ve civar bölgeleri arasındaki ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması için
sunulan metro, tramvay, banliyö ve benzeri raylı sistemler ile verilen
demiryolu ulaştırma hizmetlerini,


çç) Şirket:13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanununa göre tutulan ticaret siciline kayıtlı şirketi,


dd) TCDD: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları
İşletmesi Genel Müdürlüğünü,


ee) Tehlikeli madde: RID
Bölüm 3.2’deki tehlikeli maddelerden tablo A’da yer alan
madde ve nesneleri,


ff) Tüzel kişiler: Ticaret şirketleriyle, amacına
varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş
kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde
işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel
kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşları,


gg) Ulusal demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları
içerisinde bulunan il ve ilçe merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile
limanlar, hava meydanları, organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük
merkezlerini birbirine bağlayan, kamuya veya şirketlere ait bütünleşik
demiryolu altyapısı ağını,


ğğ) Üst düzey yönetici: Bu Yönetmelik kapsamında
faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiliği temsil ve ilzam ederek ve/veya bu
kişilerin faaliyetlerini fiilen sevk ve idare ederek sürekli ve etkin bir şekilde
yöneten, temsile sahip yetkili ortak ya da istihdam edilen kişileri,


hh) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında bir
faaliyette bulunacak gerçek kişilere, tüzel kişilere çalışma izni veren ve
Bakanlık tarafından düzenlenen belgeyi,


ıı) Yolcu treni işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı
ağı üzerinde yolcu taşımacılığı yapmak üzere kurulmuş ve Bakanlıkça yetki
belgesi verilen tüzel kişileri,


ii) Yük treni işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı
ağı üzerinde yük taşımacılığı yapmak üzere kurulmuş ve Bakanlıkça yetki belgesi
verilen tüzel kişileri,


jj) (Ek:RG-2/2/2025-32801)
Manevra işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde demiryolu altyapı ve
tren işletmecilerine manevra hizmetleri vermek üzere Bakanlıkça
yetkilendirilmiş tüzel kişileri,


ifade eder.


Demiryolu taşımacılığı faaliyetlerinde genel kural


MADDE 4- (1) Demiryolu taşımacılığı
faaliyetlerinde genel kural, demiryolu taşımacılığı faaliyetlerinin ticari,
ekonomik, sosyal ihtiyaçlara ve teknik gelişmelere bağlı olarak ekonomik, seri,
elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını
gözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında ve bu
faaliyetlerin diğer ulaştırma türleriyle birlikte, birbirlerini tamamlayıcı
olarak gerçekleştirilmesini sağlamaktır.


İKİNCİ BÖLÜM


Temel Hükümler


Yetki belgesi alma zorunluluğu


MADDE 5- (1) Bu Yönetmelik kapsamında
ülke sınırları içinde demiryolu altyapı işletmecisi ve demiryolu tren işletmecisi
ile demiryolu taşımacılığı alanında acente, gar veya istasyon işletmecisi
faaliyetinde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun
yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.


Yetki belgesi türleri


MADDE 6- (1) Demiryolu altyapı
işletmecisi yetki belgesi-DA yetki belgesi; yurt içinde demiryolu altyapı
işletmeciliği yapacak tüzel kişilere verilir. Demiryolu altyapı işletmecisinin
aynı zamanda kendi ihtiyaçları için demiryolu tren işletmeciliği yapacak
ise DB1 ve/veya DB2 yetki belgesi alması gerekmektedir. DB1 ve/veya DB2 yetki
belgesi alan demiryolu altyapı işletmecisi ticari taşımacılık yapamaz.


(2) Yolcu treni işletmecisi yetki
belgesi-DB1 yetki belgesi; ulusal demiryolu ağı üzerinde yolcu
taşımacılığı yapacak tüzel kişilere verilir.


(3) Yük treni işletmecisi yetki
belgesi-DB2 yetki belgesi; ulusal demiryolu ağı üzerinde yük taşımacılığı
yapacak tüzel kişilere verilir.


(4) (Değişik:RG-2/2/2025-32801)
Manevra işletmecisi yetki belgesi-DB3 yetki belgesi; ulusal demiryolu altyapı
ağı üzerinde demiryolu altyapı veya tren işletmecilerine manevra hizmetleri
veren tüzel kişilere verilir. DB1, DB2 ve DA yetki belgelerinden herhangi
birine sahip olan demiryolu işletmecileri DB3 yetki belgesi almış sayılır.


(5) Gar veya istasyon işletmecisi yetki belgesi-DC
yetki belgesi; demiryolu altyapı işletmecisi yönetimi dışında kalan yerlerde
ve/veya başka şirketlere ait gar/istasyon işletmeciliği yapacak tüzel kişilere
verilir. DA yetki belgesi alan demiryolu altyapı işletmecileri DC yetki belgesini
almış sayılır.


(6) Acente yetki belgesi-DE yetki belgesi; ticari
amaçla yolcu veya yük taşımacılığı alanında acente hizmeti verecek gerçek ve
tüzel kişilere verilir. DE yetki belgesi sahibi acenteler aynı zamanda tren
işletmecisi değil ise kendi nam ve hesabına taşıma yapamaz. DE yetki belgesi
faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:


a) DE1 yetki belgesi: Yolcu taşımacılığı
alanında acentelik yapacaklara verilir. DB1 yetki belgesi alan yolcu
treni işletmecileri sadece kendi işletmeleri için acente işleri
yapacaklarsa DE1 yetki belgesini almış sayılır; ancak diğer demiryolu
tren işletmecileri için acente işleri yapacaklarsa ayrıca DE1 yetki
belgesi almak zorundadır.


b) DE2 yetki belgesi: Yük taşımacılığı
alanında acentelik yapacaklara verilir. DB2 yetki belgesi alan yük
treni işletmecileri sadece kendi işletmeleri için acente işleri
yapacaklarsa DE2 yetki belgesini almış sayılır; ancak diğer demiryolu
tren işletmecileri için acente işleri yapacaklarsa ayrıca DE2 yetki
belgesi almak zorundadır.


Taşımacılık faaliyetinin genel ilkeleri


MADDE 7- (1) Demiryolu taşımacılık
faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası antlaşma ve sözleşmelere,
kanunlara, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak
gerçekleştirilmesi esastır. Buna göre;


a) Yetki belgesi almaya hak kazanmış demiryolu
altyapı işletmecisinin faaliyetlerine başlayabilmesi için ilgili mevzuat
kapsamında tanımlanan bir emniyet yönetim sistemini kurması ve Bakanlıktan
emniyet yetkilendirme belgesi alması gerekir.


b) (Değişik ibare:RG-2/2/2025-32801)
Yük veya yolcu işletmecisinin bu Yönetmeliğe göre almış olduğu yetki
belgesi demiryolu altyapısına doğrudan erişim hakkı vermez. Ulusal demiryolu
altyapısına erişim hakkı alabilmesi için ilgili mevzuat kapsamında tanımlanan
bir emniyet yönetim sistemini kurması ve Bakanlıktan emniyet sertifikası
alması, 13 üncü maddeye göre sigorta poliçesi, kefalet senedi veya teminat
mektubu alması, demiryolu aracının tescil edilmesi, kritik görev yapacak
çalışanın 31/12/2016 tarihli ve 29935 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Tren Makinist Yönetmeliği ile 31/12/2016 tarihli ve 29935 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Demiryolu Emniyet Kritik Görevler Yönetmeliğinde belirtilen belge
veya belgelere sahip olması, demiryolu altyapı işletmecisi ile altyapı erişim
sözleşmesi imzalaması gerekir.


c) Demiryolu tren işletmecilerinin demiryolu
altyapısına erişimi, demiryolu altyapı işletmecisi tarafından ilgili mevzuat
hükümleri doğrultusunda yapılacak işlemlerle gerçekleşir.


ç) Demiryolu işletmecileri, yapacakları faaliyetin
kapsamına uygun bir yetki belgesi almadan bu Yönetmelikte belirtilen
faaliyetlerde bulunamaz.


d) Yetki belgesi sahipleri, almış oldukları yetki
belgesinin kapsamı dışında faaliyette bulunamaz.


e) Yetki belgesi sahipleri, bu Yönetmelik
kapsamındaki faaliyetlerini, Bakanlığa bildirdikleri merkez ve şubeleri ile
varsa acentelerinin adreslerinde yürütmekle yükümlüdür, Bakanlığa bildirilmeyen
yerlerde faaliyette bulunamaz.


(2) İlgili mevzuata göre tescili olmayan demiryolu
bakım araçları dahil her türlü çeken ve çekilen demiryolu araçlarının
ulusal demiryolu altyapısını kullanmalarına izin verilmez.


Taşımacılık faaliyetlerinde hizmetin sürekliliği


MADDE 8- (1) Yetki belgesi sahipleri,
almış oldukları yetki belgesi kapsamına giren hizmetlerden, ayrım yapmaksızın
herkesin yararlanmasını ve hizmetin sürekliliğini sağlamak zorundadır.


Tehlikeli maddelerin ve tehlikeli atıkların
taşınması


MADDE 9- (1) Yetki belgesi sahipleri,
tehlikeli madde ve tehlikeli atık taşımalarını ilgili mevzuat
ve RID’e uygun olarak yapmak zorundadır.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Yetki Belgesi Alma, Yenileme veya
Değiştirme Şartları ve Gerekli Belgeler


Yetki belgesi alma veya yenilemenin genel şartları


MADDE 10- (1) Yetki belgesi almak veya
yenilemek için başvuru sahiplerinin aşağıdaki şartları haiz olması gerekir:


a) 6102 sayılı Kanuna göre tutulan ticaret siciline
kayıtlı ve ilgili yetki belgesi kapsamına uygun faaliyet gösteren gerçek veya
tüzel kişi olması.


b) 11 inci maddede belirtilen şartları sağlaması.


c) 32 nci maddede belirtilen yetki belgesi
ücretini ödemiş olması.


Yetki belgesi almanın ve yenilemenin şartları


MADDE 11- (1) Demiryolu altyapı
işletmecisi yetki belgesi-DA yetki belgesi verilmesine ilişkin şartlar,
Bakanlık tarafından ayrıca belirlenir.


(2) Yolcu treni işletmecisi yetki
belgesi-DB1 yetki belgesi; 10 uncu, 13 üncü, 14 üncü, 15 inci ve
16 ncı maddelerde belirtilen şartları karşılayan demiryolu tren
işletmecilerine verilir. Bu belgeye sahip olan işletmeci, demiryolu altyapı
işletmecisinin belirlemiş olduğu kural veya mevzuata uymak zorundadır.


(3) Yük treni işletmecisi yetki
belgesi-DB2 yetki belgesi; ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde yük
taşımacılığı yapmaya elverişli 10 uncu maddedeki yetki belgesi alma genel
şartları ile 13 üncü, 14 üncü, 15 inci ve 16 ncı maddelerde
belirtilen sigorta, kefalet senedi veya teminat mektubunu, mesleki saygınlık,
mali ve mesleki yeterliğe ilişkin şartlarını karşılayan demiryolu tren
işletmecilerine verilir. Bu belgeye sahip olan işletmeci, demiryolu
altyapı işletmecisinin belirlemiş olduğu kural veya mevzuata uymak zorundadır.


(4) (Değişik:RG-2/2/2025-32801)
Manevra işletmecisi yetki belgesi-DB3 yetki belgesi; ulusal demiryolu altyapı
ağı üzerinde manevra hizmeti veren işletmecilere 10 uncu maddedeki yetki
belgesi alma genel şartları ile 13 üncü, 14 üncü, 15 inci ve 16 ncı maddelerde
belirtilen sigorta, kefalet senedi veya teminat mektubunu, mesleki saygınlık,
mali ve mesleki yeterliğe ilişkin şartları karşılayan işletmecilere
verilir. Bu belgeye sahip olan işletmeci, demiryolu altyapı işletmecisinin
belirlemiş olduğu kural veya mevzuata uymak zorundadır.


(5) Gar veya istasyon işletmecisi yetki belgesi-DC
yetki belgesi için başvuranların en az 5.000.000 TL (beşmilyon Türk
Lirası) sermayesine sahip olması gerekir. Ayrıca DC yetki belgesi, 10 uncu
maddedeki yetki belgesi alma genel şartları ile 14 üncü ve 15 inci maddelerde
belirtilen mesleki saygınlık ve mali yeterlik şartlarını karşılayan gar veya
istasyon işletmecilerine verilir. Yetki belgesi alan gar veya istasyon
işletmecileri, işlettikleri gar veya istasyona ait bilgileri, varsa kira
sözleşmesini ve demiryolu altyapı işletmecisi ile yapılan protokol ve/veya
sözleşmeyi Bakanlığa bildirir.


(6) Yolcu taşımacılığı acente yetki
belgesi-DE1 yetki belgesi için başvuranların en az 50.000 TL
(ellibin Türk Lirası) sermayesine sahip olması, acentelik hizmetine
elverişli müstakil bir büroya veya istasyon ya da gar içindeki bürolardan
birinde yeterli kullanım alanına sahip olması gerekir.
Ayrıca DE1 yetki belgesi, 10 uncu maddedeki yetki belgesi alma genel
şartları ile 14 üncü ve 15 inci maddelerde belirtilen mesleki saygınlık ve mali
yeterlik şartlarını karşılayan acentelere verilir. Köy, kasaba ve beldelerde
faaliyette bulunmak üzere DE1 yetki belgesi almak isteyenlerden
sermaye veya işletme sermayesi şartı aranmaz ve yetki belgesi ücretinde % 80
indirim uygulanır.


(7) Yük taşımacılığı acente yetki belgesi-DE2 yetki
belgesi için başvuranların en az 250.000 TL (ikiyüzellibin Türk Lirası)
sermayesine sahip olması, acentelik hizmetine elverişli müstakil bir büroya
veya istasyon veya gar içindeki bürolardan birinde yeterli kullanım alanına
sahip olması gerekir. Ayrıca DE2 yetki belgesi, 10 uncu maddedeki
yetki belgesi alma genel şartları ile 14 ve 15 inci maddelerde belirtilen
mesleki saygınlık ve mali yeterlik şartlarını karşılayan acentelere verilir.


Yetki belgesi almak veya yenilemek için gerekli
şartlar ve belgeler


MADDE 12- (1) Yetki belgesi almak isteyen
gerçek kişilerin, kamu tüzel kişilerinin ve şirketlerin aşağıdaki belgeleri
Bakanlığa vermeleri zorunludur:


a) Temsil ve ilzama yetkili olanların yetkili
olduklarına dair sicil tasdiknamesi.


b) İlgili meslek odası ya da ticaret ve/veya sanayi
odalarından birine kayıtlı olduğunu gösteren başvuru tarihinin içinde bulunduğu
yılda alınmış belge.


c) İlgili meslek odası ya da ticaret ve/veya sanayi
odalarına kayıtlı gerçek ve tüzel kişilere ait geçerli unvan, adres, ortaklar,
temsil ve ilzama yetkili olan kişiler, sermaye miktarı ve iştigal konusunun yer
aldığı ticaret sicili gazetesi/gazeteleri.


ç) Yetki belgesi ücretinin ödenmesi.


d) Yetki belgesi türüne göre 11 inci, 13 üncü, 14
üncü, 15 inci ve 16 ncı maddelerde yer alan ve sahip olunması
zorunlu/şart olan hususlara ilişkin diğer belgeler.


Sigorta, kefalet senedi veya teminat mektubuna
ilişkin genel ilkeler


MADDE 13- (1) Demiryolu tren
işletmecileri, bir kaza meydana gelmesi halinde mali yükümlülüklerini yerine
getirebilmesi için Bakanlığa bu Yönetmelikte belirtilen hususlar ile ilgili
mevzuata uygun sigorta poliçesi, teminat mektubu veya kefalet senedi verir. (Mülga
son cümle:RG-29/8/2024-32647)


(2) Demiryolu tren işletmecilerinin yetki belgesi
alma başvurusunda talep edilen sigorta poliçesini, teminat mektubunu veya
kefalet senedini erişim sözleşmesini imzalamadan 15 gün önce Bakanlığa
vereceğini yazılı olarak taahhüt etmesi zorunludur.


(3) Teminat mektubunu veya kefalet senedini veren
ilgili kurum ve poliçeyi yapan sigorta kurumu, Bakanlığa en az 1 ay önce yazılı
bildirimde bulunmadan poliçenin, kefalet senedinin veya teminat mektubunun
kapsamını değiştiremez veya iptal edemez.


(4) (Değişik:RG-29/8/2024-32647) Sigorta
poliçesinin, kefalet senedi veya teminat mektubunun asgari teminat tutarı kişi
başı 3.000.000 TL (üç milyon Türk Lirası), olay başı 25.000.000 TL (yirmi beş
milyon  Türk Lirası) toplamda 50.000.000 TL  (elli milyon Türk Lirası)’den az
olamaz. Manevi tazminat talepleri için azami teminat tutarı sigorta poliçe,
kefalet senedi veya teminat mektubu limitinin %20’si kadardır.


(5) (Değişik:RG-29/8/2024-32647) Manevra
işletmecisi için sigorta poliçesinin, kefalet senedinin veya teminat mektubunun
asgari teminat tutarı kişi başı 3.000.000 TL (üç milyon Türk Lirası), olay başı
5.000.000 TL (beş milyon Türk Lirası) toplamda 10.000.000 TL (on milyon Türk
Lirası)’den az olamaz. Manevi tazminat talepleri için azami teminat tutarı
sigorta poliçe, kefalet senedi veya teminat mektubu limitinin %20’si kadardır.


(6) Yetki belgesi verilen demiryolu tren
işletmecileri, yaptırmış olduğu sigorta poliçesini, kefalet senedini veya almış
oldukları teminat mektubunu yetki belgesinin geçerli olduğu süre boyunca devam
ettirmek zorundadır. İşletmeler sigorta poliçesi, kefalet senedi veya teminat
mektubunun geçerlilik süresi sona ermeden önce, yeni dönemi kapsayan sigorta poliçesini,
kefalet senedini veya teminat mektubunun aslını süresi sona erecek poliçenin,
kefalet senedinin veya teminat mektubunun bitim tarihinden 15 gün önce,
Bakanlığa ibraz etmek zorundadır.


(7) Sigorta poliçe, kefalet senedi veya teminat
mektubunun süresi en az 1 yıldır. Teminat mektubunun, Bakanlıkça kabul edilen
Türkiye’de yerleşik bir bankadan alınması zorunludur.


(8) Bir demiryolu tren işletmecisinin hem yük hem de
yolcu tren işletmeciliği yetki belgesi almak için başvurması durumunda her iki
işletmeciliği kapsayan tek bir sigorta poliçesi, kefalet senedi veya teminat
mektubu vermesi yeterlidir.


(9) (Ek:RG-29/8/2024-32647)[1] Dördüncü ve
beşinci fıkralarda belirtilen teminatlar ile asgari teminat tutarlarındaki
artış oranı her takvim yılı başından geçerli olmak üzere ulusal demiryolu
altyapı ağında faaliyet gösteren demiryolu tren işletmecilerine ait son 5 (beş)
yılda gerçekleşen kaza veya olayların hasar bedelleri dikkate alınarak Bakanlık
tarafından belirlenir ve Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanır.


(10) Yürürlükte bulunan sigorta, kefalet senedi veya
teminat mektubu ile ilgili diğer mevzuat hükümleri saklıdır.


Mesleki saygınlık şartları


MADDE 14- (1) Aşağıda belirtilen durumda
olan bir işletmenin yetki belgesi alma, yenileme ve değiştirme talebi
karşılanmaz:


a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme
tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini geçici durduran
veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.


b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı
verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan
veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.


c) İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar
verilen.


ç) İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş
sosyal güvenlik prim borcu olan.


d) İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş
vergi borcu olan.


e) Başvuru tarihi itibarıyla, ilgili mevzuatı gereği
kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.


f) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen
veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.


g) İş sağlığı ve güvenliği
mevzuatı dahil olmak üzere sosyal hukuk ve iş hukuku yükümlülüklerini
yerine getirmemiş olan.


Mali yeterlikle ilgili şartlar


MADDE 15- (1) Demiryolu işletmecileri
mali yeterliğini ispat etmek amacıyla aşağıda belirtilen bilgi ve belgeleri
sunar:


a) Yük, yolcu ve manevra (Mülga
ibare:RG-2/2/2025-32801) işletmecileri tarafından Kamu Gözetimi,
Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yayımlanan finansal raporlama
çerçevelerine uygun hazırlanmış ve bağımsız denetim kuruluşunun denetiminden
geçmiş finansal tablolarını ve bunlara ilişkin bilgi ve belgeleri.


b) Yük ve/veya yolcu tren işletmecisinin, başvuru
tarihi itibari ile asgari 50.000.000 TL (ellimilyon Türk Lirası) sermayeye
sahip olduklarını gösteren belgeler.


c) Manevra (Mülga ibare:RG-2/2/2025-32801)
işletmecisinin, başvuru tarihi itibari ile asgari 5.000.000 TL
(beşmilyon Türk Lirası) sermayeye sahip olduklarını gösteren belgeler.


ç) Demiryolu tren işletmecileri haricindeki acente,
gar veya istasyon işletmecisi faaliyetlerinde bulunanlar için serbest
muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce ya da
vergi dairesince onaylanmış bilanço veya eşdeğer belgeleri.


Mesleki yeterlikle ilgili şartlar


MADDE 16- (1) Yetki belgesi alma,
yenileme ve değiştirme talebinde bulunan işletmelerin, yetki belgesinde
belirlenen hizmetleri, etkin ve güvenli bir şekilde gerçekleştirmesi ve
izleyebilmesi ile bunu gerçekleştirmek için gerekli bilgi, tecrübe ve bir
yönetim organizasyonuna sahip olması şarttır. Üçüncü fıkranın (a) bendinde
belirtilen şartlara sahip personel, işletmecilik yetki belgesinin geçerli
olduğu süre boyunca istihdam edilir. Söz konusu personelin değişmesi, istifası
veya yeni atama yapılması durumunda Bakanlığa bildirilmesi zorunludur.


(2) Yetki belgesi alma, yenileme veya değiştirme
talebinde bulunan işletmeler, yeterliklerini ispatlamak için Bakanlığa işletme
organizasyon şemasını sunmak zorundadır.


(3) Yetki belgesi alma, yenileme veya değiştirme
talebinde bulunan demiryolu tren işletmecileri ayrıca;


a) İşletmelerinde çalışacak olan en az bir adet üst
düzey ve bir adet orta düzey yöneticiye ait bu Yönetmeliğe göre yeterliğini
gösteren belgesini,


b) ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi, ISO 14001 Çevre
Yönetim Sistemi ve OHSAS 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
belgelerini,


sunmak zorundadır.


Yetki belgelerinin verilmesi


MADDE 17- (1) Yetki belgesi almak isteyen
gerçek ve tüzel kişiler 12 nci maddede belirtilen belgelerle birlikte
Bakanlığa yazılı olarak müracaat eder.


(2) Bakanlığa yapılan başvuruya ilişkin inceleme
sonunda;


a) Yetki belgesi alma, değiştirme ve yenileme
belgelerinin ilgili mevzuata uygun ve noksansız,


b) Talep edilen yetki belgesi için 13 üncü, 14 üncü,
15 inci ve 16 ncı maddelerde belirtilen şartların yetki belgesinin
tür ve ilgisine göre sağlanmış,


olması halinde yetki belgesi düzenlenerek
verilir.


(3) Başvurunun yeterliği karşılamaması halinde
Bakanlık bunun gerekçelerini başvuru sahibine yazılı olarak bildirir. Bu durumda
yetki belgesi ücreti iade edilir.


(4) Yetki belgesi başvuruları 3 ay içinde karara
bağlanır.


Yetki belgelerinin süresi


MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik kapsamında
verilen ve yenilenen yetki belgelerinin süresi 5 yıldır.


Yetki belgelerinin yenilenmesi


MADDE 19- (1) Yetki belgesi sahipleri,
yetki belgelerinin yenilenmesi için; yetki belgesinin geçerlilik süresi ve 18
inci maddede belirtilen süre dikkate alınarak yetki belgesi geçerlilik süresi
bitmeden 30 gün önce Bakanlığa yazılı olarak müracaat eder. Yetki belgesi,
başvurunun uygun olması halinde düzenleme tarihi esas alınarak yenilenir.


(2) Askıya alınan veya süresi dolan yetki belgesinin
yenileme ücreti yetki belgesi ücretinin %15’idir.


(3) Yetki belgesi sahipleri, yetki belgesinin
geçerlilik süresinin sona erdiği tarihten sonra müracaat etmeleri halinde yetki
belgesi yenileme hakkını kaybeder.


Yetki belgesinin değiştirilmesi


MADDE 20- (1) Bir demiryolu işletmecisi
yetki belgesinin türünü değiştirmeyi talep etmesi halinde Bakanlığa başvurur.
Bakanlık yeni talebe göre 18 inci maddede belirtilen süre içerisinde
değerlendirir.


(2) Yetki belgesi sahiplerinin yetki belgesini,
ücreti daha fazla olan bir yetki belgesiyle değiştirmeyi istemeleri halinde;
talep edilen yetki belgesi için bu Yönetmelikte öngörülen şartları sağlamaları
ve her iki yetki belgesinin değişiklik tarihindeki geçerli tam ücretleri
arasındaki ücret farkını ödemeleri kaydıyla yetki belgeleri değiştirilir.


(3) Yetki belgesi sahiplerinin yetki belgesini,
ücreti daha az olan bir yetki belgesiyle değiştirmeyi istemeleri halinde; talep
edilen yetki belgesi için bu Yönetmelikte öngörülen şartları sağlamaları
kaydıyla her iki yetki belgesi arasındaki ücret farkının iadesi yapılmaksızın
yetki belgeleri değiştirilir.


(4) Değiştirmelerde yetki belgelerinin süreleri,
kalan süre kadar geçerlidir.


Yetki belgesi alan demiryolu tren işletmecilerinin
faaliyete başlamaları ve ara vermeleri


MADDE 21- (1) Yetki belgesi alan
demiryolu tren işletmecileri yetki belgesi aldığı tarihten itibaren 6 ay
içerisinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda emniyet yönetim sistemlerini
kurup emniyet sertifikasını aldıktan sonra faaliyetlerine başlar. Ancak 6 ay
içerisinde emniyet sertifikasını alamamış olan demiryolu tren işletmecilerine
emniyet sertifikasının alınması için gereken sürenin 6 aydan fazla sürmesini
öngörmeleri durumunda, başvuruları incelenerek ilave 6 ay ek süre verilebilir.


(2) Emniyet sertifikasına sahip demiryolu tren
işletmecileri emniyet sertifikasını aldığı tarihten itibaren 1 yıl içerisinde
faaliyetine başlar.


(3) Demiryolu tren işletmecileri emniyet
sertifikaları geçerli olmak şartıyla faaliyetlerine kesintisiz olarak 1 yıldan
daha uzun bir süre ara veremez.


(4) İkinci fıkrada belirtilen süre içerisinde
demiryolu tren işletmecisine tahsis edilen kapasiteyi kullanıp kullanmadığı
demiryolu altyapı işletmecisi tarafından Bakanlığa bildirilir.


(5) Yetki belgesi sahibi demiryolu tren işletmecileri,
mücbir bir sebepten dolayı işletmeciliğe ara vermesi halinde bu durumu derhal
Bakanlığa bildirir. Bakanlık söz konusu talebi değerlendirerek işletmeciye en
fazla 6 ay süre verir. Mücbir sebebin devamı halinde Bakanlık tarafından bu
süre uzatılabilir.


(6) Demiryolu tren işletmelerinin faaliyete
başlamaları ile ilgili ilave kontroller ihtiyaç dahilinde Bakanlık
tarafından ayrıca yapılır.


Yetki belgesi değişikliklerinin bildirimi


MADDE 22- (1) Bakanlık bir yetki belgesi
verdiğinde, belgeyi askıya aldığında, iptal ettiğinde veya değiştirdiğinde, söz
konusu durumu demiryolu altyapı işletmecilerine derhal bildirilir. Bu bilgilendirme
Bakanlığın internet sitesi aracılığıyla kamuoyuna ayrıca duyurulur. Yetki
belgesi sahibi demiryolu işletmecileri ve sahip oldukları belgeler ile ilgili
güncel durum ve değişiklikler Bakanlığın internet sitesinde ayrıca duyurulur.


Yetki belgelerinin devredilmemesi ve birleşmeler


MADDE 23- (1) Yetki belgeleri, adlarına
düzenlenen demiryolu işletmecileri dışında başkaları tarafından kullanılamaz ve
hiçbir şekilde devredilemez.


(2) Yetki belgesine sahip tüzel kişiliklerdeki pay
sahipliği; satış, bağışlama veya muadili bir işlemle el değiştirebilir. Bu
değişimin yapılabilmesi için temsil ve ilzama yetkili olanların bu Yönetmelikte
öngörülen şartları sağlaması zorunludur.


(3) Demiryolu tren/altyapı işletmecilerinin birleşme
başta olmak üzere hukuki ve mali durumunu etkileyen bir durumun ortaya çıkması
halinde demiryolu tren/altyapı işletmecisi, bu durumu en geç 1 ay içinde
Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.


(4) Tüzel kişiliklerin birleşmeleri halinde aşağıdaki
kurallar uygulanır:


a) Yetki belgeli bir tüzel kişiliğin 6102 sayılı
Kanuna uygun olarak aktif ve pasifiyle bir başka yetki belgeli tüzel kişiyle
birleşmesi halinde; bu durum en geç 1 ay içinde Bakanlığa bildirilir. Bu
Yönetmelikte öngörülen şartların sağlanması kaydıyla yetki
belgesi, birleşilen tüzel kişilik adına unvan değişikliği gibi işlem
yapılmak suretiyle Bakanlık tarafından düzenlenir.


b) Yetki belgesiz bir tüzel kişiliğin 6102 sayılı
Kanuna uygun olarak aktif ve pasifiyle bir başka yetki belgeli tüzel kişiyle
birleşmesi halinde; yetki belgesinin bu birleşmeye göre düzenlenebilmesi için
yeni sahip ve/veya ortakların bu Yönetmelikte öngörülen şartları sağlaması
zorunludur.


c) 7/10/2010 tarihli ve 27722 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ (Tebliğ No:2010/4) ile 28/12/2013 tarihli ve 28865
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Birleşme ve Bölünme Tebliği (II-23.2)
hükümleri saklıdır.


(5) Gerçek kişilerde 10 uncu maddede belirtilen
şartların sağlanması halinde anne, baba, çocuk, eş ve kardeşlere yetki belgesi
devri mümkündür. Bunların haricinde üçüncü kişilere yetki belgesi devredilemez.


(6) Aynı şirketler topluluğu bünyesinde ve aynı
sahipliğe ait şirketler arasında, devir yapılacak şirketin bu Yönetmeliğin
ilgili maddelerindeki şartları karşılaması koşuluyla yetki belgesi devri
yapılabilir.


(7) Bu madde kapsamında düzenlenecek yetki belgesi
için ücret alınmaz.


Nitelikli ve yeterli personel istihdamı


MADDE 24- (1) Yetki belgesi sahipleri,
faaliyetleri süresince hizmetlerini yürütebilecek niteliklere sahip yeterli
sayıda personel bulundurmakla birlikte Bakanlığın ve diğer kurumların ilgili
mevzuatına uymakla yükümlüdür.


(2) Yetki belgesi sahipleri, nitelikli ve yeterli
sayıda personel istihdam etmemeleri durumunda doğacak her türlü zarardan
sorumludur.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Sorumluluk, Yükümlülük ve Haklar


Yetki belgesi sahiplerinin sorumlulukları


MADDE 25- (1) Yetki belgesi sahipleri;
yolcu ve yük taşımalarının ilgili kanunlara, kararnamelere, yönetmeliklere ve
diğer mevzuata, Türkiye’nin taraf olduğu antlaşma ve sözleşmelere uygun olarak
yürütülmesinden sorumludur.


(2) Yük taşımacılığı alanında yetki belgesi sahibi tren
işletmecileri, yükü teslim aldıkları andan teslim edinceye kadar, kendi
kusurundan dolayı yükün tamamen veya kısmen kaybı, zayii, hasara uğraması,
çalınması, güvenliğinin sağlanması, teslim alınan şeklinin muhafaza edilmesi,
korunması, taşınması ve bir kaza nedeniyle trende görevli bulunan çalışanların
yaralanması ve ölümünden sorumludurlar.


(3) Yolcu taşımacılığı alanında yetki belgesi sahibi
tren işletmecileri, duraklamalar dahil olmak üzere kalkış noktasında
trene biniş anından, varış noktasında trenden iniş anına kadar olan seyahati
süresince kendi kusurundan dolayı meydana gelebilecek bir kaza nedeniyle
yolcuların, trende görevli bulunan çalışanların ve üçüncü kişilerin yaralanması
ve ölümünden sorumludur.


(4) Yetki belgesi sahipleri, 24/4/1930 tarihli
ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununda ön görülen tedbirler, kaideler ve
yasaklamalara uygun olarak faaliyette bulunmaktan sorumludur.


(5) Yolcu taşımacılığı alanında yetki belgesi sahibi
tren işletmecileri, taşıma sırasında yolcuya ikram ettikleri yiyecek ve içecek
maddelerinin meri mevzuata uygun olmasından sorumludur.


(6) Yetki belgesi
sahiplerinin, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili
mevzuatta belirlenen hükümler çerçevesinde iş ve işlemleri yürütmeleri
zorunludur. Çevreyi ve insan sağlığını korumak, çevre kirliliğini önlemek
amacıyla gerekli tüm tedbirleri almak ve faaliyetlerini bunlara uygun olarak
yürütmekten ayrıca bu faaliyetlerine ilişkin olarak mevzuata uygunluk açısından
yapılacak her türlü denetimlerde ilgili kurum ve kuruluşlara karşı yetki
belgesi sahipleri sorumludur.


(7) Yetki belgesi sahiplerinin sorumluluğu ile ilgili
olarak, uluslararası antlaşmalar ve sözleşmelerde yer alan hükümler saklıdır.


(8) Demiryolu altyapı işletmecileri, araç
yetkilendirmesi olmayan demiryolu araçlarının ulusal demiryolu altyapı ağında
kullanılmasından sorumludur.


(9) Acenteler bu sıfatla yapmış oldukları faaliyet ve
işlemlerden demiryolu tren işletmecisi ile müştereken
ve müteselsilen sorumludur.


Yetki belgesi sahiplerinin yükümlülükleri


MADDE 26- (1) Yetki belgesi sahipleri,
yolcuların ve/veya trende görevli çalışanların sağlıklı, rahat, emniyetli ve
güvenli bir seyahat yapmasını sağlayacak tedbirleri almak, yolcuların ve/veya
taşımaya kabul edilen yükün emniyetli ve güvenli bir şekilde taahhüt edilen
yere kadar götürmekle yükümlüdür.


(2)
DA, DB1, DB2 ve DB3 yetki belgesi sahipleri, trenleri
ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak çalıştırmak amacıyla; trenlerde uygun
nitelikli personeli görevlendirmek, bu personelin mesleki yeterlik belgelerinin
yanlarında bulunup bulunmadığını kontrol etmek, teknik şartlara uymayan
araçların tren dizisi içerisinde yer almasına engel olmak, güzergâh mesafesini
dikkate alarak yeteri kadar tren personelini bulundurmakla yükümlüdür.


(3) Yolcu, bagaj veya eşya taşımaları, ilgili
mevzuata ve demiryolu tren işletmecisi ile yolcu veya gönderen arasındaki
sözleşmeye uygun olarak yapılır. Yolcu ve bagaj taşımaları biletsiz veya taşıma
sözleşmesiz, eşya taşımaları ise senetsiz yapılamaz.


(4) Yetki belgesi sahipleri, 15 inci maddenin birinci
fıkrası ile 33 üncü maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde talep edilen bilgileri
veya raporları her yıl ve istenildiğinde Bakanlığa göndermekle yükümlüdür.


(5) Yetki belgesi sahipleri ilgili kuruluşlarla iş
birliği yaparak olağanüstü hal ve savaş halleri için Bakanlıkça hazırlanan
taşıma hizmetlerine ilişkin planların kendileriyle ilgili gereklerini yerine
getirmekle yükümlüdür.


(6) Yetki belgesi sahipleri, faaliyetleriyle ilgili
olarak Bakanlık tarafından yayımlanan tebliğlere, yönergelere ve genelgelere
uymakla yükümlüdür.


(7) Yetki belgesi sahipleri, tüzel kişiliklerinin son
bulması veya herhangi bir sebeple faaliyetlerini bırakmaları halinde, bu
hallerin gerçekleştiği tarihten itibaren 30 gün içinde Bakanlığa yazılı bilgi
vermek ve yetki belgelerinin asıllarını iade etmekle yükümlüdür.


(8) Yetki belgesi sahibi tüzel kişiler; halka açık
sermaye şirketlerinde hamiline yazılı hisse devirleri hariç, unvan, adres,
vergi numarası, ortaklık, hisse devri, sermaye miktarı, yönetici değişikliklerini,
değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 15 gün içinde Bakanlığa
bildirmekle yükümlüdür.


(9) Yetki belgesi sahibi tüzel kişiler; temsil
ve/veya ilzama yetkili şahıslara ilişkin değişiklikleri, değişikliğin meydana
geldiği tarihte Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. Aksi halde, değişiklik
bildirilinceye kadar, değişiklik öncesi Bakanlığa bildirilmiş temsil ve/veya
ilzama yetkili şahısların taleplerine göre iş ve işlemler gerçekleştirilir.


(10) Yetki belgesi sahipleri, verdikleri hizmetlerden
engellilerin güvenli, bağımsız ve erişilebilirlik standartlarına uygun olarak
yararlanması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.


(11) Yetki belgesi
sahipleri, 16/7/1965 tarihli ve 697 sayılı Ulaştırma ve Haberleşme
Hizmetlerinin Olağanüstü Hallerde ve Savaşta Ne Suretle Yürütüleceğine Dair
Kanun, 4/11/1983 tarihli ve 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu,
24/5/1990 tarihli ve 90/500 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan
Seferberlik ve Savaş Hali Tüzüğü ve ilgili mevzuat ile 7/6/1939 tarihli ve 3634
sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu çerçevesindeki sorumluluklarını
yerine getirmekle yükümlüdür.


(12) Yetki belgesi sahiplerinin yükümlülüğü ile
ilgili olarak, uluslararası antlaşmalar ve sözleşmelerde yer alan hükümler
saklıdır.


(13) Yetki belgesi
sahipleri 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunundan doğan sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlüdür.


(14) Demiryolu tren işletmecilerinin yük, yolcu ve
kamu hizmeti yükümlülüğünden kaynaklanan gelir ve gider hesapları ile
muhasebeleri ayrı ayrı tutulur.


(15) Demiryolu altyapı işletmecileri demiryolu
ulaşımının kesintisiz bir şekilde sağlanmasına yönelik bakım ve onarım
faaliyetleri ile demiryolu trafiğinin emniyetli bir şekilde yönetimini
sağlamakla yükümlüdür.


(16) Yetki belgesi sahipleri demiryolu altyapı
işletmecisinin şebeke bildiriminde yayımlamış olduğu kurallara uymakla yükümlüdür.


(17) Yetki belgesi sahipleri; varsa faaliyetleri
sırasında kullanacakları kısa unvanları ile varsa taşıtları üzerine yazdıracakları
kendilerini tanıtan logo, amblem ve benzeri işareti Bakanlığa bildirmekle
yükümlüdür.


Hizmetten yararlananların hakları


MADDE 27- (1) Bu Yönetmelik kapsamında
yetki belgesi sahiplerinin verdikleri hizmetlerden
yararlananlar, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması
Hakkında Kanun ile sağlanan tüketicinin korunması haklarına sahiptir.


(2) Yetki belgesi sahipleri hizmetten yararlananlara
kusursuz hizmet vermek zorundadır. Kusursuz hizmet, hizmetten yararlananların
hakkıdır.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Denetim, İdari Para Cezaları, Yetki
Belgesinin Askıya Alınması ve İptali


Denetim


MADDE 28- (1) Yetki belgesi sahipleri bu
Yönetmelik kapsamında yer alan tüm hususlar kapsamında Bakanlık tarafından her
zaman denetlenebilir.


(2) Bakanlık tarafından yapılan denetimlerde bu
Yönetmelikte belirtilen şartların karşılanmadığı tespit edilirse Bakanlık yetki
belgesini askıya alabilir veya iptal edebilir.


(3) Denetim yapmakla görevli/yetkili olanlar
tarafından istenilen belgelerin ibraz edilmesi zorunludur.


(4) Bakanlık tarafından yapılan denetimler sonucunda
bir denetim raporu düzenlenir. Düzenlenen denetim raporu ilgili tarafa gönderilir.


Yetki belgesinin askıya alınması


MADDE 29- (1) Aşağıdaki durumlarda
Bakanlık demiryolu işletmecilerine düzenlenen yetki belgesini askıya (Değişik
ibare:RG-29/8/2024-32647) alır:


a) Demiryolu tren işletmecisinin mali ve mesleki
yeterlik ile ilgili şartları karşılamadığının tespit edilmesi halinde Bakanlık,
emniyet yönetim sistemi çerçevesinde hizmetin emniyetli bir şekilde
sürdürülmesini sağlaması koşuluyla demiryolu tren işletmecilerine eksikliklerin
giderilmesi için 6 ayı geçmemek üzere ek süre verebilir. Bu süre zarfında
işletmecinin yetki belgesi askıya alınır.


b) Demiryolu işletmecileri, kendilerine yetki belgesi
verilmesini belirleyen şartlara uygunluk durumunu etkileyebilecek her türlü
gelişmeyi, meydana geldiği tarihten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa
bildirmekle yükümlüdür. Bu durumda, emniyet yönetim sistemi çerçevesinde
hizmetin emniyetli bir şekilde sürdürülmesini sağlaması koşuluyla demiryolu
tren işletmecilerine eksikliklerinin giderilmesi için 2 defaya mahsus olmak ve
6 ayı geçmemek üzere ek süre verilir. Bu süre sonunda eksikliklerin
giderilmemesi halinde işletmenin yetki belgesi en fazla 6 ay süreyle askıya
alınır.


c) 21 inci maddenin ikinci, üçüncü ve beşinci
fıkralarında belirtilen hallerde işletmeciye tanınan makul süre içinde eksikliklerin
giderilmemesi halinde, işletmenin yetki belgesi en fazla 1 yıl süreyle askıya
alınır.


ç) Yük veya yolcu taşımacılığı yapan bir demiryolu
tren işletmecisinin faaliyet türünü değiştirmesi veya genişletmesi durumunda
aldığı emniyet sertifikasını faaliyet türüne göre güncellememesi halinde ilgili
yetki belgesi 1 yıl süreyle askıya alınır.


d) (Ek:RG-29/8/2024-32647) 13 üncü maddede
belirtilen sigorta poliçesinin, kefalet senedinin veya teminat mektubunun
yenilenmemesi veya iptali ya da kapsamının daraltılması durumunda demiryolu
tren işletmecisi yeniden geçerli bir sigorta poliçesi, kefalet senedi veya
teminat mektubu verinceye kadar yetki belgesi askıya alınır.


İdari para cezaları


MADDE 30- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması
veya 28 inci maddede belirtilen denetlemeler sonucunda bu Yönetmeliğe aykırı
hususların tespit edilmesi durumunda her bir kusur için 655 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi çerçevesinde Ulaştırma Hizmetleri
Düzenleme Genel Müdürü veya yetkilendirdiği personel tarafından demiryolu tren
işletmecilerine 47.303 (kırkyedibinüçyüzüç Türk Lirası), diğer demiryolu
işletmecilerine 5.000 (beşbin Türk Lirası) idari para cezası karar
tutanağı düzenlenir ve idari yaptırımlar uygulanır.


(2) Bu Yönetmelikte öngörülen idari para cezaları, bu
Yönetmelikte düzenlenen iptal gibi idari yaptırımların uygulanmasına engel
teşkil etmez.


(3) Verilen idari para cezaları, tebliğinden itibaren
1 ay içerisinde ödenir.


(4) İdari para cezası karar tutanakları ile ilgili
tahsil, tebliğ ve diğer hususlarda, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı
Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.


Yetki belgesi iptali


MADDE 31- (1) 29 uncu maddede belirtilen
sürelerin sonunda işletmeciler tarafından eksiklerin yerine getirilmediğinin
tespit edilmesi halinde yetki belgeleri iptal edilir.


(2) 21 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen 6
aylık ilave ek süreye rağmen emniyet sertifikasını alamayanların yetki
belgeleri iptal edilir.


(3) (Mülga:RG-29/8/2024-32647)


(4) Bakanlık, hakkında iflas veya benzeri işlemler
başlatılan bir işletmenin makul bir süre içinde mali olarak kendini tekrar
yapılandıramayacağına kanaat getirirse işletmenin yetki belgesi iptal edilir.


ALTINCI BÖLÜM


Yetki Belgesi Ücretleri, İstatistik ve
Bilgi Paylaşımı


Yetki belgesi ücreti


MADDE 32- (1) Bakanlıkça verilecek yetki
belgeleri için EK-1’de yer alan ücret tablosunda belirtilen ücretler alınır.
Ücret alınmadan yetki belgeleri verilmez. Unvan, adres ve bağlı olduğu vergi
dairesi ve vergi numarası değişikliğinden dolayı süresi bitmeden yenilenen
yetki belgelerinden ücret alınmaz.


(2) Düzenlenme işlemi tamamlanmış olan belge
ücretleri iade edilmez ve geri ödenmez.


(3) Yetkilendirme ücretleri, Bakanlığın döner sermaye
işletmesi hesabına yatırılır.


İstatistik


MADDE 33- (1) Bakanlık tarafından,
demiryolu taşımacılık faaliyetlerinin genel seyrinin tespiti ve politika oluşturulması
bakımından bu faaliyetlere ilişkin güvenilir verilere dayalı istatistikler
oluşturulur.


(2) Bakanlık istatistiklerin oluşturulmasında yetki
belgesi sahiplerinin göndereceği faaliyet raporlarından da yararlanır. Hangi
yetki belgesi sahiplerinin nasıl bir takvime bağlı olarak faaliyet raporu
gönderecekleri Bakanlıkça yayımlanacak bir genelge ile belirlenir.


(3) Bakanlık oluşturduğu ve uygun gördüğü
istatistikleri yayımlar.


Bilgi paylaşımı


MADDE 34- (1) Yetki belgesi verilen
demiryolu tren işletmecilerine ait ticari olmayan bilgiler Bakanlık Ulaştırma
Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün internet sitesinde yayımlanır.


YEDİNCİ BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


TCDD’nin altyapı işletmecisi olarak yetkilendirilmesi


MADDE 35- (1) TCDD, 6461 sayılı Kanunun 3
üncü maddesi ile ulusal demiryolu altyapı ağı içinde yer alan ve devletin
tasarrufundaki demiryolu altyapısının kendisine devredilen kısmı üzerinde
demiryolu altyapı işletmecisi olarak görevlendirildiğinden Bakanlık tarafından
DA yetki belgesi ile süresiz olarak yetkilendirilmiştir.


Avrupa Birliği mevzuatına uyum


MADDE 36- (1) Bu Yönetmeliğin
hazırlanmasında, tek bir Avrupa demiryolu alanını tesis
eden 21/11/2012 tarihli ve 2012/34/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve
Konsey Direktifi dikkate alınmıştır.


Yeniden değerleme


MADDE 37- (1) Bu Yönetmelikte geçen
parasal değerler her yıl, bir önceki yıla ilişkin
olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca
tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.


Alt düzenleyici işlemler


MADDE 38- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanması amacıyla, Bakanlıkça alt düzenleyici işlemler yapılabilir.


Yürürlükten kaldırılan yönetmelik


MADDE 39- (1) 19/8/2016 tarihli
ve 29806 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.


Geçiş hükümleri


GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce yürütülmekte olan iş ve işlemler, 39 uncu madde
ile yürürlükten kaldırılan Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme Yönetmeliği
hükümlerine göre sonuçlandırılır.


(2) (Ek:RG-29/8/2024-32647) 13 üncü maddenin
üçüncü fıkrasında belirtilen süreye tabi olmaksızın demiryolu tren
işletmecileri bir defaya mahsus olmak üzere aynı maddenin dördüncü ve beşinci
fıkralarında bu fıkrayı ihdas eden Yönetmelik ile belirlenen asgari teminat
tutarlarına göre sigorta poliçesi, teminat mektubu veya kefalet senedi
yaptırabilir.


Elektronik tebligat sistemine üyelik


GEÇİCİ MADDE 2- (1) Faaliyet gösteren
demiryolu tren işletmecileri, gar ve istasyon işletmecileri, acenteler ve
demiryolu altyapı işletmecileri 31/12/2024 tarihine kadar elektronik
tebligat sistemine üye olurlar.


Yürürlük


MADDE 40- (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 41- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.


 


 


 


 


 


 


 







 



Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






16/2/2024



32462






Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin
Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.     
 



29/8/2024



32647






2.     
 



2/2/2025



32801









 


 







 





EK-1

 

ÜCRET TABLOSU

 





Belge Tanımı



Simgesi



Ücret (TL)






Yolcu Tren İşletmecisi
Yetki Belgesi



DB1



946.319,00






Yük Tren İşletmecisi
Yetki Belgesi



DB2



946.319,00






Manevra (Değişik ibare:RG-2/2/2025-32801)
İşletmecisi Yetki Belgesi



DB3



94.631,00






Gar veya İstasyon
İşletmecisi Yetki Belgesi



DC



946.319,00






Yolcu Taşımacılığı
Acente Yetki Belgesi



DE1



32.173,00






Yük Taşımacılığı Acente
Yetki Belgesi



DE2



236.580,00





















 


 











[1] 29/8/2024
tarihli ve 32647 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile sekizinci
fıkradan sonra gelmek üzere dokuzuncu fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre
teselsül ettirilmiştir.