Büyük Endüstriyel Kazalarda Uygulanacak Dâhili acil Durum Planları Hakkında Tebliğ

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARDA UYGULANACAK DÂHİLİ


ACİL DURUM PLANLARI
HAKKINDA TEBLİĞ


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar


Amaç


MADDE 1 – (1)
Bu Tebliğin amacı, 2/3/2019 tarihli ve 30702 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması
Hakkında Yönetmelikte belirtilen üst seviyeli kuruluş işletmecilerinin, aynı
Yönetmeliğin 13 üncü maddesi gereği hazırlamaları veya hazırlatmaları gereken
dâhili acil durum planına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.


Kapsam


MADDE 2 – (1)
Bu Tebliğ, Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması
Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde tanımlanan üst seviyeli kuruluşlara
uygulanır.


Dayanak


MADDE 3 – (1) Bu
Tebliğ, Yönetmeliğin 13 üncü, 14 üncü ve 15 inci maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4 – (1)
Bu Tebliğde geçen;


a) Acil durum: Kuruluşta meydana
gelebilecek bir veya birden fazla tehlikeli maddenin dâhil olduğu yangın,
patlama ve yayılım gibi acil müdahale gerektirecek olayları ve bu olayların
oluşturduğu kriz halini,


b) Acil durum organizasyonu:
Kuruluşta ortaya çıkan acil duruma ilişkin müdahaleyi yapan, koruyucu ve
önleyici tedbirleri alan organizasyonu,


c) Acil durum yöneticisi:
Kuruluşta; acil duruma zamanında, hızlı ve etkili olarak müdahale etmek ve
kendi sorumluluk alanı içinde gerekli planlamaları ve hazırlıkları yapmak,
yaptırmak, imkân ve kaynakları geliştirmek ve acil durum organizasyonunun
sorumlusu olarak müdahale faaliyetlerini koordine etmek ve yürütmekle görevli
kişiyi,


ç) Acil hizmet birimleri: Büyük
endüstriyel kazalarda, kuruluşta ve civarında zararın en aza indirilmesi
amacıyla görev yapan kolluk güçleri, itfaiye, il sağlık müdürlüğü, il afet ve
acil durum müdürlüğü, 112 acil çağrı merkezi müdürlüğü, sahil güvenlik ile
arama-kurtarma hizmetleri dâhil sağlık ve güvenlik hizmetlerini gerçekleştiren
birimleri,


d) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik
Bakanlığını,


e) Dâhili acil durum planı: Büyük
endüstriyel kaza öncesi, kaza sırası ve sonrasını kapsayacak şekilde, uygun dış
kaynaklar da dâhil olmak üzere kuruluşun kendi imkânları ile gerçekleştirilen,
tüm acil müdahale düzenlemelerini içeren (ihtiyaç duyulacak acil gereksinimler,
kısa ve uzun vadeli iyileştirmeler) ve Yönetmeliğin Ek-4’ünde belirtilen asgari
bilgileri kapsayacak şekilde ve bu Tebliğin ekleri dikkate alınarak üst
seviyeli kuruluş tarafından hazırlanan veya hazırlatılan planı,


f) Gizli bilgi: Bu Tebliğde gizli
olduğu belirtilen ve açıklanması yasaklanan bölüm veya bilgileri,


g) Hizmet grubu: Kuruluş içi acil
durumlara müdahalede rol alacak personelin yer aldığı grupları,


ğ) Kilit paydaş: Kuruluşta
çalışanlar, komşu kuruluşlar, yakın çevrede yaşayanlar, ilgili kamu kuruluşları
ve yerel teşkilatları ile kuruluşun yeri ve özelliklerine göre dâhili acil
durum planının hazırlanması ve etkin uygulanmasına katkı sağlayabileceği
değerlendirilen diğer kişi ve kuruluşları,


h) Kritik olay: Büyük endüstriyel
kazaya sebebiyet verme potansiyeli olan bütünlük kaybını,


ı) Kuruluş içi acil durum yönetim
merkezi: Acil müdahale faaliyetlerinin yönetildiği ve koordine edildiği yeri,


i) Olay yeri koordinatörü: Acil
durum yöneticisi tarafından olay yerindeki müdahale ekiplerini koordine etmek
ve yönetmek üzere görevlendirilen kişiyi,


j) Prosedür: Bir faaliyette
uyulması veya takip edilmesi gereken süreç veya yöntemin ve uygulamaya yönelik
yetki, görev ve sorumlulukların belirtildiği uygulama talimatı veya dokümanı,


k) Ramak kala olay: Büyük kazaya
sebep olma potansiyeli olduğu halde zarar vermeyen olayı,


l) Toplanma noktası: Acil
durumların olumsuz sonuçlarından çalışanların etkilenmeyeceği mesafede veya
korunakta belirlenmiş yeri,


m) Yönetmelik: 2/3/2019 tarihli
ve 30702 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Büyük Endüstriyel Kazaların
Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmeliği,


ifade eder.


(2) Yönetmelikteki tanımlar bu
Tebliğ için de geçerlidir.


İKİNCİ BÖLÜM


Genel Yükümlülükler


İşletmecinin dâhili acil durum
planı ile ilgili yükümlülükleri


MADDE 5 – (1)
İşletmeci; kuruluşunda meydana gelmesi muhtemel kazaların çevreye olan
etkilerini önlemek ve azaltmak için gerekli her türlü tedbiri almakla
yükümlüdür. Yönetmelikte, bu Tebliğde ve diğer ilgili mevzuatta belirtilen usul
ve esasları dikkate alarak bir dâhili acil durum planı hazırlar veya
hazırlatır, nihai planı bir ay içinde Bakanlığın bildirim sistemine yükler ve
kuruluşta bulundurur.


(2) Yeni açılacak kuruluşlar,
faaliyete geçmeden önce dâhili acil durum planını hazırlar veya hazırlatır,
nihai planı Bakanlığın bildirim sistemine yükler ve kuruluşta bulundurur.


(3) Dâhili acil durum planı,
büyük kaza senaryo dokümanında belirtilen her bir kaza türünü (yangın, patlama,
toksik yayılım) içerecek şekilde tüm büyük kaza senaryolarına uygulanabilecek
nitelikte ve endüstriyel kazayı tetikleyebilecek deprem, sel, taşkın gibi doğal
afetler de dikkate alınarak hazırlanır.


(4) İşletmeci bu Tebliğde
belirtilen tüm prosedürleri hazırlar ve uygular. Prosedürlerle belirlenen
hususlar dâhili acil durum planının ilgili başlığı altında özetlenir ve bu
başlık altında prosedüre ve ilgili bölüme atıf yapılır.


(5) İşletmeci dâhili acil durum
planını, acil durumlarda gecikmeye mahal vermeden derhal uygular.


(6) İşletmeci, kuruluşta çalışan
personel sayısını dikkate alarak, dâhili acil durum planında yer alan her bir
acil müdahale senaryosu için Ek-1’de belirtilen hizmet gruplarından gerekli
olanları kurar ve hizmet gruplarına bu Tebliğin 15 inci maddesi kapsamında
belirlediği eğitimlerin verilmesini sağlar.


(7) İşletmeci, acil durum
müdahalelerinde kullanılacak kaynakların ve diğer ekipmanların bakımı,
muayenesi, incelenmesi ve test edilmesi için uygun düzenlemelerin yapılmış
olduğunu göstermekle yükümlüdür. Yangınla mücadele ekipmanları gibi doğrudan
hafifletme işlevine sahip ekipmanlar, personelin kazadan haberdar edilmesinde
kullanılan alarmlar gibi anahtar işlevlere sahip diğer ekipmanlar bu
düzenlemeler kapsamında ele alınır.


(8) İşletmeci, güvenlik yönetim
sisteminin “acil durumlar için planlama” başlıklı beşinci unsuru başta olmak
üzere, diğer unsurların ilgili kısımları kapsamında kuruluşunda dâhili acil
durum planı ile ilgili olarak Yönetmelikte ve bu Tebliğde belirtilen esas ve
usullere göre aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirir:


a) Dâhili acil durum planının
hazırlanmasında, güvenlik raporu ve büyük kaza senaryo dokümanını dikkate
alarak Ek-2’deki formata ve içeriğine uyar.


b) Dâhili acil durum planının
hazırlanması sürecinde kilit paydaşlarla gerekli istişareyi yapar.


c) Kuruluşun faaliyet ve özelliklerine
ilişkin bu Tebliğ ve eklerinde belirtilmeyen ilave bir açıklama gerekmesi
halinde dâhili acil durum planına gerekli ilavelerin yapılması işletmecinin
sorumluluğundadır.


ç) Büyük kaza senaryo dokümanında
öngörülen senaryolar dâhilinde her türlü acil durumu karşılayacak kuruluş içi
acil durumlar, yangınla mücadele ve yangından korunma için yeterli sayıda,
uygun kaynak ve ekipmanı planlar, sağlar veya bu ihtiyacı karşılayacak şekilde
hizmet alır veya işbirliği yapar.


(9) İşletmeci; acil durumun sona
erdiği ilan edilir edilmez ve kuruluş güvenli hale getirilir getirilmez ilgili
tüm verilerin toplanmasının ardından, acil durum ya da ramak kala olaylarından
etkilenen alanın temizlenmesini sağlar.


(10) İşletmeci, büyük bir kaza
meydana geldiği takdirde, Yönetmeliğin 17 nci maddesi gereği ilgili kurumları
bu kazadan derhâl haberdar eder ve kaza ile ilgili bilgi sağlar.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Dâhili Acil Durum Planının
Amacı ve Hedefi


Dâhili acil durum planının
amacı


MADDE 6 – (1)
Dâhili acil durum planı, olası kazaların etkilerini en aza indirmek ve insan,
çevre ve mala gelebilecek zararları sınırlamak için gerekli tedbirleri alarak
acil durumları organize etmeyi amaçlar.


Dâhili acil durum planının
hedefi


MADDE 7 – (1)
Dâhili acil durum planının ana hedefleri:


a) İnsan, çevre ve mala verilecek
zararın önlenmesi ve önlenemediği durumda zararın en aza indirgenmesi,


b) Kazadan etkilenmesi muhtemel
insanların, kaza sırasında yapılması gereken doğru eylemler ve alınması gereken
güvenlik tedbirleri hakkında bilgilendirilmesi,


c) Acil durum esnasında
personelin iş yerinden güvenli ve düzenli bir şekilde tahliye edilmesinin ve
kazadan etkilenen kişilere ilk yardım yapılmasının sağlanması,


ç) Acil durum müdahalesinde yer
alan kurumlar ile iş birliğinin sağlanması,


d) Gerekirse harici kurumların
(itfaiye, diğer makamlar ve/veya bölgenin güvenliği ile ilgili şirketler)
desteğini beklerken tehlikeli durumlarla baş etmek için personelin
koordinasyonu, tesis ve kaynakların kullanımı için kriterleri tanımlayarak acil
durumların kontrol altına alınması,


e) Büyük bir kazanın ardından
çevrenin ve kuruluşun temizlenmesi ve iyileştirilmesinin sağlanması,


şeklindedir.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Dâhili Acil Durum Planı
Hazırlığı


Dâhili acil durum planı
kapsamı


MADDE 8 – (1)
Dâhili acil durum planı hazırlanırken;


a) Kuruluşun kapasitesi,
karmaşıklığı ve büyüklüğü, işletimdeki proseslerin doğası ve kullanılan
maddeler ile ekipmanlar, işletmede çalışan personel sayısı, kaynakların
uygunluğu, acil durum müdahale kaynaklarının yeterliliği ve kuruluşun yeri
dikkate alınır.


b) Dâhili acil durum planında yer
alan her bir müdahale senaryosu için Ek-1’de belirtilen asgari eğitimlerle
birlikte eğitim ihtiyaç analizine göre belirlenecek eğitimlerin verildiği
hizmet grupları oluşturulur.


c) Ek-2’de yer alan formattaki
başlıklar doldurulur.


ç) Acil durumlara müdahale
aşamasında görev alacak hizmet gruplarında görevli personele ait iletişim
bilgileri Ek-3’te verilen tablo esas alınarak doldurulur.


d) Ek-4’te verilen form, büyük
kaza senaryo dokümanında yer alan tüm kaza senaryolarının her biri için ayrı
ayrı doldurulur.


(2) Acil durumlara yönelik
düzenlemeler günün 24 saatini kapsar. Düzenlemelerde tatil, hastalık, vardiya
değişikliği, bakım, tesisin devre dışı bırakılması ve devreye alınması gibi
olaylar ve OHAL, sıkıyönetim, salgın vb. gibi sokağa çıkma yasağı olan mücbir
durumlar da dikkate alınır.


(3) Yaşanan bir kaza sonrasında
gerekli hallerde basına ve kamuya verilecek demeçlerin kim tarafından
yapılacağı planda belirtilir.


Dâhili acil durum planının
gözden geçirilmesi ve güncellenmesi


MADDE 9 – (1)
Dâhili acil durum planı aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde gözden
geçirilir, mümkün olan en kısa sürede plan güncellenir ve güncellenmiş nihai
plan bir ay içerisinde Bakanlığın bildirim sistemine yüklenir:


a) Kuruluşun faaliyetlerinden
kaynaklanan dâhili acil durum planını etkileyecek tüm değişiklikler,


b) Planın icrası ile ilgili
olarak acil hizmet birimlerindeki veya hizmet gruplarındaki herhangi bir
değişiklik,


c) Yeni ve daha etkin etki
azaltıcı yöntemler gibi gelişmeler,


ç) Çalışanlar ve alt işveren
çalışanları ile ilgili planı etkileyebilecek önemli değişiklikler,


d) Kuruluş içerisinde veya başka
bir kuruluşta meydana gelmiş büyük endüstriyel kazalar ve/veya ramak kala
olaylardan çıkarılan derslerin gerektirdiği değişiklikler,


e) Tatbikatlardan çıkarılan
dersler,


f) Güvenlik yönetim sistemindeki
değişiklik veya gelişmelerden doğan gereklilikler,


g) İç tetkik sonuçları,


ğ) Büyük endüstriyel kaza
senaryolarında ilave veya değişiklik yaratacak şekilde büyük kaza senaryo
dokümanının güncellenmesi,


h) Yönetmeliğin 14 üncü
maddesinde belirtilen gözden geçirme ve güncelleme gereklilikleri.


(2) Dâhili acil durum planı
güvenlik yönetim sisteminin “değişimin yönetimi” başlıklı dördüncü unsuru
kapsamında aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde gözden geçirilir:


a) Organizasyon ve personel
değişiklikleri,


b) Proses değişiklikleri,


c) Tehlikeli madde depolama
kapasitesinde ve şekillerinde yapılacak değişiklikler,


ç) Ekipman değişiklikleri,


d) Güvenlik bilgi formları,
ekipmanların güvenlikle ilgili sertifikasyonları gibi güvenlik ile ilgili
belgelerdeki değişiklikler,


e) Çevresel koşullara bağlı
değişiklikler.


(3) Gözden geçirme ve güncellemenin
etkin olarak gerçekleşmesi için işletmeci kilit paydaşlarla planı istişare eder.


(4) İşletmeci, güvenlik yönetim
sisteminin “acil durumlar için planlama” başlıklı beşinci unsuru kapsamında
dâhili acil durum planının gözden geçirilmesi ve güncellenmesi ile ilgili
prosedürleri belirler ve uygular.


Büyük endüstriyel kazaya
müdahale senaryoları


MADDE 10 – (1)
İşletmeci, büyük endüstriyel kazaya müdahale senaryolarının tanımlanması
amacıyla güvenlik yönetim sisteminin “acil durumlar için planlama” başlıklı
beşinci unsuru kapsamında acil durum müdahale senaryolarının belirlenmesi ile
ilgili prosedürü hazırlar ve uygular.


(2) İşletmeci, büyük kaza senaryo
dokümanında belirtilen her bir büyük kaza senaryosunu karşılayacak şekilde
Ek-2’nin B Bölümünde yer alan  “acil durum yönetim sistemi” başlıklı
5 inci maddesinde belirtilen hususlar dikkate alınarak büyük endüstriyel kazaya
müdahale senaryosu tanımlar ve Ek-4’te yer alan format dâhilinde özet haline
getirir.


Büyük endüstriyel kazaya
müdahale için kaynaklar ve organizasyon


MADDE 11 – (1)
İşletmeci, büyük endüstriyel kazaya müdahale için hazırlıklı olmak amacıyla
güvenlik yönetim sisteminin “acil durumlar için planlama” başlıklı beşinci
unsuru kapsamında hazırlanan acil durum organizasyonu ve kaynak tahsisi ile
ilgili prosedürde aşağıdaki hususları tanımlar ve uygular:


a) Büyük endüstriyel kazaya
müdahale senaryolarını uygulamak üzere acil müdahale sistemi, acil müdahale
organizasyonu ve organizasyon şeması,


b) Büyük endüstriyel kazaya
müdahale edecek hizmet gruplarının ve personelinin görevleri,


c) Büyük endüstriyel kazaya
müdahale faaliyetlerinde kullanılacak iç kaynakların listelenmesi,


ç) Büyük endüstriyel kazaya
müdahale faaliyetlerinde kullanılacak kamuya ait dış kaynakların listelenmesi,


d) Karşılıklı yardım anlaşmaları
yapılan komşu kuruluşlarda bulunan kaynaklar ve işletmeci tarafından herhangi
bir yerden getirilebilen kaynakların listelenmesi,


e) Büyük endüstriyel kazaya
müdahale organizasyonunda aşağıdaki birim ve personelden oluşan komuta
zincirinin oluşturulması ve komuta zincirinde görev alacak personelin görevleri,


1) Kuruluş içi acil durum yönetim
merkezi ve yedeği,


2) Acil durum yöneticisi,


3) Olay yeri koordinatörü,


f) Müdahale organizasyonunun
mesai saatleri dışında da etkin müdahale edebilmesi için ilave tedbirler,


g) Dış kaynaklı acil hizmet
birimlerinin müdahale faaliyetlerine katılımları durumunda uygulanacak
koordinasyon tedbirleri,


ğ) Alt işveren çalışanları da
dâhil kuruluşta bulunan tüm çalışanlar için, acil durum organizasyonu ve
görevler konularında farkındalık yaratmak amacıyla görsel ve işitsel duyuru
tedbirleri,


h) İç ve dış kaynaklarla iletişim
usulleri,


ı) Acil müdahale amacıyla
kullanılacak malzeme ve ekipmanın belirlenmesi, kullanıma hazır halde
bulundurulması, bakımı, denetimi, kontrolü ve test edilmesi için usul ve
esaslar,


i) Acil durumlara müdahale için
icra edilmesi gereken faaliyetler ve uygulamaları,


j) Acil müdahale organizasyonunun
acil durumlarda işleyişi ile müdahale ekipleri ve diğer kaynakların görev ve
sorumlulukları,


k) Kuruluş dışı kaynakların
kuruluş içi müdahaleye katılımı usul ve esasları.


(2) İşletmeci, bölgesindeki acil
hizmet birimleri, il afet ve acil durum müdürlükleri ile kuruluşun organize
sanayi bölgesi veya endüstri bölgesi içinde yer alması durumunda bu bölge
yönetimleri ile işbirliği ve gerekli bilgi alışverişinin sağlanabilmesi için
uygun bir sistem kurar.


Alarm ve ikaz sistem ve
kanalları


MADDE 12 – (1)
İşletmeci; büyük endüstriyel kaza veya doğası nedeniyle büyük bir kazaya yol
açması beklenen kontrol dışı olayların erken algılanması ve ilgili personelin
ikaz edilmesi için gerekli sistemleri kurar ve işletilmesini sağlar. Ayrıca; bu
tür acil durumların kuruluş personeline anons ve diğer yöntemlerle en hızlı
şekilde duyurulması için aşağıdaki tedbirleri alır:


a) Alarm ve ikaz sistemleri
tanımlanması ve kurulması,


b) Komşu kuruluşa alarm ve
ikazların iletilmesine yönelik ilave tedbirlerin belirlenmesi,


c) Kuruluş dışına yapılacak
ikazlar ve sosyal medyanın kullanılması.


Tehlikeli maddeye müdahale
kartı ve itfaiye raporu


MADDE 13 – (1)
İşletmeci, Yönetmeliğin 6 ncı maddesi gereği hazırlanan tehlikeli maddeye
müdahale kartını kazalara müdahale amacıyla kullanılmak üzere hazırlar ve nihai
halini kuruluşta bulundurur.


(2) İşletmeci bu kartı nihai hale
getirmeden önce aşağıdaki kuruluşlarla görüş alışverişinde bulunur:


a) İl afet ve acil durum
müdürlüğü,


b) İl sağlık müdürlüğü,


c) Bağlı bulunduğu belediye
ve/veya büyükşehir itfaiye teşkilatı,


ç) Kuruluşun organize sanayi
bölgesi veya endüstri bölgesi içinde yer alması durumunda bağlı bulunduğu bölge
yönetimleri itfaiye teşkilatı.


(3) İşletmeci, tehlikeli maddeye
müdahale kartı ile ilgili uygun görüş aldıktan sonra kartın nihai halini ikinci
fıkrada belirtilen kurumlara 5 gün içinde gönderir ve nihai dâhili acil durum
planı ile eş zamanlı bildirim sistemine yükler. İşletmeci, kuruluştaki
tehlikeli maddelerde değişiklik olduğu takdirde, tehlikeli maddeye müdahale
kartındaki gerekli değişikliği yapmak, uygun görüş alarak nihai halini ikinci
fıkrada belirtilen kurumlara 5 gün içinde göndermek ve bildirim sistemine
yüklemekle mükelleftir.


(4) İşletmeci, büyük endüstriyel
kazalara etkin müdahale amacıyla ikinci fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde
belirtilen kurumlardan mevcut durumu yansıtan, güncel itfaiye raporunu dâhili
acil durum planı nihai hale gelmeden önce alır ve kuruluşunda muhafaza eder.


Tahliye yolları ve
toplanma noktaları


MADDE 14 – (1)
İşletmeci, büyük endüstriyel kazaların meydana gelmesi durumunda hızlı ve etkin
tahliyenin sağlanması ve can kurtarma için aşağıdaki tedbirleri alır:


a) Tahliye yollarının
belirlenmesi, bunların gece aydınlatılmasının sağlanması ve vaziyet planına
işlenmesi,


b) Toplanma noktalarının
belirlenmesi, bunların gece aydınlatılmasının sağlanması ve vaziyet planına
işlenmesi,


c) Sığınakların veya korunaklı
alanların belirlenmesi ve vaziyet planına işlenmesi,


ç) Acil kaçış yollarının, varsa
yangın pompa ve jeneratörlerin yerlerinin, çevre hidrantlarının, yangın
dolaplarının, su deposunun yerinin, itfaiye su alma ve verme ağızlarının
vaziyet planına işlenmesi,


d) Tahliye edilemeyen kişilerin
kurtarılması için arama ve kurtarma ekibi oluşturulması,


e) Yukarıdaki tedbirlerin etkin
uygulanması için prosedürler ile görev ve sorumlulukların belirlenmesi.


(2) Birinci fıkranın (a), (b),
(c) ve (ç) bentlerinde belirtilen vaziyet planları ziyaretçiler ve alt işveren
çalışanları da dâhil tüm çalışanların görebileceği panolara asılır.


Eğitimler


MADDE 15 – (1)
İşletmeci, güvenlik yönetim sisteminin “organizasyon ve personel” başlıklı
birinci unsuru kapsamında hazırlanan eğitim ile ilgili prosedürlerde, dâhili
acil durum planının uygulanması, hazırlıklı olma ve büyük endüstriyel kazaya
müdahaleye yönelik olarak çalışanların alması gereken eğitimler için eğitim
ihtiyaç analizi, eğitim planlama ve programlama usul ve esasları ile
eğitimlerin icrası ve ölçme değerlendirmeye yönelik usul ve esasları belirler.


(2) İşletmeci, Ek-1’de belirtilen
asgari eğitimlere ilave olarak güvenlik yönetim sisteminin “organizasyon ve
personel” başlıklı birinci unsuru kapsamında yapacağı eğitim ihtiyaç analizine
göre belirlediği eğitimlerin ilgili personele verilmesini sağlar. Eğitimler,
ihtiyaç analizinde elde edilecek sonuçlara ve gelişmelere göre periyodik olarak
tekrarlanır.


(3) Kuruluş personelinin yanı
sıra büyük endüstriyel kaza durumunda görev alacak alt işveren çalışanları ile
karşılıklı yardım anlaşması kapsamındaki komşu kuruluş personeli ve
ziyaretçiler, eğitimlerin kapsamına alınır.


Dâhili acil durum planının
tatbikatı


MADDE 16 – (1)
İşletmeci, güvenlik yönetim sisteminin “acil durumlar için planlama” başlıklı
beşinci unsuru kapsamında dâhili acil durum planının doğruluğu, yeterliliği ve
uygulanabilirliğinin tespit edilmesi amacıyla; yılda en az bir canlı tatbikat
olmak üzere acil müdahale senaryolarını 3 yılı aşmayan aralıklarla tatbik eder.
Canlı tatbik edilmeyen müdahale senaryolarının tatbikatı masa başında gözden
geçirme yöntemiyle gerçekleştirilebilir.   


(2) Tatbikatlar dâhili acil durum
planında belirtilen müdahale senaryolarına dayandırılır. Müdahale
senaryolarının benzer olanları değerlendirilerek birleştirilmiş tatbikat
senaryosu oluşturulup tatbik edilebilir. 


(3) Tatbikatlarda, müdahale
faaliyetlerinin senaryo edilen büyük endüstriyel kazanın etkilerini azaltması
durumu denenir ve izlenir.


(4) Tatbikatlarda asgari
aşağıdaki uygulama ve faaliyetler denenir:


a) Acil durum planının uygulanmaya
başlatılması, acil durumlarda takip edilmesi gereken süreçlerle ilgili
prosedürlerin uygulanması,


b) Alarm ve ikaz sistemleri veya
diğer iletişim sistemleri ile büyük endüstriyel kazanın çalışanlara ve komşu
kuruluşlara duyurulması,


c) Acil hizmet birimlerinin ve
hizmet gruplarının müdahale faaliyetlerini icra etmeleri,


ç) Kuruluş içi acil durum yönetim
merkezinin aktif hale getirilmesi, acil durum yönetim sistemi ile ilgili
prosedürlerin uygulanması,


d) Müdahale ekipman ve
yöntemlerinin büyük endüstriyel kazanın etkilerini azaltmadaki etkinliğinin
belirlenmesi,


e) Kuruluş içi acil durum yönetim
merkezi üzerinden taraflara bilgi akışının ve sürekli iletişimin sağlanması,
iletişim sistemi ile ilgili prosedürün uygulanması,


f) İl afet ve acil durum
müdürlüğüne dâhili acil durum planının yetersiz kaldığı bilgisinin verilmesi ve
il afet müdahale planının uygulanması kapsamında koordinasyon ve iletişim usul
ve esaslarının denenmesi.


(5) Tatbikattan en az 15 gün
öncesinde, işletmeci tarafından aşağıda belirtilen kurumlar bilgilendirilerek
tatbikata davet edilir. Kurumlar katılıma gerek görmesi durumunda bunu
işletmeciye bildirir:


a) İtfaiye teşkilatı,


b) İl emniyet müdürlüğü ve il
jandarma komutanlığı,


c) 112 acil çağrı merkezi
müdürlüğü,


ç) İl sağlık müdürlüğü,


d) Sahil güvenlik birimleri (eğer
gerekli ise),


e) Çevre ve şehircilik il
müdürlükleri,


f) İl afet ve acil durum
müdürlükleri.


(6) İşletmeci tarafından, yapılan
her tatbikat sonucunda iyileştirilmesi gereken hususları da içeren tatbikat
raporu oluşturulur.


(7) Dâhili acil durum planı
uygulanması ile ilgili faaliyetler sonucunda aksayan durumlar tespit edilmesi
halinde uygunsuzluğun tekrarını önlemek için çalışmalar yapılır, kayıtlar
alınır, gerekli faaliyetler icra edilir ve planda değişiklik gerekirse plan
güncellenir.


(8) Dâhili acil durum planı ile
ilgili gerçekleştirilecek tatbikatlar hakkında kuruluş çevresinde bulunan komşu
kuruluş ve halk önceden haberdar edilerek yersiz endişe oluşması engellenir.


Performansın izlenmesi


MADDE 17 – (1)
İşletmeci; güvenlik yönetim sisteminin “performansın izlenmesi” başlıklı
altıncı unsuru kapsamında çalışanların; Yönetmelik, bu Tebliğ ve dâhili acil
durum planındaki görev ve sorumluluklarını yerine getirme performansı ile
ilgili izleme prosedürlerini asgari aşağıdaki hususlar çerçevesinde belirler ve
uygular:


a) Acil durum planında belirtilen
iç kaynakların her zaman müdahaleye veya kullanıma hazır olması,


b) Dış kaynakların müdahale
operasyonları için kuruluş içi erişiminin sağlanması,


c) Kullanım süreleri dolmuş
kaynakların yenilenmesi ve tüketilen kaynakların tamamlanması.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Müdahale


Büyük endüstriyel kazaya
müdahale


MADDE 18 – (1)
İşletmeci; kuruluşta büyük bir kaza veya niteliği itibari ile büyük bir kazaya
yol açması beklenebilecek kontrolsüz bir olay meydana geldiği zaman, bu planı
gecikmeksizin uygular.   


(2) Acil müdahale imkân ve
kabiliyetlerinin yetersiz kaldığı veya kalacağı değerlendirilip il afet
müdahale planı uygulanıncaya kadar dâhili acil durum planı uygulanmaya devam
edilir. İl afet müdahale planı kapsamında bir müdahale organizasyonuna
geçildiğinde, dahili acil durum planı müdahale organizasyonu birimleri, il afet
müdahale planı organizasyonuna göre faaliyetlerine devam eder.


Deniz kirliliğine müdahale


MADDE 19 – (1)
Kuruluşta kıyı ve/veya deniz kirliliği meydana gelmesi veya olasılığının
öngörülmesi durumunda, sadece kıyı ve/veya deniz kirliliği olaylarına müdahale
faaliyetleri Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen  3/3/2005
tarihli ve 5312 sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle
Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair
Kanun kapsamında hazırlanan Kıyı Tesisi Risk Değerlendirmesi ve Acil Müdahale
Planına göre icra edilir.


ALTINCI BÖLÜM


Büyük Endüstriyel Kaza
Öncesi ve Sonrası Faaliyetler


Tedbir, izleme ve örnekleme


MADDE 20 – (1)
İşletmeci;


a) Kuruluşunda meydana gelmesi
muhtemel kazaların çevreye olan etkilerini önlemek ve azaltmak için gerekli her
türlü tedbiri alır.


b) Kaza sonuçları ve çevreye
olabilecek etkilerinin izlenmesi için tehlikeli maddenin türü, miktarı,
yayılması gibi faktörleri göz önünde bulundurarak ölçme, izleme ve örnekleme
faaliyetlerinin icrasına yönelik usul ve esasları güvenlik yönetim sisteminin “acil
durumlar için planlama” başlıklı beşinci unsuru kapsamında belirler ve uygular.


c) Dâhili acil durum planında;
kaza sonuçları ve çevreye olabilecek etkilerin izlenmesi amacıyla yapılan
ölçüm, izleme ve/veya örnekleme için kaynak ve tedbirlerin sağlandığını
gösterir.


Büyük endüstriyel kaza
sonrası inceleme


MADDE 21 – (1)
Acil durumun sona ermesinin ilan edilmesinden sonra; olay yeri koordinatörü ve
kuruluş içi acil durum yönetim merkezi iş birliği halinde büyük endüstriyel
kazaya ilişkin tüm verileri toplar, değerlendirir, rapor hazırlar ve kayıt
altında tutar.


(2) Bu raporda yapılan inceleme
sonucunda müdahale faaliyetlerindeki eksiklikler belirtilir.


Büyük endüstriyel kaza
sonrası iyileştirme ve temizleme


MADDE 22 – (1)
Dâhili acil durum planında, büyük endüstriyel kaza sonrası çevrenin ve
kuruluşun temizlenmesi ve iyileştirilmesi ile ilgili hususlara yer verilir.


(2) İyileştirme çalışmaları,
büyük endüstriyel kazadan kaynaklanan zararın miktarı ile insanlara veya
çevreye olan kalıcı zararın seviyesi ile orantılı olarak yapılır.


(3) İşletmeci; acil durumun sona
erdiğinin ilan edilmesini müteakip kuruluşun güvenliği sağlandığında, ilgili
tüm verilerin toplanmasının ardından, büyük endüstriyel kaza sonrası etkilenen
alanın temizlenmesini ve iyileştirilmesini sağlar.


YEDİNCİ BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


Dokümantasyon ve kayıtlar


MADDE 23 – (1)
İşletmeci, güvenlik yönetim sisteminin “acil durumlar için planlama” başlıklı
beşinci unsuru kapsamında hazırlanan prosedürlerle ilgili dokümantasyon
gerekliliklerini belirler, yerine getirir ve hazırlanan tüm dokümanlar
kuruluşta muhafaza edilir.  Dokümantasyon gereklilikleri asgari
aşağıdaki konuları içerir:


a) Acil durum eğitim kayıtları,


b) Kaza, olay, ramak kala olay
kayıtları,


c) Tatbikat raporları,


ç) Kilit paydaşlarla istişare
kayıtları,


d) Kamu kurumları tarafından
gerçekleştirilen denetim ve iç denetim sonuçları,


e) Performansın izlenmesine
yönelik kontrol sonuçları.


Diğer kaynaklardan bilgi
ve belge kullanımı


MADDE 24 – (1)
İşletmeci, ihtiyaç duyulması halinde Yönetmelik ve ilgili diğer tebliğler
kapsamında hazırlanan veya hazırlatılan dokümanlarda yer alan bilgi ve
belgeleri, kaynak dokümanına atıf yapmaksızın sadece bu bilgi ve belgelerin yer
aldığı dokümana atıf yaparak dâhili acil durum planında kullanır.


Gizli bilgiler


MADDE 25 – (1)
Yönetmeliğin 16 ncı maddesi gereğince ilgili diğer tebliğlerde belirtilen gizli
bölümler bu Tebliğde de gizli olarak kabul edilir ve bu bölümler üçüncü
kişilere açıklanmaz.


Yürürlükten kaldırılan
tebliğ


MADDE 26 – (1)
31/3/2016 tarihli ve 29670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Büyük Endüstriyel
Kaza Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Dâhili Acil Durum Planı Tebliği
yürürlükten kaldırılmıştır.


Faaliyet halindeki kuruluş
için dâhili acil durum planını hazırlama süresi


GEÇİCİ MADDE 1 – (1)
Dâhili acil durum planı, bu Tebliğin yayımlandığı tarihte faaliyet halinde
bulunan kuruluşun işletmecisi tarafından bu Tebliğin yürürlüğe girmesini
müteakiben bir yıl içerisinde hazırlanır veya hazırlatılır.


Yürürlük


MADDE 27 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 28 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.


 


Ekleri için
tıklayınız.