Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliği

BİTKİ ÇEŞİTLERİNİN
KAYIT ALTINA ALINMASI YÖNETMELİĞİ


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; tarımsal bitki türlerine ait çeşitlerin kayıt altına
alınması, kayıt listelerinin oluşturulması, kütükte kalış süresi ve silinmesi,
bitki genetik kaynaklarının kaydedilmesi, özel sektör tarımsal araştırma
kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve denetimine ilişkin esasları belirlemektir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu
Yönetmelik; tarla bitkileri, sebze, meyve, asma ve süs bitkilerine ait
çeşitlerin ve genetik kaynakların kayıt altına alınması, özel sektör araştırma
kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve denetimine ilişkin iş ve işlemleri kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu
Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 4
üncü maddesine ve 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının
Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu
Yönetmelikte geçen;


a) Alt Liste: Farklılık
Yeknesaklık Durulmuşluk (FYD) denemelerinde farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu
tespit edilmesine rağmen Tarımsal Değerleri Ölçme (TDÖ) denemeleri sonuçları
sebebi ile tescil komitesince tescili reddedilen çeşitlerin dâhil edildiği
listeyi,


b) Araştırma kuruluşu: Bitki
çeşitlerinin ıslahı veya bulunması ve geliştirilmesi ile ilgili faaliyet
gösteren, nitelikleri ve çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen, kamu
ve özel kuruluşları,


c) Bakanlık: Tarım ve Orman
Bakanlığını,


ç) Başvuru öncesi denemeler:
Tarla bitkileri türlerinde, kayıt başvurusu öncesinde ilgili bitki türünde
Bakanlık tarafından yayımlanmış teknik talimat çerçevesinde araştırma
kuruluşları tarafından kurulan denemeleri,


d) Başvuru öncesi deneme raporu:
Kayıt başvurusu öncesinde ilgili bitki türünde yayımlanan teknik talimat
çerçevesinde, çeşidin tarımsal değerini belirlemek için yapılan deneme
sonuçlarına ait istatistikî analizlerinin, teknolojik özelliklerinin, hastalık
ve zararlılara dayanıklılığının belirlendiği deneme ve gözlemlerin, ekonomik
değer bakımından denemedeki standart/kontrol çeşitlerinden üstün olduğu bir
veya birkaç özelliğin belirtildiği raporu,


e) Başvuru sahibi: Çeşidi ıslah
eden veya geliştiren araştırma kuruluşu veya gerçek kişiler ile yetki belgesine
sahip tohumluk üreticisi kuruluşları,


f) Bitki grubu: Tarla bitkileri,
sebze, meyve/asma ile süs bitkileri türlerinden oluşan her bir grubu,


g) Bülten: Kayıt altına alınan
veya çıkarılan bitki çeşitlerinin, kayıt altına alma ile ilgili iş ve
işlemlerin yayımlandığı listeleri,


ğ) Çeşit: Bir veya birden
fazla genotipin birleşmesinden ortaya çıkan ve kendine has
özelliklerle tanımlanan, sözü edilen özelliklerden en az biriyle diğer herhangi
bir bitki grubundan ayrılan, değişmeksizin çoğaltılmaya uygunluğu bakımından
bir bütün olan, botanik taksonomi içinde yer alan genetik yapıyı,


h) Çeşit adayı: Çeşidin tüm
özelliklerine sahip olduğu düşünülen ancak henüz çeşit olarak tescil edilmemiş
durulmuş bitkisel genetik yapıyı,


ı) Çeşit Özellik Belgesi: Çeşidin
veya ana-baba hatlarının tescil edildiği ülkenin resmî tescil kuruluşundan
alınmış, morfolojik, fizyolojik ve teknolojik karakterleri içeren, asıl
belgeyi,


i) Çeşit tescil raporu: Çeşit
tescil deneme ve test sonuçlarının TDÖ ve/veya FYD denemeleri çerçevesinde
değerlendirilerek Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM) tarafından
hazırlanan raporu,


j) Elektronik Belge Yönetim
Sistemi (EBYS): Bakanlıkta kullanılacak olan Elektronik Belge Yönetim
Sistemini,


k) Farklılık, yeknesaklık,
durulmuşluk testleri (FYD): Çeşidin, morfolojik ve fizyolojik karakterlerinin
tespit edilerek, teknik soru anketinde belirtilen özelliklerinin doğrulanmasına
ve mevcut çeşitlerden farklı, yeknesak ve durulmuş olup olmadığının
belirlenmesine dair gözlem veya testleri,


l) Genel Müdürlük: Bitkisel
Üretim Genel Müdürlüğünü,


m) Kayıtlı elektronik posta
(KEP): Elektronik iletilerin, gönderimi ve teslimatı da dâhil olmak üzere
kullanımına ilişkin olarak hukukî delil sağlayan, elektronik postanın nitelikli
şeklini,


n) Lokasyon: Bitki
yetiştirme açısından iklim, toprak ve diğer ekolojik faktörler
yönünden kendine has özellikleri olan bölgeyi,


o) Meyve ve Asma Çeşit Listesi:
Meyve ve asma türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listeyi,


ö) Sebze Çeşit Listesi: Sebze
türlerine ait kayıt altına alınan ve ticareti yapılan çeşitlerin kayıtlı olduğu
listeyi,


p) Serbest çeşit: 8/1/2004 tarihli
ve 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına
İlişkin Kanun kapsamında koruma vasfını yitirmiş ve meyve, asma ve patateste
30, diğer türlerde 25 yıldan daha fazla üretimde bulunan çeşitleri,


r) Standart numune: Kayıt altına
alınan çeşitlere ait, TTSM tarafından bitki türü bazında miktarları belirlenen
ve hibrit çeşitlerde sertifikalı, hibrit olmayan çeşitlerde
en az orijinal tohumluk sınıfındaki asgari tohumluk standartlarını karşılayan
ve başvuru sahibi tarafından temin edilen numuneyi,


s) Standart tohumluk: Kayıt
altına alınan çeşitlere ait ve Bakanlık tarafından belirlenen bitki türlerinde
sadece laboratuvar kontrolleriyle ticarete arz edilen tohum veya
çoğaltım materyalini,


ş) Süs Bitkileri Çeşit Listesi:
Süs bitkisi türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listeyi,


t) Tarla Bitkileri Çeşit Listesi:
Tarla bitkisi türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listeyi,


u) TTSM: Tohumluk Tescil ve
Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü,


ü) Tarımsal Değerleri Ölçme
Denemesi (TDÖ): Tarla bitkisi türlerine ait çeşitlerin biyolojik ve teknolojik
özellikleri ile verim, hastalık ve zararlılara dayanıklılık gibi tarımsal
değerlerinin tespit edildiği denemeleri,


v) Tavsiye Listesi: Yayımlanma
esasları Genel Müdürlük tarafından belirlenen, bölgelere göre uygun çeşitlerin
belirtildiği listeyi,


y) Tescil: Yurt içinde veya yurt
dışında ıslah edilen veya bulunan ve geliştirilen bitki çeşitlerinin farklı,
yeknesak ve durulmuş olduğunun ve/veya biyolojik ve teknolojik özellikleri ile
hastalık ve zararlılara dayanıklılığının ve tarımsal değerlerinin tespit
edilerek kütüğe kaydedilmesini,


z) Tescil denemesi: Bir bitki
çeşidinin kayıt altına alınmasına esas olmak üzere TTSM tarafından kurulan
denemeleri,


aa) Teknik soru anketi: Çeşidin
ıslahçısı tarafından doldurulan, FYD testlerinin kurulmasına esas olmak üzere,
çeşide ait bazı özelliklerin yer aldığı, örneği TTSM tarafından yayımlanan
formu,


bb) Teknik talimat: İlgili bitki
türünde Bakanlık tarafından yayımlanmış, başvuru öncesi ve tescil
denemelerindeki teknik esasları belirleyen kıstasları,


cc) Tohumluk üretici kuruluş:
Bakanlıkça tohumluk üretimi konusunda görevlendirilen kamu kuruluşları ile
tohumluk üretmek amacıyla kurulmuş olan, bu konuda gerekli alt yapısı bulunan,
fiilen sertifikalı veya standart tohumluk üreten özel sektör kuruluşlarını,


çç) Ulusal Elektronik Tebligat
Sistemi (UETS): 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve
6/12/2018 tarihli ve 30617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik
Tebligat Yönetmeliği uyarınca PTT tarafından kurulan ve işletilen sistemi,


dd) UPOV: Uluslararası Yeni Bitki
Çeşitlerinin Korunması Birliğini,


ee) Üretim izni: Yurt içinde veya
yurt dışında ıslah edilen veya bulunan ve geliştirilen bitki çeşitlerinin
biyolojik ve teknolojik özellikleri ile hastalık ve zararlılara
dayanıklılığının ve tarımsal özelliklerinin tespit edilerek, çeşit tescil
edilinceye kadar verilen süreli izni,


ff) Yetki belgesi: Islahçısından
en az beş yıl süre için alınan, başvuru sahibi adına çeşit adayının kayıt
altına alınması amacıyla başvuru sahibinin yetkilendirildiğini gösteren, ıslak
imzalı veya doğrulanabilir e-imzalı orijinal belgeyi,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Kayıt Altına Almaya
İlişkin Genel Esaslar


Başvuru


MADDE 5- (1) Bitki
çeşitlerinin kayıt altına alınması için başvurular, başvuru sahibi
tarafından TTSM’ye yapılır. Başvuru sahibi başvuru esnasında resmî
yazışmaların ve bildirimlerin tebliğ edileceği adresini ve Kayıtlı Elektronik
Posta (KEP) adresini TTSM’ye bildirir. Başvuru dosyası aşağıda
belirtilen üç ana bölümden oluşur:


a) Başvuru dilekçesi.


b) Çeşide ait teknik bilgiler ve
belgeler.


c) Çeşide ait başvuru amacına
uygun yatırılmış ücret dekontu.


(2) Üretim izni başvurusu
dilekçe, tescil dosyasının dijital kopyası ve üretim izni ücret dekontu ile
yapılır.


(3) Tescil başvurularında,
başvuru dosyasına ait inceleme TTSM tarafından yapılır. Üretim izni
başvurularında başvuru dosyasının birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen
teknik bilgiler ve belgelerin yer aldığı kısmı ile ilgili herhangi bir
değerlendirme yapılmaz.


(4) Üretim izni toplantılarında,
21 inci, 26 ncı ve 32 nci maddelerde belirtilen komite
üyeleri tarafından, teknik bilgiler ve belgelerin yer aldığı kısımda çeşidin
reddine sebep olacak herhangi bir bilgi veya belge eksikliğinin tespit edilmesi
durumunda, komite çeşidin üretim izni talebini reddeder. İlgili tescil
komitesi, belge eksikliğini telafi edilebilir bir eksiklik olarak kabul etmesi
halinde, başvuru sahibi belirlenen eksiklikleri tamamladıktan sonra tekrar
başvuru yapabilir. Ancak eksikliğin telafi edilemez olması halinde tekrar
üretim izni başvurusunda bulunulamaz.


(5) Serbest çeşitler için yapılan
başvurularda çeşidin ıslahçısından yetki belgesi talep edilir. Yetki belgesinin
temin edilememesi durumunda çeşidin devamlılığından sorumlu temsilcisinden
alınan ismine doğru materyal tedarik belgesi ile başvuru yapılır.


(6) Serbest çeşitlerin resmî
kurum tarafından düzenlenmiş çeşit özellik belgesi olmaması durumunda ıslahçısı
veya çeşidin devamlılığından sorumlu temsilcisi tarafından doldurulan teknik
soru anketi ile başvuru yapılır.


(7) Tohumluk üretici kuruluşlar,
gerçek kişiler veya araştırma kuruluşları tarafından ıslah edilen bitki
çeşitlerini kayıt ettirirler. Bu amaçla kayıt ettirecekleri çeşit adayının,
başvuru öncesi denemelerini kendisi araştırma kuruluşu değil ise bir araştırma
kuruluşuna yaptırarak, başvuru öncesi deneme raporunu bu kuruluştan temin
ederler.


(8) Bu Yönetmelik kapsamında,
yurt içinde veya yurt dışında en az dört yıllık eğitim veren ziraat
fakültelerinden mezun olmuş, herhangi bir kamu kurumunda veya özel sektör
araştırma kuruluşunda halen çalışmayan ve aşağıda belirtilen şartlardan en az
birini taşıyan ve bunu belgelendiren gerçek kişiler, ıslah ettikleri çeşitlerin
başvuru öncesi denemelerini araştırma kuruluşuna yaptırarak, başvuru öncesi
deneme raporunu bu kuruluştan temin ederler:


a) Kamu veya özel sektör tarımsal
araştırma kuruluşlarında bitki çeşitlerinin ıslahı konusunda en az üç yıl
çalışmış olmak.


b) Bakanlık veya Bakanlığın
yetkilendirdiği bitki ıslahı ile ilgili kamu yararına çalışan kuruluşların üç
ay süreli teorik ve uygulamalı olarak düzenlendiği kursta başarılı olmuş olmak,


c) Islah konusunda yüksek lisans
veya doktora yapmış olmak.


(9) Tescil başvurusu yapılarak
tescili devam eden çeşit adaylarının üretim izni başvuruları, üretim izni
dilekçesi, tescil başvuru dosyasının dijital kopyası ve üretim izni ücret dekontu ile
yapılır.


(10) Ülkemizde sadece FYD
testleri yapılarak kayıt altına alınan türlere ait çeşitler, yurt dışında FYD
testleri UPOV kurallarına uygun olarak yapılan, UPOV üyesi bir ülkede tescil
edilmiş ise ülkemizde doğrulama amacıyla FYD testlerine tabi tutulacaktır. FYD
testlerinin süresi, tarla ve sebze türlerinde bir vejetasyon süresi, meyve ve
asma türlerinde ise gözlemler tamamlanana kadardır. Çevresel veya iklimsel
olumsuzluklar olması durumunda denemeler bir vejetasyon süresince uzatılır.
Denemelerin olumlu sonuçlanması durumunda TTSM tarafından tescil raporları
hazırlanarak ilgili tescil komitesine sunulur. Olumsuz sonuçlanması durumunda
ise tescil başvurusu reddedilir ve başvuru sahibine bu durum bildirilir.


(11) Mısır ve ayçiçeği ebeveyn
hatları 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında başvuruları
kabul edilip FYD testlerine alınmadan Tarla Bitkileri Tescil Komitesi
tarafından değerlendirilerek kayıt altına alınır.


(12) Uluslararası ikili
antlaşmalar kapsamında sadece FYD testleri yapılarak kayıt altına alınan
türlerde tescil başvurusu yapılması durumunda; yurt dışında FYD testleri UPOV
kurallarına uygun olarak yapılan ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş
çeşitler, tescil edildiği ülkenin yetkili kuruluşundan çeşit özellik belgesi
temin edilerek TTSM’ye başvurulması halinde ilgili tescil komitesi
tarafından değerlendirilerek kayıt altına alınır.


(13) Başvuru dosyasındaki bilgi
ve belgelerin doğruluğundan başvuru sahibi sorumludur.


Başvuru incelemesi


MADDE 6- (1) Tescil
ve üretim izni başvurularında ya da sadece tescil başvurularında;


a) Çeşidin tescil denemelerine
alınması talebini içeren başvuru dosyası TTSM tarafından incelenir. Herhangi
bir eksiklik tespit edilmemesi durumunda çeşit tescil denemelerine alınır.


b) Çeşidin üretim izni talebini içeren
başvuru dosyasının dijital kopyası elektronik ortamda toplantı tarihlerinden
önce tescil komitesi üyelerine TTSM tarafından gönderilir.


(2) Tescil başvurusu dosyasında
yapılan incelemede 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c)
bentlerinde belirtilen teknik bilgilerden herhangi birisinde bulunacak bir
eksiklik durumunda TTSM, başvuru dosyasının TTSM’ye ulaştığı tarihten
itibaren en geç on iş günü içinde eksikliği gidermesi amacıyla başvuru sahibine
EBYS aracılığı ile UETS/KEP adresine bildirim yapar. Tarla ve sebze
türlerine ait bitkilerde başvuru sahibi, ilgili bitki türünün TTSM’nin internet
sayfasında yayımlanan son tohumluk materyal gönderim tarihine kadar eksikliği
gidermediği takdirde başvuru dosyası sahibine iade edilir. Meyve ve asma
türlerinde ise eksiklikler başvuru döneminin bitiminden sonra on iş günü
içerisinde giderilmelidir. Eksikliği gidermediği takdirde başvuru dosyası
sahibine iade edilir.


(3) Üretim izni başvurularında
TTSM tarafından başvuru dosyasında yapılan incelemede, 5 inci maddenin birinci
fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinden herhangi birinin olmaması ve üretim
izni ücretinin eksik olması durumunda başvuru reddedilir, toplantı gündemine
alınmaz ve başvuru sahibine bilgi verilir.


(4) FYD testleri UPOV kurallarına
uygun olarak yapılmış ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşit ise; çeşit
özellik belgesinin aslı başvuru sahibi tarafından temin edilebileceği gibi,
ülkenin yetkili otoritesinin resmî e-posta adreslerinden, Bakanlığın ilgili
biriminin resmî e-posta adreslerine gönderilen çeşit özellik belgesi sureti,
asıl belge olarak kabul edilir. Bakanlık ilgili birimleri aracılığı ile
yurt dışındaki eşdeğer otoritelerden çeşit özellik belgesi talebi; dilekçe,
yurt dışı çeşit özellik belgesi talep formu ve çeşit özellik belgesi talep
ücreti dekontu ile birlikte başvuru sahipleri tarafından Bakanlık
ilgili birimlerine yapılır.


Tescil denemelerinin
yürütülmesi


MADDE 7- (1) Tescil
denemeleri TTSM tarafından yürütülür.


(2) TTSM eleman, arazi, araç,
gereç bakımından, denemelerin kurulup bakılmasına ilişkin işlemler için alt
yapı imkânları yetmediği takdirde, çeşide ait denemeleri kendi gözetiminde
araştırma kuruluşlarına yaptırır.


(3) Kamu araştırma kuruluşları
yapılacak bir protokol ve/veya yönerge ile Bakanlıkça görevlendirilir.
Araştırma kuruluşlarının yürüteceği denemeler için gerekli materyaller, TTSM
tarafından çeşit ismi ve sahibi saklı kalmak kaydıyla, bir kod numarası
verilerek hazırlanır ve denemelerde kullanılır. Bu denemeler, TTSM tarafından
değerlendirilir.


(4) Kurulacak tescil
denemelerinin lokasyonları ile denemelerde kullanılacak standart veya
kontrol çeşitler, TTSM tarafından tespit edilir.


(5) Başvuru sahibi, çeşit adayı
ile denemelerde standart veya kontrol olarak kullanılacak çeşitlere ait
tohumlukları temin etmekle yükümlüdür. Tescil edilen çeşitlerin TTSM tarafından
denemelerde standart veya benzer çeşit olarak kullanmak amacıyla talep edilmesi
durumunda başvuru sahibi tohumluk materyalini göndermekle yükümlüdür. Tescil
denemeleri için TTSM’nin yeterli sayıda lokasyon bulamaması
durumunda başvuru sahibi deneme şartları için uygun lokasyonları temin
etmekle yükümlüdür.


(6) Başvurusu yapılan tescil ve
üretim izni taleplerinde, çeşidin ait olduğu türde daha önce tescil edilmiş
çeşit olmaması durumunda, TDÖ’de standart çeşit olarak başvuru
sahibinin sağladığı materyaller kullanılır.


(7) Tescil denemelerine alınacak
çeşide ait deneme materyalinin, miktarları ve teslim edileceği tarihler, TTSM
tarafından ilan edilir. Mısır ve ayçiçeği türlerinde kayıt altına alınması için
başvurusu yapılan hibrit çeşit ve ebeveyn hatlarına ait deneme
materyalleri birlikte teslim edilir. Ana ve baba ebeveyn hatlarında herhangi
birine ait deneme materyali teslim edilmez ise hibrit çeşide ait
deneme materyali de başvuru sahibine iade edilir. Ana ve baba ebeveyn hatlardan
herhangi biri veya her ikisi daha önceden tescil edilmiş ise FYD testlerine
alınmaz. Tarla bitkileri türlerinde aday çeşide ait deneme materyali TTSM
tarafından ilan edilen son tarihe kadar teslim edilmez ise, çeşit adayının
tescil işlemleri sonlandırılır. Bu çeşitlere ait üretim izni sona erer. Bu
kapsama giren çeşit adayları için yeniden tescil başvurusu yapılabilir ancak
tekrar üretim izni verilmez. Başvuru sahipleri tarafından ödenmiş tescil
ücretleri, çeşit adayının tescil işlemleri başlamışsa iade edilmez. Tescil
denemeleri ile ilgili hiçbir işlem yapılmamış ise tescil ücretleri başvuru
sahibine iade edilir.


(8) Bitki türlerinde çeşidin
hastalık ve zararlılara dayanıklılığı ile teknolojik özelliklerinin tespiti,
ilgili araştırma kuruluşları, üniversiteler ve diğer kuruluşlar tarafından;
TTSM ile bu kuruluşların arasında yapılacak protokol ve/veya yönergede
belirlenecek esaslara göre yapılır ve değerlendirilir. Kamu araştırma
kuruluşları, deneme ve gözlemleri yapmak üzere Bakanlık tarafından
görevlendirilir.


(9) TTSM’ye teslim
edilen standart numune ve deneme materyallerinin fiziksel safiyeti ile
biyolojik değerinden kaynaklanan olumsuz durumlardan başvuru sahibi sorumludur.
Tescil denemeleri süresince TTSM’ye gönderilen deneme
materyallerindeki olumsuzluğun, denemelerin yürütülmesine veya alınacak
gözlemlere engel teşkil etmesi durumunda çeşit adayının tescil işlemleri
sonlandırılır. Bu çeşitlere ait üretim izni sona erer. Bu kapsama giren çeşit
adayları için yeniden tescil başvurusu yapılabilir ancak tekrar üretim izni
verilmez.


(10) Tohumluk materyalin çevre,
insan, hayvan sağlığına karşı risk oluşturacak bir durumu olup olmadığını
başvuru sahibi bildirmekle yükümlüdür. Başvuru sahibi tescil başvurusu
yaptığında; tohumluk materyalinin genetiği değiştirilmiş organizma olmadığını,
çeşidin özelliklerini etkileyebilecek herhangi bir uygulama yapmadığını taahhüt
eder. Çeşit adayının tescil aşamasında veya tescil edildikten sonra genetiği
değiştirilmiş organizma olduğu belirlenirse, tüm sorumluluğun kendisinde
olduğunu kabul ve taahhüt eder.


Kayıt süreleri


MADDE 8- (1) Bitki
çeşitleri, meyve ve asma türleri hariç, belirli süreler için kaydedilir; bu
süre on yıldır ve takvim yılı sonu itibarıyla hesaplanır.


(2) Kayıt süresinin
yenilenmesinde, kayıt süresinin sona ereceği son iki yıl içerisinde başvuru
yapılması esastır. Başvuru sahibinin dilekçe ve kayıt süresi uzatma ücret dekontu ile
başvuru yapması halinde kayıt süresinin bitiş tarihi esas alınmak suretiyle
onar yıllık sürelerle uzatılır.


(3) Kayıt listelerinden çıkarılan
çeşitlerden, başvuru sahibinin ilgili bitki türünün tescil başvuru
dönemlerinde TTSM’ye başvurması halinde, TTSM tarafından en az iki
vejetasyon süresince FYD denemeleri kurulur. Çeşidin tanımlama belgesi ile
uyuşan ve farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen çeşitler, Tescil
Komitesi Kararı ile listeye dâhil edilir. Çeşidin tanımlama belgesi ile uyuşmayan
ve/veya farklı, yeknesak ve durulmuş olmadığı tespit edilen çeşitlerin kayıt
süre uzatımı reddedilir ve bu durum çeşit sahibine bildirilir.


(4) Kayıtlı çeşitlerin süre
uzatımında veya kayıt listelerinden çıkarılan çeşitlerin tekrar listeye dâhil
edilmesi için aşağıdaki belgelerin başvuru dosyasında yer alması gerekir.


a) Kayıt Listelerinde yer alan
çeşitler için;


1) Başvuru dilekçesi,


2) Kayıt süresi uzatma
ücret dekontu.


b) Kayıt Listelerinden düşen
çeşitler için;


1) Başvuru dilekçesi,


2) Çeşit özellik belgesi
bulunmayanlar için teknik soru anketi,


3) FYD test numunesi,


4) FYD test ücret dekontu.


Standart numune


MADDE 9- (1) Bu
Yönetmelik kapsamında kaydedilen çeşitlerin TTSM tarafından belirtilen
miktarlardaki standart numuneleri, başvuru sahibi tarafından, çeşidin kayıt
listelerine alınması amacıyla TTSM’ye teslim edilir. Başvuru sahibi
bu standart numune ile tescil deneme numunelerinin aynı olduğunu taahhüt eder.
Aksi tespit edilmesi durumunda ise aday çeşidin tescil işlemleri sonlandırılır.
Bu numuneler tarla bitkileri türlerinde on yıl, sebze türlerinde beş yılda bir
yenilenir.


(2) 35 inci maddede belirtilen
Alt Listeye alınan çeşitler ile vegetatif olarak çoğaltılan türlere
ait standart numuneler ise başvuru sahibi tarafından muhafaza edilir.


Kayıt altına alınan çeşide
isim verilmesi esasları


MADDE 10- (1) Kayıt
altına alınan çeşide; başvuru sahibinin önerisi dikkate alınarak tescil
komiteleri tarafından bir isim verilir. Çeşidin isimlendirilmesinde aşağıdaki
hususlar esas alınır:


a) Çeşit ismi, bir veya birden
fazla kelimeden oluşabileceği gibi kelime oluşturmayan harfler veya rakamlar bu
isme eklenebilir.


b) Aldanmaya veya karışıklığa
neden olmaması gerekir, başka bir çeşidin ismi ile aynı veya karıştırılmaya
müsait olamaz.


c) Kanunlara aykırı, çirkin,
uygunsuz veya saldırgan ifadeli olmaması gerekir, içindeki harf veya harfler de
böyle anlamlar için kullanılmış olamaz.


ç) Kayıt tarihinde kanunlarla ve
ilgili mevzuatla yasaklanmış bir isim veya kelime olamaz.


d) Ülkemizde veya yabancı bir
ülkede mevcut, aynı botanik türlere ait kayıt altında olan bir çeşidin ismi
olamaz.


e) Çeşitlere, kaydın yapıldığı
tarihte yaşayan bir şahsın veya kayıt tarihinden geriye on yıl içinde ölen bir
kişinin adı, kendisi veya mirasçısının yazılı izni alınmadan verilemez.


f) Yazılı olarak izni alınmadan
bir hükmi şahsiyet, organizasyon veya kurumun ismi verilemez.


g) Ülke, şehir, bölge veya yer
adları ve/veya bu adlara herhangi bir ekleme yapılarak isim verilemez.


ğ) Yabancı ülkede kayıt edilmiş
olan çeşitler ülkemizde kayıt altına alındıkları takdirde, bunlara orijinal
isimleri verilir. Aynı veya benzer bitki türleri içinde benzer isimde başka bir
çeşidin kayıt altında olması veya ismin bu madde hükümlerine aykırı olması
durumunda, bu çeşitlere farklı bir isim verilir.


h) Çeşit kayıt altına alındıktan
sonra teknik veya hukuki zorunluluklar dışında, isim değişikliği yapılmaz.
Teknik veya hukuki zorunlulukların belgelenmesi ile yapılacak başvurular tescil
komiteleri tarafından değerlendirilir.


ı) 5042 sayılı Kanun kapsamında
koruma altına alınan aynı çeşit veya hatlara ait isimler farklı olmamalıdır.
İsim farklılığının söz konusu olması durumunda aynı Kanun kapsamında koruma
altındaki isim esas alınır ve TTSM tarafından isim değişikliği yapılır.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Tarla Bitkileri
Türlerine Ait Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması


Tarla bitkileri tür listesi


MADDE 11- (1) Kayıt
altına alınabilecek tarla bitkileri türleri listesi Genel Müdürlükçe
yayımlanır.


Başvuru öncesi deneme süreleri


MADDE 12- (1) Tarla
bitki çeşitlerinin kayıt altına alınması için çeşit adayları, başvuru öncesi
denemelere alınır. Bu denemeler tek yıllık tarla bitkisi türlerinde, çeşit
adayının gelişme tabiatına uygun, eş zamanlı, en az iki lokasyonda, bir
yetiştirme sezonu veya tek lokasyonda en az iki yetiştirme sezonu,
çok yıllık tarla bitkisi türlerinde en az iki yetiştirme sezonu ve iki lokasyonda kurulur.


Tarla bitkileri türlerinde
başvuru


MADDE 13- (1) 5 inci
maddenin birinci fıkrasının (b) bendi, hibrit çeşitler dışındaki
tarla bitkisi türlerinde, aşağıdaki bilgi ve belgelerden oluşur:


a) Çeşit, yurt içinde veya yurt
dışında tescil edilmemiş veya FYD testleri UPOV kurallarına göre yapılmayan bir
ülkede tescil edilmiş ise veya (b) bendi kapsamında olmasına rağmen çeşit özellik
belgesi temin edilemiyor veya başvuru sahibinin isteği doğrultusunda ülkemizde
FYD testlerine alınması isteniyor ise;


1) Başvuru öncesi deneme raporu,


2) Başvuru formu,


3) Teknik Soru anketi,


4) Varsa çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanlar,


5) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,


6) Yetki belgesi,


başvuru dosyasında yer alır.


b) Çeşit, yurt dışında FYD
testleri UPOV kurallarına uygun olarak yapılan, UPOV üyesi bir ülkede tescil
edilmiş ise;


1) Başvuru öncesi deneme raporu,


2) Başvuru formu,


3) Çeşit Özellik Belgesi,


4) Varsa çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanları,


5) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,


6) Yetki belgesi,


başvuru dosyasında yer alır.


Mısır ve ayçiçeği türlerinde
başvuru


MADDE 14- (1) 5 inci
maddenin birinci fıkrasının (b) bendi, mısır ve ayçiçeği türlerinde aşağıdaki
bilgi ve belgelerden oluşur:


a) Çeşit, yurt içinde veya yurt
dışında tescil edilmemiş veya FYD testleri UPOV kurallarına göre yapılmayan bir
ülkede tescil edilmiş ise (b) bendi kapsamında olmasına rağmen çeşit özellik
belgesi temin edilemiyor veya başvuru sahibinin isteği doğrultusunda ülkemizde
FYD testlerine alınması isteniyor ise;


1) Hibride ve ana-baba
hatlarına ait teknik soru anketi. Ana ve baba hatlardan herhangi birinin veya
her ikisinin daha önce ülkemizde kayıt altına alınmış olması durumunda, hatlara
ait teknik soru anketi verilmez. Ana ve baba hatlardan herhangi biri veya her
ikisi daha önce UPOV’a üye bir ülkede tescil edilmiş ise tescilli
olan hatlara ait çeşit özellik belgesi,


2) Başvuru formu,


3) Başvuru öncesi deneme raporu,


4) Yetki belgesi,


5) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,


6) Varsa çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanları,


başvuru dosyasında yer alır.


b) FYD testleri UPOV kurallarına
uygun olarak yapılmış ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşit ise;


1) Hibride ve ana-baba
hatlarına ait Çeşit Özellik Belgesi,


2) Başvuru formu,


3) Başvuru öncesi deneme raporu,


4) Yetki belgesi,


5) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,


6) Varsa çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanları,


başvuru dosyasında yer alır.


FYD testleri ile kayıt altına
alınan tarla bitkileri türlerinde başvuru


MADDE 15- (1) 5 inci
maddenin birinci fıkrasının (b) bendi FYD testleri ile kayıt altına alınan
tarla bitkileri türlerinde aşağıdaki bilgi ve belgelerden oluşur:


a) Çeşit, yurt içinde veya yurt
dışında tescil edilmemiş veya FYD testleri UPOV kurallarına göre yapılmayan bir
ülkede tescil edilmiş ise veya (b) bendi kapsamında olmasına rağmen çeşit
özellik belgesi temin edilemiyor veya başvuru sahibinin isteği doğrultusunda
ülkemizde FYD testlerine alınması isteniyor ise;


1) Başvuru formu,


2) Teknik soru anketi,


3) Çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanları,


4) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,


5) Yetki belgesi,


başvuru dosyasında yer alır.


b) FYD testleri UPOV kurallarına
uygun olarak yapılmış ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşit ise;


1) Başvuru formu,


2) Çeşit özellik belgesi,


3) Çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve benzeri dokümanları,


4) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,


5) Yetki belgesi,


başvuru dosyasında yer alır.


Tarla bitkilerinde başvuru ve
toplantı tarihleri


MADDE 16- (1) Tarla
bitkisi türlerinde çeşit tescil ve/veya üretim izni başvuru zamanları ile
toplantı tarihleri aşağıda belirtilmiştir:


a) Yazlık ekimler için;


1) Tescil başvuruları Ocak
ayında,


2) Tescil toplantıları Mart
ve/veya Nisan aylarında,


3) Üretim izni başvurusu Ocak
ayının ilk beş iş gününde,


4) Üretim izni toplantısı Ocak
ayının son haftasında,


yapılır.


b) Kışlık ekimler için;


1) Tescil başvuruları Ağustos
ayında,


2) Tescil toplantıları Mart
ve/veya Nisan aylarında,


3) Üretim izni başvurusu Ağustos
ayının ilk beş iş gününde,


4) Üretim izni toplantısı Ağustos
ayının son haftasında,


yapılır.


c) Yeşil alan çim bitkileri ve
sadece FYD testleri ile kayıt altına alınacak çok yıllık çayır, mera ve yem
bitkileri için;


1) Tescil başvuruları Ocak
ayında,


2) Tescil toplantıları Mart
ve/veya Nisan aylarında,


3) Üretim izni başvurusu Ocak
ayının ilk beş iş gününde,


4) Üretim izni toplantısı Ocak
ayının son haftasında,


yapılır.


(2) 14 üncü maddenin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamındaki yurt dışında kayıtlı ana-baba hatlar ile
17 nci maddenin altıncı fıkrası kapsamındaki yurt dışı kayıtlı
çeşitlerde, tescil başvurusu ve toplantısı üretim izni dönemlerinde yapılır.


Tarla bitkilerinde tescil
denemeleri


MADDE 17- (1) Çeşit
adayı, 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki bir çeşit
ise, tescil denemelerinde FYD ve TDÖ, TTSM tarafından eş zamanlı olarak
yürütülür.


a) FYD en az bir lokasyonda ve
iki yetiştirme sezonu kurulur.


b) TDÖ, tek yıllık türlerde en az
üç lokasyonda iki yetiştirme sezonu, çok yıllık türlerde en az
üç lokasyonda üç yetiştirme sezonu kurulur.


(2) Çeşit, 14 üncü maddenin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında bir çeşit ise, tescil denemelerinde FYD ve TDÖ,
TTSM tarafından eş zamanlı olarak yürütülür.


a) FYD en az bir lokasyonda,
iki yetiştirme sezonu kurulur. Ana ve baba hatlarından herhangi biri veya her
ikisi daha önce tescil edilmiş ise FYD’ye alınmaz.


b) TDÖ, hibrit çeşitle,
Bakanlık tarafından ilgili bitki türünde yayımlanmış olan teknik talimata göre,
en az üç lokasyonda iki yetiştirme sezonu kurulur.


(3) Çeşit, 13 üncü ve 14 üncü
maddelerin birinci fıkralarının (b) bentleri kapsamında ise, Bakanlık
tarafından ilgili bitki türünde yayımlanmış olan teknik talimata göre sadece
TDÖ kurulur. TTSM tarafından yapılan TDÖ’de, çeşide ait karakterler ile
Çeşit Özellik Belgesinde belirtilen karakterler arasında uyumsuzluk görülmesi
durumunda, başvuru sahibi, durumdan yazılı olarak haberdar edilir. Bu durumda,
başvuru sahibi FYD’ye de başvuru yapar. TDÖ tek yıllık türlerde en az
üç lokasyonda iki yetiştirme sezonu, çok yıllık türlerde en az
üç lokasyonda üç yetiştirme sezonu kurulur.


(4) 5042 sayılı Kanun kapsamında
yurt içinde koruma altına alınmış çeşitler, üçüncü fıkra kapsamında denemelere
alınır.


(5) TDÖ denemeleri yapılmayan
tarla bitkileri türlerinde tescil başvuru ve toplantıları, çok yıllık çayır
mera ve yem bitkileri hariç, serin iklim bitkilerinde 16 ncı maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi, çok yıllık çayır mera ve yem bitkileri hariç,
sıcak iklim bitkilerinde ise 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (b)
bendinde belirtilen zamanlarda yapılır.


(6) Tarla bitkilerinde TDÖ yapılacak
bitki türleri listesi Genel Müdürlük tarafından belirlenerek ilan edilir.


Mısır ve ayçiçeği
dışındaki hibrit türler


MADDE 18- (1) Mısır
ve ayçiçeği dışındaki hibrit türlerde, başvuru dosyasının teknik
bilgiler ve belgeler kısmı 14 üncü madde hükümlerine göre hazırlanır. Bu madde
kapsamındaki türlerde tescil denemeleri 17 nci maddenin ikinci ve
üçüncü fıkralarına göre yürütülür. Bu türlerde ana ve baba hatların FYD’si kurulmaz. Hibrit çeşidin
tescil edilmesi halinde, hibriti oluşturan ebeveynler, başvuru
sahibinin başvuru dosyasında bulunan teknik soru anketlerinde belirtilen
özellikleri esas alınarak tescil edilirler. Bu madde kapsamında tescil edilen
ebeveynler çeşit listelerine alınmaz.


Denemelerin değerlendirilmesi


MADDE 19- (1)
17 nci madde kapsamındaki denemelerde iki yetiştirme sezonunu
tamamlayan ve farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen çeşit adayları,
TDÖ sonuçları ile birlikte değerlendirmeye alınır. Bu çeşitler hakkında TTSM
tarafından ilgili Tarla Bitkileri Tescil Komitesine sunulmak üzere çeşit tescil
raporu hazırlanır.


(2) Birinci veya ikinci
yetiştirme sezonunda FYD testlerinde çeşide ait herhangi bir problem ortaya
çıkması durumunda, FYD testleri üçüncü yetiştirme sezonunda da devam eder. FYD
testlerinde başarısız olan çeşit adaylarının tescil işlemleri sonlandırılır. Bu
durum başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.


Hibrit mısır ve ayçiçeği
denemelerinin değerlendirilmesi


MADDE 20- (1)
17 nci madde kapsamındaki denemelerde iki yetiştirme sezonunu
tamamlayan çeşit adayları ve ana-baba hatları değerlendirmeye tabi tutulur.


(2) Farklı, yeknesak ve durulmuş
olduğu tespit edilen çeşitler, TDÖ sonuçlarına göre değerlendirmeye alınırlar.
Bu çeşitler hakkında, TTSM tarafından çeşit tescil raporu hazırlanarak, Tarla
Bitkileri Tescil Komitesine sunulur.


(3) Birinci veya ikinci
yetiştirme sezonunda FYD’de çeşide veya ana-baba hatlarına ait
herhangi bir problem ortaya çıkması durumunda, FYD üçüncü yetiştirme sezonunda
da devam eder. FYD’de çeşit adayları ile bunları oluşturan ana veya
baba hatları başarısız olması durumunda tescil işlemleri sonlandırılır. Bu
durum başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.


Tarla Bitkileri Tescil
Komitesinin kuruluş ve çalışma esasları


MADDE 21- (1) TTSM
tarafından hazırlanan tescil raporları, her yıl Mart ve/veya Nisan aylarında
sadece FYD testleri ile tescil edilen türlerde ise Mart ve/veya Nisan aylarına
ilaveten ilgili bitki türünün üretim izni toplantı dönemlerinde de Tarla
Bitkileri Tescil Komitesine katılacak üyelerinin bulunduğu kuruluşlara,
elektronik ortamda gönderilir.


(2) Tarla Bitkileri Tescil
Komitesi; TTSM’den iki, Genel Müdürlükten, ziraat fakültelerinden,
kamu tarımsal araştırma kuruluşlarından, ürün ile ilgili sanayi sektöründen ve
Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden birer, Türkiye Tohumcular Birliğinden iki
temsilciden oluşur. Tohumculuk konusunda faaliyet gösteren herhangi bir özel
sektör kuruluşu ile ticari ilişkisi bulunan ve/veya danışmanlık yapan kişiler
Komite üyesi olamaz.


(3) Tarla Bitkileri Tescil
Komitesi toplantısına başvuru sahibinin davet edilmesinin yanı sıra, kamu
tarımsal araştırma kuruluşlarından en az birisinin bitki ıslahı yapan tarımsal
araştırma kuruluşu olması şartıyla, zirai mücadele ve teknoloji konularında
çalışan araştırma kuruluşları ve danışman üye davet edilebilir. Komiteye davet
edilen kuruluşlar, davet yazısını aldıktan sonra, tescili teklif edilen çeşidin
türüne göre, konuda uzman, ziraat mühendisini belirleyerek görevlendirir.


(4) Tarla Bitkileri Tescil
Komitesi, en az yedi asıl üyenin mevcut olmasıyla toplanır. Toplantıda;


a) Sadece asıl üyeler oy
kullanabilir. Danışman olarak davet edilenler görüşmelere katılabilir ancak oy
kullanamazlar.


b) Her toplantıda asıl üyeler
arasından bir başkan seçilir. Toplantının yazmanlığı TTSM tarafından yürütülür.


c) TTSM toplantıda çeşitle ilgili
raporları sözlü olarak takdim eder. Toplantıda, başvuru sahibi çeşitle ilgili
açıklamalarda bulunabilir. Oylama sırasında başvuru sahibi dâhil olmak üzere
toplantı salonunda komite üyeleri dışında hiç kimse bulunmaz.


ç) Tescil kararı, toplantıya
katılan asıl üyelerin üçte ikisinin olumlu oyu ile alınır. Toplantıda çeşitler
ayrı ayrı oylanır. Çeşide, 10 uncu maddede belirtilen esaslar
dâhilinde bir isim verilir ve çeşit bu isimle tescil edilir.


d) Görüşülüp eksiklikleri nedeniyle
tescili veya üretim izni reddedilen bir çeşidin sahibi, aynı oturumda karara
itiraz ettiği takdirde, itiraz dikkate alınır. Tarla Bitkileri Tescil Komitesi
eksikliğin telafi edilemeyeceğine karar verirse bu çeşitler için eksikliklerin
giderilmesinden sonra, yeniden başvuru yapılmak şartıyla yazlık denemeler için
Mart ve/veya Nisan, kışlık denemeler için Eylül aylarında yapılacak Tarla
Bitkileri Tescil Komitesinde yeniden görüşülebilir. Bu toplantı sonucunda
alınan karar kesinlik kazanır.


e) Tarla Bitkileri Tescil
Komitesi tarafından görüşülerek tescil edilmeyen çeşitler, FYD testleri
sonuçları olumlu ise, toplantı tarihinden itibaren otuz gün içinde başvuru
sahibi tarafından talep edilmesi durumunda, TTSM tarafından her yıl yayımlanan
Alt Listeye alınırlar.


f) Toplantının her oturumu için
bir protokol düzenlenir. Çeşidin tescil edilip edilmediğine dair alınan
kararlar, nedenleri ile birlikte bu protokolde yer alır.


g) Tarla Bitkileri Tescil
Komitesince alınan kararlar TTSM tarafından ilgili kuruluşlara ve başvuru
sahiplerine bildirilir.


ğ) Tarla Bitkileri Tescil
Komitesi tarafından görüşülerek tescil edilmeyen çeşitler için yeniden yapılan
başvuru öncesi denemeleri sonucunda ekonomik değer ifade eden yeni bir
özelliğinin ortaya çıkması halinde tescil isteği ile TTSM’ye bir kez
daha başvurulabilir.


(5) Tarla Bitkileri Tescil
Komitesi, tescil raporu sunulan çeşitlerden, farklı, yeknesak, durulmuş olduğu,
ekonomik değeri olan bir veya birkaç karakter itibarıyla TDÖ’deki standart
çeşitler ortalamasına eşdeğer veya üstünlük gösterdiği belirlenen çeşidi bütün
yönleriyle birlikte değerlendirir. Değerlendirmede; verim, erkencilik,
hastalık ve zararlılara, depo ve nakliyeye dayanıklılık, fabrikasyona ve
mekanizasyona elverişlilik, iç ve dış pazarlarda aranan kalite standartlarına
uygunluk gibi her bitki türüne ait teknik talimatlarda ayrıntıları verilen
hususlar ekonomik değer olarak kabul edilir. Değerlendirme sonucunda uygun
görülen çeşit adayları Tarla Bitkileri Tescil Komitesi tarafından tescil
edilir.


Tarla bitkilerinde üretim izni
verilmesi esasları


MADDE 22- (1) Tarla
bitkileri türlerinde üretim izni, Tarla Bitkileri Tescil Komitesi tarafından
değerlendirilerek verilir.


(2) Bir çeşide üretim izni
aşağıdaki esaslar dâhilinde verilir:


a) Başvuru sahibi
tarafından TTSM’ye yapılan tescil başvurusunun kabul edilmiş olması
gerekir.


b) Başvuru, kayıt başvuru
dilekçesinde belirtilen üretim izni talebi ve 5 inci maddenin birinci
fıkrasında belirtilen belgelerin dijital kopyası ile yapılır.


c) Tohumluk üretici kuruluşlar,
başvuru öncesi denemelerini kendisi araştırma kuruluşu değilse bir araştırma
kuruluşuna yaptırır.


ç) Üretim izni başvurusu yapılan
çeşitler, başvuru sahibi tarafından Tarla Bitkileri Tescil Komitesine sözlü ve
görsel olarak takdim edilir.


d) Tarla bitkisi türlerine ait
çeşitlere tescil denemeleri süresince üretim izni verilir. Tescil deneme
sonuçları olumsuz olan çeşitlerin üretim izinleri sona erer.


e) Üretim izni verilen çeşidin
isimlendirilmesi 10 uncu maddeye göre yapılır.


f) Çeşidin 14 üncü maddenin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir çeşit olması halinde, Çeşit Özellik
Belgesi bulunan yurt dışı tescilli ebeveyn hatlar için tescil başvurusu
yapılır. Bu hatlar, Tarla Bitkileri Tescil Komitesinde görüşülerek tescil
edilir.


g) Üretim izni almış bir çeşide,
ikinci kez üretim izni verilmez.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Sebze ve Süs
Bitkileri Türlerine Ait Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması


Sebze türleri listesi


MADDE 23- (1) Kayıt
altına alınabilecek sebze türleri listesi Genel Müdürlükçe yayımlanır.


Sebze türlerinde başvuru


MADDE 24- (1) 5 inci
maddenin birinci fıkrasının (b) bendi, sebze türlerinde, aşağıdaki bilgi ve
belgelerden oluşur:


a) Çeşit, yurt içinde veya yurt
dışında tescil edilmemiş veya FYD testleri UPOV kurallarına göre yapılmayan bir
ülkede tescil edilmiş ise veya (b) bendi kapsamında olmasına rağmen çeşit
özellik belgesi temin edilemiyor veya başvuru sahibinin isteği doğrultusunda
ülkemizde FYD testlerine alınması isteniyor ise;


1) Teknik soru anketi,


2) Başvuru formu,


3) Yetki belgesi,


4) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,


5) Çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve diğer belgeler,


başvuru dosyasında yer alır.


b) FYD testleri UPOV kurallarına
uygun olarak yapılmış ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşit ise;


1) Çeşit Özellik Belgesi,


2) Başvuru formu,


3) Yetki belgesi,


4) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,


5) Çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve diğer belgeler,


   başvuru dosyasında
yer alır.


(2) Sebze türlerinde, tescil ve
üretim izni başvuru zamanları ve toplantı tarihleri aşağıda belirtilmiştir:


a) Tescil deneme başvuruları
Şubat, Mayıs, Ekim aylarında.


b) Tescil ve üretim izni
başvuruları Şubat, Mayıs, Ekim aylarının ilk beş iş gününde.


c) Tescil komite ve üretim izni
toplantıları Şubat, Mayıs, Ekim aylarının son haftasında.


(3) Birinci fıkranın (b) bendi
kapsamındaki yurt dışında kayıtlı çeşitlerde, tescil başvurusu ve toplantısı
Şubat, Mayıs ve Ekim aylarında yapılır.


Sebze türlerinde çeşit tescil
denemeleri


MADDE 25- (1) Sebze
türlerinde FYD, en az bir lokasyonda iki yetiştirme sezonu kurulur.


(2) 24 üncü maddenin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamındaki çeşitler TTSM tarafından veya TTSM
koordinatörlüğünde kurulan FYD’ye göre değerlendirilir.


(3) İki yetiştirme sezonundaki
sonuçlara göre FYD’de farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit
edilen çeşit adayları hakkında Tescil Raporu hazırlanır.


(4) Birinci veya ikinci
yetiştirme sezonunda FYD’de çeşide ait herhangi bir problem ortaya
çıkması durumunda, FYD üçüncü yetiştirme sezonunda da devam eder. FYD’de başarısız
olan çeşit adaylarının tescil işlemleri sonlandırılır. Bu durum başvuru
sahibine yazılı olarak bildirilir.


Sebze Tescil Komitesinin
kuruluş ve çalışma esasları


MADDE 26- (1) TTSM
hazırladığı raporları, her yıl Şubat, Mayıs ve Ekim aylarında Sebze Tescil
Komitesine katılacak üyelerinin bulunduğu kuruluşlara dijital olarak elektronik
ortamda gönderir.


(2) Sebze Tescil Komitesi; Genel
Müdürlük, ilgili Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Ziraat Fakültesinin ilgili
bölümünden birer, Türkiye Tohumcular Birliğinden iki temsilci ile TTSM’den iki
konu uzmanı olmak üzere yedi kişiden oluşur. Tohumculuk konusunda faaliyet
gösteren herhangi bir özel sektör kuruluşu ile ticari ilişkisi bulunan ve/veya
danışmanlık yapan kişiler Komite üyesi olamaz.


(3)  Sebze Tescil
Komitesinin çalışma esasları aşağıda belirtilmiştir:


a) Başvuru sahibi toplantıya
davet edilir.


b) Her toplantıda üyeler
arasından bir Başkan seçilir. Toplantının yazmanlığı TTSM tarafından yürütülür.


c) TTSM temsilcisi toplantıda
çeşitle ilgili raporu sözlü olarak takdim eder. Toplantıda başvuru sahibi de
çeşitle ilgili açıklamalarda bulunabilir. Oylama sırasında başvuru sahibi dâhil
olmak üzere toplantı salonunda Sebze Tescil Komitesi üyeleri dışında kimse
bulunmaz.


ç) Sebze Tescil Komitesi en az
beş asıl üyenin mevcut olmasıyla toplanır. Tescil kararı, toplantıya katılan
asıl üyelerin üçte ikisinin olumlu oyu ile alınır. Toplantıda çeşitler
ayrı ayrı oylanır. Sebze Tescil Komitesi, Tescil raporu sunulan
çeşitlerden, mevcutlardan farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen
çeşidi kayıt altına alır. Çeşide, 10 uncu maddede belirtilen esaslar dâhilinde
bir isim verilir ve çeşit bu isimle kayıt altına alınır. Kayıt altına alınan
çeşitler, sebze çeşit listesinde her yıl yayımlanır.


d) Sebze Tescil Komitesince
alınan kararlar TTSM tarafından ilgili kuruluşlara ve başvuru sahiplerine
bildirilir.


e) Sebze Tescil Komitesinde
görüşülüp eksiklikleri nedeniyle tescili veya üretim izni reddedilen bir
çeşidin sahibi, aynı oturumda karara itiraz ettiği takdirde itiraz dikkate
alınır. Sebze Tescil Komitesi, itiraza neden olan eksikliklerin
giderilebileceğine karar verirse yeniden başvuru yapılmak şartıyla sonraki
toplantılarda görüşülebilir.


Sebze türlerinde üretim izni
esasları


MADDE 27- (1) Sebze
çeşitlerine üretim izni, Sebze Tescil Komitesi tarafından verilir.


(2) Bir çeşide üretim izni
aşağıdaki esaslar dâhilinde verilir:


a) Başvuru sahibi
tarafından TTSM’ye yapılan tescil başvurusunun kabul edilmesi
gerekir.


b) Başvuru, kayıt başvuru
dilekçesinde belirtilen üretim izni talebi ve 5 inci maddenin birinci
fıkrasında belirtilen üç ana bölümdeki belgelerin dijital kopyası ile yapılır.
Çeşide ait belgelerin asılları tescil dosyasında bulunur.


c)  24 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sebze çeşitlerine Tescil denemeleri
süresince üretim izni verilir. Tescil deneme sonuçları olumsuz olan çeşitlerin
üretim izinleri sona erer. 24 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamındaki çeşitler için, TTSM’ye sadece tescil başvurusunda
bulunulur.


ç) Üretim izni başvurusu yapılan
çeşitler, başvuru sahibi tarafından Sebze Tescil Komitesine sözlü ve görsel
olarak takdim edilir.


d) Üretim izni verilen çeşidin
isimlendirilmesi 10 uncu maddeye göre yapılır.


e) Üretim izni almış bir çeşide
ikinci kez üretim izni verilmez.


Süs bitkilerinin kayıt altına
alınması


MADDE 28- (1) Talep
edilmesi halinde kayıt altına alınması amacıyla başvurusu yapılan süs bitkisi
türleri, sebze türleri için belirlenen hükümlere göre kayıt altına alınır.


(2) Süs bitkisi türleri için
oluşturulacak Süs Bitkileri Tescil Komitesinde; Genel Müdürlükten bir, kamu
tarımsal araştırma kuruluşlarından bir, TTSM’den iki, ziraat
fakültesinden bir, Türkiye Tohumcular Birliğinden iki temsilci bulunur.


(3) Süs bitkilerinde FYD en az
bir lokasyon ve iki yetiştirme sezonu yapılır.


(4) Kayıt altına alınan süs
bitkileri, Süs Bitkileri Çeşit Listesinde yayımlanır.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Meyve ve Asma
Türlerine Ait Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması


Meyve ve asma tür listesi


MADDE 29- (1) Kayıt
altına alınabilecek meyve ve asma türlerinin listesi Genel Müdürlükçe
yayımlanır.


Meyve ve asma türlerinin kayıt
altına alınması


MADDE 30- (1) Başvuru
sahibi, teknik soru anketinin ve diğer belgelerin yer aldığı başvuru dosyası
ile TTSM’ye başvurur. Fidan üretici kuruluşlar kayıt ettirme
yetkisini aldıkları çeşitlerin teknik soru anketini, çeşidin ıslahçısından
temin ederler.


(2) Tescil denemelerinin yürütüleceği
deneme alanı başvuru sahibi tarafından sağlanır.  Deneme alanı ile
ilgili gerekli koşullarda ve FYD testleri deneme tekniği ile ilgili hususlarda
meyve-asma türleri teknik talimatı esas alınır. Kurulu denemenin tescil
denemesi olarak değerlendirilmesi için gerekli şartları sağladığını beyan
etmesi ile başvuru sahibi tescil başvurusunda bulunur. Konu uzmanının gözlem
için denemeyi ilk ziyaret ettiğinde koşulları sağlamadığını belirlemesi
durumunda, tescil deneme alanının uygun olmadığını rapor ederek tescil başvuru
dosyasını başvuru sahibine iade eder. Bu çeşitlere ait üretim izni sona erer.
Bu kapsama giren çeşit adayları için yeniden tescil ve üretim izni başvurusu
yapılabilir. Deneme alanı ile ilgili herhangi bir olumsuzluk olmaması durumunda
TTSM denemeyi başvuru sahibi ile işbirliği içinde yürütür.


(3) 5 inci maddenin onuncu
fıkrasına göre başvurusu yapılan meyve ve asma türlerine ait çeşitlerde de FYD
testlerinin doğrulanması ikinci fıkrada belirtilen esaslara göre yapılır.


(4) 5 inci maddenin birinci
fıkrasının (b) bendi meyve ve asma türlerinde, aşağıdaki bilgi ve belgelerden
oluşur:


a) Çeşit, yurt içinde veya yurt
dışında tescil edilmemiş veya FYD testleri UPOV kurallarına göre yapılmayan bir
ülkede tescil edilmiş ise veya (b) bendi kapsamında olmasına rağmen çeşit
özellik belgesi temin edilemiyor veya başvuru sahibinin isteği doğrultusunda
ülkemizde FYD testlerine alınması isteniyor ise;


1) Detaylı adres bilgilerini
içeren deneme yeri krokisi ve bitki dikim tarihi, dikim mesafesi ve kullanılan
anaç bilgilerini içeren dikim planı,


2) Teknik soru anketi,


3) Başvuru formu,


4) Yetki belgesi,


5) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,


6) Çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve diğer belgeler,


başvuru dosyasında yer alır.


b) FYD testleri UPOV kurallarına
uygun olarak yapılmış ve UPOV üyesi bir ülkede tescil edilmiş çeşit ise;


1) Çeşit Özellik Belgesi,


2) Yetki belgesi,


3) Başvuru formu,


4) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri,


5) Çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraf ve diğer belgeler,


başvuru dosyasında yer alır.


(5) Meyve ve asma türlerinde;


a) Tescil başvuruları Şubat ve
Ekim aylarında,


b) Üretim izni başvurusu Şubat ve
Ekim aylarının ilk beş iş gününde,


c) Tescil ve üretim izni
toplantısı Şubat ve Ekim aylarının son haftasında,


ç) Dördüncü fıkranın (b) bendi
kapsamındaki yurt dışında kayıtlı çeşitlerde, tescil başvurusu ve toplantıları
Şubat ve Ekim aylarında,


yapılır.


Meyve ve asma tescil denemelerinin
değerlendirilmesi


MADDE 31- (1) Meyve
ve asma türlerinde FYD, en az bir lokasyonda iki ürün yılı kurulur.


(2) İki ürün yılındaki sonuçlara
göre FYD’de farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu tespit edilen çeşit
adayları hakkında tescil raporu hazırlanır.


(3) Birinci veya ikinci ürün
yılında FYD’de çeşide ait herhangi bir problem ortaya çıkması
durumunda, FYD üçüncü ürün yılında da devam eder. FYD’de başarısız
olan çeşit adaylarının tescil işlemleri sonlandırılır. Bu durum başvuru
sahibine yazılı olarak bildirilir. FYD’de başarısız olan çeşitlerin
üretim izinleri sona erer.


Meyve ve Asma Tescil
Komitesinin kuruluş ve çalışma esasları


MADDE 32- (1) TTSM,
hazırladığı raporları, her yıl Şubat ve Ekim aylarında Meyve ve Asma Tescil
Komitesine katılacak üyelerinin bulunduğu kuruluşlara, dijital olarak
elektronik ortamda gönderir. Meyve ve Asma Tescil Komitesinin çalışma esasları
şunlardır:


a) Başvuru sahibi toplantıya
davet edilir.


b) Her toplantıda üyeler
arasından bir başkan seçilir. Toplantının yazmanlığı, TTSM tarafından
yürütülür.


c) TTSM toplantıda çeşitle ilgili
raporu sözlü olarak takdim eder. Toplantıda başvuru sahibi çeşitle ilgili
açıklamalarda bulunabilir. Oylama sırasında başvuru sahibi dâhil olmak üzere
toplantı salonunda Meyve ve Asma Tescil Komitesi üyeleri dışında hiç kimse
bulunmaz.


ç) Meyve ve Asma Tescil
Komitesinde görüşülüp eksiklikleri nedeniyle tescili veya üretim izni
reddedilen bir çeşidin sahibi, aynı oturumda karara itiraz ettiği takdirde,
itiraz dikkate alınır. Meyve ve Asma Tescil Komitesi itiraza neden olan
eksikliklerin giderilebileceğine karar verirse yeniden başvuru yapılmak
şartıyla sonraki toplantılarda görüşülebilir.


d) Meyve ve Asma Tescil Komitesi
en az beş asıl üyenin mevcut olmasıyla toplanır. Tescil kararı, toplantıya
katılan asıl üyelerin üçte ikisinin olumlu oyu ile alınır. Toplantıda çeşitler
ayrı ayrı oylanır. Çeşide, 10 uncu maddede belirtilen esaslar
dâhilinde bir isim verilir ve çeşit bu isimle tescil edilir.


e) Meyve ve Asma Tescil Komitesi,
tescil edilmesi istenen çeşitlerden, mevcutlardan farklı, yeknesak ve durulmuş
olduğu tespit edilen çeşidi tescil eder.


f) Kayıt altına alınan çeşitler
Meyve ve Asma Çeşit Listesinde her yıl yayımlanır.


g) Meyve ve Asma Tescil
Komitesince alınan kararlar TTSM tarafından ilgili kuruluşlara ve başvuru
sahiplerine bildirilir.


(2) Meyve ve Asma Tescil
Komitesi; Genel Müdürlükten bir, kamu tarımsal araştırma kuruluşlarından
bir, TTSM’den iki, ziraat fakültesinden bir, Türkiye Tohumcular
Birliğinden iki temsilciden oluşur. Meyve ve asma türleri konusunda faaliyet
gösteren herhangi bir özel sektör kuruluşu ile ticari ilişkisi bulunan ve/veya
danışmanlık yapan kişiler Komite üyesi olamaz.


Meyve ve asma türlerinde
üretim izni esasları


MADDE 33- (1) Meyve
ve asma çeşit ve anaçlarına üretim izni, Meyve ve Asma Tescil Komitesi
tarafından verilir.


(2) Bir çeşide üretim izni
aşağıdaki esaslar dâhilinde verilir:


a) Başvuru sahibi
tarafından TTSM’ye yapılan tescil başvurusunun kabul edilmiş olması
gerekir.


b) Başvuru, kayıt başvuru
dilekçesinde belirtilen üretim izni talebi ve 5 inci maddenin birinci
fıkrasında belirtilen belgelerin dijital kopyası ile yapılır. Çeşide ait
belgelerin asılları tescil dosyasında bulunur.


c) Üretim izni başvurusu yapılan
çeşit, başvuru sahibi tarafından Meyve ve Asma Tescil Komitesine sözlü ve
görsel olarak takdim edilir.


ç) Meyve ve asma çeşitlerine
tescil denemeleri süresince sadece damızlık parsel kurulması amacıyla üretim
izni verilir. Tescil deneme sonuçları olumsuz olan çeşitlerin üretim izinleri
sona erer.


d) Üretim izni verilen çeşidin
isimlendirilmesi 10 uncu maddeye göre yapılır.


e) Üretim izni almış bir çeşide,
ikinci kez üretim izni verilmez.


ALTINCI BÖLÜM


Bitki Türlerine Ait
Çeşitlerin Listelenmesi


Kayıt listeleri


MADDE 34- (1) Bitki
çeşitleri;


a) Alt Liste,


b) Tarla Bitkileri Çeşit Listesi,


c) Sebze Çeşit Listesi,


ç) Meyve ve Asma Çeşit Listesi,


d) Süs Bitkileri Çeşit Listesi,


e) Tavsiye Listesi,


ile kayıt altına alınır.


(2) Bitki çeşitlerini kayıt
altına aldıran gerçek veya tüzel kişiler, çeşidin muhafazasından sorumludur.
Çeşidin muhafazasından birden fazla kişi veya kuruluşun sorumlu olduğu
durumlarda bu kişi veya kuruluşların isimleri TTSM tarafından kütükte muhafaza
edilir.


Alt Liste


MADDE 35- (1) Başvuru
sahibi Alt Listeye alınmış bir çeşit için sonraki yıllarda, TDÖ’ye tekrar
başvuramaz.


(2) Alt Listede kayıt altına
alınan çeşitlerin yurt içinde ticareti yapılamaz. Çeşitlerin listede kalış
süresi on yıldır. Alt Liste TTSM tarafından yayımlanır.


Tarla Bitkileri Çeşit Listesi


MADDE 36- (1) Tarla
Bitkileri Çeşit Listesi tarla bitkisi türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu
listedir. Tarla Bitkisi çeşitleri bu listeye ticaretinin ve tohumluk
üretimlerinin yapılabilmesi amacı ile alınır. 14 üncü madde kapsamında Tarla
Bitkileri Çeşit Listesine alınan çeşitlere ait ebeveyn hatlar, ait oldukları türlere
ait bölümün sonunda ayrı bir liste halinde yayımlanır. Daha önce kayıt altına
alınan bir hattın, bir başka başvuru sahibi tarafından listeye alınması talebi
ile başvuru yapılmışsa, bu hattın Çeşit Özellik Belgesinin TTSM kütüğünde
bulunması halinde ikinci bir kayıt yapılmaz. TTSM bu kapsamda aynı ismi taşıyan
iki ayrı başvurudaki hattın özellik belgelerinin farklı olması durumunda,
sonraki başvuruya ait hattı FYD testlerine alır. Hatlara ait kayıtlar saklı
tutulur ve herhangi bir şekilde açıklanmaz. Çeşitlere ait kayıtlar ve toplantı
tutanakları ücretini yatırmak suretiyle talep edenlere verilebilir.


(2) Üretim izni verilen çeşitler
TTSM internet sitesinde yayımlanarak her üretim izni toplantısı sonrasında
güncellenir. Bu çeşitler, Tarla Bitkileri Çeşit Listesinde yayımlanmış sayılır.


(3) Tarla Bitkileri Çeşit
Listesi, TTSM tarafından yayımlanır.


Sebze Çeşit Listesi


MADDE 37- (1) Sebze
Çeşit Listesi, sebze türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listedir. Sebze
çeşitleri bu listeye, standart tohumluk üretimi veya sertifikalı tohumluk
üretimleri ile ticaretinin yapılabilmesi amacı ile alınır. Sebze Çeşit Listesi
TTSM tarafından yayımlanır.


(2) Üretim izni verilen çeşitler
TTSM internet sitesinde yayımlanarak her üretim izni toplantısı sonrasında
güncellenir. Bu çeşitler Sebze Çeşit Listesinde yayımlanmış sayılır.


Meyve ve Asma Çeşit Listesi


MADDE 38- (1) Meyve
ve Asma Çeşit Listesi meyve türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listedir.
Meyve ve asma çeşitleri bu listeye çeşit ve anaçlara ait üretim materyalleri ve
fidanların sertifikalı üretimleri ile ticaretinin yapılabilmesi amacı ile
alınır. Meyve ve Asma Çeşit Listesi TTSM tarafından yayımlanır.


(2) Üretim izni verilen meyve ve
asma çeşitleri, TTSM internet sitesinde yayımlanarak her üretim izni toplantısı
sonrasında güncellenir. Üretim izni verilen çeşitler Meyve ve Asma Çeşit
Listesinde yayımlanmış sayılır.


Süs Bitkileri Çeşit Listesi


MADDE 39- (1) 28 inci
madde hükümlerine göre kayıt altına alınan süs bitkisi çeşitlerinin kayıtlı
olduğu listedir. Süs Bitkisi Çeşit Listesi TTSM tarafından yayımlanır.


(2) Üretim izni verilen süs
bitkisi çeşitleri, TTSM internet sitesinde yayımlanarak her üretim izni
toplantısı sonrasında güncellenir. Bu çeşitler Süs Bitkileri Çeşit Listesinde
yayımlanmış sayılır.


Tavsiye Listesi


MADDE 40- (1) Tavsiye
Listesi yayımlanma esasları Genel Müdürlük tarafından belirlenir.


Listeden çıkarma


MADDE 41- (1) Kayıt
listelerinde yer alan çeşitler aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde
listelerden çıkarılır:


a) Kayıt süresinin uzatılmamış
veya standart numunesi süresinde yenilenmemiş olması.


b) İncelemeler sonunda çeşidin
artık farklı, yeknesak ve durulmuş olmadığının kanıtlanması.


c) Başvuru sahibi tarafından
listeden çıkarılma talebinin olması.


ç) Türlerin ya da çeşitlerin
yetiştirilmesinde bitki sağlığı açısından zararlı olabileceği veya resmi
kurumlarca yapılan testlerle insan sağlığı ya da çevre için risk teşkil
edebileceğinin tespit edilmesi.


Listelerde olmayan türler


MADDE 42- (1)
Listelerde yer almayan türlere ait çeşitlerin kayıt altına alma işlemleri, bu
Yönetmelik hükümlerine göre TTSM tarafından teknik gerekliliklerin
tamamlanmasından sonra başlatılır.


YEDİNCİ BÖLÜM


Özel Sektör Tarımsal
Araştırma Kuruluşları Başvuru, Kuruluş ve Denetleme Esasları


Başvuruda istenen belgeler


MADDE 43- (1) Bitki
ıslahına ve/veya çeşit geliştirilmesine ilişkin araştırmalar üzerinde çalışmak
isteyen kuruluşlar, aşağıda belirtilen belgeleri içeren başvuru dosyası ile
Genel Müdürlüğe başvurur:


a) Faaliyet yürütmek istediği
bitki grubunun belirtildiği başvuru dilekçesi.


b) Kuruluşun; ticaret unvanını,
açık adresini, faaliyet konusunu, kuruluşu temsile yetkili kılınan
kişi/kişileri gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi veya Ticaret Sicil
Tasdiknamesi.


c) 46 ncı maddede
belirtilen yükümlülükleri yerine getireceğine dair örneği Bakanlık internet
sitesinde yayımlanan imzalı taahhütname.


ç) Üzerinde çalışacağı bitki
grubuna göre sahip olması gereken veya kiralanan; arazi, sera, laboratuvar,
depo, bina, alet, ekipman ve personel sayısı ile ilgili Bakanlıkça
belirlenen ve internet sitesinde ilan edilen şartları yerine getirmek.


d) Araştırmalarını, yürütecek
teknik personelden en az üçünün ziraat mühendisi olduğuna dair; e-Devlet
sistemi üzerinden alınmış barkodlu mezun belgesi veya onaylı
mezuniyet belgesi veya diplomanın onaylı örneği veya Yükseköğretim Kurulu
tarafından denkliği kabul edilen yurt dışındaki öğretim kurumlarından mezun
olanlar için ziraat mühendisi olduğuna dair diplomanın onaylı örneği.


e) İstihdam edilen ziraat
mühendislerinden en az birinin, bitki ıslahı konusunda deneyimini veya
eğitimini gösteren aşağıdaki belgelerden birine sahip olmak:


1) Bitki çeşitlerinin ıslahı
konusunda en az üç yıl bir araştırma kuruluşunda ıslahçı olarak çalışmış
olduğunu gösteren ilgili araştırma kuruluşundan alınmış onaylı belge.


2) Bakanlık veya Bakanlığın
yetkilendirdiği kuruluşların en az üç ay süreli teorik ve uygulamalı olarak
düzenlediği bitki ıslahı ile ilgili kursta başarılı olmuş olduğunu gösteren
belge.


3) Bitki ıslahı konusunda yüksek
lisans veya doktora yapmış olduğunu gösteren üniversiteden alınmış onaylı
belge.


f) Islahçı personelden en az biri
ile yapılmış en az bir yıllık iş sözleşmesi.


g) İstihdam edilen ziraat
mühendislerinin Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına ilişkin sigortalı hizmet
listesi veya sigortalı işe giriş bildirgesi.


ğ) Başvuru ücretinin ödendiğine
dair belge.


Başvurunun incelenmesi ve
yerinde tespit yapılması


MADDE 44- (1) Özel
sektör tarımsal araştırma kuruluşu başvurusunda bulunan kuruluşun başvuru
dosyası Genel Müdürlük tarafından incelenir. Başvuru dosyasında eksiklik tespit
edilmesi halinde, eksikliğin giderilmesi için belirli bir süre verilir. Verilen
süre içinde eksikliğini gideremeyen kuruluşun başvurusu kabul edilmez.
Başvurusu kabul edilen kuruluşlara 43 üncü maddede sayılan gerekliliklerin
yerinde tespitini yapmak amacıyla Genel Müdürlük tarafından İnceleme Komisyonu
görevlendirilir.


(2) İnceleme Komisyonu; Genel
Müdürlükten bir, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne bağlı
Araştırma Enstitüsünden bir ve kuruluşun bulunduğu il tarım ve orman
müdürlüğünden bir temsilciden oluşur.


(3) İnceleme Komisyonuna davet
edilen kuruluşlar, davet yazısını aldıktan sonra, başvuran kuruluşun çalışma
konusuna göre, konu uzmanı bir ziraat mühendisinin komisyona iştirakini sağlar.


(4) İnceleme komisyonunun çalışma
esasları şunlardır:


a) İnceleme komisyonu üye tam
sayısı ile toplanır. Kararlarını oybirliği ile alır. Oybirliği sağlanamadığı
takdirde olumsuz görüş belirten üye/üyeler gerekçelerini raporda detaylı olarak
belirtir.


b) İnceleme komisyonunun üyeleri
arasından bir başkan seçilir. Yazmanlık Genel Müdürlükten katılan üye
tarafından yapılır.


c) İnceleme Komisyonu, kuruluşun
43 üncü maddede belirtilen şartları taşıyıp taşımadığını yerinde yapacağı
incelemeyle tespit ederek hazırlayacağı raporu Genel Müdürlüğe sunar.


(5) Genel Müdürlük İnceleme
Komisyonunun raporuna istinaden başvuruyu onaylar veya reddeder.


(6) İnceleme Komisyonunun
hazırlamış olduğu raporda tespit ettiği eksiklikler için kuruluşa süre vermesi
durumunda kuruluş verilen süre içinde eksikliklerin giderildiğini Genel
Müdürlüğe bildirir. Genel Müdürlük eksikliklerin giderildiğinin tespiti amacıyla
İnceleme Komisyonunu veya kuruluşun bulunduğu il tarım ve orman müdürlüğünü
görevlendirebilir. Eksikliklerin giderilip giderilmediği yerinde tespit
edilerek Genel Müdürlüğe bildirilir. Genel Müdürlük süresi içinde
eksikliklerini gideremeyen kuruluşun başvurusunu reddeder.


Özel sektör tarımsal araştırma
kuruluşunun tescil edilmesi


MADDE 45- (1)
İnceleme Komisyonunun raporu olumlu veya verilen sürede eksikliğin giderildiği
tespit edilmiş ise kuruluşun başvurusunda belirttiği bitki grubuna ait
çeşitlerin ıslahı ve/veya geliştirilmesi konusunda Genel Müdürlük tarafından
yetkilendirilerek bir tescil belgesi düzenlenir.


(2) Özel sektör tarımsal
araştırma kuruluşu olarak tescil edilen kuruluşun diğer bir kuruluşla
birleşmesi halinde 43 üncü maddede belirtilen şartlarla tekrar Genel Müdürlüğe
başvurur. Genel Müdürlük 44 üncü maddede belirtilen şekilde tespit işlemleri
neticesinde kuruluşu tescil eder.


(3) Özel sektör tarımsal
araştırma kuruluşu olarak tescil edilen kuruluş, çalışma konusunun kapsamında
bitki grupları itibarıyla değişiklik yapmak isterse veya tescil esnasında beyan
edilen bilgilerde herhangi bir değişiklik olması durumunda, Genel Müdürlüğe
değişiklik talebi ile müracaat eder. Genel Müdürlük, kuruluşun sunduğu
belgeleri inceler. Sunulan belgelerin uygun görülmesi halinde talep onaylanır.
Sunulan belgeler yeterli görülmezse Genel Müdürlük değişiklik kapsamında tespit
işlemi yapması için kuruluşun bulunduğu İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü veya
İnceleme Komisyonunu görevlendirebilir. Yapılan incelemenin uygun olması
halinde Genel Müdürlük tarafından tescil belgesi yeniden düzenlenir.


Özel sektör tarımsal araştırma
kuruluşlarının yükümlülükleri


MADDE 46- (1) Özel
sektör tarımsal araştırma kuruluşu olarak tescil edilen kuruluş, aşağıdaki
hususları yerine getirmekle yükümlüdür:


a) Tesciline esas şartları
korumak ve devam ettirmek, değişen şartları bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe
bildirmek.


b) Tarla, sebze, meyve ve asma
türlerinde tescil amacıyla kurmuş olduğu denemelerin planını ve yerini TTSM’ye bildirmek.


c) Bakanlık tarafından davet
edilecekleri toplantılara katılmak ve istenen bilgi ve belgeleri süresi içinde
bildirmek.


ç) Teknik personelin
çalıştırıldığına dair Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarını her yılın sonunda
Genel Müdürlüğe bildirmek.


d) Bitki Islahçıları Alt
Birliğine üye olmak.


e) Araştırmalarıyla ilgili yıllık
çalışmalarını, Bakanlık internet sitesinde yayımlanan Özel Sektör Tarımsal
Araştırma Kuruluşu Bilgi Formunu her yılın sonunda Genel Müdürlüğe bildirmek.


(2) Bu madde kapsamında yer alan
yükümlülükleri yerine getirmeyen kuruluşlara 47 nci maddenin üçüncü
fıkrası hükmü uygulanır.


Özel sektör tarımsal araştırma
kuruluşlarının denetimi


MADDE 47- (1) Özel
sektör tarımsal araştırma kuruluşu olarak tescil edilen kuruluşlar, İnceleme
Komisyonu tarafından 43 üncü ve 46 ncı maddelerde belirtilen şartları
devam ettirip ettirmediğini kontrol etmek amacıyla yerinde denetlenir.


(2) Yerinde denetimler örnekleme
metoduna göre Genel Müdürlükçe planlanır. Genel Müdürlük gerekli durumlarda
ilave denetim yapabilir.


(3) Denetim sonucunda tespit
edilen eksiklikler Genel Müdürlük tarafından kuruluşa bildirilir. Eksikliklerin
giderilmesi için en fazla üç ay süre verilir. Kuruluş verilen süre içinde
eksiklikleri giderip gidermediğini Genel Müdürlüğe bildirir. Genel Müdürlük
eksikliklerin giderildiğinin tespit edilmesi amacıyla İnceleme Komisyonunu veya
kuruluşun bulunduğu İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü görevlendirebilir. Genel
Müdürlük süresi içinde eksikliklerini gideremeyen kuruluşun yetkisini iptal
eder.


SEKİZİNCİ BÖLÜM


Çeşitli ve Son
Hükümler


Ücretler


MADDE 48- (1) Kayıt
altına alma iş ve işlemlerine ait ücretler her yıl mali yılın başından önce
Bakanlık tarafından ilan edilir.


(2) Kayıt altına alma iş ve
işlemlerine ait ücretler aşağıda belirtilmiştir:


a) Başvuru inceleme ücreti.


b) Tescil ücretleri.


1) Deneme ücreti; FYD test
ücreti, TDÖ deneme ücreti, Teknolojik analiz ücreti,


2) Kayıt ücreti.


c) Üretim izni ücreti.


ç) Belgelendirme ücreti.


d) Yayın ücreti.


e) Çeşit özellik belgesi talebi
ücreti.


f) Kayıt süresi uzatma ücreti.


(3) Ücretler, 31/1/2015 tarihli
ve 29253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, TTSM
Döner Sermaye İşletmesinin ilgili hesabına peşin olarak yatırılır.


(4) Özel Sektör Tarımsal
Araştırma Kuruluşuna ait ücretler Bakanlık tarafından ilan edilir. Bu ücretler
Bakanlık Merkez Döner Sermaye İşletmesinin ilgili hesabına peşin olarak
yatırılır.


Sorumluluk


MADDE 49- (1) Bitki
çeşitleri, morfolojik, biyolojik ve tarımsal özelliklerinin belirli çevrelerde
tespiti ile kayıt altına alınırlar. Üretim aşamasında iklim, toprak gibi
değişebilen çevresel faktörler sebebi ile kayıt altına alınma gerekçelerinden
farklı sonuçların ortaya çıkmasından başvuru sahibi sorumludur.


(2) Kayıt başvurusu için sunulan
bilgi ve belgeler başvuru sahibi sorumluluğundadır.


Çeşit kayıt devri


MADDE 50- (1) Çeşidi
ıslah eden kişi veya kuruluş kayıt altına aldırdıkları çeşitleri yetki süresi
bittikten sonra yeni bir yetki belgesi ile başka bir kişi veya kuruluşa
devredebilir ya da önceki yetki belgesini feshederek kendi adına kayıt
yaptırabilirler fakat yurt dışındaki kişi veya kuruluşlar kendi adına çeşit
kaydı yapamaz.


(2) Serbest çeşitlerde başvuru
sahibi tarafından çeşit devri işlemi yapılabilir.


(3) Beyanname verildikten sonra
çeşit devir işlemleri kabul edilmez.


Başvuru alma


MADDE 51- (1) Bu
Yönetmelik kapsamında yapılacak başvurular, ıslak veya elektronik imza ile imzalanarak
doldurulan bilgi ve belgelerden oluşan eklerle, fiziki olarak veya elektronik
ortamda yapılır.


(2) Bakanlık tarafından
elektronik başvuru sistemine geçilmesi durumunda sistem üzerinden alınan
başvuru belgeleri asılları ile eşdeğer kabul edilir. Başvuru sonrasında tespit
edilen eksiklikler ile elektronik ortamdan temin edilemeyen bilgi ve belgeler,
yurt dışı kuruluşlardan alınması gereken asıl belgeler ile gerekli görülmesi
halinde başvuru belgelerinin asılları veya yetkili otoritelerce onaylanmış
suretlerinin ıslak imzalıları başvuruda bulunan kuruluştan veya başvuru
sahibinden istenir.


(3) Bu Yönetmelik kapsamında
yapılacak bildirimler ve davet yazıları, Elektronik Belge Yönetim Sistemi
(EBYS) veya Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresi üzerinden gönderilir.


Uluslararası İkili Antlaşmalar


MADDE 52- (1)
Uluslararası ikili antlaşmalar kapsamında Ülkemizde sadece FYD testleri
yapılarak kayıt altına alınan türlerde, UPOV üyesi bir ülkede ve UPOV
kurallarına göre FYD testleri yapılarak tescil edilmiş çeşitler için yapılacak
başvurularda aşağıdaki belgeler aranır ve ilgili Komitelerinde
değerlendirilerek kayıt altına alınır:


a) Başvuru formu.


b) Çeşit Özellik Belgesi.


c) Çeşidin morfolojik
özelliklerini tanımlayıcı fotoğraflar ve benzeri dokümanları.


ç) Yabancı dildeki belgelerin
yeminli tercüme bürosundan onaylı tercümeleri.


d) Yetki belgesi.


(2) Birinci fıkra kapsamındaki
yurt dışında kayıtlı çeşitlerde, tescil başvurusu ve toplantıları ilgili bitki
türüne ait üretim izni dönemlerinde yapılır.


Düzenleme yetkisi


MADDE 53- (1)
Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere alt düzenleyici işlemler
yapabilir.


Yürürlükten kaldırılan
yönetmelik


MADDE 54- (1) 13/1/2008 tarihli
ve 26755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına
Alınması Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.


Tür Listesi


GEÇİCİ MADDE 1- (1)
Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde Genel Müdürlük TDÖ
yapılacak bitki türleri listesini yayımlar. Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden
önce TDÖ denemelerine alınmış ancak TDÖ yapılacak tür listesinde bulunmayan
bitki türleri FYD denemelerine göre kayıt altına alınır. Başvuru sahipleri
tarafından ödenmiş TDÖ deneme ücretleri çeşit adayının TDÖ işlemleri başlamışsa
iade edilmez. TDÖ denemeleri ile ilgili hiçbir işlem yapılmamış ise TDÖ deneme
ücretleri başvuru sahibine iade edilir.


Geçiş süreci


GEÇİCİ MADDE 2- (1)
Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yapılan başvurulara ilişkin işlemler, 54
üncü madde ile yürürlükten kaldırılan Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması
Yönetmeliği kapsamında yürütülür.


(2) Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinden önce üretim izni alan çeşitlerin izin süresi, tescil denemeleri
tamamlanıncaya kadar devam eder.


Özel Sektör Tarımsal Araştırma
Kuruluşlarında geçiş süreci


GEÇİCİ MADDE 3- (1)
Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce tescil edilmiş özel sektör tarımsal
araştırma kuruluşları, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl
içinde 43 üncü maddede belirtilen şartları sağlamak zorundadır. Bir yıllık
geçiş süresinin bitiminde 43 üncü maddede belirtilen şartları yerine getirmeyen
kuruluşlar için denetim kuralları uygulanır.


Yürürlük


MADDE 55- (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 56- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.