Bireysel Emeklilik Sisteminde Kısmen Ödeme Hakkında Yönetmelik

BİREYSEL EMEKLİLİK
SİSTEMİNDE KISMEN


ÖDEME HAKKINDA
YÖNETMELİK


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, bireysel emeklilik sisteminde kısmen ödeme hakkının kullanımına
ilişkin temel esaslar ile tarafların hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesidir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu
Yönetmelik, bireysel emeklilik sistemindeki katılımcıların kısmen ödeme hakkını
kullanmak üzere yapacakları başvuruyu, başvurunun değerlendirilmesini, kısmen
ödeme alınabilecek halleri, kısmen ödeme ile ödenecek Devlet katkısının
hesaplanmasını ve ödenmesini, uygulanacak yaptırımları, emeklilik gözetim
merkezi ve emeklilik şirketlerinin kısmen ödeme sürecindeki görev ve
sorumluluklarını ve kısmen ödemeyle ilgili diğer hususları kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu
Yönetmelik, 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik
Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun 6 ncı maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu
Yönetmelikte geçen;


a) Bakanlık: Kurumun ilişkili
olduğu Bakanlığı,


b) Birikim: Devlet katkısı
hesabındaki tutarlar hariç, katılımcının bireysel emeklilik hesabında bulunan
toplam tutarı,


c) Devlet
katkısı: 31/12/2022 tarihli ve 32060 beşinci mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında
Yönetmelikte tanımlanan Devlet katkısını,


ç) Devlet katkısı hesabı:
Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmelikte tanımlanan
Devlet katkısı hesabını,


d) Elektronik iletişim aracı:
Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmelikte tanımlanan elektronik iletişim
aracını,


e) Emeklilik gözetim merkezi:
4632 sayılı Kanuna göre Kurum tarafından emeklilik gözetim merkezi olarak
görevlendirilen tüzel kişiyi,


f) Fon: Emeklilik yatırım fonunu,


g) Kanun: 4632 sayılı Bireysel
Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununu,


ğ) Katılımcı: Emeklilik
sözleşmesine göre ad ve hesabına şirket nezdinde bireysel emeklilik hesabı
açılan gerçek kişiyi,


h) Katkı payı: Emeklilik
sözleşmesine göre şirkete ödenen, giriş aidatı hariç, tasarrufa yönelik tutarı,


ı) Kurul: Sigortacılık ve Özel
Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,


i) Kurum: Sigortacılık ve Özel
Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,


j) Sözleşme: 4632 sayılı Kanunun
4 üncü maddesi kapsamında yapılan emeklilik sözleşmesini,


k) Şirket: 4632 sayılı Kanuna
göre kurulmuş emeklilik şirketini,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Kısmen Ödeme
Başvurusu ve Halleri


Kısmen ödeme başvurusu


MADDE 5- (1) Kısmen ödeme
hakkını en az beş yıl kullanmamış bir katılımcı, bu süre içinde, başvuru tarihi
itibarıyla geçerli olan aylık brüt asgari ücret tutarının en az beş katı kadar
katkı payı ödediği sözleşmesinden, bu Yönetmelikte belirlenen hal ve koşullarda
birikiminin yüzde ellisine kadar olan tutarın kısmen ödenmesi için şirkete
başvurabilir.


(2) Katılımcı, kısmen ödeme alma
hakkını, kısmen ödeme tarihinden itibaren üç yıl içinde; emeklilik, vefat veya
maluliyet halleri hariç, kısmen ödemeye konu sözleşmesini sistemden çıkış
işlemi ile sonlandırmayacağına dair taahhüt vermek şartıyla kullanabilir.
7 nci madde kapsamında yapılacak başvurularda ise bu süre dört yıl
olarak uygulanır. 


(3) Şirket, kısmen ödeme hakkını
kullanmak isteyen katılımcının başvurusunu yapabilmesini teminen kısmen
ödeme talep formunu, şirketin internet sitesinde katılımcı adına oluşturulan
güvenli sayfadan alabilmesi için gerekli altyapıyı hazırlar. Katılımcı,
eksiksiz olarak doldurduğu kısmen ödeme talep formunu; imzalayarak posta yoluyla
veya onaylayarak elektronik iletişim araçlarıyla şirkete ulaştırır. Şirket,
kısmen ödeme talep formundaki bilgilerin bu Yönetmeliğe uygunluğunu emeklilik
gözetim merkezi tarafından sağlanan altyapı üzerinden kontrol eder. Başvurunun
bu Yönetmelikte öngörülen şartları sağlamaması durumunda, katılımcı, başvuru
formunun şirkete ulaştığı tarihten itibaren üç iş günü içinde gerekçesiyle
bilgilendirilir. Başvurunun kabul edilmesi durumunda ise başvuru formunun
şirkete ulaştığı tarihten itibaren on iş günü içinde kısmen ödemeye konu tutar,
şirket tarafından katılımcının belirttiği hesaba ödenir. Katılımcının eğitim
amacıyla kısmen ödeme hakkını kullanması halinde ise bu tutar,
7 nci madde kapsamında, katılımcının yıllık gelir sigortası
yaptıracağı sigorta veya emeklilik şirketine ödenir.


(4) Katılımcının kısmen ödeme ile
talep ettiği tutar için satılması gerekli fon paylarına ilişkin son satım
talimatının verildiği tarih, kısmen ödeme tarihi olarak kabul edilir.


(5) İşveren grup emeklilik
sözleşmeleri, Kanunun ek 2 nci ve geçici 2 nci maddeleri
kapsamında kurulan sözleşmelere istinaden düzenlenen sertifikalar ile üzerinde
haciz veya rehin bulunan veya yürürlükte bulunan bir alacağın devri
sözleşmesine konu olan sözleşmeler için kısmen ödeme başvurusunda bulunulamaz.


(6) İkinci fıkra kapsamında
taahhüdü devam eden sözleşmeler veya bu sözleşmelerden kaynaklı
alacaklar 9/11/2012 tarihli ve 28462 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmeliğin 26/C maddesi
kapsamında devredilemez.


Evlilik veya konut alımı
halinde kısmen ödeme


MADDE 6- (1) En az
beş yıl yürürlükte olan bir sözleşmesi bulunan katılımcı, konut alımı veya
evlenme hallerinde bu sözleşmesinden kısmen ödeme başvurusunda bulunabilir. Bu
fıkrada sayılan hallerin her birinden, katılımcı bazında bir defaya mahsus
olmak üzere kısmen ödeme hakkı kullanılabilir.


(2) Konut alımı için kısmen ödeme
hakkından faydalanan katılımcı, başvuru tarihinden iki ay öncesine kadar veya
kısmen ödeme tarihinden itibaren iki ay içinde aldığı konutun, kendi adına en
az yüzde elli sahiplik payını gösteren kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş
tapu belgesinin bir nüshasını şirkete ibraz
eder.         


(3) Evlilik için kısmen ödeme
hakkından faydalanan katılımcı, başvuru tarihinden önceki iki ay içinde veya
kısmen ödeme tarihinden itibaren iki ay içinde evlendiğini gösteren e-Devlet
üzerinden alınmış nüfus kayıt örneğinin bir nüshasını şirkete ibraz
eder.    


(4) İkinci ve üçüncü fıkralarda
sayılan belgelerin kısmen ödeme başvurusu esnasında ibraz edilmemesi durumunda,
kısmen ödeme tutarının Devlet katkısı hesabındaki tutarın Kanunun ek 1 inci
maddesinde belirtilen Devlet katkısı hesaplamasına esas teşkil eden oranına
bölümünü aşan kısmı, ikinci ve üçüncü fıkralarda sayılan belgelerin kısmen
ödeme tarihinden itibaren iki ay içinde ibraz edilmesi durumunda Devlet katkısı
ödemesiyle birlikte ödenir.


Eğitim halinde kısmen ödeme


MADDE 7- (1) En az
beş yıl yürürlükte olan bir sözleşmesi bulunan katılımcı, başvuru tarihinde
yirmi bir yaşını aşmamış olmak koşuluyla Türkiye’de faaliyet gösteren
üniversitelerin herhangi bir örgün eğitim lisans programına kayıtlı olması
halinde bu sözleşmesinden kısmen ödeme başvurusunda bulunabilir. Bu madde
kapsamında kısmen ödeme hakkı, katılımcı bazında bir defaya mahsus
kullanılabilir.


(2) Eğitim için kısmen ödeme
hakkından faydalanacak katılımcı, e-Devlet üzerinden alınmış öğrenci belgesinin
bir nüshasını şirkete ibraz eder.


(3) Katılımcı, kısmen ödeme
hakkından aylık, üç aylık veya yıllık ödemeli ve dört yıl süreli yıllık gelir
sigortası ürünü almak suretiyle faydalanabilir. Sigorta veya emeklilik
şirketlerince katılımcının beklentisine, yaşına, alacağı kısmen ödeme tutarına
ve benzeri özelliklerine yönelik olarak hazırlanan yıllık gelir sigortası
teklifleri, emeklilik gözetim merkezi aracılığıyla katılımcının tercihine
sunulur.


(4) Katılımcının kısmen ödemeye
konu birikimi, kısmen ödeme başvurusunun kabul edilmesinden itibaren en geç on
iş günü içinde yıllık gelir sigortası poliçesi primi olarak katılımcının tercih
ettiği sigorta veya emeklilik şirketine tek seferde ödenir. 


Doğal afet halinde kısmen
ödeme


MADDE 8- (1) Genel
hayata etkili afet ilan edilen bölgelerde, afetten zarar gören katılımcılar,
doğal afetin meydana geldiği tarihi müteakip altı ay içinde kısmen ödeme
başvurusunda bulunabilir. Bu madde kapsamında katılımcı bazında bir defaya
mahsus ve doğal afetin meydana geldiği tarihten önceki en son hesaplanan
birikim tutarının yüzde ellisi ile sınırlı olmak üzere kısmen ödeme hakkı
kullanılabilir.


(2) Bu madde kapsamında kısmen
ödeme hakkından faydalanacak katılımcı, Kurum tarafından duyurulan belgenin bir
nüshasını şirkete ibraz eder.


(3) Bu madde uyarınca yapılan
başvurularda, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen süre ve birikim
sınırı şartları aranmaz.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Devlet Katkısı ve
Yaptırımlar


Devlet katkısı


MADDE 9- (1) Kısmen
ödeme alan katılımcının, Devlet katkısı ödemesi yapılacağı tarihte ilgili
sözleşmenin Devlet katkısı hesabında bulunan tutarla sınırlı olmak üzere
hesabından;


a) 6 ncı madde
kapsamındaki hallerde kısmen ödemeye konu tutarın yüzde yirmisi,


b) 7 nci ve 8 inci
maddeler kapsamındaki hallerde kısmen ödemeye konu tutarın yüzde yirmi beşi,


oranına karşılık gelen
miktardaki fon payının satım talimatı verilir ve fon paylarının nakde dönüştüğü
gün elde edilen nakit tutar Devlet katkısı hesabından çıkarılarak katılımcıya
kısmen ödeme tutarı ile birlikte ödenir.


(2) Devlet katkısı;


a) Belge ibrazının başvuru
sonrasında yapıldığı hallerde,


b) Eğitim halinde, katılımcının
yıllık gelir sigortası sözleşmesinin sonlanmasını müteakip sözleşmenin yersiz
kısmen ödemeye konu olmadığının belgelenmesi halinde,


belge ibraz tarihinden
itibaren on iş günü içinde ödenir.


(3) Kısmen ödeme hakkı kapsamında
katılımcıya fazla veya yersiz ödenen Devlet katkısı için Bireysel Emeklilik
Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmeliğin haksız Devlet katkısına dair
12 nci maddesi hükümleri kıyasen uygulanır.


Yersiz kısmen ödeme


MADDE 10- (1)
Katılımcı;


a) 6 ncı maddede yer
alan hâllerden birisi gerekçe gösterilerek gerçekleştirilen kısmen ödemeden
sonra, aynı maddede belirtilen sürelerin sonunda, söz konusu hâllerin
oluşmaması veya gerekli belgelerin ibraz edilmemesi,


b) 7 nci madde
kapsamında gerçekleştirilen kısmen ödeme ile kurulan yıllık gelir sigortası
sözleşmesinden ikraz kullanmadığına, sözleşmesini sonlandırmadığına veya
sözleşmesinin dört yıllık süresini değiştirmediğine dair yıllık gelir
sigortasının sona erdiği tarihi müteakip iki ay içinde belge ibraz etmemesi,


durumlarında kısmen ödeme
hakkını kullanmış sayılır ve katılımcıya ödenen kısmen ödeme tutarı yersiz
kısmen ödeme statüsünde kabul
edilir.              


(2) Şirket, katılımcıya ödenen
kısmen ödeme tutarının yersiz kısmen ödeme statüsünde kabul edildiği tarihi
müteakip bir ay içinde; katılımcının Devlet katkısı hesabındaki tutarla sınırlı
olmak kaydıyla, yersiz kısmen ödeme statüsündeki tutarın Kanunun ek 1 inci
maddesinde tanımlı Devlet katkısı hesaplamasına esas teşkil eden oranındaki
tutarına karşılık gelen miktardaki fon payının satım talimatını verir ve fon
paylarının nakde dönüştüğü gün elde edilen nakit tutarı, Devlet katkısı
hesabından çıkararak Bakanlık hesabına öder. Bu fıkranın uygulanmasına
ilişkin diğer hususlarda, Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında
Yönetmeliğin hak kazanılmayan Devlet katkısına dair 11 inci maddesi hükümleri
uygulanır.


Sistemde kalma taahhüdünün
yerine getirilmemesi


MADDE 11- (1) Şirket,
5 inci maddenin ikinci fıkrasında yer alan taahhüdünü yerine getirmeyen
katılımcıya kısmen ödeme hakkı kapsamında ödenen Devlet katkısı tutarını, 21/7/1953 tarihli
ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci
maddesinde belirtilen gecikme zammı oranına göre hesaplanan faiziyle birlikte
6183 sayılı Kanun hükümlerine göre katılımcıya ödenecek tutardan indirerek bağlı
bulunduğu vergi dairesine öder. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer
hususlarda, Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmeliğin
haksız Devlet katkısına dair 12 nci maddesi hükümleri kıyasen
uygulanır.         


(2) Şirket, 7 nci madde
kapsamında kısmen ödeme hakkını kullanan ve 5 inci maddenin ikinci fıkrasında
yer alan taahhüdünü yerine getirmeyen katılımcıya ödenen kısmen ödeme tutarının
Kanunun ek 1 inci maddesinde tanımlı Devlet katkısı hesaplamasına esas teşkil
eden oranına karşılık gelen kısmı, katılımcıya ödenecek tutardan indirerek
Bakanlık hesabına öder. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer hususlarda,
Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmeliğin hak
kazanılmayan Devlet katkısına dair 11 inci maddesi hükümleri uygulanır.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Çeşitli ve Son
Hükümler


Emeklilik gözetim merkezinin
görev ve sorumlulukları


MADDE 12- (1)
Emeklilik gözetim merkezi, şirketlerce kısmen ödemeye konu kontrollerin
yapılabilmesi amacıyla, katılımcı bazında;


a) Kısmen ödeme hakkının
kullanılma gerekçesi ve tarihini,   


b) Kısmen ödemeye konu birikim ve
Devlet katkısı tutarlarını,


c) Bir önceki kısmen ödeme
tarihinden itibaren yatırılan katkı payı tutarını,


ç) Sözleşme üzerinde taahhüt
bulunma durumunu,


takip eder ve şirketlerin bu
bilgileri sorgulayabileceği bir altyapı sağlar. Bu bilgilere Kurumun uygun
göreceği diğer bilgiler eklenebilir.


(2) Emeklilik gözetim merkezi,
6 ncı, 7 nci ve 8 inci maddelerdeki kısmen ödeme gerekçeleri ile
yıllık gelir sigortası sözleşmesinin yersiz kısmen ödemeye konu olmadığının
şirketlerce kontrolünün sağlanabilmesi amacıyla Kurumun uygun görüşü ile diğer
kurumlarla protokol yapmaya ve sigorta veya emeklilik şirketlerine sorgulama
altyapısı sağlamaya yetkilidir.


(3) Yıllık gelir sigortasını
tercih eden katılımcılar için katılımcının beklentisine, yaşına, alacağı kısmen
ödeme tutarına ve benzeri özelliklerine göre sigorta veya emeklilik şirketleri
tarafından hazırlanan dört yıl süreli yıllık gelir sigortası teklifleri,
emeklilik gözetim merkezi aracılığıyla katılımcıların tercihine sunulur.


Yürürlük


MADDE 13- (Değişik:RG-21/3/2024-32496)



(1) Bu Yönetmelik 1/7/2024 tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme  


MADDE 14-  (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme
Kurumu Başkanı yürütür.


 







 



Yönetmeliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






26/09/2023



32321






Yönetmelikte
Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.       



21/03/2024



32496






2.