Belediye Mezarlıkları Nizamnamesi

BELEDİYE MEZARLIKLARI NİZAMNAMESİ


 


Bakanlar
Kurulu Kararının Tarihi       : 1/7/1931          No     : 11410


Dayandığı
Kanunun Tarihi                    : 3/4/1930          No     : 1580


Yayımlandığı
Resmî Gazetenin Tarihi  : 9/8/1931          No     : 1868


Yayımlandığı
Düsturun Tertibi             : 3                      Cildi : 12      Sayfa  : 391


 


Fasıl: I


Mezarlıklar hakkında umumi hükümler


 


Madde
1 – Belediyeye
devrolunan mezarlıklar iki kısımdır:


1 - Vakfa ait tapulu tapusuz umumi mezarlıklardır ki bütün
hukuk ve vecaibi belediyeye intikal etmiştir.


Bu
vakıf mezarlıklara ait ne kadar mevkuf varidat ve akarat ve tenmiyesi meşrut nukut
var ise belediyeye aittir.


Bu varidat ve akarat ve nukut müstakil olmayıpta diğer vakıflar
ile memzuç ise evkaftan belediyeye devrolunan sular hakkında 12 Ağustos 1928 tarihli
Nizamnamedeki usul dairesinde Evkafça hisse ayrılır ve belediyeye verilir.


2
- Metrük ve sahipsiz mezarlıklar. Bu mezarlıklar dahi belediyeye intikal etmiştir.


 


Madde
2 – Belediyeye
devrolunmıyan fakat murakabesi ve ölü gömülmesi için ruhsat verilmesi belediyeye
ait olan mezarlıklar üç kısımdır.


1
- Tapu ile tasarruf olunan mezarlıklar.


2
- Şahıslara ve ailelere ait hususi vakıf mezarlıklar.


3
- Cami harimlerindeki mezarlıklar. (Evkafa ait olan bu mezarlıklar bahçelerden başka
bir şekilde kullanılamaz ve başka maksatlar için kullanılmasına ruhsat verilemez.)


Birinci ve ikinci maddelerde mezkür mezarlıklar başka maksatlarda
kullanılmak istenildiği vakit sahiplerinin belediyeye müracaat edip ruhsat almaları
ve ruhsat aldıktan sonra belediyenin göstereceği şartlar altında kabirleri nakletmeleri
mecburidir.


Mezarlıkların
başka maksatlar için ne zamandan itibaren kullanılabileceği sıhhiye memurları tarafından
yapılacak tetkikat neticesinde verilecek rapora göre belediyece tayin olunur.


 


Madde 3 – Belediyeye
devrolunan mezarlıklar ile mezarlıklara vakfedilmiş, binalar, akarlar, varidatlar,
tenmiyesi meşrut akçeler hakkında belediyeler ile evkaf arasında bu nizamnamenin
neşri tarihinden itibaren üç ay zarfında müştereken üç defter yapılır. Biri belediyede
diğeri evkafta kalır, üçüncüsü tapuya verilir.


Belediye
reisinin tahriren müracaatı ve en büyük mülkiye memurunun havalesi üzerine tapu
idaresi belediye namına gayrimenkuller için tapu verir.


 


Madde
4 – Mezarlıktan
bozma arsalar ile arsa satışları hakkında aşağıdaki muameleler yapılır:


1-
Evkafça taksit ile satılmış olan mezarlıklar bedelinden Belediye Kanununun neşri
tarihi olan 1930 senesi Nisanının on dördüncü günü henüz alınmamış taksitleri var
ise bu taksitler belediyece tahsil olunur.


2
- Arsa haline konulmuş olan mezarlıklar 14 Nisan 1930 tarihine kadar satılmamış
ise belediyeye devrolunurlar.


3
- Arsa haline konulmuş olan mezarlıklar üzerine bina yapılmış ise bina ve binaya
merbutiyeti zaruri ve tabii olan arsalar evkafa aittir.


 


Madde
5 – Belediyece
tesbit olunan umumi mezarlıktan başka yerlere ölü gömülmesi yasaktır.


Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 211 ve 218 inci maddelerine göre
yapılacak muameleler bu hükümden müstesnadır.


 


Madde
6 – Belediyelere
devrolunan mezarlar ve mezarlıklardan tarihi kıymeti haiz olanlar Muhafazai Abidat
Nizamnamesi mucibince muamele görür.


Bu
mezarlarda kalmış olan kemikler, alakadarları tarafından istenilirse onlara verilir.
Alakadarı yoksa belediye tarafından umumi mezarlıklara nakil ile muhafaza olunur.


 


Fasıl: 2


Belediye mezarlıklarının tesis tanzim ve tezyini


 


Madde
7 – Kanunen
muayyen olan on sene müddet zarfında belediyeler ihtİyaca göre bir veya mütaaddit
mezarlık tesis ederek idare edeceklerdir.


 


Madde
8 – Yeni
tesis edilecek mezarlıklar hakkında, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince Dahiliye
Vekaletiyle müştereken tanzim olunacak talimatname aşadaki esasların ne suretle
yapılacağını gösterecektir:


1 - Beldenin nüfusuna ve senelik umumi vefiyatına göre tesis
edilecek olan mezarlıkların genişliği, mevkii ve meskenlere mesafesi,
toprağının vasıfları, su menbalarına ve mecralarına zararı olup olmadığı;


2 - Bu gün mevcut olup belediyece istimaline muvakkaten müsaade
edilen mezarlıkların fenni ve sıhhi şartları haiz olup olmadığı ve tamamen veya
kısmen terki veya istimalde devam icap edip etmediği;


3
- Cenazelerin yıkattırılması, kefenlenmesi ve gömülmesi ve icabı halinde tekrar
mezarlıktan çıkarttırılması.


 


Madde 9 – Belediyeler
ölü gömülmesine tahsis olunacak mezarlıkları, Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 212 nci
maddesi mucibince hariçten insan ve hayvan girmesini men için etrafını laakal iki
metre irtifaında mevkiin ehemmiyetine ve belediyenin kudreti maliyesine göre taştan,
tuğladan veya kerpiçten bir duvar ile muntazam bir surette tamamen çevirecekler
ve bu duvarı daima iyi halde muhafaza edeceklerdir.


 


Madde
10 – Her mezarlığın muntazam ve mazbut yalnız bir kapısı olacaktır.


Bu
kapı her zaman kapalı bulunacağı cihetle bekçinin işiteceği bir yere bir çıngırak
konacaktır.


 


Madde
11 – Mezarlıkların her şeyden evvel aşağıdaki esasları ihtiva
eden bir planı yapılacaktır:


A:
Mezarlıkta vaziyete göre, kapıdan itibaren geniş bir yol bulunacaktır.


B:
Yine kapıdan itibaren mezarlık duvarının iç tarafını dolaşacak bir yol bırakılacaktır.


C:
Mezarlık lüzumu kadar yol ve küçük yollarla muntazam adalara ayrılacaktır.


Ç: Münasip yerlerde lüzumu kadar genişlikte
bir veya mütaaddit meydanlar açılacaktır.


D:
Mezarlıklarda kar ve yağmur sularının birikmesinde meydan verilmiyecek surette sel
yolları veya mecraları yapılacaktır. Bu sular umumi mecra varsa oraya yok ise üstü
kapalı derin bir çukura akıtılacaktır.


E:
Mezarlıklarda daimi surette bulunması lazımgelen, memurlar ve müstahdemler için
esbabı istirahati cami bir bina yapılacaktır.


F:
Mezarlar, mezarlıklardaki adacıklar içinde ve muntazam hatlar üzerinde sıralanacak
ve mezarların müteselsil bir sıra numarası olacaktır.


G:
Mezarlık içerisinde açılacak en geniş yol ölü araba ve kamyonlarının serbestçe girip
manevra yapmasına müsait olacak genişlikte bulunacaktır.


H:
Mezarlığı şehre bağlıyan yol daima iyi bir halde muhafaza edilecektir.


 


Madde
12 – Mezarlık dahilinde en geniş yolun ve ikinci derecede yolların
iki tarafı ağaçlanacaktır.


 


Madde
13 – Mezarlıklar, güneşin girmesine ve havanın cereyanına mani
olmayacak tarzda, servi gibi, mümkün mertebe yaz ve kış yeşil duran ve dalları yayvan
olmayan ağaçlarla ve mümkün olan yerlerde çiçeklerle tezyin edilecektir.


 


Madde
14 – (Değişik: 17/7/2002-2002/4568 K.)


Mümkün
olan yerlerde mezarlık içersine kadar borularla su getirilip çeşme yapılır. Mümkün
olmayan yerlerde mezarlık sınırından en az 250 metre uzakta kuyu açılarak su getirilir.
Hidrolojik ve hidrojeolojik şartların gerektirdiği hallerde il hıfzıssıhha kurulunun
da kararı alınmak suretiyle bu mesafe 100 metreye kadar kısıltılabilir. Mezarlıklar
içinde kuyu açılamaz.


2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamına
giren mezarlıklarda yukarıdaki fıkraya göre yapılacak uygulamalar için yetkili koruma
kurulundan da izin alınması gereklidir.


 


Madde
15 – Mezarlığın dahili daima, temiz tutulacak, ottan, süprüntüden
hali bulundurulacak ve yolları, parmaklıkları iyi halde muhafaza edilecektir. Mezar
taşlarının kirlenmesine ve yosun tutmasına meydan bırakılmayacaktır.


 


Fasıl: 3


Mezarlıkların inzıbatı


 


Madde
16 – Mezarlıklar hakkındaki yasakların başlıcaları şunlardır:


A
- Mezarları çeviren duvar, parmaklık, örgü, çerçeve ve saire gibi manilere çıkmak
ve tırmanmak,


B
- Mezarların üstüne çıkmak veya oturmak, her ne suretle olursa olsun bunları tahrip
etmek, çiçek, fidan, ağaç veya herhangi bir nebatı koparmak veya sökmek, mezarlar
üzerine konmuş eşya ve işaretleri kaldırmak; yerlerini değiştirmek,


C
- Mevcut yollar haricinde gezinmek, her ne suretle olursa olsun ziyaretçilerin huzur
ve sükünunu ihlal etmek,


Ç
- Mezarlıklara her ne suret olursa olsun zarar vermek ve ölülere karşı hürmetsizlik
gösterecek hareketlerde bulunmak, (Bu gibi hareketlerde bulunanlar mezarlıktan çıkarılır.)


 


Madde
17 – Sarhoşların, dilencilerin, ayak satıcılarının, yanında
velisi bulunmayan çocukların, beraberinde köpek ve sair hayvanat getirenlerin mezarlıklara
girmesi yasaktır.


 


Madde
18 – Cenaze nakleden vasıtalardan maada cenaze alayına iştirak
eden veya ziyaretçi getiren araba, otomobil ve sair her türlü nakil vasıtalarının
mezarlık içersine girmesi


yasaktır.
Yalnız mezarların inşasına ve tezyinine mahsus malzeme getiren arabalar mezarlık
idaresi tarafından irae olunan yollardan geçmek şartiyle mezarlığa girebilirler.


 


Madde
19 – Güneş battıktan sonra mezarlıklara hariçten kimse giremez ve vazifedarlar bile misafir kabul
edemez.


 


Fasıl : 4


Mezarlar


 


Madde
20 – Umumi mezarlıklar dahilindeki mezarlıklar üç sınıfa ayrılır:


A
- Birinci sınıf mezarlar: Aile metfenleridir. Bunlar, belediyece tayin edilecek
bir bedel mukabilinde en çok (3x4) = 12 metne murabbaı olmak üzere daimi surette
temin olunmuş mahallerdir ki doğrudan doğruya o aile efradına intikal eder. İhtiyaç
halinde bir aileye bunlardan birden fazlası verilebilir.


Bu
gibi mahallerin sahipleri ayrılan kısmın etrafını muntazam surette çevirmeğe, yer altında lahit yaptırmağa mecburdurlar. Üzerine taştan
ve saireden tezyinat ve tesisat yaptırabilirler.


B
- İkinci sınıf mezarlar. Şahsa mahsus metfenlerdir.


Bunlar
belediyece tayin olunacak bir bedel mukabilinde daimi surette temin olunmuş mahallerdir.
Sahipleri mezarın etrafında parmaklık yapmak, taş dikmek lahit yaptırmak hakkına
malik olurlar. Bu gibi mahallerin ebadı (3 X 1,50) = 4,50 metre murabbaıdır.


Her
belediye meclisi satılacak birinci ve ikinci sınıf mezarlara alt bedeller hakkında
bir tarife tanzim edecektir.


C
- Üçüncü sınıf mezarlar: Bu mezarlar parasızdır ve mezarlıktaki adacıklar içersinde
evvelce tayin edilen muntazam bir sıra dahilinde
birbirini takip eder ve ölüler sıra ile gömülür.


 


Madde
21 – Birinci sınıf mezarlar mezarlıkta en geniş yol üzerinde,
ikinci sınıf mezarlar ikinci derecede yollar, üçüncü sınıf mezarlar da bunların
haricindeki yollar üzerinde bulunur.


 


Madde 22 – Üçüncü
sınıf mezarlardaki cesetlerin kemik ve bakıyesi toprağın tabiatına göre sıhhiye
memurlarının verecekleri raporlara istinat etmek ve beş seneden az olmamak üzere
belediye meclisince tesbit edilecek bir müddet geçtikten sonra sureti mahsusada
hazırlanan umumi bir mahalle nakiliye defnolunarak boş kalan mezara sıra geldiği
zaman yeniden cenaze gömülebilir


 


Fasıl: 5


Mezarların tanzim, teçhiz ve tezyini


 


Madde
23 – Bir mezarın uzunluğu iki metre, eni seksen santimetre derinliği
en az bir buçuk metre ve yedi yaşına kadar olan çocuklara mahsus mezarlar aynı ada
içerisinde bir metre uzunluğunda ve elli santimetre eninde olacaktır. İki mezarın
yan yana aralığı ve baş ve ayak taraflarından birbirine mesafesi küçük ve muntazam
bir yol teşkil etmek üzere 50 santimetredir.


 


Madde 24 – Mezarlık
dahilinde mezar sahipleri tarafından yapılacak lahit, duvar parmaklık, taştan ve
saireden tezyinat ve tesisat ve her türlü inşaat belediyenin müsaade ve kontrol
altında cereyan edecek ve belediyece verilecek müsaade haricinde inşaat menedilecektir.


 


Madde 25 – İnşaat
sahipleri mezarlara, yollara, ağaçlara, çiçeklere, zarar vermiyecekleri gibi malzeme
bakayasını dahi kaldıracaklardır. Aksi takdirde verdikleri zararı en çok on gün
zarfında yapılacak ihtara rağmen tamir etmedikleri ve malzeme bakayasını 48 saat
içinde kaldırmadıkları takdirde vakı hasar belediyece tamir ve malzeme bakayısı
naklolunarak masarifi sahiplerinden alınacak ve mezarlık daima iyi ve temiz bir
halde bulundurulacaktır.


 


Madde
26 – Birinci ve ikinci sınıf mezar sahipleri sahip oldukları
arazi sınırları haricinde merdiven, basamak veya bunlara benzer şeyler yapamazlar.


 


Fasıl: 6


Gömme


 


Madde
27 – Ölülerin yıkattırılması, kefenlenmesi, mezarlığa kadar
nakli ve gömülmesi Belediye Kanununun 15 inci maddesinin 5 inci fıkrası mucibince
belediyeye aittir. Bu hususta lazımgelen tesisat belediyelerce vücude getirilecektir.


 


Madde
28 – Mezarlıklara sabahleyin saat sekizden akşam gün batıncaya
kadar ölü gömülebilir. Mücbir sebepler olmadıkça bu kaideden inhiraf edilemez. Mücbir
sebebin tayini belediye reisine aittir.


 


Madde
29 – Umumi Hıfzıssıhha Kanunu hükümlerince salahiyettar kılınmış
olan memurlar tarafından verilmiş gömme ruhsatiyesi alınmadıkça, mezarlığa ölü kabul
edilemez ve gömülemez.


 


Madde
30 – Tıbbi adliden ve sair resmi dairelerden gelen hüviyeti
meçhul cesetlerle ceset aksamının gömülmesinde dahi 29 uncu madde hükmü caridir.


 


Madde
31 – Her mezarlıkta oraya gömülen ölülerin kendilerinin ve babalarının
isimlerini, şöhretlerini, yaşlarını ve ikamet ettikleri mahalleri ve vefat tarihlerini,
mahallerini, sebeplerin ve hangi numaralı mezara gömüldüklerini gösterir bir defter
tutulacak ve mezar numarası, gömme ruhsatiyesi de bu deftere yazılacaktır.


 


Madde
32 – Ölülerin belediyece yıkanması ve kefenlenmesi ve mezarlığa
kadar götürülmesi, mezar açılması ve kapanması
için icap eden ücret tarifesi belediye meclisleri tarafından tanzim edilecektir. Cenaze sahipleri tabutunu ve kefenini verdikleri
halde belediyece alınacak ücretlerden bunların bedelleri tenzil edilir.


 


Madde 33 – Fakirler
ile kimsesi olmayan ölüler belediyece parasız kaldırılır, yıkattırılır ve gömülür.


 


Madde
34 – Mezarlık memuru her gömme vukuunda gömülmüş kimsenin sicilini
ve vefatı tarihini Dahiliye Vekaletince yapılacak cetvele yazarak en çok üç gün
içinde mahalli nüfus idaresine bildirmeğe mecburdur.


 


Madde
35 – Ölü gömüldükten sonra mezar sıra numarasını havi demirden
bir levha mezarın baş ucuna vazı ve tesbit edilecektir.


 


Madde 36 – Sahipli
mezarlar üzerine taştan ve saireden tezyinat ve tesisat yapılması gömüldükten en
az üç ay sonra olabilir.


 


Fasıl:7


Ziyaret


 


Madde
37 – Mezarlığa hangi gün ve saatlerde ziyaretçilerin kabul edileceği
mahalli adetlere göre oranın belediyesi tarafından tayin ve ilan olunur. Bu ilanın
mezarlık kapısı dışına asılması mecburidir.


 


Madde
38 – Mezarlığı ziyaret edenlerin bu mevkiin ciheti tahsisi ile
mütenasip bir hürmet ve nezaketle hareket etmeleri mecburidir. Münasebetsiz hareketlerde
bulunanlar ve belediyelerce mezarlıklar hakkında tayin olunacak tenbihnamelere riayet
etmeyenler derhal mezarlıktan çıkarılmakla beraber haklarında ahkamı cezaiye tatbik
olunur.


 


Fasıl: 8


Mezarlık memur ve müstahdemleri


 


Madde
39 – Mezarlık idaresinin kadrosu ihtiyaca göre belediyelerce
tanzim olunur ve her memur ve müstahdemin vazife ve salahiyeti belediyelerce bir
talimatname ile tayin kılınır.


 


Madde
40 – Alelümummezarlar müstahdeminin gerek ölü sahiplerinden
ve mezar inşa edecek mütaahhitlerden vazifelerine taallük eden hizmetler için her
ne suretle olursa olsun bir bahşiş talep etmeleri katiyen memnudur.


 


Madde 41 – Şürayı
Devletçe görülmüş olan bu Nizamname neşri tarihinden muteberdir.


 


Madde
42 – Bu Nizamnamenin hükümlerinin icrasına Dahiliye ve Sıhhat
ve İçtimai muavenet Vekilleri memurdur.


 





 







1/7/1931 TARİH VE 11410 SAYILI BAKANLAR
KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN TÜZÜKLERİN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE






Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin






Tarihi



Numarası



Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler



Yürürlüğe

Giriş Tarihi






17/7/2002



2002/4568



-



29/8/2002