Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ (seri No: 1)

BAZI VARLIKLARIN
EKONOMİYE KAZANDIRILMASI


HAKKINDA GENEL
TEBLİĞ


(SERİ NO: 1)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç, Kapsam ve
Dayanak


Amaç ve kapsam


MADDE 1 – (1) Bu
Tebliğin amacı, 11/11/2020 tarihli ve 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması
ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 21 inci maddesi ile
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 93 üncü madde hükümlerinin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.


(2) Bu Tebliğ;


a) Gerçek ve tüzel kişilerin yurt
dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası
araçlarının yurda getirilerek milli ekonomiye kazandırılmasına,


b) Yurt içinde bulunan ancak
gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin kanuni defter kayıtlarında yer
almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları
ile taşınmazların vergi dairesine bildirilerek kanuni defter kayıtlarına
alınabilmesine,


ilişkin açıklamaları
kapsamaktadır.


Dayanak


MADDE 2 – (1) Bu
Tebliğ, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 93 üncü
maddesinin sekizinci fıkrası hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.


İKİNCİ BÖLÜM


Yurt Dışında Bulunan
Varlıkların Bildirilmesi ve Türkiye’ye Getirilmesi


Yurt dışında bulunan
varlıklara ilişkin bildirim


MADDE 3 – (1) Yurt
dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası
araçlarını, geçici 93 üncü madde hükümleri çerçevesinde, 30/6/2021 tarihine (bu
tarih dâhil) kadar Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildiren gerçek ve
tüzel kişiler, söz konusu varlıkları serbestçe tasarruf edebileceklerdir.


(2) Birinci fıkra kapsamında
gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak bu bildirimlerin, yetkili kılınmış vekiller
veya kanuni temsilciler tarafından da yapılabilmesi mümkündür.


(3) Yurt dışında sahip olunan ve
yurt dışında bulunan varlıklar için anılan madde hükmünden yararlanılabilmesi
mümkün olup, bildirime konu edilecek bu varlıkların bildirim tarihinden
itibaren üç ay içerisinde Türkiye’ye getirilmesi gerekmektedir.


(4) Gerçek ve tüzel kişilerce,
yurt dışında bulunan söz konusu varlıklar, 17/11/2020 tarihinden 30/6/2021
tarihine kadar, Ek-1'de yer alan form ile bankalara veya (menkul kıymet ve
diğer sermaye piyasası araçlarına münhasır olmak üzere) aracı kurumlara
bildirilebilecektir. Gerçek ve tüzel kişilerce, söz konusu varlıklara ilişkin
olarak vergi dairelerine herhangi bir bildirimde bulunulmayacaktır.


(5) Gerçek ve tüzel kişilerce,
yurt dışında bulunan varlıklar için tek bir bildirim verilmesi esastır. Ancak,
30/6/2021 tarihine kadar birden fazla bildirimde (düzeltme amacıyla yapılan
bildirimler dâhil) bulunulması mümkündür.


Yurt dışında bulunan
varlıkların Türkiye’ye getirilmesi


MADDE 4 – (1) Geçici
93 üncü madde kapsamında bildirilen varlıklar nedeniyle hiçbir suretle vergi
incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacaktır. Bu hükümden faydalanılabilmesi
için bildirime konu edilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren
üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı
kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi şarttır. Türkiye’deki banka ya
da aracı kurumlarda açılacak hesaba ilgili varlığın transferi işlemlerinde,
bildirimde bulunan hesap sahibi ile yurt dışından varlığı transfer edenin
farklı kişiler olmasının söz konusu hükümden faydalanılması açısından herhangi
bir önemi bulunmamaktadır.


(2) Yurt dışında bulunan
varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve
17/11/2020 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç
30/6/2021 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilecektir. Bu takdirde,
defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan
varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmayacaktır. Bu hükümden
yararlananların, kredilerini kapattıklarına dair yurt dışında bulunan banka
veya finansal kurumlardan alacakları tevsik edici belgeleri talep edildiğinde
ibraz etmek üzere muhafaza etmeleri yeterlidir.


(3) 17/11/2020 tarihi itibarıyla
kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan
para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bu
tarihten önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle karşılanmış olması hâlinde, söz
konusu avansların defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla anılan madde
hükümlerinden yararlanılabilecektir.


(4) Yurt dışında bulunan ancak
kapsama girmeyen varlıkların (örneğin taşınmazların) 30/6/2021 tarihine kadar
kapsamdaki varlıklara dönüştürülmek suretiyle söz konusu madde hükümleri
çerçevesinde Türkiye’ye getirilmesi mümkündür.


(5) Türkiye’ye getirilmekten
maksat;


a) Para, döviz, altın, menkul
kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının fiziki olarak Türkiye’ye
getirilmesi veya bu varlıkların Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda
açılacak bir hesaba transfer edilmesi,


b) Fiziki olarak Türkiye’ye
getirilmesi veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi mümkün
olmayan menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının aracı kurumlara
bildirilmesidir.


(6) Yurt dışında bulunan para,
altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının Türkiye’deki
banka veya aracı kurumlarda mevcut ya da yeni açılan bir hesaba transfer
edilmesi durumunda, banka dekontu veya aracı kurum işlem sonuç formları,
varlıkların Türkiye’ye getirilmiş olduğunun tevsikinde kullanılabilecektir.


(7) 30/6/2021 tarihine kadar
banka veya aracı kurumlara bildirilmesi kaydıyla, yurt dışında bulunan söz
konusu varlıkların Türkiye’ye fiziki olarak getirilmesi sırasında yapılan
deklarasyon/bildirime istinaden Gümrük İdaresinden alınan belgeler, varlıkların
Türkiye’ye getirilmiş olduğunun tevsikinde kullanılabilecektir.


(8) Kapsama giren varlıkların
Türkiye’ye getirilmesi nedeniyle, hiçbir suretle vergi incelemesi ve tarhiyatı
yapılmayacaktır.


Yurt dışında bulunan
varlıkların bildirimi üzerine banka veya aracı kurumlarca yapılacak işlemler


MADDE 5 – (1) Gerçek
ve tüzel kişiler yurt dışında bulunan varlıkları, iki nüsha olarak
hazırlayacakları Ek-1'de yer alan form ile bankalara veya aracı kurumlara
bildireceklerdir. Formun bir nüshası, ilgili banka veya aracı kurum tarafından,
varsa bildirim nedeniyle açılan hesaba ilişkin bilgiler yazılıp tasdik
edildikten sonra, düzenlenen banka dekontları veya işlem sonuç formlarıyla
birlikte ilgilisine geri verilecektir.


(2) Bildirimin gerçek veya tüzel
kişinin vekili ya da kanuni temsilcisi tarafından yapılması halinde, bankalar
veya aracı kurumlarca söz konusu vekil veya kanuni temsilcinin yetkili olup
olmadığı hususu kontrol edilecektir.


(3) Bildirime konu edilen
varlıklara ilişkin olarak banka veya aracı kurumlar tarafından, bildirimde
bulunanlardan herhangi bir belge istenilmeyecektir.


(4) Banka veya aracı kurumlardan,
bildirime konu edilen varlıklara ilişkin olarak vergi dairelerince herhangi bir
belge istenilmeyecektir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Türkiye’de Bulunan
Varlıkların Bildirimi


Türkiye’de bulunan varlıkların
bildirimi


MADDE 6 – (1) Gelir
veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye'de bulunan, ancak
kanuni defter kayıtlarında yer almayan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve
diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar, madde kapsamında 30/6/2021
tarihine (bu tarih dâhil) kadar Ek-2’de yer alan bildirim ile gelir veya
kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairelerine elektronik ortamda
bildirilebilecektir.


(2) Yurt içinde sahip olunan
ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet
ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar, madde kapsamında bildirim
konusu yapılabilecektir.


(3) Anılan madde kapsamında,
taşınmazlar dışındaki bildirime konu varlıkların, gelir veya kurumlar vergisi
mükelleflerince banka veya aracı kurumlardaki hesaplara yatırılması
gerekmektedir. Bu minvalde, bildirime konu kıymetlerin banka veya aracı
kurumlara yatırılarak varlıklarının ispatlanması ve banka ve aracı kurumlarca
düzenlenmesi zorunlu belgelerle tevsiki şarttır.


(4) Geçici 93 üncü madde
kapsamında bildirilen taşınmazların ayni sermaye olarak konulmak suretiyle
işletme kayıtlarına alınması halinde, sermaye artırım kararının bildirim tarihi
itibarıyla alınmış olması ve söz konusu kararın bildirim tarihini izleyen
onuncu ayın sonuna kadar ticaret siciline tescil edilmesi kaydıyla, bu madde
hükümlerinden faydalanılabilir.


(5) Yurt içinde bulunan varlıklar
için gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince vergi dairelerine tek bir
bildirim verilmesi esastır. Ancak, 30/6/2021 tarihine kadar birden fazla
bildirimde (düzeltme amacıyla yapılan bildirimler dâhil) bulunulması mümkündür.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Ortak Hükümler


Şirketlerin kanuni
temsilcileri, ortakları veya vekilleri adına görünen varlıkların durumu


MADDE 7 – (1)
Şirketlerin kanuni temsilcileri, ortakları ya da şirket veya şirketin ortakları
adına geçici 93 üncü madde kapsamına giren varlıkları 17/11/2020 tarihinden
önce yetkili kuruluşlarca düzenlenen bir vekalet veya temsil sözleşmesine
istinaden değerlendirmeye yetkili olanların, bu tarih itibarıyla sahip
oldukları ve yurt dışında bulunan varlıklarının, Tebliğde yapılan açıklamalar
çerçevesinde şirket adına bildirime konu edilerek Türkiye'ye getirilmesi veya
Türkiye'deki banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi
ya da Türkiye'de bulunan ancak 17/11/2020 tarihi itibarıyla kanuni defter
kayıtlarında yer almayan varlıklarının Tebliğde yapılan açıklamalar
çerçevesinde şirket adına bildirilmek suretiyle Kanun hükümlerinden yararlanılabilmesi
mümkündür.


(2) Şirket veya şirket
ortaklarına ait olduğu halde şirketin kanuni temsilcileri, ortakları veya
vekilleri dışındaki kişilerce tasarruf edilen varlıklar, söz konusu madde
hükümleri çerçevesinde şirket adına bildirime konu edilerek madde hükmünden
yararlanılabilecektir. Ayrıca, gerçek kişilere ait olduğu halde bu kişilerin
ortağı veya kanuni temsilcisi oldukları yurt dışındaki şirketlerce tasarruf
edilen varlıkların da ilgili gerçek kişiler adına bildirime konu edilmesi
halinde madde hükmünden yararlanılabilmesi mümkündür. Ancak, bildirim dışındaki
nedenlerle yapılacak inceleme esnasında söz konusu varlıkların şirket veya
şirket ortaklarına ya da gerçek kişilere ait olduğunun ispat edilmesi
gerekmektedir.


Varlıkların bildirim değeri


MADDE 8 – (1) Gerek
yurt dışında bulunan varlıkların banka veya aracı kurumlara bildirilmesinde
gerekse yurt içinde bulunan varlıkların vergi dairelerine bildirilmesinde,
bildirildiği tarih itibarıyla varlıklar, aşağıdaki değerleme ölçütleri ile
değerlenecektir:


a) Türk lirası cinsinden para,
itibari (nominal) değeriyle.


b) Altın, rayiç bedeliyle.


c) Döviz, Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası döviz alış kuruyla.


ç) Menkul kıymet ve diğer sermaye
piyasası araçlarından;


1) Pay senetleri, varsa borsa
rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa
alış bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari (nominal) değeriyle.


2) Tahvil, bono, eurobond gibi
borçlanma araçları, varsa borsa rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle,
bu bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış bedeli de belli değilse
itibari (nominal) değeriyle.


3) Yatırım fonu katılma payları,
ilgili piyasasında belirlenmiş kapanış fiyatıyla.


4) Vadeli işlem ve opsiyon
sözleşmeleri gibi türev araçlar, varsa borsa rayiciyle, borsa rayici yoksa
rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış bedeli de
belli değilse itibari (nominal) değeriyle.


d) Taşınmazlar, rayiç bedeliyle.


(2) Bildirimlerde söz konusu
varlıkların Türk lirası karşılığı bedelleri esas alınacaktır.


(3) Bu Tebliğin uygulanmasında
rayiç bedel, söz konusu varlıkların bildirildiği tarih itibarıyla belirlenen
alım-satım bedeli olup bu bedelin gerçek durumu yansıtması gerekmektedir.


(4) Borsa rayiciyle değerlenecek
varlıkların borsa rayicinin belirlenmesinde, söz konusu varlıkların
bildirildiği tarihte işlem gördüğü yurt içi veya yurt dışındaki borsalarda
oluşan değerler dikkate alınacaktır.


(5) Döviz cinsinden varlıklarda,
bunların bildirildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış
kuru dikkate alınacaktır.


(6) Bildirimde bulunduktan sonra,
yapılan hataların düzeltilmesi ya da bildirime konu edilen varlıkların
azaltılması amacıyla 30/6/2021 tarihine kadar yapılacak düzeltmelerde
varlıkların ilk bildirim tarihindeki değerleri esas alınır.


Bildirilen varlıkların kanuni
defter kayıtlarına intikal ettirilmesi


MADDE 9 – (1)
Bildirilen varlıklar, 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükelleflerce,
kanuni defterlere kaydedilebilecektir.


(2) Yurt dışında bulunan
varlıkların; şirket adına bildirilmesi durumunda ilgili şirket, şahıslar adına
bildirilmesi halinde bu şahısların kendileri, geçici 93 üncü maddenin sağladığı
imkânlardan yararlanabileceğinden, şirket adına bildirime konu edilen
varlıklar, şirketin kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilebilecektir.


(3) 213 sayılı Kanun uyarınca
defter tutan mükelleflerce, Türkiye’ye getirilen varlıklar ile gelir veya
kurumlar vergisi mükelleflerince kanuni defterlere kaydedilen varlıklar, dönem
kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın işletmelerine dâhil edilebileceği
gibi, aynı varlıklar vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir
kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmelerinden çekilebilecektir.


(4) Bilanço esasına göre defter
tutan mükellefler, kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetleri için pasifte
özel fon hesabı açacaklardır. Söz konusu hesap serbestçe tasarrufa konu
edilebilecek, sermayeye eklenebileceği gibi ortaklara da dağıtılabilecektir.
Fon hesabında tutulan bu tutarlar, işletmenin tasfiye edilmesi halinde vergilendirilmeyeceği
gibi 193 sayılı Kanunun 81 inci maddesi ile 5520 sayılı Kanunun 18 inci, 19
uncu ve 20 nci maddeleri uyarınca gerçekleşecek birleşme, devir ve bölünme
hallerinde de vergilendirilmeyecektir. Ayrıca söz konusu varlıklara ilişkin
tutarların, kurumlar vergisi mükellefleri tarafından ortaklara dağıtılması
halinde kar dağıtımına bağlı stopaj yapılmayacak, gerçek kişi ortaklar ile
kurumlar vergisi mükellefi olan ortaklar tarafından elde edilen bu tutarlar da
vergilendirilmeyecektir.


(5) Serbest meslek kazanç defteri
ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, söz konusu kıymetleri
defterlerinde ayrıca gösterebileceklerdir.


(6) Bildirilen varlıklar, 213
sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükelleflerce, banka veya aracı kurumlara ya
da vergi dairelerine bildirildiği tarih itibarıyla, 8 inci maddede yer alan
esaslar çerçevesinde belirlenen Türk lirası karşılığı bedelleriyle, kanuni
defterlere kaydedilebilecek ve söz konusu varlıkların elden çıkarılması halinde
satış kazancının tespitinde bu bedel dikkate alınacaktır.


Gider ve amortisman uygulaması


MADDE 10 – (1)
Bildirim konusu yapılarak kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilen
taşınmazlar hakkında 213 sayılı Kanunda yer alan amortismanlara ilişkin
hükümler uygulanmayacaktır.


(2) Kayıtlara alınan bu
varlıkların daha sonra elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya
kurumlar vergisi uygulaması bakımından gelirin veya kurum kazancının tespitinde
gider veya indirim olarak kabul edilmeyecektir.


İnceleme ve tarhiyat
yapılmayacak haller


MADDE 11 – (1) Geçici
93 üncü maddenin yedinci fıkrası uyarınca, bildirimde bulunulan varlıklar
nedeniyle hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacaktır.
Bu hükümden yararlanabilmek için;


a) Yurt dışında bulunan bildirime
konu varlıkların bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye
getirilmesi ya da Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba
transfer edilmesi,


b) Türkiye’de bulunan ve taşınmazlar
dışındaki bildirime konu varlıkların ise banka veya aracı kurumlardaki
hesaplara yatırıldığını gösterir belgelerle tevsik edilmesi,


gerekmektedir.


(2) Bildirilen varlıkların, yurt
dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve 17/11/2020 tarihi
itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 30/6/2021 tarihine
kadar kapatılmasında kullanılması mümkün olup, defter kayıtlarından düşülmesi
kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme
şartı aranmaksızın vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaması imkanından
yararlanılacaktır.


(3) 17/11/2020 tarihi itibarıyla
kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan
para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının anılan
tarihten önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle karşılanmış olması halinde, söz
konusu avansların defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, vergi incelemesi ve
vergi tarhiyatı yapılmaması imkanından yararlanılabilecektir.


Diğer hususlar


MADDE 12 – (1) İlgili
kurum ve kuruluşlar, gerçek veya tüzel kişilerin geçici 93 üncü madde uyarınca
yapılacak işlemlere ilişkin taleplerini yerine getirmek zorundadırlar.


Tebliğ olunur.


 


Ekleri için tıklayınız