Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması hakkında Genel Tebliğ (seri No: 1)

BAZI VARLIKLARIN EKONOMİYE KAZANDIRILMASI


HAKKINDA GENEL TEBLİĞ


(SERİ NO: 1)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 1/7/2022 tarihli ve
7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 50 nci maddesi ile
13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen geçici 15
inci maddenin 1 ila 12 nci fıkraları (madde olarak anılacaktır) hükümlerinin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.


(2)
Bu Tebliğ;


a)
Gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul
kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda getirilerek milli ekonomiye
kazandırılmasına ve bu varlıkların gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince
kanuni defter kayıtlarına alınmasına,


b)
Yurt içinde bulunan ancak gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin kanuni
defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer
sermaye piyasası araçları ile taşınmazların vergi dairesine beyan edilerek
kanuni defter kayıtlarına alınmasına,


c)
Yurt içinde bulunan madde kapsamındaki varlıkların gelir ve kurumlar vergisi
mükellefiyeti bulunmayanlarca beyan edilmesine,


ç)
Maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlara,


yönelik
açıklamaları kapsamaktadır.


Dayanak


MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 5520 sayılı Kanunun geçici 15
inci maddesinin on ikinci fıkrası hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.


İKİNCİ BÖLÜM


Yurt Dışında Bulunan Varlıkların Bildirilmesi, Türkiye’ye
Getirilmesi,


Verginin Ödenmesi ve İadesi


Yurt dışında bulunan varlıklara ilişkin bildirim


MADDE 3- (1) Yurt dışında bulunan para, altın, döviz,
menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının, madde hükümleri
çerçevesinde, 31/3/2023 tarihine (bu tarih dâhil) kadar Türkiye’deki banka veya
aracı kurumlara bildirilmesi mümkündür.


(2)
Birinci fıkra kapsamında gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak bu bildirimlerin, yetkili
kılınmış vekiller veya kanuni temsilciler tarafından da yapılabilmesi mümkündür.


(3)
Gerçek ve tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan söz konusu varlıklar, 5/7/2022
tarihinden 31/3/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil), Ek-1'de yer alan form ile
bankalara veya (menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarına münhasır
olmak üzere) aracı kurumlara bildirilebilecektir. Gerçek ve tüzel kişilerce,
söz konusu varlıklara ilişkin olarak vergi dairelerine herhangi bir beyanda
bulunulmayacaktır.


(4)
Maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamındaki, yurt dışı kredilerin ve
sermaye avanslarının kapatılmasında kullanılan varlıkların da banka ve aracı
kurumlara bildirilmesi gerekmektedir.


(5)
Gerçek ve tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan varlıklar için tek bir bildirim
verilmesi esastır. Ancak, maddenin uygulamasında bildirimin yapıldığı her ay
farklı bir vergilendirme dönemi olarak kabul edildiğinden, 31/3/2023 tarihine
kadar (bu tarih dâhil) birden fazla bildirimde bulunulması mümkündür.


a)
Bildirimde bulunulduktan sonra aynı ay içerisinde, yapılan hataların
düzeltilmesi amacıyla ya da bildirime konu edilen varlıkları azaltıcı ya da
artırıcı yeni bir bildirimde bulunulmak istenilmesi halinde, ilk bildirimin
düzeltilmesi gerekmektedir. Bu şekilde ilk bildirime konu varlıkların
azaltılması yönünde yapılacak düzeltmelerde, başlangıçta peşin olarak ödenen
verginin azaltılan tutara isabet eden kısmı, banka ve aracı kurum tarafından
bildirim sahibine iade edilebilecektir.


b)
Bildirimde bulunulduktan sonraki aylarda, yapılan hataların düzeltilmesi
amacıyla ya da bildirime konu edilen varlıkları azaltıcı bir bildirimde
bulunulmak istenilmesi halinde de önceki bildirimin düzeltilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, banka ve aracı kurumlarca Ek-2’de yer alan beyanname ile vergi
dairesine bildirilen varlıklara ilişkin düzeltme talebinin banka ve aracı kurum
aracılığıyla yapılması esastır.


c)
Bildirimde bulunulduktan sonraki aylarda, bildirime konu edilen varlıkları
artırıcı bir bildirimde bulunulmak istenilmesi halinde ise önceki bildirimin
düzeltilmesi söz konusu olmayacak, ilave olarak bildirilmek istenilen varlıklar
için yeni bir bildirim yapılacaktır.


ç)
Düzeltme kapsamı dışında verilen tüm bildirimler yeni bir bildirim olarak kabul
edilecek ve önceki bildirimle ilişkilendirilmeyecektir.


Örnek 1- 2022/Ağustos ayında 5.000.000 TL karşılığı
döviz bildiriminde bulunan bir gerçek kişinin, aynı ay içerisinde bildirdiği
tutarı 2.500.000 TL’ye düşürmek ya da 7.500.000 TL’ye çıkarmak istemesi halinde
ilk bildirimine ilişkin düzeltme bildirimi vermesi gerekecektir.


Ağustos
ayında 5.000.000 TL karşılığı döviz bildiriminde bulunan bir gerçek kişinin,
Eylül veya Ekim ayı içerisinde, bildirdiği tutarı 2.500.000 TL’ye düşürmek
istemesi halinde, Ağustos ayındaki bildirimine ilişkin düzeltme bildirimi
vermesi gerekecektir. Banka ve aracı kurumlarca Ek-2’de yer alan beyanname ile
vergi dairesine bildirilen varlıklara ilişkin düzeltme talebi ise banka veya
aracı kurumlar aracılığıyla yapılacaktır.


Ağustos
ayında 5.000.000 TL karşılığı döviz bildiriminde bulunan bir gerçek kişinin,
Eylül veya Ekim ayı içerisinde, bildirdiği tutarı 7.500.000 TL’ye çıkarmak
istemesi halinde ise Eylül veya Ekim ayına ilişkin 2.500.000 TL’lik yeni bir
bildirim vermesi gerekecektir. Yeni verilen bildirimler önceki bildirim ile
ilişkilendirilmeyeceğinden, sadece ilave tutarın bildirilmesine dikkat
edilecektir.


d)
Bildirim süresi sona erdikten sonra bildirimlere ilişkin yapılan düzeltme
talepleri dikkate alınmayacaktır. Bu çerçevede, 31/3/2023 tarihine kadar
yapılan bildirimlerin bu tarihten sonra düzeltilmesi mümkün olmayacaktır.


Yurt dışında bulunan varlıkların Türkiye’ye getirilmesi


MADDE 4- (1) Madde kapsamında bildirime konu edilen
varlıkların bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye
getirilmesi veya Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda mevcut ya da yeni
açılan bir hesaba transfer edilmesi şarttır. Türkiye’deki banka ya da aracı
kurumlarda mevcut ya da yeni açılan bir hesaba ilgili varlığın transferi
işlemlerinde, bildirimde bulunan hesap sahibi ile yurt dışından varlığı
transfer edenin farklı kişiler olmasının söz konusu hükümden faydalanılması
açısından herhangi bir önemi bulunmamaktadır.


(2)
Yurt dışında bulunan varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal
kurumlardan kullanılan ve 5/7/2022 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı
olan kredilerin en geç 31/3/2023 tarihine kadar kapatılmasında
kullanılabilecektir. Bu takdirde, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla,
borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı
aranmayacaktır. Bu hükümden yararlananların, kredilerini kapattıklarına dair
yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan alacakları tevsik edici
belgelerin bir örneğini bildirimlerine eklemeleri gerekmekte olup bu bildirimi
alan banka veya aracı kurumun, defter kayıtlarından düşme işlemine ilişkin
kontrol yükümlülüğü bulunmamaktadır.


(3)
5/7/2022 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye
avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer
sermaye piyasası araçlarının bu tarihten önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle
karşılanmış olması hâlinde, söz konusu avansların defter kayıtlarından
düşülmesi kaydıyla anılan madde hükümlerinden yararlanılabilecektir.


(4)
Yurt dışında bulunan ancak kapsama girmeyen varlıkların (örneğin taşınmazların)
31/3/2023 tarihine kadar kapsamdaki varlıklara dönüştürülmek suretiyle söz
konusu madde hükümleri çerçevesinde Türkiye’ye getirilmesi mümkündür.


(5)
Türkiye’ye getirilmekten maksat;


a)
Para, döviz, altın, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının fiziki
olarak Türkiye’ye getirilmesi veya bu varlıkların Türkiye’deki banka veya aracı
kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi,


b)
Fiziki olarak Türkiye’ye getirilmesi veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba
transfer edilmesi mümkün olmayan menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası
araçlarının aracı kurumlara bildirilmesidir.


(6)
Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye
piyasası araçlarının Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda mevcut ya da yeni
açılan bir hesaba transfer edilmesi durumunda, banka dekontu veya aracı kurum
işlem sonuç formları, varlıkların Türkiye’ye getirilmiş olduğunun tevsikinde kullanılabilecektir.


(7)
31/3/2023 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilmesi kaydıyla, yurt
dışında bulunan söz konusu varlıkların Türkiye’ye fiziki olarak getirilmesi
sırasında yapılan deklarasyon/bildirime istinaden Gümrük İdaresinden alınan belgeler,
varlıkların Türkiye’ye getirilmiş olduğunun tevsikinde kullanılabilecektir.


Yurt dışında bulunan varlıkların bildirimi üzerine banka veya
aracı kurumlarca yapılacak işlemler ve verginin ödenmesi


MADDE 5- (1) Gerçek ve tüzel kişiler, yurt dışında bulunan
varlıkları iki nüsha olarak hazırlayacakları Ek-1'de yer alan form ile
bankalara veya aracı kurumlara bildireceklerdir. Formun bir nüshası, ilgili
banka veya aracı kurum tarafından, varsa bildirim nedeniyle açılan hesaba
ilişkin bilgiler yazılıp tasdik edildikten sonra, düzenlenen banka dekontları
veya işlem sonuç formlarıyla birlikte ilgilisine geri verilecektir.


(2)
Bildirimin gerçek veya tüzel kişinin vekili ya da kanuni temsilcisi tarafından
yapılması halinde, bankalar veya aracı kurumlarca söz konusu vekil veya kanuni
temsilcinin yetkili olup olmadığı hususu kontrol edilecektir.


(3)
Banka veya aracı kurumlar tarafından, bildirimde bulunanlardan bildirime konu
edilen varlıklara ilişkin olarak herhangi bir belge istenilmeyecektir.


(4)
Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak
bildirim sahibinden bildirilen varlıkların değeri üzerinden 30/9/2022 tarihine
kadar yapılan bildirimler için %1, 1/10/2022 tarihi ila 31/12/2022 tarihi (bu
tarih dahil) arasında yapılan bildirimler için %2, 31/3/2023 tarihine kadar (bu
tarih dahil) yapılan bildirimler için %3 oranında peşin olarak tahsil
edecekleri vergiyi, bildirimi izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar vergi
sorumlusu sıfatıyla Ek-2'de yer alan beyanname ile bağlı bulundukları vergi
dairesine 340 ve 346 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde
belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda beyan edecektir. Beyan edilen
varlıkların değerleri üzerinden, vergi dairelerince tarh edilen vergiler, söz
konusu beyan süresi içerisinde banka ve aracı kurumlarca vergi sorumlusu
sıfatıyla ödenecektir.


Yurt dışında bulunan varlıkların bildirimine istinaden tahsil
edilen vergilerin bildirim sahibine iadesi


MADDE 6- (1) Yurt dışında bulunan ve madde kapsamında
bildirime konu edilen varlıkların, Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlardaki
hesaplara transfer edildiği veya yurt dışından getirilerek bu hesaplara
yatırıldığı tarihten itibaren en az bir yıl süreyle bu hesaplarda tutulması
halinde, bildirilen varlıkların değeri üzerinden madde kapsamında uygulanması
gereken vergi oranı %0 olarak dikkate alınacaktır. Bu durumda, banka ve aracı
kurumlar tarafından tahsil edilerek vergi sorumlusu sıfatıyla vergi dairesine
ödenen vergiler, bildirim sahibinin Ek-4’te yer alan form ile düzeltme zamanaşımı
süresi içinde vergi dairesine başvurusu üzerine ilgilisine iade edilecektir.


(2)
Başvuru yapılacak vergi dairesi; kesintiyi yapan banka veya aracı kurum
merkezinin bağlı bulunduğu vergi dairesidir.


(3)
İade talebinde bulunacak gerçek veya tüzel kişilerin Ek-4’te yer alan ve
başvuru yaptıkları formlarına, bildirdikleri varlıkların banka ve aracı
kurumlara yatırıldığına ve en az bir yıl süreyle bu hesaplarda tutulduğuna dair
tevsik edici belgeleri (banka dekontu, hesap cüzdanı, aracı kurum işlem sonuç formu
gibi) eklemeleri gerekmektedir. Bu kapsamda başvurular, İnteraktif Vergi
Dairesi üzerinden elektronik ortamda yapılabileceği gibi ilgili formun elden
veya posta yoluyla da ilgili vergi dairesine verilebilmesi mümkündür.


(4)
Bildirim sahipleri madde kapsamında nakden iade talebinde bulunabilecekleri
gibi, vergi borçları için mahsuben iade talebinde de bulunabileceklerdir. Bu
takdirde mahsuben iade talebi, Ek-4’te yer alan formun eksiksiz şekilde vergi
dairesine verildiği tarih esas alınarak yerine getirilecektir.


(5)
Bildirim sahibine iade yapılabilmesi için madde kapsamında bildirilen
varlıkların değeri üzerinden hesaplanan vergilerin vergi sorumlularınca ödenmiş
olması şarttır.


(6)
21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun 23 üncü maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar
ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88 inci maddesi hükümleri dikkate alınarak
bildirim sahiplerinin iade işlemleri gerçekleştirilecektir.


(7)
İadeye ilişkin bir yıllık sürenin başlangıcında, bildirime konu edilen
varlıkların Türkiye’deki banka ve aracı kurumlarda açılan hesaplara transfer
edildiği veya yurt dışından getirilerek bu hesaplara yatırıldığı tarih dikkate
alınacaktır.


Örnek 2- Gerçek kişi (A), madde hükmü kapsamında yurt
dışında bulunan 600.000 TL tutarındaki varlığı için 13/9/2022 tarihinde (N)
Bankasına bildirimde bulunmuş ve hesaplanan vergiyi peşin olarak ödemiştir. Adı
geçen kişi söz konusu tutarı 1/12/2022 tarihinde bildirimde bulunduğu bankadaki
hesabına transfer etmiştir. Buna göre, bildirimde bulunulan yurt dışındaki
varlık için tarh edilen verginin iadesine yönelik bir yıllık sürenin başlangıcı
olarak bildirim konusu yapılan tutarın Türkiye’deki banka hesabına transfer
edildiği 1/12/2022 tarihinin dikkate alınması ve bildirime konu edilen tutarın
1/12/2023 tarihine kadar söz konusu banka hesabında tutulması durumunda
bildirim esnasında ödenen vergi iade edilebilecektir.


(8)
Bildirime konu edilip bu kapsamda banka ve aracı kurumlarda açılan hesaplara
transfer edilen veya yatırılan varlıkların, banka ve aracı kurumlarda farklı
mevduat, katılım ve yatırım gibi hesaplarda değerlendirilmesi iadeye ilişkin
bir yıllık sürenin hesabını etkilemeyecektir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Türkiye'de Bulunan Varlıkların Beyanı ve Verginin Ödenmesi


Türkiye'de bulunan varlıkların beyanı


MADDE 7- (1) Gelir veya kurumlar vergisi
mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye'de bulunan, ancak kanuni defter
kayıtlarında yer almayan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye
piyasası araçları ile taşınmazlar, 31/3/2023 tarihine (bu tarih dâhil) kadar
Ek-3’te yer alan beyanname ile gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı
olunan vergi dairelerine doğrudan beyan edilebileceği gibi 340 sıra no.lu Vergi
Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda
elektronik ortamda da beyan edilebilecektir.


(2)
Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerini elektronik ortamda vermek
zorunda olan mükellefler, Ek-3’te yer alan beyannamelerini de 340 ve 346 sıra
no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde belirtilen usul ve esaslar
doğrultusunda elektronik ortamda vermek zorundadırlar.


(3)
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanların da Türkiye'de bulunan
para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile
taşınmazları için beyanda bulunmak suretiyle madde hükmünden yararlanabilmeleri
mümkündür. Bu kişilerin taşınmazlar dışındaki varlıklarını beyan tarihi
itibarıyla banka veya aracı kurumlarda açılan hesaplara yatırmaları ve bu durumu
tevsik edici belgelerle kanıtlamaları zorunludur.


(4)
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar için beyanda bulunulacak
vergi dairesi, bunların yerleşim yerlerinin bağlı bulunduğu yer vergi daireleri
olacaktır.


(5)
Şahıs şirketleri ile adi ortaklıkların gelir veya kurumlar vergisi
mükellefiyeti bulunmamakta olup, bunlar adına stopaj ve katma değer vergisi
yönünden mükellefiyet tesis edilmektedir. Bu kapsamda, şahıs şirketleri ile adi
ortaklıklar adına da beyanda bulunulması mümkün bulunmakta olup, beyan edilen
varlıklar dolayısıyla şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar katma değer vergisi,
ortaklar ise gelir veya kurumlar vergisi yönünden vergi incelemesi ve tarhiyat
yapılmaması imkanından faydalanabilecektir.


Verginin ödenmesi


MADDE 8- (1) Vergi dairelerine beyan edilen
varlıkların değerleri üzerinden vergi dairelerince %3 oranında vergi tarh
edilecektir. Bu şekilde hesaplanan vergi, tarhiyatın yapıldığı ayı izleyen ayın
sonuna kadar ödenecektir.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Ortak Hükümler


Şirketlerin kanuni temsilcileri, ortakları veya vekilleri adına
görünen varlıkların durumu


MADDE 9- (1) Şirketlerin kanuni temsilcileri,
ortakları ya da şirket veya şirketin ortakları adına madde kapsamına giren
varlıkları 5/7/2022 tarihinden önce yetkili kuruluşlarca düzenlenen bir vekalet
veya temsil sözleşmesine istinaden değerlendirmeye yetkili olanların, bu tarih
itibarıyla sahip oldukları ve yurt dışında bulunan varlıklarının, bu Tebliğde
yapılan açıklamalar çerçevesinde şirket adına bildirime konu edilerek Türkiye'ye
getirilmesi veya Türkiye'deki banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba
transfer edilmesi ya da Türkiye'de bulunan ancak 5/7/2022 tarihi itibarıyla
kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklarının bu Tebliğde yapılan
açıklamalar çerçevesinde şirket adına beyan edilmek suretiyle madde
hükümlerinden yararlanılabilmesi mümkündür.


(2)
Şirket veya şirket ortaklarına ait olduğu halde şirketin kanuni temsilcileri,
ortakları veya vekilleri dışındaki kişilerce tasarruf edilen varlıklar, söz
konusu madde hükümleri çerçevesinde şirket adına bildirim veya beyana konu
edilerek madde hükmünden yararlanılabilecektir. Ayrıca, gerçek kişilere ait
olduğu halde bu kişilerin ortağı veya kanuni temsilcisi oldukları yurt
dışındaki şirketlerce tasarruf edilen varlıkların da ilgili gerçek kişiler
adına bildirim veya beyana konu edilmesi halinde madde hükmünden
yararlanılabilmesi mümkündür. Ancak, bildirim veya beyan dışındaki nedenlerle
yapılacak inceleme esnasında söz konusu varlıkların şirket veya şirket
ortaklarına ya da gerçek kişilere ait olduğunun ispat edilmesi gerekmektedir.


Varlıkların bildirim değeri


MADDE 10- (1) Gerek yurt dışında bulunan
varlıkların banka veya aracı kurumlara bildirilmesinde gerekse yurt içinde
bulunan varlıkların vergi dairelerine beyan edilmesinde, bildirildiği veya
beyan edildiği tarih itibarıyla varlıklar, aşağıdaki değerleme ölçütleri ile
değerlenecektir:


a)
Türk lirası cinsinden para, itibari (nominal) değeriyle.


b)
Altın, rayiç bedeliyle.


c)
Döviz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla.


ç)
Menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarından;


1)
Pay senetleri, varsa borsa rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu
bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari
(nominal) değeriyle.


2)
Tahvil, bono, eurobond gibi borçlanma araçları, varsa borsa rayiciyle, borsa
rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış
bedeli de belli değilse itibari (nominal) değeriyle.


3)
Yatırım fonu katılma payları, ilgili piyasasında belirlenmiş kapanış fiyatıyla.


4)
Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri gibi türev araçlar, varsa borsa rayiciyle,
borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış
bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari (nominal) değeriyle.


d)
Taşınmazlar, rayiç bedeliyle.


(2)
Bildirim veya beyanlarda söz konusu varlıkların Türk lirası karşılığı bedelleri
esas alınacaktır.


(3)
Bu Tebliğin uygulanmasında rayiç bedel, söz konusu varlıkların bildirildiği
veya beyan edildiği tarih itibarıyla belirlenen alım-satım bedeli olup, bu
bedelin gerçek durumu yansıtması gerekmektedir.


(4)
Borsa rayiciyle değerlenecek varlıkların borsa rayicinin belirlenmesinde, söz
konusu varlıkların bildirildiği veya beyan edildiği tarihte işlem gördüğü yurt
içi veya yurt dışındaki borsalarda oluşan değerler dikkate alınacaktır.


(5)
Döviz cinsinden varlıklarda, bunların bildirildiği veya beyan edildiği
tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alınacaktır.


(6)
Bildirimde bulunduktan sonra, yapılan hataların düzeltilmesi ya da bildirime
konu edilen varlıkların azaltılması amacıyla 31/3/2023 tarihine kadar yapılacak
düzeltmelerde varlıkların ilk bildirim tarihindeki değerleri esas alınır.


Bildirilen veya beyan edilen varlıkların kanuni defter kayıtlarına
intikal ettirilmesi


MADDE 11- (1) Bildirilen veya beyan edilen
varlıkların, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca defter
tutan mükelleflerce kanuni defterlere kaydedilmesi zorunludur.


(2)
Yurt dışında bulunan varlıkların; şirket adına bildirilmesi durumunda ilgili
şirket, şahıslar adına bildirilmesi halinde bu şahısların kendileri, maddenin
sağladığı imkânlardan yararlanabileceğinden, şirket adına bildirime konu edilen
varlıkların, şirketin kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilmesi
gerekmektedir.


(3)
Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, madde hükmü uyarınca bildirime
veya beyana konu ettikleri ve yasal defterlerine kaydettikleri kıymetleri için
pasifte özel fon hesabı açacaklardır. Söz konusu hesap sermayenin cüz’ü
addolunacak, bildirim veya beyan tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden
çekilemeyecek ve sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamayacaktır.
Diğer taraftan işletmenin tasfiye edilmesi halinde bu tutarlar
vergilendirilmeyecektir. Fon hesabında tutulan bu tutarların, 31/12/1960
tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesi ile 5520 sayılı
Kanunun 19 uncu ve 20 nci maddeleri uyarınca gerçekleşecek devir ve bölünme
hallerinde de vergilendirilmesi söz konusu olmayacaktır.


(4)
Serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan
mükellefler, bildirimde veya beyanda bulundukları söz konusu kıymetleri
defterlerinde ayrıca göstereceklerdir.


(5)
213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükelleflerce Türkiye’ye getirilen
varlıklar ile gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince kanuni defterlere
kaydedilen varlıklar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın
işletmelerine dâhil edilecek ve bildirim veya beyan tarihinden itibaren iki yıl
geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın
tespitinde dikkate alınmaksızın işletmelerinden çekilebilecektir.


(6)
Türkiye’de bulunan varlıkların, vergi dairelerine beyan edildiği tarih
itibarıyla 10 uncu maddede yer alan esaslar çerçevesinde belirlenen Türk lirası
karşılığı bedelleriyle bu varlıkların yasal defterlere kaydedilmesi gerekmekte
olup, söz konusu varlıkların elden çıkarılması halinde satış kazancının
tespitinde bu bedel dikkate alınacaktır.


(7)
Madde kapsamında beyana konu edilerek işletme kayıtlarına alınacak
taşınmazların işletmeye devrine ilişkin tapuda yapılacak işlemlerden 2/7/1964
tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca harç alınmayacaktır. Ayrıca bu
taşınmazların işletmeye devrinde 193 sayılı Kanunun mükerrer 80 inci
maddesindeki değer artışı kazancı hükümleri de uygulanmayacaktır.


(8)
Tapuda yapılacak taşınmaz devir işlemlerinde tapu harcının alınmaması için
maddede belirtilen beyannamenin verilmesini müteakiben, ilgili vergi
dairesinden, beyan edilen taşınmazların tapu kayıtlarına ilişkin bilgileri de
içerecek şekilde bu madde kapsamında şirket adına beyan edilerek özel fon
hesabına alındığını (veya kanuni defterlerin ilgili sayfalarında
gösterildiğini) ve bu çerçevede tapu işleminde harç alınmayacağı hususunda
beyanın yapıldığı vergi dairesinden alınacak yazı, ilgili tapu sicil müdürlüğüne
ibraz edilecektir.


Gelir, gider ve amortisman uygulaması


MADDE 12- (1) Bildirim veya beyan konusu
yapılarak kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilen varlıklar hakkında 213
sayılı Kanunda yer alan amortismanlara ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.


(2)
Kayıtlara alınan bu varlıkların daha sonra elden çıkarılmasından doğan
zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gelirin veya kurum
kazancının tespitinde gider veya indirim olarak kabul edilmeyecektir. Söz
konusu varlıkların elde tutulması ve elden çıkarılmasından doğan kazanç ve
iratlar ise genel esaslar çerçevesinde gelirin veya kurum kazancının tespitinde
dikkate alınacaktır.


(3)
Bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle ödenen vergiler, hiçbir
suretle gider yazılamayacak ve başka bir vergiden mahsup edilemeyecektir.


İnceleme ve tarhiyat yapılmayacak haller


MADDE 13- (1) Madde hükmü uyarınca,
bildirimde veya beyanda bulunulan varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin
hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacaktır. Bu hükümden
yararlanabilmek için;


a)
Yurt dışında bulunan bildirime konu varlıkların;


1)
Bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi ya
da Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer
edilmesi,


2)
Bildirilen varlıklara ilişkin tarh edilen verginin süresinde ödenmesi,


3)
Bildirime konu edilen varlıkların 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan
mükelleflerce kanuni defterlere kaydedilmesi, yasal defterlerine kaydettikleri
bu kıymetler için pasifte özel fon hesabı açılması (veya kanuni defterlerin
ilgili sayfalarında gösterilmesi), bu fon hesabının ve varlıkların iki yıl
geçmedikçe işletmeden çekilmemesi ve fon hesabının sermayeye ilave dışında
başka bir amaçla kullanılmaması,


b)
Türkiye’de bulunan ve beyana konu edilen varlıkların;


1)
Beyan edilen varlıkların 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükelleflerce
kanuni defterlere kaydedilmesi, yasal defterlerine kaydettikleri bu kıymetler
için pasifte özel fon hesabı açılması (veya kanuni defterlerin ilgili
sayfalarında gösterilmesi), bu fon hesabının ve varlıkların iki yıl geçmedikçe
işletmeden çekilmemesi ve fon hesabının sermayeye ilave dışında başka bir
amaçla kullanılmaması,


2)
Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmayanlar tarafından banka veya aracı
kurumlardaki hesaplara yatırıldığını (taşınmazlar hariç) gösterir belgelerle
tevsik edilmesi,


3)
Madde kapsamında beyan edilen varlıklara ilişkin tarh edilen verginin süresinde
ödenmesi,


gerekmektedir.


(2)
Bildirilen varlıkların, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan
kullanılan ve 5/7/2022 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan
kredilerin en geç 31/3/2023 tarihine kadar kapatılmasında kullanılması mümkün
olup, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan
varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmaksızın vergi incelemesi ve
vergi tarhiyatı yapılmaması imkanından yararlanılacaktır.


(3)
5/7/2022 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye
avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer
sermaye piyasası araçlarının anılan tarihten önce Türkiye’ye getirilmek
suretiyle karşılanmış olması halinde, söz konusu avansların defter
kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı
yapılmaması imkanından yararlanılabilecektir.


(4)
Bildirilen veya beyan edilen varlıklar dışındaki diğer nedenlerle başlayan
vergi incelemeleri veya takdire sevk işlemleri dolayısıyla, madde kapsamında
bildirimde veya beyanda bulunan mükellefler hakkında matrah farkı bulunması
durumunda;


a)
Bulunan matrah farkının bildirime veya beyana konu edilen varlıklar nedeniyle
ortaya çıktığının tespiti ve bildirilen veya beyan edilen varlık tutarının,
bulunan matrah farkına eşit ya da fazla olması durumunda gelir veya kurumlar
vergisi ile katma değer vergisi yönünden tarhiyat yapılmayacaktır.


Örnek 3- (ABC) A.Ş., madde hükmü kapsamında bağlı
bulunduğu vergi dairesine Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında
yer almayan varlıkları için 16/8/2022 tarihinde 500.000 TL tutarında beyanda
bulunmuş ve beyanına istinaden tarh edilen vergiyi süresinde ödemiştir. Maddede
yer alan diğer şartları da taşıyan mükellef kurum sektör incelemeleri
kapsamında 2020 hesap dönemine ilişkin incelemeye sevk edilmiştir. Bu döneme
ilişkin yapılan inceleme sonucunda mükellef hakkında 250.000 TL kayıt dışı
satışa ilişkin matrah farkı tespit edilmiş ancak mükellef kurum inceleme
esnasında bu farkın madde hükmü kapsamında beyan edilen varlıklar nedeniyle
meydana geldiğini belirtmiştir. Vergi inceleme elemanı tarafından mükellefin bu
iddiası incelenmiş ve aradaki farkın nedeninin mükellefin ifadesine uygun
olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, mükellef hakkında tarhiyat yapılmayacaktır.


b)
Bulunan matrah farkının bildirime veya beyana konu edilen varlıklar nedeniyle
ortaya çıktığının tespiti halinde, bu farkın bildirilen veya beyan edilen
varlık tutarından fazla olması durumunda, yalnızca aradaki fark tutar üzerinden
gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden vergi tarhiyatı
yapılacaktır.


Örnek 4- (DEF) Ltd. Şti. yurt dışında sahip olduğu
madde kapsamına giren varlıkları için 1.000.000 TL bildirimde bulunmuştur.
Maddede sayılan bütün şartları taşıyan mükellef hakkında yapılan ihbara
istinaden mükellef kurumun 2019 hesap dönemi incelemeye sevk edilmiştir. Adı
geçen kurum hakkında yapılan inceleme sonucunda 2.500.000 TL tutarında matrah
farkı tespit edilmiştir. Mükellef söz konusu farkın 1.000.000 TL’sinin
bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığını ifade etmiştir. Vergi inceleme
elemanı ise söz konusu farkın 750.000 TL tutarındaki kısmının bildirilen
varlıklar nedeniyle ortaya çıktığını kalan tutarın ise hatalı amortisman
ayırma, gider, indirim ve istisnaların doğru hesaplanmaması gibi diğer
nedenlerden kaynaklandığını ortaya koymuştur. Bu durumda, anılan mükellef
hakkında bulunan matrah farkının 750.000 TL tutarındaki kısmı için vergi
tarhiyatı yapılmayacaktır.


(5)
Vergi incelemesine başlanılan veya takdir komisyonuna sevk edilen tarihten
sonra madde hükmüne istinaden bildirimde veya beyanda bulunulması durumunda ise
vergi incelemesi ve takdir komisyonu kararına istinaden bulunan matrah farkları
üzerinden vergi tarhiyatı yapılmasına engel teşkil etmeyecek ve bildirime veya
beyana konu edilen tutarlar mahsuba konu edilemeyecektir.


Diğer hususlar


MADDE 14- (1) İlgili kurum ve kuruluşlar,
gerçek veya tüzel kişilerin madde hükmü uyarınca yapılacak işlemlere ilişkin taleplerini
yerine getirmek zorundadırlar.


Yürürlük


MADDE 15- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 16- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine
ve Maliye Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız.