Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştırılanlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkındaki Kanunun Yürürlükten Kaldırılmış Hükümleri

Mülga mevzuatNo: 5953

Bu mevzuatla ilgili sorunuz mu var? AvAi yapay zekâ asistanı madde madde açıklar, ilgili içtihatları bulur.

Ücretsiz deneyin

Tam metin

371








371


 


BASIN
MESLEĞİNDE ÇALIŞANLARLA ÇALIŞTIRILANLAR


ARASINDAKİ MÜNASEBETLERİN TANZİMİ
HAKKINDAKİ


KANUNUN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞ
HÜKÜMLERİ(1)


 


 


         
Kanun
Numarası                    
: 5953


         
Kabul
Tarihi                           
: 13/6/1952


         
Yayımlandığı
R.Gazete            :
Tarih : 20/6/1952Sayı : 8140


         
Yayımlandığı
Düstur               
: Tertip: 3Cilt : 33Sayfa : 1511


 


 


            
1 – 12/2/1954 tarih ve 6253 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 10, 15, 17, 20, 28)


            
Madde 10 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Mesleğe ilk iktisap eden gazeteciler için tecrübe müddeti en çok üç aydır. Bu
müddet içinde taraflar iş akdini ihbar mühletine ve tazminat mükellefiyetine
tabi olmaksızın feshedebilirler.


            
Madde 15 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bir mevkutede çalışan gazeteci, mukavele hükümleri dışında olarak işveren tarafından
sipariş edilen veya yayınlanması kabul edilen yazılar için ayrıca ücrete hak
kazanır.


            
Madde 17 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Mensup olduğu mevkutedeki bir yayın dolayısiyle hürriyeti tahdide uğrayan
gazeteci ücretini işverenden almakta devam eder. Yayın, mevkute mesul müdürünün
veya mevkute sahibinin haberi olmadan yaptırıldığı veya mesul müdürün
tetkikından geçirilerek neşri takarrür eden şekil üzerinde tahrifat, tadilat,
tay yahut da ilaveler icra olunduğu takdirde böyle bir yayın dolayısiyle
hürriyeti tahdide uğrayan gazeteci bu hükümden faydalanamaz.


            
Birinci fıkradaki hürriyet tahdidi gezetecinin o mevkuteden ayrılmasından sonra
vukua gelmişse, gazetecinin bahsi geçen mevkuteden son aldığı ücreti
miktarındaki tazminat, hürriyeti tahdit edildiği müddetçe, her ay yayının
yapılmış olduğu mevkute sahibi tarafından ödenir.


            
Her ne sebeple olursa olsun, neşriyatı tatil edilen mevkutede çalışanlar, tatil
tarihinden itibaren iki ay müddetle ücretlerini alırlar.


            
Madde 20 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


Günlük gazetelerin
Şeker Bayramının birinci ve ikinci günleri ile Kurban Bayramının ilk üç gününde
intişar etmeleri memnudur. Bu günlere mahsus gazete neşri hakkı gazetecilerin
bağlı bulundukları mesleki teşekküllere aittir.


 


 


 


————————


(1)   
Bu Kanunundaki para cezalarının uygulanması ile ilgili olarak 10/6/1949 tarih
ve 5435 sayılı Kanunu değiştiren 21/1/1983 tarih ve 2790 sayılı Kanun ile 15/8/1957
tarih ve 9682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 20/5/1957 tarih ve E.1.K.12
sayılı Yargıtay İç.Bir. Kur.Kararına bakınız.





372


 


            
Birinci fıkrada bahsi geçen bayram günlerinde çalışılmamış olması sebebiyle
gazetecilerin ücretlerinden hiçbir suretle eksiltme yapılamaz.


            
Madde 28 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bu kanunun (20) nci maddesi ile günlük gazeteler hakkında intişar memnuiyeti
kabul edilmiş olan günlerde, günlük gazetelerin neşrine devam olunduğu veya
bahsi geçen maddede yazılı mesleki teşekküllerden gayrı kimseler tarafından o
günlere mahsus gazete neşredildiği takdirde, neşreden kimse hakkında (5.000)
liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezası hükmolunur.


            
2 – 4/1/1961 tarih ve 212 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde
numaraları:1,4,6,9,10,12,14,15,16,17,18,19,21,22,26,27,28,29,30, Ek 1)


            
Madde 1 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bu kanun hükümleri Türkiye'de yayınlanan mevkutelerle haber, fotoğraf
ajanslarında veya benzeri yayın müesseselerinde ve matbaalarında
başmuharrirlik, muharrirlik, mesul müdürlük, yazı işleri müdürlüğü,istihbarat
şefliği muhabirlik, mütercimlik, musahhihlik,foto muhabirliği, ressamlık,
karikatürcülük,istihbarat telsizciliği ve radyoculuğu, gazete müdürlüğü ve
idare müdürlüğü gibi her türlü fikir ve sanat işlerinde çalışan ve İş
Kanunundaki "İşçi" tarifi şümulü haricinde kalan kimselerle bunların
işverenleri hakkında uygulanır. Bu kanunun şümulüne giren fikir ve sanat
işlerinde ecir olarak çalışanlara (gazeteci) denir.


            
Madde 4 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Gazeteci ile kendisini çalıştıran işveren arasındaki iş akdinin yazılı şekilde
yapılması mecburidir.


            
Madde 6 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Birinci maddenin şümulüne giren bir iş yerinde iş verenle arasındaki hizmet
münasebeti bir veya mütaaddit mukaveleye istinaden fasılasız olarak en az beş
yıl sürmüş olan gazetecinin işine son verilmesi, yapılacak yazılı ihbardan üç
ay geçtikten sonra muteber olur. Beş seneden az hizmeti olanlar için bu ihbar
mühleti bir aydır.


            
Hizmetine bu madde hükümlerine göre son verilen gazeteciye feshi ihbar edilen
mukavelenin taallük ettiği her hizmet yılı veya küsuru için son aylığı esas
ittihaz olunmak suretiyle her yıl için bir aylık ücreti miktarında tazminat
verilir. Ancak, yıllık hizmetin altı aydan az kısmı nazara alınmaz.


            
Madde 9 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Mukavelenin imzalanışında işverenle gazeteci, fesih halinde ise fesheden taraf,
keyfiyeti bir beyanname ile mahallin en büyük mülkiye amirine bir hafta içinde
bildirmeye mecburdur. Mülkiye amirleri bu beyannamelerin birer örneğini,
gazetecinin kıdeminin tesbitine esas olmak üzere, hemen, Basın-Yayın ve Turizm
Genel Müdürlüğüne bildirirler.


            
Madde 10 – (12/2/1954 tarih ve 6253 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Mesleke ilk intisap eden gazeteciler için tecrübe müddeti en çok bir aydır. Bu
müddet içinde taraflar iş akdini ihbar mühletine ve tazminat mükellefiyetine
tabi olmaksızın feshedebilirler.


            
Madde 12 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 - A) İşverenle gazeteci arasındaki iş akdinin muayyen bir müddet için
aktedilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gazetecinin kendi kasdı veya ağır bir
ihmali olmaksızın uğradığı hastalık veya kaza neticesinde iş görememek durumuna
düşmesi halinde,





373


 


            
B) Müddeti muayyen olmıyan bir iş akdiyle bağlı bulunan gazetecinin şahsını
ilgilendiren meşru bir sebep veya ifasından kaçınamıyacağı kanuni bir vazife
hasebiyle işini görmediği hallerde,


            
C) Müddeti muayyen olan bir iş akdiyle bağlı bulunan gazetecinin yukarki bentte
yazılı sebepler dolayısiyle ardı ardına iki iş gününden fazla veya bir ay
içinde ceman üç iş gününden fazla işini görememesi halinde,işveren iş akdini
ancak bu kanunun (5) inci ve (6) ncı maddelerinde yazılı ihbar mühletini ve
tazminat vecibelerini yerine getirmek suretiyle feshedebilir.


            
II – (A) bendinde bahsi geçen iş görememek durumunu tevlit eden kaza veya
hastalık gazetecinin vazifesinin ifasiyle ilgili bir sebepten ileri gelmişse,
kasıt veya ihmalin mevcut olup olmadığı nazara alınmaksızın, (I) numaralı fıkra
hükmü uygulanır.


            
III – İş görememek durumu (16) ncı maddede yazılı hallerden ileri gelmişse,
mezkür madde hükümleri tatbik olunur.


            
IV – Bu maddenin (A) bendinde yazılı haller dolayısiyle vazife göremiyecek
duruma düşüp de işveren tarafından işinden çıkarılan gazeteci, azami bir sene
zarfında iyileştiği takdirde, tekrar eski işine tercihan alınır.


            
Madde 14 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Kararlaştırılan ücret, hilafına mukavele yapılmış olmadıkça, her ay peşin
olarak ödenir. Gazetecilere ücretlerini vaktinde ödemiyen işverenler bu
ücretleri geçecek her gün için yüzde iki fazlasiyle ödemeğe mecburdurlar.


            
Mukavele müddeti sona ermeden evvel kendisine atfedilebilecek bir kusuru
olmaksızın işine nihayet verilen gazeteci, peşin almış olduğu ücretin henüz
işlememiş bulunan kısmını iade etmeye mecbur tutulamaz.


            
Madde 15 – (12/2/1954 tarih ve 6253 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bir mevkutede çalışan gazeteci, mukavele hükümleri dışında olarak işveren
tarafından verilen işler veya sipariş edilen veya yayınlanması kabul edilen
yazılar için ayrıca ücrete hak kazanır.


            
Madde 16 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Talim veya manevra dolayısiyle silah altına alınan gazeteci bu müddet zarfında,
iş karşılığı olmaksızın, ücret hakkını muhafaza eder. Ancak, yedek subay olarak
veya sair suretlerle askeri hizmet karşılığı aylık alan gazetecinin almakta
bulunduğu bu aylık kendi işinden aldığı ücretten az ise,işveren gazeteciye
yalnız aradaki farkı ödemekle mükelleftir.


            
Kısmi veya umumi seferberlik dolayısiyle silah altına alınan gazeteci hakkında,
üç ay için bu maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanır.


            
İlk muvazzaf askerlik hizmeti için silah altına alınan gazeteciye, mukavelede
başka türlü sarahat olmadığı takdirde, iki seneyi geçmemek üzere son aldığı aylığın
üçte biri ödenir.


            
İşverenle gazeteci arasındaki iş akdinin muayyen bir müddet için aktedilmiş
olup olmadığına bakılmaksızın, gazetecinin bu maddenin birinci fıkrasında
gösterilen haller dolayısiyle silah altında bulunduğu müddetçe iş akdi işveren
tarafından feshedilemez. Gazeteci bu maddenin ikinci veya üçüncü fıkralarında
gösterilen haller dolayısiyle silah altına alındığı takdirde,gazetecinin durumu
bu fıkralardan hangisine temas etmekte ise işveren iş akdini ancak o fıkrada
gösterilmiş bulunan süre geçtikten sonra feshedebilir. Bu gibi hallerde de
gazeteci ile işveren arasındaki iş akdinin muayyen bir müddet için aktedilmiş
olup olmadığına bakılmaz. Akdin feshi bu kanunda yazılı hükümlere tabidir.





374


 


            
Gazeteci ile işveren arasındaki mukavele esasen muayyen bir süreyi ihtiva
edipte bu süre gazetecinin silah altında bulunduğu sırada kendiliğinden
bitiyorsa, işveren mukavelenin bu suretle sona ermesinden itibaren bu maddede
yazılı olan ücretleri gazeteciye ödemekle mükellef tutulamaz.


            
Bu maddede yazılı bulunan hükümler işveren tarafından gazeteciye askerlik
halinde ücret verilmesi hakkında daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan
mukavele, teamül veya adetlerden doğan haklara halel getirmez.


            
Madde 17 – (12/2/1954 tarih ve 6253 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Mensup olduğu mevkutedeki bir yayın dolayısiyle hürriyeti tahdide uğrıyan
gazeteci ücretini iş verenden almakta devam eder. Ancak, hürriyetin tahdidini
mucip olan yayın, mezkür gazeteci tarafından,mevkute mesul müdürünün veya
sahibinin haberi olmadan yapıldığı veya yaptırıldığı yahut mesul müdürün
tetkikından geçirilerek neşri takarrür eden şekil üzerinde tahrifat, tadilat,
tay yahut ilaveler yapmak veya yaptırılmak suretiyle vukubulduğu takdirde
mezkür gazeteci bu hükümden faydalanamaz.


            
Birinci fıkradaki hürriyet tahdidi gazetecinin o mevkuteden ayrılmasından sonra
vukua gelmişse, gazetecinin bahsi geçen mevkuteden son aldığı ücreti
miktarındaki tazminat, hürriyeti tahdit edildiği müddetçe, her ay yayımın
yapılmış olduğu mevkute sahibi tarafından ödenir.


            
Her ne sebeple olursa olsun, neşriyatı tatil edilen mevkutede çalışanlar, tatil
tarihinden itibaren iki ay müddetle ücretlerini alırlar.


            
Madde 18 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Gazetecinin ölümü sebebiyle iş akdinin sona ermesi halinde, eşi ve çocuklarına
ve bunlar bulunmadığı takdirde,geçimi kendisine terettüp eden ailesi efradına
müteveffanın aylık ücretinin üç misli miktarında bir tazminat verilir.


            
Madde 19 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Her altı günlük fiili çalışmayı mütaakıp gazeteciye bir günlük dinlenme tatili
verilmesi mecburidir.


            
Madde 21 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Günlük bir mevkutede çalışan bir gazeteciye, en az bir yıl çalışmış olmak
şartiyle,yılda dört hafta tam ücretli mezuniyet verilir. Günlük bir mevkutedeki
hizmeti 10 yıldan 20 yıla kadar sürmüş olan bir gazetecinin yıllık ücretli izni
beş hafta, yirmi yıldan fazla çalışmış bulunanın izni ise altı haftadır.


            
Günlük olmıyan mevkutelerde çalışan gazetecilere her altı aylık çalışma devresi
için iki hafta ücretli izin verilir.Yıllık ücretli izinlerin hesabında, bu
kanunun birinci maddesindeki "gazeteci" tabirine girenlerin
kıdemleri, iş akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden inikat etmiş
olmasına bakılmaksızın, gazetecilik mesleğinde geçirdikleri hizmet süreleri
nazara alınmak suretiyle tesbit edilir.


            
Yukardaki maddeler gereğince gazetecinin iş karşılığı olmaksızın ücret alarak
geçirdiği müddetler ücretli izne esas olan hizmet yıllarının hesabından hariç
tutulmıyacağı gibi bu müddetler ücretli izin sürelerinden de mahsup veya tenzil
edilemez.


            
Madde 22 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Gazeteciler, aralarında, 5018 sayılı kanun hükümleri dahilinde sendikalar
kurabilirler.





375


 


            
Madde 26 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
a) Çalıştırdığı gazeteci ile (4) üncü maddede gösterilen şekilde yazılı iş akdi
yapmıyan;


            
b) (6) ncı maddenin ikinci fıkrasında bahsi geçen tazminatı gazeteciye
ödemiyen;


            
c) (18) inci maddede yazılı tazminatı o maddede gösterilmiş bulunan hak
sahiplerine ödemiyen işveren (25) liradan aşağı olmamak üzere hafif para
cezasına çarptırılır.


            
Madde 27 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
a) (14) üncü maddede yazılı ücreti gazeteciye zaruret olmaksızın vaktinde
ödemiyen;


            
b) (16) ncı maddenin birinci veya ikinci yahutda üçüncü fıkralarında yazılı
bulunan hallerde gazeteciye verilmesi icabeden ücreti ödemiyen;


            
c) (17) nci maddenin birinci veya üçüncü fıkralarında yazılı hallerde
gazeteciye verilmesi lazımgelen ücreti yahut da aynı maddenin ikinci fıkrasında
bahsi geçen tazminatı ödemiyen;


            
ç) (20) nci maddede yazılı bulunan günlerde gazetecilerin bu günlere ait
ücretlerini zaruret olmaksızın ödemiyen işveren hakkında (50) liradan aşağı
olmamak üzere ağır para cezası hükmolunur.


            
Madde 28 – (12/2/1954 tarih ve 6253 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bu kanunun (20) nci maddesi ile günlük gazeteler hakkında intişar memnuiyeti
kabul edilmiş olan günlerde, günlük gazetelerin neşrine devam olunduğu veya
bahsi geçen maddede yazılı mesleki teşekkülden gayrı kimseler tarafından o
günleremahsus gazete neşredildiği takdirde, neşreden kimse hakkında her baskı
için (5.000) liradan aşağı olmamak üzereağır para cezası hükmolunur.


            
Madde 29 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Gazeteciye bu kanunun (21) inci maddesindeki esaslar dairesinde yıllık izin
vermiyen veya izin vermiş olup da izin müddetine ait ücreti ödemiyen işveren,
yıllık izin vermediği veya izin süresine ait ücretlerini ödemediği kimselerin
izin müddetlerine tekabül eden ücretler yekünunun iki misli tutarında ağır para
cezasına çarptırılır.


            
Madde 30 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bu kanunun (25) nci maddesi hükmüne aykırı hareket eden işveren hakkında, gazetecilere
ait ücret ve sair hakların daha aşağı hadlere indirilmesinden dolayı bu
kimselerin uğradıkları zararın iki misli tutarında ağır para cezası hükmolunur.


            
Ek Madde 1 – (12/2/1954 tarih ve 6253 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
5953 sayılı kanunun 1 inci maddesindeki gazeteci tabirinin şümulü dahilinde
bulunan kimselerden müessese, matbaa, idarehane ve büro gibi yerlerde
hizmetlerinin mahiyeti itibariyle müstemirren çalışanlar için günlük iş
müddeti, gece ve gündüz devrelerinde, sekiz saattir.


            
Yukarki fıkra hükmünün dışarsında kalarak, gündüz veya gece devresindeki
çalışma müddetinin daha fazla hadlere artırılması,bu kanuna göre, (Fazla
saatlerle çalışma) sayılır.





376


 


            
Her bir fazla saat çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat
başına düşen miktarının % 25 ten % 50 ye kadar yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Bu nispetin tayininde gazetecilerle iş veren serbestçe anlaşırlar.


            
Ancak,günlük normal çalışma müddetine ilaveten bu madde mücibince tatbik
edilecek fazla çalışmaların saat (24) den sonraya tesadüf eden saatlerinde
çalıştırılan gazetecilerin ücretlerinin saat başına düşen miktarına yapılacak
zam % 50 den aşağı olamaz.


            
Fazla saatlerin hesabında, yarım saatten az olan müddetler yarım saat, fazlası
ise bir saat sayılır.


            
Fazla saatlerde çalışma, ücretlerini parça başına veya yapılan iş miktarına
göre alan gazetecilere yaptırıldığı takdirde dahi bu kimselerin fazla saatlere
tekabül eden ücretleri bu maddedeki esaslara göre ödenir.


            
3 – 15/7/1964 tarih ve 274 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 22)


            
Madde 22 – (4/1/1961 tarih ve 212 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
İşverenler ve gazeteciler kendi aralarında 5018 sayılı kanun hükümleri
dahilinde sendikalar kurabilirler.


            
4 – 17/7/1964 tarih ve 506 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: ( Madde numaraları: 23,Geçici 2,
Geçici 3 )


            
Madde 23 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Gazeteciler 3008 sayılı İş Kanununun yedinci fasliyle 4772 sayılı İş Kazaları
ile Meslek Hastalıkları ve Analık Sigortaları, 5417 sayılı İhtiyarlık Sigortası
ve 5502 sayılı Hastalık ve Analık Sigortası kanunlarına tabidir.


            
Geçici Madde 2 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bu kanunun neşri tarihinde 35 yaşını geçmiş bulunan gazetecilerden, mezkür tarihten
önceki beş yıl içinde gazetecilik mesleğinde veya İş Kanununa tabi iş
yerlerinde en az 1000 gün çalışmış olan ve bu hizmet sürelerini göstermek üzere
çalışmış oldukları iş yerlerinden alacakları belgeleri en geç bu kanunun neşri
tarihinden itibaren bir yıl içinde İşçi Sigortaları Kurumuna tevdi edenler,
5417 sayılı kanunun 5937 sayılı kanunla değiştirilen geçici birinci maddesinde
yazılı şartlarla ihtiyarlık sigortasından faydalandırılırlar.


            
Geçici Madde 3 – (13/6/1952 tarih ve 5953 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
5502 sayılı Hastalık ve Analık Sigortası Kanununun tatbikına geçildiği
yerlerde, kanunun tatbikı tarihinden önce gazetecilik mesleğinde veya İş
Kanununun uygulandığı iş yerlerinde çalışmış bulunanlar 5502 sayılı kanunun (9)
uncu maddesinin ikinci fıkrasiyle (14),(15) ve (18) inci maddelerinin tatbikatı
bakımından, bu kanuna tabi iş yerlerinde çalışmış ve bu müddet içinde Hastalık
ve Analık Sigortası primi ödemiş sayılırlar.


            
5 – 25/8/1971 tarih ve 1475 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: Ek 2)


            
Ek Madde 2 – (12/2/1954 tarih ve 6253 sayılı kanunun hükmüdür.)


            
İktisadi ve içtimai zaruretler dolayısiyle Çalışma Vekaletince lüzumlu
görülecek yerlerde (5953) sayılı kanunun 1 inci maddesinde gösterilen işlerde
çalıştırı-





377


 


lan gazetecilere ödenecek ücretlerin en
aşağı hadleri, ikinci fıkrada gösterilmiş bulunan komisyonlar tarafından tesbit
olunur.


            
Bu komisyonlar, ÇalışmaVekaletiyle Ekonomi ve Ticaret Vekaletinin ve
basın-Yayın ve Turizm Genel Müdürlüğünün kendi mensupları arasından seçecekleri
birer kişi ile asgari ücretin tesbit edileceği mahalde gazetecilerin ve
bunların iş verenlerinin kendi aralarından seçecekleri birer kişiden terekküp
eder. Çalışma Vekaletine mensup zat, komisyona başkanlık eder.


            
Asgari ücretin tesbit edileceği mahalde gazeteciler tarafından kurulmuş mesleki
teşekkül mevcut değilse, yukarki fıkrada bahsi geçen iş verenlerle gazeteciler
o mahalle en yakın bulunan gazeteci meslek teşekkülleri tarafından seçilir.


            
Komisyon reylerin ekseriyetiyle karar verir. Komisyon tarafından verilen karar
Çalışma Vekilinin tasdikiyle kesinleşir.


            
Bu komisyonların memur azalarının yol masraflariyle seyahat ve ikamet
yevmiyeleri kendilerine dairelerince ödenir.


            
Komisyonların çalışma ve toplanma zaman ve usulleri, bu komisyonların memur
olmıyan azalarına Çalışma Vekaletince verilecek yol masraflariyle huzur hakkının
miktarları, asgari ücretin tesbitinde nazara alınacak hususlar ve komisyonların
iş veren ve gazeteci azalarının seçim şekilleri Çalışma Vekaleti tarafından
tesbit olunur.


            
6 – 20/1/1993 tarih ve E.1992/36,K.1993/4 sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı ile
iptal edilmiş hükümlerin metinleri. (Madde numaraları 20,28.)


            
Madde 20 – (12/2/1954 tarih ve 6253 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Günlük gazetelerin Şeker Bayramının ikinci ve üçüncü günleriyle Kurban
Bayramının ikinci, üçüncü ve dördüncü günlerinde intişar etmeleri memnudur. Bu
günlere mahsus gazete neşri hakkı,her vilayette,gazetecilerin bağlı
bulundukları mesleki teşekküllerden basın kartı hamili azası en fazla olanına
aittir.


            
Birinci fıkrada bahsi geçen gazete neşri hakkının tesbiti için alakalı mesleki
teşekküllerin Şeker ve Kurban bayramlarının ikinci günlerinden en az (15) gün
evvel mahallin en büyük mülkiye amirine müracaat ederek aza durumlarını tevsik
ettirmeleri mecburidir.Mülkiye amirine yapılacak müracaat tarihinden sonra
basın kartı hamili aza sayısında vakı olabilecek değişiklikler neşir hakkının
tesbitinde nazara alınmaz.


            
İki veya daha fazla mesleki teşekkülün basın kartı hamili azalarının sayıları
arasında eşitlik görüldüğü takdirde.gazete neşri hakkı bu teşekküller
tarafından müştereken kullanılır.Bu vaziyette bulunan mesleki teşekküller
gazeteyi müştereken çıkarmak hususunda anlaşamadıkları takdirde kur'aya
müracaat olunur. Kur'a,en büyük mülkiye amirinin veya vazifelendireceği zatın
huzurunda yapılır.


            
Gazete neşri hakkının tesbit ve tevsiki işlerinin ne suretle yapılacağını
Çalışma Vekaleti tayin eder.


            
Birinci fıkrada bahsi geçen bayram günlerinde çalışılmamış olması sebebiyle
gazetecilerin ücretlerinden hiç bir suretle eksiltme yapılamaz.





378


 


            
Madde
28 – (4/1/1961 tarih ve 212 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bu Kanunun 20 nci maddesi ile konulan neşir memnuiyeti mevcut günlerde
memnuiyete tabi gazetelerin veya mezkur maddede yazılı mesleki teşekküllerde
gayrı şahıslar tarafından o günlere mahsus gazete neşri halinde neşredenler ve
basanlar hakkında her baskı için (10 000) liradan aşağı olmamak üzere ayrı ayrı
ağır para cezası hükmolunur.


            
Mükerrirler hakkında verilecek ceza iki katı olarak hükmolunur.


            
7 – 24/4/2003 tarihli ve 4854 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: ( Madde numaraları: 26, 27, 30 )


            
Madde 26 – (4/1/1961 tarihli ve 212 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
a) Çalıştırdığı gazeteci ile dördüncü maddede gösterilen şekilde yazılı iş akdi
yapmıyan işveren, beher mukavele için (200) liradan aşağı olmamak üzere,


            
b) Altıncı maddenin 2 nci fıkrasında bahsi geçen tazminatı gazeteciye ödemiyen
işveren, (2000) liradan aşağı olmamak üzere,


            
c) 18 inci maddede yazılı ölüm tazminatını hak sahiplerine ödemiyen işveren,
(2000) liradan aşağı olmamak üzere,


            
Ağır para cezasına mahkum edilmekle beraber ayrıca yukarıdaki (b) veya (c)
bentlerinde yazılı tazminatlar da hüküm altına alınır.


            
Madde 27 – (4/1/1961 tarihli ve 212 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
a) 14 üncü maddede yazılı ücreti gazeteciye zaruret olmaksızın vaktinde
ödemiyen,


            
b) 16 ncı maddenin birinci veya ikinci yahut da üçüncü fıkralarında yazılı
bulunan hallerde gazeteciye verilmesi icabeden ücreti ödemiyen,


            
c) 17 nci maddenin birinci veya üçüncü fıkralarında yazılı hallerde gazeteciye
verilmesi lazımgelen ücreti yahut da maddenin ikinci fıkrasında bahsi geçen
tazminatı ödemiyen,


            
ç) 20 nci maddede yazılı bulunan günlerde gazetecilerin bu günlere ait
ücretlerini zaruret olmaksızın ödemiyen,


            
İşveren hakkında (500) liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezası hükmolunur.


            
Madde 30 – (4/1/1961 tarihli ve 212 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bu Kanunun 25 inci maddesi hükmüne aykırı hareket eden işveren hakkında, (1
000) liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.


            
8 – 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: ( Madde numarası:6 )


            
Madde 6 son fıkra - (9/8/2002 tarihli ve 4773 sayılı Kanunun
hükmüdür.) 1475 sayılı Kanunun 13/A, 13/B, 13/C, 13/D, 13/E ile 24 üncü
maddeleri hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.


9 – 23/1/2008
tarihli ve 5728 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş
olan hükümlerin metinleri: ( Madde numaraları: 26, 29, 30, Ek Madde 3.)


Madde 26 –
(24/4/2003 tarihli ve 4854 sayılı Kanunun hükmüdür.)


a) Çalıştırdığı gazeteci ile 4 üncü maddede gösterilen şekilde yazılı
iş akdi yapmayan işverene beher mukavele için altıyüzmilyon lira,


b) 6 ncı maddenin
ikinci fıkrasında bahsi geçen tazminatı gazeteciye ödemeyen işverene ikimilyar
lira,


 





 


378-1


 


c) 18 inci maddede yazılı ölüm tazminatını hak sahiplerine ödemeyen
işverene ikimilyar lira,


İdarî para cezası verilir, ayrıca yukarıdaki (b) veya (c) bentlerinde
yazılı tazminatlar da hak sahiplerine ödenir.


Madde 29 –
(4/1/1961  tarihli ve 212 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Gazeteciye bu Kanunun 21 inci maddesinde yazılı yıllık izni vermiyen veya izni
vermiş olup  da  izin  müddetine  ait ücreti ödemiyen
işveren, yıllık izin vermediği veya izin süresine ait ücretleri ödemediği
kimsenin izin müddetine tekabül eden ücretler yekünunun iki katını ilgili
gazeteciye ödemiye ve ayrıca bu miktarda ağır para cezasına mahkum edilir.


Madde 30 –
(24/4/2003 tarihli ve 4854 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bu Kanunun 25 inci maddesi hükmüne aykırı hareket eden işverene ikimilyar lira
idarî para cezası verilir.


Bu Kanunda yazılı
olan idarî para cezaları o yerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge
müdürü tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar
ilgililere 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre
tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün
içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın
yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz,
zaruret görülmeyen hâllerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede
sonuçlandırılır. Bu Kanuna göre verilen idarî para cezaları, 21.7.1953 tarihli
ve 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre
tahsil olunur.


Ek Madde 3 –
(12/2/1954  tarihli ve  6253 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
A) Bu Kanunun ek 1 inci maddesinde yazılı fazla saatlerle çalışma ücretlerini
gazeteciye ödemiyen veya mezkür maddede yazılı zam hadlerinden daha aşağı
hesabetmek suretiyle ödiyen işveren, ödemediği fazla saat ücretleri tutarının
veya eksik ödediği ücretler tutarının iki misli miktarında ağır para cezasına
mahkum edilir.


            
B) Bu Kanunun ek 2 nci maddesi gereğince gazetecilere verilmesi lazımgelen
ücretleri bahsi geçen maddenin tayin ettiği tarz ve usullerden başka türlü
hesabederek veren veya daha aşağı hadlerde ödiyen iş veren hakkında (50)
liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezası hükmolunur.


10 – 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanun ile yürürlükten
kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: ( Madde numaraları:14.)


Madde 14 – fıkra bir-(
4/1/1961 tarihli ve  212 sayılı Kanunun hükmüdür.) Kararlaştırılan ücret her ay
peşin olarak ödenir. İlave ücretlerin sigorta priminin ödenmesi mecburidir.


 





 


379


 


         
1700 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN


                      
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE


 


 
Kanun                                                                                                                        
Yürürlüğe


    
No.                              
Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler                     
giriş tarihi


--------------            
-------------------------------------------------------------            
-------------------


    
2390                                                          
–                                                              
25/3/1934


    
6253                                                          
–                                                              
19/2/1954


      
212                                                          
–                                                              
10/1/1961


      
274                                                          
–                                                              
24/7/1963


     
506                                            126 ncı maddesi                                                      
1/11/1964


                                                        
 Diğer
hükümleri                                                      
1/2/1965


    
1475                                                          
–                                                                
1/9/1971


    
1761                                                          
–                                                                
3/7/1973





380


 

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?