195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun

BASIN İLAN
KURUMU TEŞKİLİNE DAİR KANUN


 


Kanun
Numarası                              : 195


Kabul
Tarihi                                     : 2/1/1961


Yayımlandığı
Resmî Gazete            : Tarih: 9/1/1961   Sayı: 10702


Yayımlandığı
Düstur                       : Tertip: 4   Cilt: 1   Sayfa:
921


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Genel Hükümler


 


Kuruluş:


Madde
1 –
Bu kanun hükümlerine göre idare edilmek üzere Basın-İlan Kurumu teşkil edilir.


Kurum,
kamu tüzel kişiliğini haizdir.


 


Görevleri:


Madde
2 – Basın
- İlan Kurumunun görevleri şunlardır:


1.
Resmi ilanların mevkutelerde yayınlanmasında aracı olmak,


2.
Kurumun idaresine iştirak eden mevkutelere, basın dernek ve sendikalarına en
çok beş yıl vade ile kredi açmak,


3.
Yönetmelikte tesbit edilecek, basında fikren veya bedenen çalışanlar gibi basın
mensuplarına, vadesi iki yılı geçmemek üzere borç para vermek,


4.
Basının her türlü ihtiyaçlarını temin etmek (Makine, kağıt mürekkep gibi)


5.
Yönetmelikte tesbit edilecek basın mensupları ile bunlardan çalışamaz durumda
olanlardan yardıma muhtaç bulunanlara ve ölenlerin ailelerine yardım etmek,


6.
Yukarıki bendde yazılı olanlar için, diğer her türlü sosyal teşebbüslerde
bulunmak,


7.
Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri ifa etmek,


Kurum
bu görevlerini yerine getirmek için gerekli ticari ve sosyal faaliyetlerde
bulunur. Bu maksatla ayrıca lüzumlu teşekkül ve müesseseler kurabilir. Kurum,
gayrimenkul iktisabına ve türlü temliki tasarruflarda bulunmaya, ipotek almaya
ve vermeye ehildir.


 


Merkez ve şubeler:


Madde
3 – Kurumun
merkezi İstanbul'dur.


Ankara,
İstanbul ve İzmir ile lüzum görülen diğer yerlerde birer şube açılır.


 


İKİNCİ BÖLÜM


İdari ve Mali Hükümler


 


BİRİNCİ KISIM


İdari Hükümler


 


Teşkilat:


Madde
4 – Kurumun
teşkilatı:


a)
Genel Kurul,


b)
Denetçiler,


c)
Yönetim Kurulu,


ç)
Genel Müdürlük,


d)
Şubelerden,


ibarettir.


 


Genel Kurul:[1]


Madde
5 – (Değişik: 5/2/1979 – KHK – 23/1 md.; Değiştirilerek kabul: 14/6/1984-3022/1
md.)


Genel
Kurul:[2]


a) (Değişik:13/10/2022-7418/19
md.) Kurumun idaresine katılmayı kabul eden gazete ve dergi sahiplerinin
kendi aralarında seçecekleri, satışı 100 binin üzerinde olanlardan 1, satışı
99.999-50 bin arasında olanlardan 1, satışı 49.999-10 bin arasında olanlardan
1, satışı 10 binin altında olanlardan 1; resmî ilan yayınlayan internet haber
sitesi sahiplerinin kendi aralarından seçecekleri 2; İstanbul, Ankara, İzmir
dışında kalan ve resmî ilan yayınlayan Anadolu gazete sahiplerinden 3; en çok
üyeye sahip gazeteciler sendikasından 2; İstanbul, Ankara ve İzmir’deki en
fazla basın kartlı üyeye sahip gazeteci derneklerinden l’er olmak üzere toplam
olarak 14 temsilci,


b)
(Değişik: 2/7/2018-KHK-703/162 md.) Cumhurbaşkanınca görevlendirilecek
14 temsilci,


c)
İstanbul, Ankara ve Dokuz Eylül Üniversiteleri Hukuk Fakülteleri ile Ankara
Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden 1’er, İstanbul, Ankara ve Ege
Üniversitelerinden Basın Yayınla ilgili eğitim yapan yüksekokul yada
enstitülerden 1’er öğretim üyesi, ticaret siciline kayıtlı ilan
prodüktörlerinden 1, Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Ticaret
Borsaları Birliğinden 1, Türkiye Barolar Birliğinden 1, Türkiye Radyo ve
Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünden (TRT) 1, Anadolu Ajansı T.A.O.’dan 1,
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan 1, Radyo ve Televizyon Üst
Kurulundan 1 olmak üzere toplam olarak 14 temsilci.


Böylece
42 üyeden oluşur.


Genel
Kurul üyeleri iki yıllık süre ile seçilirler. (Ek cümle:13/10/2022-7418/19
md.) Yeni üyeler belirlenene kadar mevcut üyelerin görevleri devam eder.
Süresi dolan üye yeniden seçilebilir. Boşalma halinde, yerine, boşalan üyenin
süresini doldurmak kaydıyla yeni atama ve seçim yapılabilir. Gazete ve dergi
sahipleri temsilcileri arasında, satışları kendi kategorilerinin altına
düşenlerin durumu altı ay sürdüğü takdirde üyelik haklarını yitirirler ve
yerlerine yeniden seçim yapılır.


(Değişik
üçüncü fıkra: 2/7/2018-KHK-703/162 md.) Genel Kurul üyelerinden
birinci fıkranın (a) ve (c) bendinde sayılanlar ilgili teşekküllerin,
fakültelerin, yüksekokul ve enstitülerin yönetim kurullarınca seçilirler.


Anadolu
gazete sahiplerinin Genel Kurula katılacak temsilcileri  resmî ilan
yayınlayan Anadolu gazete sahiplerinin yada bu gazetelerin ayrı ayrı
gösterecekleri temsilcilerinin Genel Müdürlüğün çağrısı üzerine katılacakları
toplantıda  farklı coğrafi bölgelerden olmak üzere seçilir.[3]


 


Adi ve olağanüstü toplantı:


Madde
6 – Genel
Kurul 3 ayda bir toplanır. Toplantı günü, yer ve gündemi en az 15 gün evvel
üyelere bildirilir.


Genel
Kurul, üyelerin beşte ikisinin talebi veya re'sen göreceği lüzum üzerine
Yönetim Kurulu tarafından olağanüstü toplantıya çağrılabilir. Olağanüstü
toplantı talebinin, bu kanuna uygun müzakere konusunu ihtiva etmesi şarttır.


 


Toplantı ve karar çoğunluğu:


Madde
7 – Genel
Kurulun toplanabilmesi için, üyelerin çoğunluğunun hazır olması lazımdır.
Toplantı günü çoğunluk bulunmazsa, ertesi günü aynı yerde mevcut üyelerle
toplantı yapılır.


Başkanlık
Divanı, Genel Kurulca üyeler arasından seçilecek bir başka ve iki yazmandan
teşekkül eder.


Kararlar,
çoğunlukla verilir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu taraf tercih
edilir.


 


Genel Kurulun görevleri:


Madde
8 – Genel
Kurulun görevleri şunlardır:


1.
Yönetim Kurulunun faaliyet raporu ile denetçilerin raporunu tetkik ve kabul
etmek ve faaliyetini tasvip etmediği takdirde Yönetim Kurulunu yeniden seçmek,


2.
Kurumun hesaplarını tetkik ve tahsis bilançolarını müzakere ve tasdik etmek,


3.
Basının, Ankara, İstanbul ve İzmir'dekiler gibi miktar ve kalite bakımlarından
önem kazanan diğer şehirlerde şubeler açılmasına karar vermek,


4.
Kurumun yıllık safi kazancının % 5 inden az olmamak şartiyle,basında fikren
veya bedenen çalışanların sendikalarına ve derneklerine yardımda bulunmak,


5.
Kurumun görevlerine dahil diğer işleri, gündeme müsteniden veya üyelerin
teklifi üzerine görüşüp karara bağlamak,


6.
Bu kanunla kendisine verilen diğer işleri görmek.


 


Denetçiler:


Madde
9 – (Değişik: 5/2/1979 - KHK - 23/1 md.; aynen kabul: 14/6/1984-3022/1 md)


Kurum,
Genel Kurulca kendi üyeleri arasından seçilecek üç denetçi tarafından
denetlenir. Denetçilerin her birinin beşinci maddesinin (a), (b), (c)
bentlerinde yazılı temsilcilerden olması lazımdır.


Denetçiler
iki yıl için seçilir. Süresi dolan yeniden seçilebilir. Boşalma halinde yedek
üyeler göreve çağrılır.


 


Yönetim Kurulu:


Madde
10 – (Değişik : 5/2/1979 - KHK - 23/1 md.; Değiştirilerek kabul: 14/6/1984 -
3022/1 md.)


Kurumun
Yönetim Kurulu Genel Kurulca kendi üyeleri arasından seçilecek 6 üye ile Genel
Müdürden oluşur. Üyelerden ikisi 5 inci maddenin (a) bendinde, ikisi (b)
bendinde, ikisi (c) bendinde yazılı temsilciler arasından seçilir.


Yönetim
Kurulunun karar alabilmesi için dört olumlu oy şarttır.


Kurul,
münhasıran (b) bendinden gelen üyelerden birini Başkan seçer.


Yönetim
Kuruluna seçilenler prodüktörlük yapamayacakları gibi, herhangi prodüktörlük
müessesesinde de bir görev alamazlar ve buna hiçbir suretle iştirak edemezler.


Üyeler,
iki yıllık bir dönem için seçilirler. Süresi dolan yeniden seçilebilir.
Herhangi bir nedenle boşalma halinde 6 ncı maddeye göre yapılacak ilk genel
kurulda yerine seçim yapılır. Yeniden seçilen boşalan üyenin süresini tamamlar.


 


Yönetim Kurulunun görevleri:


Madde
11 – Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:


1
– Kurumun görevlerini ifa etmek,


2
– Kurumun tahsis bilançolarını düzenlemek ve bunu Genel Kurulun tasvibine arz
ve uygulanmasını temin etmek,


3
– Kendi faaliyeti ve hesaplar hakkında Genel Kurula rapor vermek ve Genel Kurul
kararlarının icrasına nezaret etmek,


4
– Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yerine getirmek.


 


Genel Müdürlük:


Madde
12 – 1) Genel Müdürlük, Genel Müdür ile lüzumu kadar memur
ve müstahdemden terekküp eder.


2)
Genel Müdür ilgili mevzuata göre diğer memur ve müstahdemler ise, Genel Müdürün
teklif ve Yönetim Kurulunun tasdikı ile atanır.[4]


Bunların
görevlerine, atanmalarındaki usule göre son verilebilir.


Kurumun
işleri Genel Müdür tarafından tedvir edilir. Kurumu, Genel Müdür temsil eder.


Genel
Müdür, Yönetim Kuruluna karşı sorumludur.


Genel
Kurulun ve Yönetim Kurulunun kararlarını, Genel Müdür icra eder.


 


Şubeler:


Madde
13 – Şubeler, Genel Müdürlüğün mahalli teşkilatlarıdır.
Genel Müdürlüğün talimatı dairesinde görev ifa ederler.


 


Hükümetin denetlemesi:


Madde
14 – Hükümet, Kurum üzerinde denetleme yetkisine sahip olup
bu yetkisini yılda en az bir defa kurumun bütün hesap ve muamelelerini
denetlemek suretiyle kullanır.


Kanun,
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, yönetmelik ve Genel Kurul kararlarına uymıyan
muameleler, Hükümetin tebligatı üzerine düzeltilir ve yolsuzluklar yetkili
mercilere intikal ettirilir.[5]


 


İKİNCİ KISIM


Mali Hükümler


 


Sermaye:


Madde
15 – Merkezleri Ankara, İstanbul ve İzmir'de bulunan Milli
bankalardan sermayeleri ile ihtiyatları yekünu 20 milyon lira ve daha fazla
olanlar ellişer bin, 20 milyon liradan az olanlar yirmi beşer bin, sigorta
ortaklıkları onar bin lira vererek kurumun sermayesine iştirak ederler.


Bu
şehirlerde yayınlanan gazete ve dergi sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler de
onar bin lira vererek sermayeye ve bu kanun hükümleri dairesinde Kurumun
idaresine iştirak edebilirler.


(Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul:
7/2/1990 - 3612/39 md.) Genel Kurul
kararı ve Cumhurbaşkanının tasdiki ile yukarıdaki fıkralarda yazılı sermayeye
iştirak miktarları iki katına kadar artırılabilir.[6]


 


Payın iadesi:


Madde
16 – İştirak payı sahiplerinin iflası veya faaliyetlerini
tatileylemeleri halinde payları iade edilir.


(Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul:
7/2/1990 - 3612/40 md.) Gazete veya
dergi sahipleri, altı ay önce Kuruma ihbar etmek şartıyla paylarını her zaman
geri alabilirler. Bankalarla sigorta ortaklıklarının paralarının geri
alabilmeleri, Genel Kurulun karar vermesine ve Cumhurbaşkanının tasdikine
bağlıdır.[7]


 


Kurumun gelirleri:


Madde
17 – Kurumun gelirleri şunlardır:


1
– Sermayenin işletilmesinden elde edilecek gelirler,


2
– İlan ve reklamlardan alınacak komüsyonlar,


3
– Kurumun görevlerini ifa ederken temin edeceği sair gelirler,


4
– Bağışlar.


 


İhtiyat akçası ve nema:


Madde
18 – Kurumun giderleri çıktıktan sonra artan gelirinin % 5
i ilk hesap yılı sonunda tahakkuk edecek sermaye miktarı esas alınmak üzere bu
miktara varıncaya kadar yedek akçe olarak ayrılır ve iştirak payı sahiplerine
de paylarının azami % 2.5 u nispetini aşmamak kaydı ile nema verilir.


 


Hesap yılı:


Madde
19 – Kurumun hesap yılı, Ocak ayının birinden Aralık ayının
31 ine kadar devam eden süredir.


 


Tahsis usulü:


Madde
20 – Kurumun sermayesi ile 18 inci madde hükmünün
uygulanmasından sonra kalan yıllık gelir yekünunun, Kurumun görevlerinden her
birinin yerine getirilmesine ne miktarda tahsis edileceği, Yönetim Kurulunun
teklifi ve Genel Kurulun karariyle taayyün eder. Buna göre ayrı ayrı hesaplar
açılır.


 


İstikraz yetkisi:


Madde
21 – Kurum, görevlerinin ifası için, Genel Kurul karariyle
son hesap yılı sonundaki bakiye mevcudunun en çok yarısı nispetinde bankalardan
istikraz akdine yetkilidir.


 


Banka muameleleri:


Madde
22 – Kurumun hangi milli bankalara parasını
yatıracağı,alacaklarını tahsil ve borçlarını tediyede bunlardan hangilerini
aracı edeceği, kredi muamelelerini ve borç para verme işlerini ne suretle
yürüteceği ve sair faaliyetlerinin finansman şekli, Genel Kurulun kararına
bağlıdır.


 


Kredi ve borç vermenin şartları:


Madde
23 – Kurumun açacağı kredi ve vereceği borç paranın, şekil
ve şartları, Genel Kurul karariyle belli edilir.


Şu
kadar ki, alınacak faiz miktarı, yürürlükteki mevzuatla tesbit edilen azami
haddi geçemez.


Kurum,
Genel Kurulun tesbit edeceği esaslar dahilinde, ilan ve reklam veren
müşterilerine de kredi açabilir.


 


Komisyon ücreti:


Madde
24 – Kurumun yayınlanmasına aracı olmak ödevinde bulunduğu
ilan ve reklamlardan % 15, diğer ilan ve reklamlardan azami % 10 nispetinde,
faturalar üzerinden komisyon ücreti olarak kesilip, Kuruma gelir kaydolunur.


(Değişik:
4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 - 3612/41 md.)
Sahipleri Kurumun idaresine iştirak eden gazetelerden alınacak % 15 komisyon
ücretini % 10'a kadar indirmeye Genel Kurul yetkilidir. Bu nispetler Genel
Kurulun teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile değiştirilebilir.[8]


 


Diğer ücretler:


Madde 25 – Kurumun
ilgililerin talebi üzerine ilan ve reklamların tertibi, resim ve klişelerin
hazırlanması gibi hususi hizmetlerinden alacağı ücretler, Yönetim Kurulunca
hazırlanacak bir tarife ile tesbit olunur.


 


Hesapların yayınlanması:


Madde
26 – Kurumun hesaplarının yıl sonu neticeleri ve tahsis
bilançoları ile kar ve zarar hesabı iş yılının hitamından itibaren en geç iki
ay içinde Resmî Gazete ile diğer gazetelerde yayınlanır.


 


Muamelatın
yürütülmesi:


Madde
27 – Kurumun, Notere tasdik ettirildikten sonra hangi
defterleri tutacağı, uygulanacak muhasebe usulü ve muamelatın yürütülme tarzı,
53 üncü madde mucibince yapılacak yönetmelikle gösterilir.


 


Yönetim giderleri:


Madde
28 – Genel Kurul ve Yönetim Kurulu Üyeleri ile Genel Müdür,
memur ve müstahdemlere verilecek ücretlerle diğer yönetim giderlerinin miktarı,
Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Genel Kurulca tayin edilir.


Yönetim
giderlerini sarfa, Yönetim Kurulu yetkilidir. Ancak, Genel Müdür de ücretlerle
Yönetim Kurulunun tesbit edeceği diğer bazı yönetim giderlerinin sarfına
mezundur.


3659
sayılı Bankalar ve Devlet Müesseseleri Memurları aylıklarının tevhid ve teadülü
hakkındaki kanun ile 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri, kurum ve kuracağı
ortaklık ve teşekküller hakkında uygulanmaz.


Sahipleri
Kurumun idaresine iştirak eden gazetelerden alınacak % 15 komisyon ücretini,
%10 a kadar indirmeye Genel Kurul yetkilidir. Bu nispetler, Genel Kurulun
teklifi ile Cumhurbaşkanınca değiştirilebilir.[9]


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


İlan ve Reklamların Yayınlanması


BİRİNCİ
KISIM


Resmi İlanlar


 


Tarif:


Madde
29 – a) Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve
yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (Özel dernekler hariç) veya,[10]


b)
Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve
İktisadi Devlet Teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku
tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri.


Reklam
mahiyetini taşımıyan ilanlar, resmi ilan sayılır.


 


Genel Kurulun ve Hükümetin yetkisi:


Madde
30 – Bir ilanın resmi ilan sayılıp sayılamıyacağına Genel
Müdürlük veya, valilikler tarafından tereddüt edilen veya ilgililerle bunlar
arasında ihtilaf bulunan hallerde Kurum Yönetim Kurulunun kararına uyulur.


Yönetim
Kurulu lüzum görür veya vali, Genel Müdürlük veya ilgili talebederse, prensip
kararı verilmesi için iş, Genel Kurula intikal ettirilir.


Genel
Kurulun bu suretle veya kendiliğinden bu konuda ittihaz edeceği prensip
kararları kesin olup Resmî Gazete'de yayınlanır.


 


Resmi ilanların yayınlanması:


Madde
31 – Resmi ilanlar, Basın-İlan Kurumunun şubesi bulunan
yerlerin belediye hudutları içinde bu şubeler aracılığı ile yayınlatılır.


Kurumun
şubesi bulunmıyan yerlerde, resmi ilanların yayınlanmasına valilikler aracı
olurlar.


Mevkuteler
aldıkları resmi ilanları zamanında yayınlarlar. Haklı bir sebep olmadıkça bu
ilanları almaktan imtina edemezler.


6762
sayılı Türk Ticaret Kanununun 37 nci maddesi hükmü saklıdır.


 


Resmi ilanların dağıtılması:


Madde
32 – Resmi ilanlar, fikir ve içtihat farkı aranmaksızın 34
üncü madde mucibince vasıfları tesbit edilecek olan mevkutelere Basın - İlan
Kurumu Genel Kurulunun tesbit edeceği esaslar dahilinde dağıtılır.


33
üncü madde hükmü saklıdır.


 


İlanen tebligat:


Madde
33 – 7201 sayılı Tebligat Kanunu gereğince yayınlatılacak
ilanların, tebligatı çıkaran merciin tayin edildiği gazetede yayınlatılması
mecburidir.


İlanen
tebligatın yayınlanacağı gazete, vasıfları tesbit edilen gazetelerden biri
değilse, tebligatı çıkaran merci bunu icabettiren hususi sebebi, ilanla
birlikte Kuruma veya valiliğe bildirmekle ödevlidir. Bu ödev yerine getirilmez
veya vasıfları tesbit edilen gazetelerden birinin ismi tasrih edilmezse,
tebligat ilanı genel usule göre yayınlatılır.


 


Gazetelerin vasıfları:


Madde
34 – Resmi ilan verilecek mevkutelerin vasıfları:


a)
Münderecat,


b)
Sayfa sayı ve ölçüsü,


c)
Kadro,


ç)
Fiili satış,


d)
En az yayın hayatı süresi,


Bakımlarından
ve uygun görülecek diğer yönlerden Basın-İlan Kurumu Genel Kurulunca tesbit
olunur.


Genel
Kurul, Kurumun şubesi bulunmıyan yerlerdeki mevkutelerin vasıflarını yukarıki
fıkrada yazılı kayıtlara bağlı olmaksızın tesbit eder.


Genel
Kurul Türkiye'de yabancı dillerle yayınlanan mevkuteler ile fikir ve sanat
dergilerine ilan ve reklam verme esaslarını ayrıca tayin eder.


 


Gazetelerin Ödevleri:


Madde
35 – Basın - İlan Kurumu Genel Kurulu, kanunen mevkutelere
tutmaya mecbur oldukları defterlerden başka noterden tasdikli defterler tutmak
ve vasıflarını kontrol veya ilan ve reklamlar bakımlarından muayyen bilgileri
verme ödevlerini yükliyebileceği gibi, bu ödevlerin yerine getirilip
getirilmediğini veya gazetelerin tayin edilen vasıflara uygun olup
olmadıklarını her zaman kontrol ettirebilir.


 


Genel Kurul kararlarının ilanı:


Madde
36 – Dağıtma esasları, mevkutelerin vasıfları ve bunlara 35
inci madde mucibince yükletilecek ödevler hakkında Kurum Genel Kurulunca
verilecek kararlar, Resmi Gazete'de ilan edilir.


 


Gazete ve internet haber
sitelerinin listesi:[11]


Madde 37 – (Değişik fıkra:
13/10/2022 -7418/20 md.) Kurum Genel Müdürlüğü, her ayın sonunda resmî ilan ve reklam
verilebilecek olan mevkuteler ile internet haber sitelerinin isimlerini ve
vasıflarını ihtiva eden birer listeyi, Kurumun internet siteleri üzerinden
duyurur.


Listeye
alınmamaktan doğan ihtilaflar 38 inci maddedeki usul dairesinde halledilir.
Ancak, bu halde Yönetim Kurulu, kararını bir hafta içinde verir.


 


İhtilafı hal ve itiraz mercileri:


Madde
38 – Genel Kurulun 36 ncı madde mucibince ilan edilecek
kararlarının uygulanmasından dolayı valilikler ve Kurum Genel Müdürlüğü ile
mevkuteler veya ilan verenler arasında çıkacak ihtilafların hal mercii, Kurum
Yönetim Kuruludur.


30
uncu maddenin 2 nci fıkrası hükmü, bu halde de uygulanır. Ancak, verilecek
Genel Kurul kararı, kesindir. Bu kararlar Resmî Gazete'de yayınlanır.


 


Resmi ilan tarifesi:


Madde
39 – Resmi ilanların fiyat tarifesi, Basın - İlan Kurumu
Genel Kurulunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca tesbit edilir ve Resmi
Gazete'de yayınlanır.[12]


 


İKİNCİ KISIM


Hususi İlan ve Reklamlar


 


Tarif:


Madde
40 – Resmi ilan sayılmıyan ve gerçek ve tüzel kişiler
tarafından gazete ve dergilerde yayınlanmak üzere verilip de reklam mahiyetinde
bulunmıyan ilanlar, hususi ilan sayılır.


Satışı
artırmak gibi ticari gayelerle veya bir şeye veya bir fikre rağbet sağlamak
gibi maddi veya manevi bir menfaat temini maksadiyle gazete ve dergilerde yazı,
resim veya çizgilerle yapılan ilanlar, reklam sayılır.


 


Kaide:


Madde
41 – Hususi ilan ve reklamların yayınlanması, hususi ilan
ve reklam prodüktörlüğü, bu kanun hükümleri dairesinde serbesttir.


Basın
- İlan Kurumu da hususi ilan ve reklam kabul eder.


Prodüktörlerle
gazete veya dergiler arasında, bir veya daha fazla prodüktörün tamamiyle veya
kısmen ilan ve reklamlar üzerinde inhisarını tazammun eden sarih veya zımni bir
anlaşma yapılamaz.


 


İstisna:


Madde
42 – (Değişik: 14/6/1984 - 3022/1 md.)


29
uncu maddenin (b) bendinde anılan daire ve teşekküllerle kanunla veya
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan sair müesseselerin veya bunların
iştiraklerinin Kurumun şubesi bulunan yerlerde yayınlanan gazete ve dergilere
verecekleri ilan ve reklamlar, ancak Basın - İlan Kurumu aracılığı ile
yayınlatılabilir.[13]


Kurum
tarafından verilmeyen yukarıdaki fıkrada anılan ilan ve reklamlar yayınlanmaz
ve prodüktörler ne suretle olursa olsun bu ilan ve reklamlar hususunda gizli
veya açık herhangi bir muamele veya iş yapamazlar.


 


Yayınlanma usulü:


Madde
43 – Hususi ilan ve reklamlar, bunları veren gerçek veya
tüzel kişilerin isteklerine uygun olarak gazete ve dergilerde yayınlanır.


Şu
kadar ki, 29 uncu maddenin (b) bendinde anılan daire ve teşekküllerle kanunla
kurulan sair müesseseler ve bunların iştiraklerinin vereceği hususi ilan ve
reklamlar, 40 ıncı maddede yazılı mahiyetleri de gözönünde bulundurularak Kurum
Genel Kurulu tarafından tesbit edilecek esaslar dahilinde ilgililerin istekleri
de nazara alınarak, gazete ve dergilere verilir.


Gazete
ve dergiler, aldıkları hususi ilan ve reklamları zamanında yayınlarlar.


 


Prodüktörlerin muameleleri ve
defterleri:


Madde
44 – İlan ve reklam prodüktörleri komüsyonculuk suretiyle
iş görürler. Bunlar hususi ilan veya reklamı verenlerle gazetelerin
faturalarına istinaden muamele yaparlar ve % 25 den fazla komüsyon alamazlar.


 


Hususi ilan ve reklam tarifesi:


Madde 45 – Gazete
ve dergiler, takvim yılı başından başlamak üzere üçer aylık 
devrelerde  mücbir sebepler olmadıkça uygulayacakları hususi ilan ve
reklamlara ait fiyat tarifesini ve bu ilan ve
reklamların birden fazla yayınlanması halinde yapacakları tenzilat hadlerini,
bu devre başlangıçlarından en az 15 gün önce sayfalarında yayınlamağa
idarehanelerinin ilan ve reklam alınan yerlerinde herkesin görebileceği bir
şekilde ilan etmeğe ve Basın-İlan Kurumuna yazılı olarak bildirmeğe
mecburdurlar.


Kurum,
bu listeleri, gazete ve dergilere, bunların gündelik, haftalık gibi çıkma
zamanlarına ve isimlerinin alfabe sırasına göre bir liste halinde birleştirip,
birer nüshasını prodüktörlere ve lüzumu kadar nüshasını da asılmak üzere
şubelerine gönderir. Prodüktörler de yazıhanelerinde bu listeleri, herkesin
görebileceği bir şekilde asarak ilan ederler.


 


ÜÇÜNCÜ KISIM[14]


İnternet Haber Sitelerinde Yayınlanacak
Resmî İlan ve Reklamlar


 


Kapsam ve esaslar:


Madde 45/A-
(Ek: 13/10/2022 -7418/21 md.)


Resmî Gazete’de
yayımlananlar hariç olmak üzere; kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve
yönetmelikler uyarınca yayınlatılması mecburi olan resmî ilanlar ile 29 uncu
maddenin (b) bendinde anılan daire ve teşekküller, kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesiyle kurulan sair müesseseler veya bunların iştiraklerinin internet
haber sitelerinde yayınlatacakları ilan ve reklamlar ancak Basın-İlân Kurumu
aracılığı ile yayınlanır.


Kurum aracılığıyla yayınlanan ilan
ve reklamların; kopyalanması, yayınlanması, yayınlattırılması ve ticari
faaliyete konu edilmesi Kurumun vereceği izne bağlıdır. Bu fıkra hükümlerinin
uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Genel Kurul tarafından belirlenir.


Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
ve yönetmeliklere göre, Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve kuruluşlar ile
bakanlıklar, bağlı, ilgili veya ilişkili kurum ve kuruluşlar ile diğer kurum ve
kuruluşların kendi internet sitesinde yayını zorunlu olan ilanlarının ayrıca
Basın İlân Kurumu İlan Portalında yayınlatılması
zorunludur. Bu ilanların Basın İlân Kurumu İlan Portalındaki yayınından
ücret alınmaz.


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Çeşitli Hükümler


 


İlan ve reklamlarda kullanılacak
ayırıcı kelime ve numara:


Madde
46 – Basın - İlan Kurumu  ve prodüktörlerle gazete ve
dergiler, yayınlanmasına aracı oldukları bilcümle ilan ve reklamların en
altına, aracı olduklarını gösteren bir kelime koymağa mecburdurlar.


Prodüktörlerle
gazete ve dergiler bu maksatla seçtikleri kelimeyi kullanmadan evvel kuruma
bildirirler. Kurum seçilen kelimenin daha evvel başka bir prodüktör veya gazete
veyahut bir dergi tarafından alındığını veya iltibasa mahal verecek mahiyette
olduğunu anlarsa, kelimeyi değiştirmesini ilgiliye bildirir.


Basın
- ilan kurumu (Basın) kelimesini kullanır. İlan ve reklamı, Kurum veriyorsa
kendi kelimesini, prodüktör veriyorsa seçtiği kelimeyi, ilan veya reklamı
doğrudan doğruya gazete veya dergi almışsa, kendi kelimesini ilanın altına
koyar. Bu kelimenin yanına Kurumun veya prodüktörün yıllık ilan ve reklam sıra
numarası ile gazetenin veya derginin aldığı ilan ve reklamların sıra numarası
yazılır.


Kelime
ve rakamın puntosunu intihap, gazete veya dergiye aittir. Bundan dolayı hiçbir
ücret alınmaz.


 


İlan ve reklamların kontrolü:


Madde
47 – Kurumun şubesi bulunan yerlerde yayınlanan gazete ve
dergiler ilan veya reklamı havi nüshalarından ikişer adedini, ilan veya
reklamın yayınlandığı gün, Kurum Genel Müdürlüğüne gönderilmek üzere o yerdeki
şubesine makbuz mukabilinde tevdi ederler.


Genel
Müdürlükçe bu nüshalar, Kurumun verdiği ilan ve reklamlarla Kurumca verilmiyen
ilan ve reklamların hesabına ve bunların kimin tarafından verildiğinin
tesbitine esas tutulur.


Kurumun
şubesi bulunmıyan yerlerde yayınlanan gazete ve dergiler de aynı şekilde ilan
veya reklamı muhtevi bulunan ikişer nüshalarını Kurum Genel Müdürlüğüne
gönderilmek üzere mahalli valiliğe tevdi ederler.


 


Bordro düzenlenmesi:


Madde
48 – Prodüktörler, yayınlanmasına aracı oldukları ilan ve
reklamları, kullandıkları sıra numarasına göre, ücreti, aldıkları komüsyon ve
yayınlanan gazete veya dergi adı ile gazete veya derginin sıra numarasını
gösteren bir bordro ile her yılın ilk 15 günü içinde Kurum Genel Müdürlüğüne
gönderilmek üzere Kurumun o yerdeki şubesine makbuz mukabilinde tevdi ederler.


Gazete
ve dergiler de, kendi sıra numaralarına göre, her bir ilan ve reklamı kimden
aldıklarını Kurum veya prodüktörün sıra numarasını, fiyatını, verdikleri
komüsyonu göstermek üzere düzenliyecekleri yıllık bordroyu, yukarıki fıkrada
yazılı süre içinde Kurumun o yerdeki şubesine teslim ederler.


Kurumun
şubesi bulunmıyan yerlerde yayınlanan gazete ve dergiler de yukarıki fıkra
gereğince düzenleyecekleri yıllık bordroları o yerin valiliğine; valilikler de
bu bordroları, birinci fıkraya uygun olarak hazırlanacak bordrolarla birlikte
Kurum Genel Müdürlüğüne gönderirler.


 


Müeyyide:[15]


Madde
49 – Bu kanuna veya bu kanuna dayanılarak yapılacak
yönetmeliğe veyahut Kurum Genel Kurulunun bu kanunda yazılı hususlarda ittihaz
edeceği kararları ile yükletilen ödevlere yahut da basın ahlak esaslarına,
riayet etmiyen gazete, dergi ve internet haber
siteleri ile prodüktörler ve kamu idare ve teşekkülleri ve 42 nci
maddede anılan sair ortakların sorumluları hakkında, diğer mevzuat hükümlerine
halel gelmemek üzere, aşağıda yazılı olduğu şekilde muamele yapılır:


a)
(İptal: Anayasa
Mahkemesinin 17/6/2025 tarihli ve E.: 2023/168, K.: 2025/132 sayılı Kararı ile)


b)
Prodüktörlük müessesesinin iki ayı geçmemek üzere kapatılması için, Kurul Genel
Müdürlüğünce iş, Yönetim Kuruluna intikal ettirilir. Kesinleşen Kurul Kararını,
o yerdeki valilik infaz eder.


(Değişik
ikinci paragraf: 13/10/2022 -7418/22 md.) (a) ve (b) bentlerinde yazılı hâllerde, Yönetim Kurulu
Kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren on gün içinde Kurum Genel
Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesine itiraz edilebilir. Söz
konusu itirazlarda basit yargılama usulü uygulanır. Bu yargılama neticesinde
verilecek karar kesindir.[16]


c)
Kurum Genel Müdürlüğünün bildirmesi üzerine kamu idare ve teşekkülleri ile
ortaklıkların sorumluları hakkında kendi statülerine göre disiplin muamelesi
uygulanır. Böyle bir statü yoksa, o teşekkülün denetleme bakımından bağlı
bulunduğu veya iştigal sahasına girdiği Bakanlık, uygun gördüğü bir disiplin
muamelesi uygular. İlgili Bakanlığın yapacağı tebligata uyulması mecburidir.


Yapılacak
disiplin muamelelerinin neticesi Kuruma bildirilir. Kurumun, disiplin
muameleleri aleyhinde yetkili mercilere veya Bakanlığa itiraz hakkı vardır.


 


Cezai hükümler:


Madde
50 – Basın - İlan Kurumunun Genel Kurul ve Yönetim Kurulu
üyeleri ile bilümum memur ve müstahdemleri, bu kanunun uygulanması sebebiyle
işliyecekleri suçlarından dolayı, fiillerinin mahiyet ve derecelerine göre,
Türk Ceza Kanununun Devlet memurlarına ait hükümleri ile cezalandırılırlar.


Cezai
kovuşturma, ayrıca disiplin muamelesi uygulanmasına engel teşkil etmez.


 


Tebligat hükümleri:


Madde
51 – Basın - İlan Kurumunun tebligatı, 7201 sayılı Tebligat
Kanunu hükümlerine tabidir.


 


Hükümet namına yetki:


Madde 52 – Bu kanunda Hükümete tanınan yetkilerin, Hükümetin hangi
teşkilatı tarafından kullanılacağı, Cumhurbaşkanı Kararı ile tayin edilerek
Resmi Gazete'de yayınlanır.[17]


 


Yönetmelik yapılması:


Madde
53 – Basın - İlan Kurumu Genel Kurulu tarafından, bu kanuna
müstenit işlerin yürütme tarzını göstermek üzere bir yönetmelik yapılır.


Bu
yönetmelik Resmi Gazete'de yayınlanır.


 


Geçici Hükümler


 


Geçici Kurul teşkili:


Geçici
Madde 1 – Bu kanunun yayınlandığı tarihten itibaren on beş gün
içinde kurumun ilk teşekkül işlemlerini yapmak üzere Başbakanlık tarafından
biri başkan ve dördü üye olmak üzere beş kişilik bir Geçici Kurul teşkil
edilir. Bunlardan her birinin Adalet, Maliye Bakanlıkları ile Basın - Yayın
mensubu ve diğer ikisinin, gazeteci olması lazımdır.


Geçici
Kurulun görevi, geçici 3 üncü madde mucibince Genel Kurul toplantısı
yapılıncaya kadar devam eder.


 


Sermayenin teşkili:


Geçici
Madde 2 – Geçici Kurul, Milli Bankalardan birinde, Basın - İlan
Kurumu adına bir hesap açtırır.


Kurul,
merkezleri, Ankara, İstanbul ve İzmir'de bulunan Milli bankalarla sigorta
ortaklıklarına keyfiyeti taahhütlü birer mektupla bildirir. Bunlar, on beş gün
içinde 15 inci maddede yazılı iştirak paylarını açtırılan hesaba yatırırlar.


 


Genel Kurulun toplanması:


Geçici
Madde 3 – (Değişik: 5/2/1979 - KHK - 23/1 md.; Mülga: 14/6/1984 - 3022)


 


Kurulun masrafları:


Geçici
Madde 4 – Geçici Kurulun, Başbakanlığın takdir edeceği yevmiye,
icabında yol tazminatı ve Genel Kurul toplantısının gerektirdiği masrafları,
bankada açtırılan hesaptan ödenir.


Ödemeler,
başkan ile kurulun muhasip olarak görevlendireceği üyenin imzası ile yapılır.


Muhasip
üye, Kurum Yönetim Kurulunun teşekkülünden itibaren bir hafta içinde hesapları
devreder.


 


Kararnamelerin hükümleri:


Geçici
Madde 5 – Resmi ilan ve reklamlar hakkındaki kararnamelerin
hükümleri, bu kanunun 36 ncı maddesi uygulanıncaya kadar yürürlükte kalır.


 


İş yılı:


Geçici
Madde 6 – Basın-İlan Kurumunun ilk iş yılı, kurum teşkilatının
fiilen faaliyete başlamasından itibaren Aralık ayının 31 inci gününe kadar
devam edecek süredir.


 


Gazete, Dergi ve Prodüktörlerin
ödevleri:


Geçici
Madde 7 – Gazete, dergi ve prodükterlerin bu kanuna müstenit
ödevleri, Kurum Müdürlüğünce yapılacak tebligattan itibaren başlar.


 


Üyeliklerin devamı


Geçici Madde 8 – (Ek: 29/6/2011-KHK-644/37 md.)


Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihte görevde bulunan Genel Kurul üyelerinin görevleri, üyelik
sürelerinin sonuna kadar devam eder.


 


İnternet haber
sitelerinde resmî ilan ve reklam yayınlayacakların sorumlulukları:


Geçici Madde 9- (Ek:13/10/2022-7418/23 md.)


İnternet haber
sitelerinde resmî ilan ve reklam yayınlayacakların taşıması gereken vasıflar ve
yerine getirmesi gereken sorumluluklar ile yayına ilişkin usul ve esaslar bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde Kurum Genel Kurulu
tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.


 


Yürürlük tarihi:


Madde
54 – Bu kanun yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.


 


Kanunu yürütecek makam:


Madde 55 – Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.


 


 


195 SAYILI
KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA
MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ


YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE


 


 







Değiştiren
Kanunun/KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



195
sayılı Kanunun değişen veya iptal edilen maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






KHK/23



5, 9, 10, 23,
Geçici Madde 3, Geçici Madde 9



19/2/1979






3022



5, 9, 10, 42,
Geçici Madde 3



22/6/1984






KHK/310



—



5/2/1988






KHK/336



15, 16, 24



5/8/1988






5917



5



10/7/2009






KHK/644



5



1/1/2011






5 ve Geçici Madde 8



12/6/2011 tarihinde
yapılan milletvekili seçiminden sonra kurulan ilk Bakanlar Kurulu üyelerinin
atandığı tarihte






KHK/703



5, 12, 14, 15, 16,
24, 28, 29, 39, 42, 52



24/6/2018 tarihinde
birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri
sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)






7418



5, Geçici Madde 9



18/10/2022






7418



37, 45, 49



1/4/2022






Anayasa
Mahkemesinin 17/6/2025 tarihli ve E.: 2023/168, K.: 2025/132 sayılı Kararı



49



13/10/2025









 











[1] 25/6/2009 tarihli ve 5917 sayılı Kanunun 47 nci
maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan; “satışı 100
binin üzerinde olanlardan 2,” ibaresi “satışı 100 binin üzerinde olanlardan 1,”
şeklinde, “Anadolu gazete sahiplerinden 1,” ibaresi “Anadolu gazete
sahiplerinden 3,” şeklinde, “en çok üyeye sahip gazeteciler sendikasından 3”
ibaresi “en çok üyeye sahip gazeteciler sendikasından 2” şeklinde
değiştirilmiştir.







[2] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 19 uncu
maddesiyle bu fıkranın  (b) bendinde yer alan “12” ibaresi “14” şeklinde,
(c) bendinde yer alan “Ege Üniversiteleri” ibaresi “Dokuz Eylül Üniversiteleri”
şeklinde, “Ankara Üniversiteleri” ibaresi “Ankara Üniversitesi” şeklinde,
“olmak üzere toplam olarak 12 temsilci” ibaresi “Bilgi Teknolojileri ve
İletişim Kurumundan 1, Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan 1 olmak üzere toplam
olarak 14 temsilci” şeklinde ve fıkrada yer alan “36” ibaresi “42” şeklinde
değiştirilmiştir.







[3] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 19 uncu
maddesiyle bu fıkrada yer alan “Basın-Yayın Genel Müdürlüğünde kayıtlı tüm”
ibaresi “resmî ilan yayınlayan” şeklinde, “Basın-Yayın Genel Müdürlüğünün” ibaresi
“Genel Müdürlüğün” şeklinde değiştirilmiştir.







[4] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Yönetim Kurulunun teklif edeceği 3 aday
arasından Hükümetçe;” ibaresi “ilgili mevzuata göre” şeklinde değiştirilmiştir.







[5] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Kanun,” ibaresinden sonra gelmek üzere
“Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi,” ibaresi eklenmiştir.







[6] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakanın” ibaresi “Cumhurbaşkanının”
şeklinde değiştirilmiştir.







[7] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakanın” ibaresi “Cumhurbaşkanının”
şeklinde değiştirilmiştir.







[8] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı
KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakanın” ibaresi
“Cumhurbaşkanının” şeklinde değiştirilmiştir.


 







[9] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca”
şeklinde değiştirilmiştir.







[10] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi”
şeklinde değiştirilmiştir.







[11] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 20 nci
maddesiyle, bu maddesinin başlığı “Gazetelerin listesi:” iken “Gazete ve internet haber sitelerinin listesi:”
şeklinde değiştirilmiştir.







[12] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca”
şeklinde değiştirilmiştir.







[13] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kanunla” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle” ibaresi eklenmiştir.







[14] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 21 inci
maddesiyle, 45 inci maddesinden sonra gelmek
üzere “Üçüncü Kısım” ve bu Kısma bağlı olarak “İnternet Haber Sitelerinde
Yayınlanacak Resmî İlan ve Reklamlar” ana başlığı ibaresi
eklenmiştir.







[15] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 22 nci
maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer
alan “gazete ve dergilerle” ibaresi “gazete, dergi ve internet haber siteleri
ile” şeklinde, fıkranın (a) bendinde yer alan “dergiye” ibaresi “dergi ya da
internet haber sitesine” şeklinde değiştirilmiştir.







[16] Anayasa Mahkemesinin 17/6/2025 tarihli ve E.:
2023/168, K.: 2025/132 sayılı Kararı ile bu paragrafta yer alan "(a)..."
ibaresi üçüncü cümle yönünden iptal edilmiştir.







[17] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı”
şeklinde değiştirilmiştir.