Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Karar (karar Sayısı: 6434)

BAĞIMSIZ DENETİME TABİ ŞİRKETLERİN BELİRLENMESİNE


DAİR KARAR


 


Amaç
ve kapsam


MADDE
1- (1) Bu Kararın amacı, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret
Kanununun 398 inci maddesi kapsamında denetime tabi şirketlere ilişkin usul ve
esasların belirlenmesidir.


 


Tanımlar



MADDE
2- (1) Bu Kararda geçen;


a)
Kurum:  Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunu,


b)
Şirket: 6102 sayılı Kanunda düzenlenen sermaye şirketlerini,


ifade eder.


 


Bağımsız
denetime tabi şirketler


MADDE
3- (1) Aşağıda belirtilen şirketler, 6102 sayılı Kanun ile 26/9/2011
tarihli ve 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde
bağımsız denetime tabidir:


a)
Herhangi bir ölçüte bağlı olmaksızın ekli (I) sayılı listede belirtilen
şirketler.


b)
Aşağıdaki üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki hesap
döneminde aşan diğer şirketler:


1) Sermaye piyasası araçları
bir borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmeyen ancak 6/12/2012
tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında halka açık sayılan
şirketler için eşik değerler:


i) Aktif toplamı 30 milyon Türk Lirası.


ii) Yıllık net satış hasılatı 40 milyon Türk Lirası.


iii) Çalışan sayısı 50 kişi.


2) (Değişik:RG-1/5/2025-32887-C.K-9774/1
md.)[1] Ekli (II) sayılı listede belirtilen şirketler için
eşik değerler:


i) Aktif toplamı 120 milyon Türk Lirası.


ii) Yıllık net satış hasılatı 150 milyon Türk Lirası.


iii) Çalışan sayısı 100 kişi.


3) (Değişik:RG-1/5/2025-32887-C.K-9774/1 md.)1 (1) ve
(2) numaralı alt bentlerde belirtilenler kapsamında olmayan
şirketler için eşik değerler:


i) Aktif toplamı 300 milyon Türk Lirası.


ii) Yıllık net satış hasılatı 600 milyon Türk Lirası.


iii) Çalışan sayısı 150 kişi.


 


Kapsam dışında tutulan şirketler


MADDE 4- (1)
Aşağıdaki şirketler bu Kararın kapsamı dışındadır:


a) Ekli
(I) sayılı liste kapsamında yer alanlar hariç olmak üzere, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme
Uygulamaları Hakkında Kanuna tabi şirketler.


b) Ekli (I)
sayılı listede belirtilenler ile ekli
(II) sayılı listenin 5(b) sırasında belirtilen şirketler hariç olmak üzere sermayesinin
en az yüzde 50’si devlete, il özel idarelerine,
kanunla kurulmuş vakıflara ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan
şirketler.


c)
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından 21/11/2012 tarihli ve 6361
sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri
Kanununun geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında tasfiyelerine
karar verilen ve tasfiye süreci Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF)
tarafından atanan tasfiye komisyonlarınca yürütülen tasarruf finansman
şirketleri.


 


Uygulamaya ilişkin esaslar  


MADDE
5- (1) Eşik değerlere tabi şirketler, bu Kararda belirtilen üç ölçütten en
az ikisinin eşik değerini art arda iki hesap döneminde aştığı takdirde müteakip
hesap döneminden itibaren bağımsız denetime tabi olur.


(2)
Eşik değerleri aştığı için bağımsız denetime tabi şirket, art arda iki hesap
döneminde üç ölçütten en az ikisine ait eşik değerlerin altında kaldığı ya da
bir hesap döneminde bu ölçütlerden en az ikisine ait eşik değerlerin yüzde 20 veya
daha fazla oranda altında kaldığı takdirde müteakip hesap döneminden itibaren bağımsız
denetim kapsamından çıkar.


(3)
Eşik değerlerin aşılıp aşılmadığının belirlenmesinde; aktif toplamı ve yıllık
net satış hasılatı bakımından şirketin tabi olduğu mevzuat uyarınca hazırlanmış
olan son iki yıla ait finansal tablolar, çalışan sayısı bakımından ise son iki
yıla ait ortalama çalışan sayısı esas alınır.


(4)
Eşik değerlerin aşılıp aşılmadığının belirlenmesinde şirketler bağlı ortaklık
ve iştirakleriyle birlikte dikkate alınır. Bağlı ortaklıkları ve iştirakleri
bulunan şirketlerde; aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı bakımından ana
ortaklık ve bağlı ortaklığa ait finansal tablolarda yer alan kalemlerin toplamı
(varsa grup içi işlemler yok edilir), çalışan sayısı bakımından ise ana
ortaklık ve bağlı ortaklığın son iki yıla ait ortalama çalışan sayılarının
toplamı dikkate alınır. İştirakler açısından, iştirake ait söz konusu kalemler
şirketin iştirakteki hissesi oranında dikkate alınır.


(5)
Bağımsız denetime tabi şirketlerin ara dönem sınırlı bağımsız denetim
yükümlülükleri, mevzuatta hüküm bulunmaması halinde Kurum tarafından
belirlenir.


(6)
Bu Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve ortaya
çıkabilecek tereddütleri gidermeye Kurum yetkilidir.


 


Yürürlükten
kaldırılan mevzuat


MADDE
6- (1) 26/3/2018 tarihli ve 2018/11597 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Karar
yürürlükten kaldırılmıştır.


 


Yürürlük



MADDE
7- (1) Bu Karar 1/1/2023 tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme



MADDE
8- (1) Bu Karar hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.


 








Cumhurbaşkanı
Kararının Yayımlandığı Resmî Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






30/11/2022



32029






Cumhurbaşkanı
Kararında Değişiklik Yapan Kararların Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.



1/5/2025



32887









 





 





(I) SAYILI LİSTE

 

1) 6362 sayılı Kanun uyarınca Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve
denetimine tabi şirketlerden;

a) Yatırım kuruluşları,

b) Kolektif yatırım kuruluşları,

c) Portföy yönetim şirketleri,

ç) İpotek finansmanı kuruluşları,

d) Varlık kiralama şirketleri,

e) Merkezi takas kuruluşları,

f) Merkezi saklama kuruluşları,

g) Veri depolama kuruluşları,

ğ) Derecelendirme kuruluşları,

h) Değerleme kuruluşları,

ı) Sermaye piyasası araçları bir borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda
işlem gören veya işlem görmeleri amacıyla Sermaye Piyasası Kurulunca
onaylanmış geçerlilik süresi bulunan izahname veya ihraç belgesi bulunan
anonim şirketler,

i) Bir borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmemekle
birlikte halka arz edilmeksizin pay hariç sermaye piyasası aracı ihraç eden
(ihraç ettikleri sermaye piyasası araçlarının itfa edildiği hesap döneminin
sonuna kadar) veya bu amaçla Sermaye Piyasası Kurulunca onaylanmış geçerlilik
süresi bulunan ihraç belgesi olan anonim şirketler.






2) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun düzenleme ve denetimine tabi
şirketlerden;

a) Bankalar,

b) Derecelendirme kuruluşları,

c) Finansal holding şirketleri, 

ç) Finansal kiralama şirketleri,

d) Faktoring şirketleri, 

e) Finansman şirketleri,

f) Varlık yönetim şirketleri,

g) Finansal holding şirketlerinde ve
bankalarda 5411 sayılı Kanunda tanımlandığı şekliyle nitelikli paya sahip
olan şirketler,

ğ) Tasarruf finansman şirketleri.

 






3) 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile 28/3/2001
tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu
kapsamında faaliyet göstermekte olan sigorta, reasürans ve emeklilik
şirketleri.






4) Borsa İstanbul piyasalarında faaliyet göstermesine izin verilen;
yetkili müesseseler, kıymetli madenler aracı kurumları, kıymetli maden
üretimi veya ticaretiyle iştigal eden şirketler.






5) 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk
Kanununa göre kurulan lisanslı depo işletmeleri ile 11/8/1982 tarihli ve 2699
sayılı Umumi Mağazalar Kanununa göre kurulan umumi mağazalar.

6) Aşağıdaki hak veya lisanslardan en az birine sahip olan medya
hizmet sağlayıcı kuruluşlar:

a) Karasal ortamdan ulusal televizyon yayını yapma hakkı.

b) Uydu televizyon yayın lisansı.

c) Birden fazla ile yönelik olarak kablolu televizyon yayın lisansı.

 









 





(II) SAYILI LİSTE

 

1) Sermayesinin
en az %25’i kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, sendikalara,
derneklere, vakıflara, kooperatiflere ve bunların üst kuruluşlarına doğrudan
veya dolaylı olarak ait olan şirketler.






2) Yurt
çapında günlük olarak gazete yayımlayan şirketler.






3) Çağrı
merkezi şirketleri hariç olmak üzere, 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı
Elektronik İmza Kanunu, 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik
Haberleşme Kanunu, 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu
ve 6102 sayılı Kanunun 1525 inci maddesi kapsamında Bilgi Teknolojileri ve
İletişim Kurumu düzenleme ve denetimine tabi olan şirketler.






4) Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumundan lisans, sertifika veya yetki belgesi alıp bu Kurum düzenlemelerine
tabi olarak faaliyet gösteren ve söz konusu
düzenlemeler uyarınca bağımsız denetimden muaf tutulmayan şirketler.






5) (I) sayılı liste kapsamında olanlar hariç
olmak üzere;

a) Gayri faal olan veya faaliyetleri geçici olarak
durdurulan veya iptal edilmiş olan (gerekli ana sözleşme değişiklikleri ve
benzeri prosedür işlemleri henüz gerçekleştirilmemiş olanlar dahil) iştirak
ve şirketler hariç olmak üzere, TMSF’nin iştirakleri ile mülga 4389 sayılı
Bankalar Kanunu ve 5411 sayılı Kanun kapsamında TMSF tarafından denetimi ve
yönetimi devralınan şirketler.

b) 8/6/1984
tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname kapsamında faaliyet gösteren kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı
ortaklıkları ile sermayesinin en az %50’si belediyelere ait olan şirketler.

 

 

 






 






 











[1] Bu değişiklik 1/1/2025 ve sonrasında
başlayan hesap dönemlerinde denetime tabi olma durumlarının belirlenmesinde
esas alınmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.