Atık İşleme Sektörüne İlişkin Mevcut En İyi Teknikler Tebliği

ATIK İŞLEME SEKTÖRÜNE İLİŞKİN MEVCUT EN İYİ

TEKNİKLER TEBLİĞİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1)
Bu Tebliğin amacı; çevrenin ve insan sağlığının bütüncül olarak korunması
için sıfır kirlilik hedefleri doğrultusunda entegre kirlilik önleme ve
kontrol yaklaşımıyla hava, su, toprak, gürültü ve koku kirliliğine neden
olan atık yönetimi sektöründen kaynaklı sanayi emisyonlarını ve atık
oluşumunu kaynağında önlemek ve azaltmak ile kaynakları verimli kullanmak
için sanayide yeşil dönüşüme, döngüsel ekonomiye ve karbonsuzlaşmaya
yönelik işletmelerin sanayide yeşil dönüşüm (SYD) belgelendirme sürecine
esas Mevcut En İyi Teknikler (MET) ile Mevcut En İyi Teknikler ile ilişkili
emisyon seviyelerini (MET-İES) düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ, 14/1/2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliğinin EK-1’inin 5.1 inci, 5.2
nci, 5.3 üncü, 5.4 üncü 5.5 inci ve 5.6 ncı maddelerindeki faaliyetleri
kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1)
Bu Tebliğ, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 3 üncü, 8 inci
ve 11 inci maddeleri, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 103 üncü ve 104 üncü maddeleri ile
14/1/2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel
Emisyonların Yönetimi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1)
Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

b) Emisyon:
Maddelerin, titreşimin, ısı veya gürültünün işletme veya tesiste yer alan
bir veya birden fazla kaynaktan havaya, suya ya da toprağa doğrudan veya
dolaylı biçimde bırakılmasını,

c) Emisyon sınır
değeri (ESD): Bir emisyonun belirli parametrelerle ifade edilen kütlesinin,
belirli zaman dilimi içinde aşılmaması gereken konsantrasyonu ve/veya
seviyesini,

ç) Mekanik
işleme: Atığın fiziksel özelliklerine göre sınıflandırılması,
boyutlandırılması veya ayrıştırılması amacıyla kırma, parçalama, eleme,
yoğunlukla ayırma, taşıma gibi işlemleri içeren fiziksel işleme
faaliyetlerini,

d) Mevcut En İyi
Teknikler (MET): Çevrenin bir bütün olarak en yüksek düzeyde korunmasında
teknolojik ve ekonomik sürdürülebilirliği uluslararası kabul görmüş olan ve
SYD belgesinin gerekliliklerine temel oluşturan, en etkin, ileri, uygulanabilir
ve temiz üretim tekniklerini,

e) Mevcut tesis:
Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan veya çevresel etki
değerlendirmesi mevzuatına göre başvurusu bulunan tesisi,

f) MET ile
ilişkili emisyon seviyesi (MET-İES): Sektörel MET dokümanlarında, belli bir
zaman dilimi içerisinde, belirli referans koşulları altında ortalama bir
değer olarak ifade edilen, MET veya MET kombinasyonu uygulanarak elde
edilen, normal işletme koşullarında erişilen emisyon seviyesi aralığını,

g) MET ile
ilişkili çevresel performans seviyesi (MET-İÇPS): Emisyon seviyelerini,
tüketim seviyelerini ve diğer seviyeleri (örneğin, azaltma verimliliği)
içerebilen mevcut en iyi tekniklerle ilişkili çevresel performans
seviyesini,

ğ) Yeni tesis:
Mevcut tesis tanımı dışında kalan tesisi,

h) Yönetmelik:
14/1/2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel
Emisyonların Yönetimi Yönetmeliğini,

ifade eder.

(2) Bu Tebliğde
geçen diğer teknik terimlerin tanımları EK-1’de yer alır.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar

Genel MET,
Sektörel MET ve MET-İES’ler

MADDE 5- (1)
Bu Tebliğin uygulanmasına yönelik genel hususlar EK-1’de yer alır.

(2) Bu Tebliğde
yer alan Genel MET ve Sektörel MET birlikte uygulanır.

MET uyum
durumu puanlaması ve çevresel performans skoru

MADDE 6- (1)
MET’in uyum durumu Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanan puanlama
tablosu ile hesaplanarak SYD belge kategorisi belirlenir.

(2) Tesislerin
çapraz medya etkisi gözetilerek, çevresel performans skorlarının
algoritması (toksisite, küresel ısınma, asidifikasyon, ötrofikasyon, ozon
tabakasının inceltilmesi, fotokimyasal ozon oluşturma potansiyeli, karbon
ayakizi, enerji verimliliği, su verimliliği, atıktan türetilmiş yakıt
üretimi, enerji geri kazanımı, solvent rejenerasyonu gibi) Bakanlıkça resmî
internet sitesinde yayımlanır.

Genel MET

MADDE 7- (1)
Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Çevre yönetim
sistemi.

b) Enerji
verimliliği.

c) Malzeme,
depolama, ambalaj ve sevk.

ç) Genel birincil
teknikler.

d) Suya
emisyonlar.

e) Atık.

f) Gürültü.

Atık işleme
sektörü için MET

MADDE 8- (1)
Atık işleme sektörü tesislerinden kaynaklanan emisyonların azaltılması,
kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde
atıkların azaltılması için belirlenen Sektörel MET, EK-2’de yer alır. Söz
konusu Sektörel MET asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Koku
emisyonları.

b) Havaya yayılan
emisyonlar.

c) Gaz yakma.

ç) Suya
emisyonlar.

d) Malzeme
verimliliği.

e) Ambalajın
yeniden kullanımı.

f) VFC'ler
ve/veya VHC'ler içeren AEEE işlemi.

g) Patlama.

ğ) Cıva içeren
AEEE mekanik işlemi.

h) Atıkların
biyolojik işlenmesi.

ı) Koku.

i) Atıkların
aerobik işlenmesi.

j) Atıkların
anaerobik işlenmesi.

k) Atıkların
mekanik biyolojik işlenmesi (MBT).

l) Atıkların ve
fiziko-kimyasal işlenmesi.

m) Kullanılmış
çözücülerin rejenerasyonu.

n) Kullanılmış
aktif karbonun isıl arıtımı, atık katalizörlere ve kontamine toprağa
ilişkin.

o) Kontamine
toprağın suyla yıkanması.

ö) PCB içeren
teçhizatın arındırılması.

p) Sıvı atıkların
işlenmesi.

Atık yakma sektörü
için sektörel MET

MADDE 9- (1)
Atık yakma sektörü tesislerinden kaynaklanan emisyonların azaltılması,
kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde
atıkların azaltılması için belirlenen Sektörel MET EK-3’te yer alır. Söz konusu
Sektörel MET asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Genel MET.

b) Cüruf ve taban
külü işlemesi.

c) Toz, metal ve
metalsi emisyonlar.

ç) HCl, HF ve SO2 emisyonları.

d) NOx, N2O,
CO ve NH3 emisyonları.

e) Organik
bileşik emisyonları.

f) Cıva emisyonları.

g) Malzeme
verimliliği.

İlişkili diğer
dokümanlar

MADDE 10- (1)
Bu Tebliğ kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme
sürecinde ilave değerlendirme gerekmesi halinde aşağıdaki rehber
dokümanlardan da yararlanılabilir:

a) Depolamadan
kaynaklanan emisyonlar rehber doküman.

b) Enerji
verimliliği rehber doküman.

c) Ekonomi ve
çapraz medya etkisi rehber doküman.

ç) İzlemenin
genel ilkeleri rehber doküman.

d) Çimento, kireç
ve magnezyum oksit üretimi.

e) Kimya
sektöründe genel atık su ve atık gaz arıtma/yönetim sistemleri.

f) Yoğun kümes
hayvanları veya domuz yetiştiriciliği.

g) Tasnif edilmiş
materyallerin geri kazanımı su verimliliği rehber dokümanı.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Avrupa Birliği
mevzuatına uyum

MADDE 11- (1)
Bu Tebliğ, Endüstriyel ve Hayvancılık Emisyonlarına İlişkin 15/7/2024
tarihli ve 2024/1785 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile
değiştirilen Endüstriyel Emisyonlara İlişkin 24/11/2010 tarihli ve
2010/75/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak
Avrupa Komisyonu Ortak Araştırmalar Merkezi (JRC) tarafından yayımlanan
Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanları ve Sonuç Dokümanlarına uyum
çerçevesinde hazırlanmıştır.

Yürürlük

MADDE 12- (1)
Bu Tebliğ 1/12/2025 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13- (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
yürütür.

 

Ekleri
için tıklayınız.