Askeri Ceza Kanununun Yürürlükten Kaldırılmış Hükümleri

Mülga mevzuatNo: 1632

Bu mevzuatla ilgili sorunuz mu var? AvAi yapay zekâ asistanı madde madde açıklar, ilgili içtihatları bulur.

Ücretsiz deneyin

Tam metin

125


 


ASKERİ CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN


KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ (1)


 


 


         
Kanun
Numarası                  
: 1632


         
Kabul
Tarihi                         
: 22/5/1930


         
Yayımlandığı R. Gazete         : Tarih
: 15/6/1930,  Sayı : 1520


         
Yayımlandığı
Düstur             
: Tertip : 3   Cilt : 11   Sayfa : 367


 


            
1 – 27/6/1932 tarih ve 2034 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 76, 82,106, 119,
120, 154)


            
Madde 76 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Nöbetçiyi kandırarak veya dalgınlığından veya yerinde olmamasından istifade
ederek hapis odalarından çıkanlar, üç aya kadar hapsolunurlar.


            
Madde 82 bent (2) – (22/5/1932 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Yukarıki fıkrada yazılı suçlar silahlı iken yahut toplu efrat karşısında
veyahut tehdit şeklinde yapılmışsa yirmi bir günden aşağı olmamak üzere
katıksız hapis veyahut üç günden aşağı olmamak üzere hapis cezası verilir.


            
Madde 106 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Askeri karakola ve nöbetçiye hakaret eden veya bunları dinlemeyen veya bunlara
mukavemette bulunan, fiilen taarruz eden bu suçları amire karşı yapmış sayılır
ve öylece cezalandırılır. (M. 85, 86, 90, 91).


            
Madde 119 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Madunun fiilen taarruzuna karşı müdafaa etmek, son derece zaruret ve
tehlike karşısında madunu emrine itaat ettirmek için mafevkın ölümden
gayrıyapacağı fiiller cürüm sayılmaz.


            
2 – Meşru müdafaada bulunmak veya harbde ilan olunan harekat mıntakasında firar
edenleri çevirmek yahut yağma ve tahribin önünü almak için sair vasıtalarkalmadığı
takdirde bir zabitin silahını kullanmak cürüm sayılmaz.


            
3 – Mafevkın, hizmete ve askerliğe dair kusur ve hatalardan dolayı, madunu
tenkid ve muaheze etmesi hakaret sayılmaz.


            
Madde 120 – Birinci cümle – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)


            
Bu fasılda yazılı olan suçları yapan bir askeri karakol bu suçları yapan mafevk
gibi ceza görür.


            
Madde 154 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Sahtekarlık, emniyeti suiistimal,
dolandırıcılık, yalan yere yemin ve yalanyere şehadet,  iftira, 
dilencilik  ve  adabı  umumiyeye   ve  
nizamı   aile   ve   vatan  aley-


——————————


(1)   
Bu Kanundaki para cezalarının uygulanması ile ilgili olarak 10/6/1949 tarihve
5435 sayılı Kanunu değiştiren 21/1/1983 tarih ve 2790 sayılı Kanun ile15/8/1957
tarih ve 9682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 20/5/1957 tarihve E.1, K. 12
sayılı Yargıtay İç. Bir. Kur. Kararına bakınız.





126


 


hine
cürümlerden biriyle bir aydan fazla hapis ve ağır hapis ve hukuku ammeden
mahrumiyet cezalarına mahküm olan ve gayrı tabii mukarenet yapan ve bunu
rızasiyle kendine yaptıran askeri, talebenin, talebelik sıfatiyle
iktisapettikleri her türlü hukukun ve hizmeti muvazzafadan başka ihtiyat zabiti
vegedikli küçük zabit olmak ve askeri hizmet ve memuriyetlere ve mekteplere
girmek hakkının ziyaına hükmolunur.


            
2 – 22/12/1934 tarih ve 2632 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri:(Madde numaraları: 66, 67, 147, 153,
188, 189, 190, 191)


            
Madde 66 Bent (2) alt bent (A) – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)


            
Suçlu, silah, mühimmat ve bunların teçhizatından, araba ve hayvanlarla
levazımdan bir şeyi de beraberinde götürmüş ise;


            
Madde 67 bent (3) alt bent (A) – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)


            
Suçlu silah, mühimmat, teçhizat, araba ve hayvanlariyle bunların levazımından
bir şeyi de beraberinde götürmüş ise;


            
Madde 147 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
İzin alması icabeden askeri şahıslardan izinsiz evlenen üç aydan bir seneye
kadar hapsolunur.


            
Madde 153 bent (1) – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Fuhuş ve iffetsizliği sabit olan bir kadınla bilerek evlenen veya evlilik
rabıtasını idamede veya böyle bir kadını nezdinde bulundurmakta ısrar eden
askeri şahısların ordudan ihracına ve bu fiili askerlikten çıkmak maksadiyle
yaptığı sabit olursa tardına hükmolunur.


            
Madde 188 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Bir disiplin cezasından şikayet, ya cezalı tarafından veya
kendisininmafevkleri tarafından doğrudan doğruya yapılır.


            
Şikayet cezadan evvel ve cezalı tarafından yapılacaksa cezanın ancak
tebliğinden bir gece sonra yapılabilir.


            
Şikayet cezanın infazından evvel yapılacak olursa, icrası sonraya bırakılır.
Şikayet ilk salahiyetli makam tarafından reddedilirse, tekrar edilse bile ceza
infaz olunur.


            
2 – Disiplin cezalarından şikayetler cezayı veren amirin bir derece mafevkine
yapılır ve bu bapta karar vermek bu makama aittir.


            
3 – Şikayetler derhal tetkik edilir ve bir karara bağlanır.


            
Madde 189 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Şikayet varit görülmezse müştekiye ceza verilmez. (M. 84) Ancak şikayetederken
müşteki bir suç işlemiş veya bir disiplin tecavüzünde bulunmuşsa ayrıca mesul
olur. Bu bapta takibat icrası şikayeti tetkik eden amire aittir.


            
Madde 190 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Cezayı veren amir veya mafevkın talebi üzerine, daha yüksek disiplin amiri
kaldırabilir. veya değiştirebilir.


            
Madde 191 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Bir disiplin amiri:


            
A) Bir madunu tarafından verilen disiplin cezasını nevi ve derecesi itibariyle
muvafık görmezse;





127


 


            
B) Cezayı verenin salahiyetinden yukarı görürse cezayı değiştirebilir veya
kaldırabilir.


            
2 – Ceza gören şahıs başka bir disiplin amirinin salahiyeti altına geçmiş ise
evvelki disiplin amiri yalnız cezayı kaldırır.


            
3 – Eski ceza tamamen veya kısmen infaz edilmiş ise veya yeni ceza eski cezadan
ağır bulunmıyorsa yeni ceza infaz edilmiş sayılır.


            
Yeni ceza infaz ve ikmal edilmiş olan cezadan daha ağır ise çekilen ceza mahsup
olunur. Mahsupta iki günlük oda hapsi bir günlük katıksız hapse karşı tutulur.
Eski ile yeni cezanın mahsup kabiliyeti yoksa yeni ceza takdir olunurken eski
ceza nazarı dikkate alınır. Bunun için disiplin amiri yeni cezayıtamamen veya
kısmen indirebilir.


            
3 – 11/12/1935 tarih ve 2862 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 30, 39, 49, 63, 64,
81, 131, 153, 173, 192)


            
Madde 30 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Aşağıda
yazılı hallerde tart cezası her halde hükmolunur:


            
A) 1 – Ceza kanunları mucibince ölüm cezası ve ağır hapis cezalarına mahkümiyet
halinde.


            
2 – Hırsızlık, emniyeti suiistimal, sahtekarlık, dolandırıcılık, yalan
yereşahitlik, yalan yere yemin, cürüm tasnii, iftira, irtikap, irtişa ve ihtilas
cürümlerinden biriyle altı aydan fazla hapis cezasına mahkümiyet halinde.


            
B) Aşağıdaki hallerde tart cezası hükmolunabilir:


            
1 – Beş seneden ziyade hapis cezasiyle beraber.


            
2 – Asgari haddi bir seneden aşağı olmayan hapis cezalarını mucip suçlarla
mükerreren mahkümiyet halinde.


            
Madde 39 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


               
1
– Tart ve ihraç cezalarını mucip olmayan ceza hükümleri zabitler hakkındaaskeri
hapishanelerde infaz olunur.


            
2 – Tart ve ihraç cezalarını mucip olan ceza hükümleri zabitler hakkında umumi
hapishanelerde infaz olunur.


            
3 – Efrat hakkında müddeti altı aydan fazla hükmedilen ağır hapis ve hapis
cezaları umumi hapishanelerde infaz olunur. Şu kadar ki bunlardan askerlik
alametleri kaldırılır. Ve bunlara ceza müddetlerinin hitamında muvazzaflık
bakiyesi ikmal ettirilir.


            
4 – Mekteplerinden kayıtları terkin olunan askeri talebe hakkındaki ceza
hükümleri umumi hapishanelerde infaz olunur.


            
5 – Askeri mahkemelerden siviller hakkında hükmedilen ağır hapis ve hapis
cezaları umumi hapishanelerde çektirilir.


            
Madde 49 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Aşağıdaki
fıkralarda yazılı hükümler mahfuz olmak üzere, askeri suçlarda dava ve cezanın
düşmesi hususunda,Türk Ceza Kanununun birinci babının dokuzuncu faslı hükümleri
tatbik olunur.


            
A) Firar ve izinsizlik fiilleri hakkında dava müruru zamanı bütün askeri mükellefiyetlerin
veya bizzat girmiş oldukları taahhüdün bitmesinden itibaren cereyana başlar. Bu
gibi efradın tamamlanacak mükellefiyetleri tutuldukları zaman tamamlattırılır.





128


 


            
B) Hiyanet cürümleriyle maznun ve mahküm olanlar hakkında müruru zaman yoktur.


            
Madde 63 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1
– Seferberlikte askerlik hizmetine çağırılan efrat muayyen olan müddeti içinde
gelmeğe mecbur olup bu müddetin bitmesinden sonra yedi gün içinde gelenler dört
aydan iki seneye kadar yedinci günden sonda üç ay içinde gelenleriki seneden on
seneye kadar hapsolunur.


            
2 – Bunlar emsalleri kadar hizmet etmek ve istihdamlarından sonra cezalarını
görmek üzere sevkolunurlar. Bu suretle sevkolunanlardan, seferberlikmüddetince
misafirhanelerde yollardan müstahdem oldukları kıta ve müesseselerden
kaçanların evvelce mahküm oldukları ceza iki misline iblağ edilir.


            
3 – Seferberlikte çağırılıpta mazeretsiz üç aydan fazla gelmeyenler ölüme mahküm
olur.


            
Madde 64 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Muayyen
müddeti içinde çağırılıpta gelmeyen ihtiyat zabitleriyle memurlar hakkında 87,
88, 89. maddeler hükümleri tatbik olunur. Bunların tartları ve ihraçları
halinde haklarında 63 üncü maddenin 2. ve 3. fıkraları hükümleri detatbik
olunur.


            
Madde 81 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1
– Askerlikten kamilen veya kısmen kurtulmak kastiyle hile yapanlar beş seneye kadar
ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.


            
2 – Aynı ceza bu hileyi bilerek başkasına yapıverenler hakkında da tatbik
olunur.


            
Madde 131 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Askeri bir hizmeti yaparken veyahut bir vazifeyi suiistimal ederek, bu
hizmet ve vazife dolayısiyle tevdi veya emanet edilmiş olan parayı, az ve çok
kıymetli eşyayı veyahut, kendisine emanet edilmiş olsun olmasın her nevi erzak
ve esliha ve cephaneden başka, her nevi askeri eşyayı ve hayvanatı çalan
veyaihtilas eden veya satan, rehine veren veya bunları bilerek satın alan ve
rehine kabul eden ve gizliyen beş seneye kadar ağır hapis cezasiyle
cezalandırılır. Az vahim hallerde üç seneye kadar hapsolunur. Çalınan mallar
varsa alınır, yok edilmiş ise kıymeti ödetilir.


            
2 – Fiil esliha, cepane ve herhangi bir müdafaa vasıtasına taallük ederse ceza
arttırılır.


            
3 – Yukarıki iki fıkrada yazılı fiiller seferberlikte yapılırsa on seneden
aşağı olmamak üzere ağır hapis, az vahim hallerde beşseneye kadar hapis cezası
verilir.


            
Madde 153 Bent (1) – (22/11/1934 tarih ve 2632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)



            
1 – Fuhuş veya iffetsizliği anlaşılmış olan bir kadınla bilerek evlenen veya
evlilik bağını devam ettirmekte veya böyle bir kadını yanında bulundurmakta
yahut karı koca gibi herhangi bir kadınla nikahsız olarak devamlı surette
yaşamakta ısrar eden askeri şahısların ordudan ihracına ve bu fiili askerlikten
çıkmak maksadiyle yapmış olduğu sabit olursa tardına hükmolunur.


            
2 – 22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.) Gayrı tabii mukarenet
yapan ve bu fiili rızasiyle kendine yaptıran askeri şahısların, tardı mucip
olmayan hallerde, ordudan ihracına hükmolunur.





129


 


            
Madde 173 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Askeri disiplin amirleri askeri memurlar hakkında salahiyetleri dahilinde
disiplin cezaları verilebilir.


            
2 – Askeri adli hakim ve memurlar kendi maiyetlerinde bulunan madunlarına
maaşça muadili oldukları zabitler derecesinde disiplin cezaları verebilirler.


            
3 – Askeri adli hakimlere disiplin cezası olarak hapis cezası verilemez.


            
Madde 192 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
75, 79 uncu maddelerle 78 inci maddenin (c) fıkrasının iki numarasında ve 81
inci maddenin ikinci fıkrasında ve askeri eşyayı satın almak, rehin olarak
kabul etmek ve gizlemek fiillerine dair 131 inci maddede yazılı suçlar, askeri
mahkemelere tabi olmayan siviller tarafından yapılırsa umumi mahkemeler, bu
Kanunun hükümlerini tatbik ederler.


            
4 – 28/6/1938 tarih ve 3514 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri:(Madde numaraları: 39, 154)


            
Madde 39 – (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Tard ve ihraç cezalarını mucib olmıyan ceza hükümleri subaylar hakkında
askeri hapishanelerde infaz olunur.


            
2 – Askeri mahkemelerden hükmedilen aşağıda yazılı cezalar umumi ceza evlerinde
infaz olunur:


            
A) Tard ve ihraç cezalarını mucib olan subaylarla askeri memurlar hakkındaki
cezalar;


            
B) Erat hakkında altı aydan fazla hükmedilen ağır hapis ve hapis cezaları;


            
C) Mekteblerinden kayıdları silinen askeri talebe hakkındaki cezalar;


            
D) Siviller hakkında hükmedilen ağır hapis ve hapis cezaları;


            
E) Yoklama kaçağı, bekaya ve saklı suçları hakkında hükmedilen cezalar.


            
B fıkrasında yazılı erat haklarındaki cezanın çektirildiği sırada bunlardan
askerlik alametleri kaldırılır ve cezaları bittikten sonra muvazzaflıktan geri
kalan hizmetleri ikmal ettirilir.


            
Madde 154 – (27/6/1932 tarih ve 2034 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Sahtekarlık, hırsızlık, emniyeti suiistimal, dolandırıcılık, yalan yere yemin
ve yalan yere şahitlik, iftira, dilencilik ve adabı umumiyeye ve nizamıaile ve
vatan aleyhine cürümlerden biriyle bir aydan fazla hapis ve ağır hapis ve
hukuku ammeden mahrumiyet cezalarına mahküm olan askeri talebenin,
talebeliksıfatiyle iktisap ettikleri her türlü hukukun ve muvazzaf hizmetten
başka ihtiyat zabiti ve gedikli küçük zabit olmak ve askeri hizmet ve
memuriyetlere ve mekteplere girmek hakkının ziyaına hükmolunur.


            
Gayritabii mukarenette bulunduğu veya bunu rizasiyle kendisine yaptırdığı
mektep idare heyeti tarafından yapılacak tahkikatla sabit olan talebenin kaydı
terkin edilmekle beraber muvazzaf hizmetten başka askeri hizmet ve
memuriyetlere ve askeri mekteplere girmek hukukundan mahrum edilmelerine de
karar verilebilir. Bu karar aleyhine en büyük amiri, adli nezdinde on beş gün
içinde itiraz olunabilir.


            
Amiri adli kararı tasdik veya askeri mahkemeye tevdi eder. Tasdik kararı
katidir.





130


 


            
5 – 8/7/1939 tarih ve 3719 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 47, 148)


            
Madde 47 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Türk
Ceza Kanununun birinci kitabının müstakil faslında yazılı olan, cezaların
tecili hakkındaki kaideler aşağıdaki hükümler nazarı dikkate alınmak şartiyle,
askeri suçlardan dolayı hükmedilen cezalar için de tatbik olunur.


            
A) Türk Ceza Kanunu mucibince bir kabahat fiilinden dolayı mahküm olan ve
cezası tecil edilen bir sene içinde ve yine mezkür kanuna tevfikan hapis
cezasiyle mahküm olan ve cezası tecil edilen bir kimse beş sene içinde askeri
bir cürümden dolayı hapis veya daha ağır bir cezaya mahküm olur; ve askeri
cürüm Türk Ceza Kanunu mucibince cezayı mucip fiillerinden bulunmazsa, ikinci
mahkümiyet evvelki cezanın teciline mani olmaz.


            
B) Evvelki mahkümiyet askeri bir suç için verilmiş bir ceza olur ve bu askeri
suç Türk Ceza Kanunu mucibince cezayı mucip bir fiil bulunmazsa ikinci fiilden
dolayı Türk Ceza Kanunu mucibince verilecek cezanın teciline birinci fiil mani
olmaz.


            
Madde 148 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Siyasi maksatla toplananlar, siyasi fırkalara girenler, siyasi nümayiş ve
içtimalara ve intihabata iştirak edenler veya her ne suretle olursa olsun bu
maksatlarla şifahi telkinatta bulunanlar ve siyasi makale yazanlar ve bu yolda
nutuk söyleyenler beş seneye kadar hapsolunur.


            
6 – 13/5/1940 tarih ve 3823 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 47, 148 )


            
Madde 47 – (8/7/1939 tarih ve 3719 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Türk Ceza Kanununun birinci kitabının müstakil faslında yazılı olan cezaların
tecili hakkındaki kaideler aşağıdaki hükümler nazara alınmak şartiyle askeri
şahıslar hakkında da tatbik olunur:


            
A) Askeri Mahkemelerden Askeri Ceza Kanununun üçüncü babının üç ve dördüncü
fasıllariyle 84 üncü maddesi hariç olmak üzere 5 inci ve 130 uncu madde hariç
olmak üzere 8 inci fasıllarında yazılı suçlardan dolayı verilen cezalartecil
edilemez. Ancak fiili işlediği zaman 18 yaşını doldurmamış çocuklarla hüküm
zamanında 70 yaşına girmiş olanların mahküm oldukları bir seneden az hapis
cezaları tecil olunabilir.


            
B) Evvelki mahkümiyet askeri bir suç için verilmiş bir ceza olur ve bu askeri
suç Türk Ceza Kanunu mucibince cezayı mucip bir fiil bulunmazsa ikincifiilden
dolayı Türk Ceza Kanunu mucibince verilecek cezanın teciline birinci fiil mani
olmaz.


            
Madde 148 – (8/7/1939 tarih ve 3719 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
A)
Siyasi maksatla toplananlar, siyasi fırkalara girenler, siyasi nümayişve içtimalara
ve intihabata iştirak edenler veya her ne suretle olursa olsun bu maksatla
şifahi telkinatta bulunanlar ve siyasi makale yazanlar ve bu yolda nutuk
söyliyenler beş seneye kadar hapsolunur.


            
Türk
Ceza Kanununun 141. ve 142 nci maddelerinde yazılı olan cürümleri ordu 
içinde veya ordu mensupları ve askeri  fabrika ve müesseselerdeki müstah





131


 


demler
veya işçiler arasında işliyenlerin cezaları yarıdan aşağı olmamak üzere
arttırılır.


            
B) Bu cürümler, seferberlik zamanında işlenirse ceza, iki misli olarak
hükmolunur.


            
Eğer bu cürümlerin işlenmesi neticesi olarak askeri hizmetlere zarar gelmiş
olursa ceza on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapistir. Bu zarar
ehemiyetli olursa, fiil daha ağır bir cürüm teşkil etmediği takdirde,
müebbetağır hapis cezası hükmolunur.


            
7 – 21/8/1940 tarih ve 3914 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 55, 56, 57, 58, 59)


            
Madde 55 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Seferberlikte
vatan aleyhine yapılan cürümlerden Türk Ceza Kanununun 139. maddesiyle 140.
maddesinin 139. maddeye matuf olan hükmü ve 143, 144, 145.maddeleriyle 141.
maddesini 139. maddeye matuf hükmü müstesna olmak üzere vatan aleyhine cürümler
kimin tarafından yapılırsa yapılsın hiyaneti harbiye sayılır ve 56 ıncı maddede
hükmü mahfuz kalmak üzere Türk Ceza Kanununda yazılı cezalarla cezalandırılır.


            
Madde 56– (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Seferberlikte bir düşman kuvvetine yardım etmek veya Türkiye Cumhuriyeti ve
yahut müttefikleri kuvvetlerine fenalık yapmak niyet ve kastiyle aşağıda
yazılan cürümlerden birini işleyenler hiyaneti harbiyeden (M. 55) dolayı ölüm
cezasiyle cezalandırılır.


            
A) Türk Ceza Kanununun 128, 129, 132, 133, 134, 135, ve 140 ıncı maddelerinde
yazılı olan suçlardan birini yapmak.


            
B) Silah taşımağa kabiliyeti olan kimseleri düşman tarafına geçirmek veyahut
Türkiye ve müttefikleri harb kuvvetlerine mensup şahısları düşman tarafına
gitmeğe teşvik etmek.


            
C) – Türkiye Cumhuriyeti veya müttefik bir devletin harb kuvvetleri içinde
fesat ve isyana sebep olmak.


            
D) Nöbetçilere ve karakollara mahsus mahrem talimatı ve tenbihleri parolaları
veya parola işaretlerini ifşa etmek.


            
E) Düşman karşısında haberleri veya hizmete mütaallik tebliğleri tahrif etmek
veya doğrusunu yapmada ihmal etmek.


            
F) Türkiye veya müttefikleri kıtaatına karşı olan bir teşebbüste düşmana
kılavuzluk etmek ve yahut muharip bulunan Türkiye'ye ve müttefikleri kıtaatına
kılavuz iken onları yanlış yola götürmek.


            
G) Düşman karşısında kıtaatı tehyiç edecek veya yanlış hareketlere ve fiillere
sevkeyleyecek tarzda her hangi askeri veya sair bir işareti vermek ve yahut
firara teşvik etmek veya dağılmış olan askerlerin toplanmasına mani olmak.


            
H) Bir hizmet emrini kamilen veya kısmen yapılmamış bırakmak ve yahut
kendiliğinden değiştirmek.


            
K) Düşman ordusunda veya donanmasında ve yahut düşman memleketinde bulunan
şahıslar ile harbin idaresine taallük eden hususlara dair sözle yazıyle veyahut
sair muhabere vasıtasiyle münasebette bulunmak ve yahut böyle bir münasebete tavassut
etmek.





132


 


            
L) Düşman beyanname ve ilanlarını orduda yaymak ve dağıtmak.


            
M) Kıtaatı iaşe vazifesiyle mükellef iken bu vazifede ihmal etmek.


            
N) Harb esirlerini serbest bırakmak veya kaçırmak.


            
P) Muhaberelerde kullanılan işaretleri havi mecmuaları veya hulasasını düşmana
iblağ etmek.


            
R) Deniz ve hava gemilerinin ve tayyarelerin harb aletlerini veya makina ve
teçhizatını harb ve imha ve her ne suretle olursa olsun harb etmek kabiliyetini
tenkis ve iptal etmek.


            
2 – Yukarıda sayılan cürümler hakkında az vahim hallerde fail, müebbeden ve
yahut on seneden az olmamak üzere muvakkaten ağır hapis cezasiyle
cezalandırılır.


            
Madde 57 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Birden
ziyade şahıslar, hiyaneti harbiyeyi (M.55,56) kararlaştırıpta fiil yapılmamış
veya cezayı mucip teşebbüs derecesine varmamış ise beş seneden az olmamak üzere
ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.


            
Madde 58 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
55,
56, 57 nci maddelerde sayılan hiyaneti harbiye fiillerinden birinin tasavvur ve
tasmimini mümaneat mümkün olan bir zamanda doğru bir surette malümat alıpta
vaktiyle haber vermekte ihmal edenler suç yapılmış veya cezayı mucip teşebbüs
derecesine gelmişse hem fiil cezası görürler.


            
Madde 59 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bir
hiyaneti harbiye (M. 55, 56) suçunun tasavvur ve tasmimine iştirak eden kimse
mercii aidi sair vasıtalarla haber almadan evvel, fiilin önünü almak mümkün
olacak surette haber verirse cezadan kurtulur.


            
8 – 12/5/1941 tarih ve 4026 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 48)


            
Madde 48 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Askeri
cürümlerde takip, taarruz olunan kimsenin talep ve şikayetine bağlı değildir.


            
9 – 15/6/1942 tarih ve 4257 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 7, 13, 23, 24, 63,
64, 158, 164, 174)


            
Madde 7 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bu
Kanunda "Seferberlikte" tabiriyle takyit edilen ceza cürümleri (Harb
hükümleri) dir ve aşağıdaki hal ve vakitlerde caridir:


            
A) Umumi seferberlik müddetince askeri şahıslar hakkında;


            
B) Kısmi seferberlik ilan olunan mıntakalarda, bunun devamı müddetince askeri
şahıslar hakkında;


            
C) Örfi idare ilan edilen mıntakada bunun devamı müddetince mezkür mıntakada
bulunanlar hakkında;


            
D) Fesat ve isyan halinde veyahut silah kullanılacak askeri bir hareket
yapılması halinde, kumanda eden zabit tarafından harb hükümleri meri olacağı
resmen bildirilen askeri kıtalar hakkında bu hallerin devamı müddetince;





133


 


            
E) Bulundukları mahalde en büyük rütbeli kumandan tarafından harb hükümleri
mer'i olacağı kendilerine resmen tebliğ olunan harb esirleri hakkında.


            
Madde 13 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1
– Bu Kanunun tatbikatında (Memur) tabirinden maksat 12 nci maddede yazılı
hizmeti ifa ile mükellef olandır.


            
2 – Amir makam ve memuriyet itibariyle emretmek salahiyetini haiz kimsedir.


            
3 – Mafevk tabiri rütbe ve kıdem büyüklüğünü gösterir.


            
Madde 23 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
A)
Kısa hapis cezası üç türlüdür:


            
1 – Göz hapsi;


            
2 – Oda hapsi;


            
3 – Katıksız hapis;


            
B) Zabit ve askeri memurlar hakkında:


            
1 – Dört haftaya kadar göz;


            
2 – Dört haftaya kadar oda;


            
C) Efrat hakkında:


            
1 – Dört haftaya kadar oda;


            
2 – Üç haftaya kadar katıksız;


            
Hapis cezaları verilebilir.


            
D) Disiplin yoluyla askeri lise talebesine kısa hapis cezaları verilemez.


            
Madde 24 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Zabitlerle
askeri memurlar;


            
A) Göz hapsi cezalarında:


            
1 – Resmi daire ve kışla talimhanelerdeki hizmetin hiç birinden muaf değildir.


            
2 – Hizmetin hitamından sonra hiç bir yere gidemezler kışlada veya resmi
odalarda kalırlar.


            
3 – Hizmete mütaallik olanlar müstesna olmak üzere hiç bir ziyaret kabul
edemezler.


            
B) Oda hapsi cezalarında:


            
1 – Cezayı tek başına muayyen bir hapis odasında geçirirler.


            
2 – Emir vermezler.


            
3 – Umum hizmetten mahrumdurlar.


            
C) Kısa hapis cezalarında maaş ve tahsisatı tam olarak verilir.


            
Madde 63 – (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


               
1 – Kabul edilecek bir özrü olmadan hazarda bakaya olanlarla yoklama kaçağı
veya saklılardan yaşıtlarının veya birlikte muameleye tabi oldukları
arkadaşlarının ilk kafilesi sevkolunmuş bulunanlar bir aydan altı ayakadar
hapis cezasile cezalandırılırlar.


            
Sevkten bir hafta içinde kendiliğinden gelenlerin cezası yarıya indirilir.


            
2 –
Seferberlikte birinci fıkrada yazılı olanlarla ruhsatlılardan sevk gününün
bitmesinden itibaren yedi gün içinde gelenler bir aydan bir seneye, elde
edilenler dört  aydan iki  seneye  kadar,  
yedi   günden   sonra   üç  
ay   içinde  gelenler iki





134


 


seneden 
aşağı  olmamak üzere, elde edilenler üç seneden aşağı olmamak üzere hapis,
üç aydan sonra kendiliğinden gelenler beş seneden az olmamak üzere ağır hapis,
elde edilenler ölüm cezasına mahküm edilirler.


            
Az vahim hallerde ölüm cezası yerine müebbed veya on seneden aşağı olmamak
üzere ağır hapis cezası ve ölüm cezasından başka yukarı fıkrada yazılı haller
için gösterilen cezalar yarıya indirilerek hükmedilebilir.


            
Madde 64 – (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Seferberlikte muayyen müddet içinde çağırılıp gelmiyen ihtiyat subaylarile
ihtiyat askeri memurlardan yedi gün içinde gelenler üç aydan iki seneye kadar,
elde edilenler altı aydan üç seneye kadar, yedi günden sonra üç ay içinde
gelenler veya elde edilenler üç seneden aşağı olmamak üzere hapis, üç aydan
sonra kendiliğinden gelenler beş seneden az olmamak üzere ağır hapis, elde
edilenler ölüm cezasıile cezalandırılırlar.


            
Az vahim hallerde 63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı hükümler bu maddede
yazılı olan cezalar hakkında da tatbik olunabilir.


            
Madde 158 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Harb
esirleri bir suç işlerlerse rütbelerine göre bu Kanun mucibince
cezalandırılırlar.


            
Madde 164 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Disiplin cezaları; aşağıda yazılı olanlara verilir:


            
A) Askeri şahıslar;


            
B) Bir harb esnasında bir hizmet veya mukavele ve taahhütle veya her hangi bir
sebep ve suretle muharip Türk ordusu nezdinde bulunan veya orduyu takibeden
şahıslar;


            
C) Harb esirleri.


            
Madde 174 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – 164 üncü maddenin B ve C fıkralarında yazılı olan şahıslardan orduyu takip
edenler, harb esirleri hakkında bu Kanunun ikinci kısmının askerler hakkındaki
hükümleri tatbik olunur


            
Maaş kat'ı cezası bunlardan askeri şahısların aldıkları maaş ve yevmiyelere
göre hesap edilir.


            
2 – Asker olmayan şahıslara verilecek cezalar içtimai mevkilerine göre tayin
olunur.


            
3 – Kadınlar hakkında katıksız hapis cezası tatbik olunmaz.


            
10 – 10/4/1944 tarih ve 4542 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 35, 153)


            
Madde 35 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Aşağıdaki
hallerde rütbenin geri alınması cezası her halde hükmolunur:


            
A) 1 – Ağır hapis ve bir seneden ziyade hapis cezasiyle beraber.


            
2 – Memuriyetten mahrumiyet cezasiyle beraber.


            
B) Aşağıdaki hallerde rütbenin geri alınması cezası hükmolunabilir:


            
1 – Bir sene veya daha az hapis cezasiyle beraber.


            
2 – Mükerreren hapis cezasiyle beraber.





135


 


            
Madde 153 – (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1
– Fahişeliği veya iffetsizliği anlaşılmış olan bir kadınla bilerek evlenen veya
evlilik bağını devam ettirmekte veya böyle bir kadını yanında bulundurmakta
yahut karı koca gibi her hangi bir kadınla nikahsız olarak devamlı surette
yaşamakta ısrar eden askeri şahısların ordudan ihracına ve bu fiiliaskerlikten
çıkmak maksadile yapmış oldukları sabit olursa tardlarına hükmolu– nur.


            
2 – Askeri şahıslarla gayri tabii mukarenette bulunan yahut bu fiili kendisine
rizasile yaptıran askeri şahısların tardı mucib olmıyan hallerde ordudanihracına,
erbaşlarla onbaşıların rütbelerinin geri alınmasına hükmolunur.


            
11 – 30/4/1945 tarih ve 4726 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 63, 75)


            
Madde 63 fıkra bir – (15/6/1942 tarih ve 4257 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Kabul
edilecek bir özrü olmadan hazarda bakaya olanlarla yoklama kaçağı veya
saklılardan yaşıtlarının veya birlikte muameleye tabi arkadaşlarının ilk
kafilesi sevkolunmuş bulunanlarla ihtiyat erattan çağırılıpta özürsüz
yaşıtlarının veya birlikte muameleye tabi arkadaşlarının sevklerindan sonra bir
hafta içinde gelmiyenler veyahut gelipte kıtalarına iltihak etmeden savuşanlar
bir aydan altı aya kadar hapis cezasiyle cezalandırılır. Yaşıtlarının veya
birlikte muameleye tabi arkadaşlarının sevkinden sonra bir hafta içinde
kendiliğinden gelenlerin cezası yarıya indirilir.


            
Madde 75 bent (1) – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Askeri şahısları kaçmağa kışkırtan veya kaçmalarını veya kaçaklığın devamını
kolaylaştıran veya kaçakları ve izinsizleri ve bakayayı ve yoklama kaçaklarını
ve ihtiyat zabitlerini bilerek gizleyen ve bilerek hususi ve resmi hizmete
alanlar hazarda üç aydan bir seneye ve tekerrüründe bir seneden üç seneye ve
seferberlikte altı aydan iki seneye kadar hapis ve bu fi'ilin seferberlikte
tekerrüründe yedi seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.


            
12 – 25/3/1953 tarih ve 6078 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 114)


            
Madde 114 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Askeri Kanun ve Nizamnamelerde yazılı kaidelere muhalif olarak neferleri
hizmetçiliğe veren veya alan iki aydan az olmamak üzere hapsolunurlar.


            
13 – 9/7/1956 tarih ve 6781 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 150)


            
Madde 150 bent (3) – (22/12/1934 tarih ve 2632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)



            
3 – Türk Ceza Kanununun 403 üncü maddesinde yazılı şeyleri kullanan veya
yanında bulunduran askeri şahıslar iki aydan altı aya kadar hapsedilir.
Tekerrüründe zabitlerle askeri memurların ordudan ihracına ve eğer bunu
askerlikten çıkmak kasdiyle yapmış ise tardına ve gedikli küçük zabitlerin
rütbesinin geri alınmasına ve askeri mektepler talebesi için Askeri Ceza
Kanununun 154 üncü maddesinin birinci fıkrasında yazılı hakların zıyaına
hükmolunur.





136


 


            
14 – 17/12/1956 tarih ve 6866 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları 34, 35)


            
Madde 34 – (22/5/1930 tarihve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.


            
Zabitlerle askeri memurlar hakkında memuriyetten mahrumiyet cezası hükmolunmak
icabeden hallerde bu fer'i cezaya mukabil o kadar müddet açığa çıkarılma
hükmolunur. Bu müddet kıdemden ve tekaüt hakkından indirilir.


            
Madde 35 bent (A) altbent (3) – (10/4/1944 tarih ve 4542 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)


            
Memuriyetten mahrumiyet cezasiyle beraber.


            
15 – 25/1/1957 tarih ve 6889 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 65)


            
Madde 65 fıkra bir – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Tayin
olunduğu vazife ve memuriyet emrinin tebliği anından itibaren mazeretsiz 12 ve
seferberlikte dört gün içinde hareket etmeyen veya yol müddeti hariç olarak bu
müddetlerin yarısından fazla bir müddet yolda geçirerek vazife ve
memuriyetlerine iltihak etmeyen zabitlerle askeri memurlar üç aya kadarve
seferberlikte üç aydan beş aya kadar hapsolunurlar. Tekerrürü halinde ilk fiil
hazarda ise altı ay ve seferberlikte ise sekiz ay ve her iki fiil seferberlikte
ise bir sene hapsolunurlar.


               
Fıkra iki – (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Yukarıda
hareket ve iltihak için tayin olunan müddetlerin bitmesinden itibaren hazarda
altı, seferberlikte üç gün içinde kıt'asına iltihak etmiyenler hakkında da 66
ncı madde hükümleri tatbik olunur.


            
16 – 8/6/1959 tarih ve 7331 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 56)


            
Madde 56 – (21/8/1940 tarih ve 3914 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
(1)
– Bu maddede gösterilen fiilleri işleyenler ve bunlara teşebbüs edenler (Milli
Müdafaaya hiyanet) cürmünden dolayı aşağıda yazılı cezalarla cezalandırılırlar:


            
A) Türk Ceza Kanununun 133 üncü maddesinde ve 136 ncı maddesinin siyasi ve
askeri casusluğa dair üçüncü fıkrasında yazılı cürümleri işleyenlere Türk Ceza
Kanununa göre ceza verilir. Bu cürümleri seferberlikte veyahut Türkiye
Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren
fevkalade zamanlarda işleyenler veya işlemeğe teşebbüs edenler, 136 ncı
maddenin son fıkrasında suçlunun taksirine müstenit olarak yazılı olan haller
hariç olmak üzere ölüm cezası ile cezalandırılır.


            
B) Doğru olması halinde askeri veya siyasi bir sır teşkil edecek olan evrak ve
vesaiki vesair maddeleri Milli Müdafaaya hiyanet maksadiyle sahte olarak vücude
getiren veya bu suretle vücuda getirilmiş olduğunu bildiği halde bunları ayni
maksatla bir başkasına bildiren veya tevdi edenler hakkında onbeş seneden aşağı
olmamak üzere ağır hapis cezası verilir.





137


 


            
Fiil seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb
tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalade zamanlarda işlenmiş ise failleri
ölüm cezası ile cezalandırılırlar.


            
C) A ve B bentlerinde yazılı cürümlerden birini veya bazılarını işlemek üzere
iki veya daha ziyade kimseler aralarında ittifak ederlerse bunlardan her biri
sekiz seneden on beş seneye kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılır. Fiil
seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb
tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalade zamanlarda işlenmiş ise failleri
müebbet ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.


            
D) A ve B bentlerinde yazılı hiyanet cürümlerini işlemeyi bir kimseden talep
veya bu cürümleri işlemek için hizmetini arz veyahut böyle bir talebi veya arzı
kabul edenler hakkında da bu bentlerde yazılı cezalar aynen verilir. Eğer böyle
bir talep veya arz veya kabul yazılı şekilde vukubulmuşsa, bu yazının fail
tarafından mücerret gönderilmiş olmasiyle cürüm tamam olur.


            
E) A, B bentlerinde yazılı hiyanet cürümlerden birini veya bazılarını işlemek
üzere bir teşekkül kuranlar, tanzim ve sevk ve idare edenler üç senedenaşağı
olmamak üzere ağır hapis ve böyle bir teşekküle yalnız iştirak edenler bir
seneden üç seneye kadar ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.


            
Fiil seferberlikte veyahut Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb
tehlikesi mevcut olduğunu gösteren fevkalade zamanlarda işlenmiş ise teşekkül
kuranlar, tanzim ve sevk ve idare edenler ölüm ve böyle bir teşekküle iştirak
edenler müebbed veya onbeş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasiyle
cezalandırılırlar.


            
F) C, D, E bentlerinde yazılı hallerde her hangi bir suretle olursa olsun
cürmün işlenmesine mani olan suç ortağı cezadan kurtulur.


            
G) (1) Türk Ceza Kanununun 127 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yazılı olan,
milli menfaatler aleyhine yabancıdan menfaat veya vaad kabul eden vatandaşla bu
maksatla para veren veya menfaat temin veya vaadeden yabancılar bu fıkra
hükümlerine göre cezalandırılırlar. Fiil seferberlikte veyahut Türkiye
Cumhuriyetini tehdit eden yakın bir harb tehlikesi mevcut olduğunu gösteren
fevkalade zamanlarda işlenmiş ise, failleri ölüm cezasiyle cezalandırılır.


            
Eğer para veya menfaat, yazılı bir beyan ile talep veya kabul ve taahhüt
edilmiş ise, fail tarafından bu beyanın mücerret gönderilmiş olmasiyle fiil
tamam olur.


            
Bu bentde yazılı cürümler ancak Milli Müdafaa Vekilinin talebi üzerine takip
olunur. Talebin geri alınması caizdir.


            
(2) – Az vahim hallerde yukarıki bentte yazılı ölüm cezaları yerine müebbet
ağır hapis veya on beş seneden aşağı olmamak üzere muvakkat ağır hapis cezası
verilir.


            
17 – 25/10/1963 tarih ve 353 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 5, 72)


            
Madde 5 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Askeri şahısların yabancı memleketlerde Türk askeri kıtalarında veya diğer
resmi vazifeleri esnasında, veya esir karargahlarında yaptıkları suçlar
Türkiye'de işlenmiş sayılır. Bunlar hakkında yabancı memlekette hüküm verilmiş
olsa bile Milli Müdafaa Vekilinin talebi halinde Türkiye'de tekrar muhakeme
olunabilirler.





138


 


            
Madde 72 – fıkra bir – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
63, 64, 65, 66, 67, 68, 69 ve 70 inci maddelerde yazılı olan hapis ve ağır
hapis cezalarına mahküm olanların cezaları emsalleri kadar hizmet gördükten
sonra infaz olunabilir.


            
18 – 26/10/1963 tarih ve 357 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 173)


            
Madde 173 bent (3) – (11/12/1935 tarih ve 2862 Sayılı Kanunun hükmüdür.)



            
Askeri adli hakimlere disiplin cezası olarak hapis cezası verilemez.


            
19 – 16/6/1964 tarih ve 477 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 82, 83, 86, 108,
116, 130,145, 149, 154)


            
Madde 82 bent (1) – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Hizmette yahut hizmete taallük eden işlerde, amire ve mafevka borçlu olduğu
hürmette bulunmayanlar veya resmi tevbihi ihtiram vazifetiyle telakki etmeyen
ve buna söz ile itiraz edenler kısa hapis ile cezalandırılırlar.


            
2 – (27/6/1932 tarih ve 2034 Sayılı Kanunun hükmüdür.) Yukarki fıkrada yazılı
suçlar silahlı iken veya toplu efrat karşısında yahut kavli veya fiili tehdit
şeklinde yapılmışsa yirmi bir günden aşağı olmamak üzere katıksız hapis veya üç
günden aşağı olmamak üzere hapis cezası verilir.


            
Madde 83 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Hizmete
müteallik işlerde amirin sualine karşı doğru söylemeyenler kısa hapis veya üç
aya kadar hapis cezasiyle cezalandırılırlar.


            
Madde 86 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Kast
veya ihmal ile hizmete müteallik emri tamam yapmamak, değiştirmek hududunu
aşmamak suretleriyle itaatsizlik yapanlar kısa hapis ve tekerrüründe altı aya
kadar hapis ile cezalandırılırlar.


            
Madde 108 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Maduna hizmetle asla münasebeti olmayan emirler vermek ve bir şey istemek
suretleriyle memuriyet nüfuzunu suistimal eden, madunlardan hediye isteyen,
borç alan mafevk iki seneye kadar hapis ve az vahim hallerde kısa hapis ile
cezalandırılır.


            
2 – Vahim hallerde, suçun tekerrüründe muayyen cezadan başka rütbenin geri
alınmasına dahi hükmolunur.


            
Madde 116 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Madununa sövüp sayan hakaret eden, veya askeri usul ve kaideler ve nizamlar
dışında fena muamelede bulunan mafevk üç aya kadar hapsolunur.


            
2 – Az vahim hallerde kısa hapis ve efrat hakkında katıksız hapis cezası
verilir.


            
3 – Hakaret maddei mahsusa isnadiyle vuku bulursa mafevk üç seneye kadar
hapsolunur.





139


 


            
Madde 130 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Askeri hizmete mahsus bir şeyi makbul bir sebep olmaksızın kaybeden, kasten tahrip
veya terkeden veya hususi menfaatlarında kullanan bu şeyin kıymetine göre kısa,
hapis veya üç seneye kadar hapis veya beş seneye kadar ağır hapis ile
cezalandırılır, ve tahrip veya kaybedilen şey ödetilir.


            
Madde 145 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Maduna nezaret vazifesinde ihmal ve tekasül eden, madunun suçlarını haber
vermeyen veya bu fiiller hakkında kasten kanuni takibatta bulunmayan mafevk
kısa hapis ile veya altı aya kadar hapis ile cezalandırılır.


            
Madde 149 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Müsaade almaksızın hayri cemiyetlere girenler bir aya kadar hapsolunur.


            
Madde 154 bent (2) altbent (a) – (28/6/1938 tarih ve 3514 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)


            
Talebe tarafından okunması veya taşınması Genel Kurmay Başkanlığınca menedilmiş
olan kitab veya her türlü matbua vesair yazıları emir hilafında okuduğu veya
taşıdığı,


            
20 – 25/5/1972 tarih ve 1590 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 95)


            
Madde 95 – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1
– Hakkı ve vazifesi olmadığı halde askeri muamelat teşkilat ve tesisat veyahut
tertibata mütaallik işler hakkında müzakere ve istişare için askeri toplayan
veya bu gibi hususlar hakkında birlikte beyanat ve şikayette bulunmak üzere
imza toplayan her kim olursa olsun üç seneye kadar hapsolunur.


               
2 – Böyle bir toplanmağa bilerek gelen veya beyanat ve şikayetlere iştirak eden
altı aya kadar hapsolunur.


            
21 – 6/2/1973 tarih ve 1656 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 148)


            
Madde 148 bent (A) – (13/5/1940 tarih ve 3823 Sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
A)
Siyasi maksatla toplananlar, siyasi fırkalara girenler, siyasi nümayiş ve
iştimalara ve intihabata iştirak edenler veya her ne suretle olursa olsun bu
maksatla şifahi telkinatta bulunanlar ve siyasi makale yazanlar ve bu yolda
nutuk söyleyenler beş seneye kadar hapsolunur.


            
22 – 14/2/1978 tarih ve E. 1977/130, K. 1978/13 sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı
ile iptal edelmiş hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: Ek 7)





140


 


            
Ek Madde 7 fıkra bir ve iki – (25/5/1972 tarih ve 1590 sayılı Kanunun 2 inci
maddesi ile getirilen ek madde 2 hükmü olup teselsül sebebi ile madde numarası
değiştirilmiştir.


            
Devletin Askeri Kuvvetlerini alenen tahkir ve tezyif edenler T.C.K. nun, 159
uncu maddesi gereğince cezalandırılırlar.


            
Bu maddedeki suçun basın yoliyle işlenmesi halinde ceza arttırılarak verilir.


            
23 – 9/7/1982 tarih ve 2693 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 32, 35)


            
Madde 32 bent (A) alt bent (1) – (22/5/1930 tarih ve 1632 Sayılı Kanunun
hükmüdür.)


            
1 – Bir seneden ziyade hapis veya bir seneden ziyade memuriyetten mahrumiyet
cezalarından biriyle mahkümiyet halinde;


            
Madde 35 bent (A) altbent (1) – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun
hükmüdür.)


            
1– Ağır hapis ve bir seneden ziyade hapis cezasiyle beraber;


            
24 – 14.6.1989 tarih ve 3574 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 29, 38, 66, 67, 70)


            
Madde 29 fıkra bir bent (C) alt bent (2) – (22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı
Kanunun hükmüdür.)


            
Yeni baştan askerlik


            
Madde 38 – (22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1 – Yeni baştan askerlik cezası cürümün işlendiği zamana kadar geçen hizmet
müddetinin sayılmaması ve rütbenin geri alınmasıdır. Bu ceza, kanunda yazılı
yerlerde ve yalnız muvazzaflar hakkında hükmolunur.


            
2 – Muvazzaflığı bitirmiyenlerden yeni baştan askerlik cezasiyle mahküm olanlar
hem duhullerinden, sayılmayan müddet kadar fazla hizmet ederler. Muvazzaflığı
bitirdiği halde görülen lüzum üzerine terhis olunmayanlardan işbu cezaya mahküm
olanların yalnız muvazzaflığı bitirdikten cürümü yaptıkları tarihe kadar geçen
hizmet müddetleri sayılmaz. Ve bunlar hem duhullerinden o kadar fazla hizmet
ederler.


            
3 – Yeni baştan askerlik mahkümiyeti askerlik çağını çoğaltmaz.


            
Madde 66 – (22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1–
Aşağıda yazılı askeri şahıslar altı aydan üç seneye kadar hapsolunur ve yeniden
asker edilir:





140-1


 


            
A) (29.1.1936 tarihli ve 2908 sayılı Kanunun hükmüdür.) Suçlu silâh,
mühimmat ve bunların teçhizat veya nakil vasıtalarından ve hayvanlardan birini
veya ordu hizmetlerine tahsis edilen her hangi bir şeyi beraberinde götürmüşse;


            
B) Suçlu hizmet yaparken kaçmış ise;


            
C) Suçlu mükerrir ise;


            
3 - Seferberlikte bu maddede yazılı olan mehiller yarısına indirilir.


            
Madde 67 fıkra bir – (22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
– Aşağıda yazılı askeri şahıslar, yabancı memlekete kaçmış sayılarak iki
seneden beş seneye kadar hapsolunurlar ve yeniden asker edilirler;


            
Madde 70 fıkra altı – (22.5.1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Yukarıdaki kaçaklara yeni baştan askerlik cezası da verilir.


            
25 – 16/2/1994 tarih ve 3970 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri : (Madde Numarası : 63)


            
Madde 63, fıkra (1), bent (A) - (30/4/1945 tarih ve 4726 sayılı Kanunun
hükmüdür.)


            
Kabul edilecek bir özrü olmadan barışta bakayalarla yoklama kaçağı veya
saklılardan yaşıtlarının veya birlikte işleme bağlı arkadaşlarının ilk kafilesi
yollanmış bulunan ve ihtiyat erbaştan ve erden çağrılıp ta özürsüz yaşıtlarının
yollanmalarından başlıyarak yedi gün içinde gelenler bir aya kadar yakalananlar
üç aya kadar, yedi günden sonra üç ay içinde gelenler üç aydan bir yıla kadar
yakalananlar dört aydan bir buçuk yıla kadar üç yıldan sonra gelenler dört
aydan iki yıla kadar yakalananlar altı aydan üç yıla kadar hapis.


            
26 – 22/3/2000 tarih ve 4551 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri. (Madde numaraları : 3, 23, 24, 29, 30,
31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 39, 47, 53, 67, 68, 71, 76, 77, 81, 85, 87, 88, 89,
115, 130, 131, 132, 134, 143, 148, 152, 153, 154, 165, 166, 171 inci maddeye
bağlı cetvel, 172, 185.)


            
Madde 3 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Askeri şahıslar müşürden zabit vekiline kadar subaylar ile başgedikliden ere
kadar erbaş ve er ve bilümum askeri memurlar askeri adli hakimler ve
müstahdemler ve askeri talebedir.


            
Madde 23, fıkra (B) ve (D) – (15/6/1942 tarih ve 4257 sayılı Kanunun
hükmüdür.)


            
B) Subay ve askeri memurlar hakkında :


            
1 - Dört haftaya kadar göz hapsi;


            
2 - Dört haftaya kadar oda hapsi.


            
D) Disiplin yoluyla askeri lise talebesine kısa hapis cezaları verilemez.


            
Madde 24 – (15/6/1942 tarih ve 4257 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Subaylarla askeri memurlar:


            
A) Göz hapis cezalarında:


            
1 - Resmi daire ve kışla ve talimhanelerdeki hizmetin hiç birinden muaf
değildir;


            
2 - Hizmetin hitamından sonra hiç bir yere gidemezler. Kışlada veya resmi
odalarda kalırlar;


            
3 - Hizmete mütaallik olanlar müstesna olmak üzere hiç bir ziyaret kabul
edemezler.


            
B) Oda hapis cezalarında :


            
1 - Cezayı tek başına muayyen bir hapis odasında geçirirler.


            
2 - Emir veremezler.


            
3 - Umumi hizmetten mahrumdurlar.





140-2


 


            
Madde 29 – (22/5/1930 Tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Fer'i cezalar :


            
Madde 29 – Askeri şahıslar hakkında  hükmolunacak "fer'i
askeri" cezalar şunlardır.


            
A : Subaylar hakkında :


            
1 - Tart


            
2 - İhraç


            
B : Gedikli küçük zabitler hakkında :


            
1 - Tart


            
2 - Rütbenin geri alınması


            
C : Diğer erbaş ve er hakkında:


            
1 - Rütbenin geri alınması


            
2 - (Mülga : 14.6.1989 - 3574/4 md.)


            
Madde 30 – (11/12/1935 tarih ve 2862 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Tart cezasının ne vakit lazım ve ne vakit caiz olduğu:


            
A) Aşağıda yazılı hallerde tard cezası her halde hükmolunur.


            
Verilen kararda tasrih edilmemiş olsa bile bu haller tardı müstelzimdir.


            
1 - Ceza kanunları mucibince ölüm veya ağır hapis cezalarına;


            
2 - Hırsızlık, emniyeti suiistimal, sahtekarlık, dolandırıcılık, yalan yere
şahidlik, yalan yere yemin, cürüm tasnii, iftira, irtikab, irtişa ve ihtilas
suçlarından birile altı ay veya daha fazla hapis cezasına;


            
3 - Yabancı memlekete kaçmak suçundan hapis cezasına mahkümiyet halinde;


            
4 - Adli amirler tarafından Askeri Muhakeme Usulü Kanununun 216 ncı maddesinin
3 üncü fıkrasının tatbikı halinde.


            
B) Aşağıda gösterilen hallerde tart cezası hükmolunabilir:


            
1 - Beş seneden fazla hapis cezası;


            
2 - En az haddi bir seneden aşağı olmıyan hapis cezalarını mucib suçlarla
birden fazla mahkümiyet halinde.


            
Madde 31 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Tart cezasının mahiyeti ve neticeleri :


            
Madde 31 – Tart cezası ayrıca bir hükme hacet kalmaksızın aşağıdaki
neticeleri mucip olur:


            
A : Askeri rütbe ve unvan ve memuriyetlerin ve hizmet esnasında kazanılmış olan
tekaüt ve sair hakların kaybedilmesini; (1)


            
B : Nişan ve madalyaların geri alınmasını;


            
C : Diploma ve şahadetnamelerin geri alınmasını;


            
D : Orduya subay, memur, gedikli olarak tekrar kabul olunmamağı;


——————————


(1)   
Anayasa Mahkemesi bu bendin iptali için açılan davada verdiği 28/6/1966 tarih
ve E.1963/132, K.1966/29 sayılı kararda, 8/6/1949 tarih ve 5434 sayılı Kanunun
92.maddesinde emeklilik haklarının düşmesi sebeplerinin yeniden düzenlenmiş
olduğu gerekçesi ile bu bendin zımmen mülga duruma düştüğü sonucuna varmıştır.
(Bakınız : 27/6/1967 tarih ve 12632 sayılı Resmi Gazete)





140-3


 


            
Madde 32 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
İhraç cezasının ne vakit lazım ve ne vakit caiz olduğu:


            
Madde 32 – A : Aşağıdaki hallerde ihraç cezası her halde hükmolunur: (1)


            
1. (Değişik: 9/7/1982 - 2693/1 md.) Taksirli suçlar hariç olmak üzere,
bir seneden fazla hapis veya bir seneden fazla memuriyetten mahrumiyet
cezalarından biriyle mahkümiyet halinde;


            
2 - 30 uncu maddenin (A) fıkrasının 2 numarasında yazılı suçlardan biriyle altı
ay ve daha aşağı hapis cezasına mahkümiyet halinde;


            
B : Aşağıdaki halde ihraç cezası hükmolunabilir :


            
Bir seneden az hapis cezasiyle beraber.


            
Madde 33 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
İhraç cezası ayrıca bir hükme hacet olmaksızın aşağıdaki neticeleri mucip olur.


            
A : Askeri rütbe; unvan ve memuriyetlerin geri alınmasını (Tekaüt hakkı mahfuzdur);


            
B : Orduya subay ve memur olarak tekrar kabul olunmamağı;


            
Madde 34 – (17/12/1956 tarih ve 6866 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Memuriyetten mahrumiyet cezasının askeri şahıslar hakkında tatbiki :


            
Subaylarla askeri memurlar, astsubaylar, uzman erbaşlar, jandarma uzatmalı er,
onbaşı ve çavuşlar hakkında bir sene ve daha az memuriyetten mahrumiyet cezası
hükmolunmak icabeden ahvalde, bu fer'i cezaya mukabil o kadar müddet açığa
çıkarılmalarına hükmolunur. Bu müddet kıdemden ve tekaüt hakkından indirilir.


            
Diğer erbaş ve er hakkında memuriyetten mahrumiyet cezası ancak terhislerinden
sonra infaz olunur.


            
Bir seneden fazla memuriyetten mahrumiyet cezasına mahkümiyet halinde jandarma
uzatmalı erlerinin kayıtları silinir.


            
Madde 35 – (10/4/1944 tarih ve 4542 sayılı Kanunun hükmüdür.)


               
Rütbenin geri alınması cezasının ne vakit lazım ve ne vakit caiz olduğu :


            
A) Aşağıdaki hallerde rütbenin geri alınması cezası her halde hükmolunur: (1)


            
1. (Değişik : 9/7/1982 - 2693/2 md.) Taksirli suçlar hariç olmak üzere
bir seneden fazla hapis veya ağır hapis cezasıyla beraber;


            
2. Hırsızlık, emniyeti suiistimal, sahtekarlık, dolandırıcılık, yalan yere
şahitlik ve yalan yere yemin, cürüm tasnii, iftira, irtikap, irtişa, ihtilas
suçlarından biriyle altı aydan aşağı hapis cezalariyle beraber;


            
3. (Değişik : 17/12/1956 - 6866/1 md.) Bir seneden ziyade memuriyetten
mahrumiyet cezasiyle beraber.


            
B) Aşağıdaki hallerde rütbenin geri alınması cezası hükmolunabilir :


            
1 - Bir sene veya daha az hapis cezasiyle beraber;


            
2 - Mükerrer hapis cezasiyle beraber.


            
Madde 36 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Rütbenin
geri alınması cezası; mahkümun neferliğe indirilmesinin ve kazanmış olduğu
hakların başka bir hükme ihtiyaç kalmaksızın kaybolmasını mucip olur. Tekaüt
hakkı başka bir suretle düşmemiş ise mahfuzdur.


——————————


(1)   
Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 9/7/1982 tarih ve 2693 sayılı Kanunun
geçici maddesine bakınız.





140-4


 


            
Madde 37 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Muvazzaf
ve yedek subaylarla erbaşa ve ere umumi mahkemelerden verilen cezalar için 29
uncudan 36 ncı maddeye kadar olan maddelerin hükümlerine göre hükmolunmak lazım
gelen askeri fer'i cezalar ayrıca askeri mahkemenin hükmüne hacet kalmaksızın
ciheti askeriyece tatbik olunur.


            
Madde 39 – (28/6/1938 tarih ve 3514 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Askerler hakkındaki cezaların hangi hapishanelerde infaz olunacağı:


            
1) Askeri şahıslar hakkında hükmedilen aşağıda yazılı cezalar askeri
hapishanelerde infaz olunur:


            
a - Subaylarla askeri memurlar hakkındaki tard ve ihracı mucib olmayan ceza
hükümleri,


            
b - Askeri okurların mekteblerinden kayıdlarının silinmesini icab ettirmeyen
ceza hükümleri,


            
c - Erbaşın ve erin askere girdikten sonra işledikleri suçlardan dolayı (6) ay
veya daha az ceza hükümleri,


            
d - Her hangi bir mahkeme veya makam veya heyet tarafından verilmiş ve
kat'ileşmiş para cezalarından çevrilme altı ay ve daha az ceza hükümleri.


            
2) Resmi bir kıyafet taşıyan rütbeli veya rütbesiz askeri şahıslar hakkında her
hangi bir makam veya mahkeme tarafından verilen tevkif müzekkereleri askeri
tevkifhanelerde infaz olunur.


            
3) Aşağıda yazılı kat'ileşmiş cezalar umumi ceza evlerinde infaz olunur:


            
a - Subaylar, askeri memurlar hakkındaki tard veya ihracı mucib olan ceza
hükümleri,


            
b - Mekteblerinden kayıdları silinen askeri okurlar hakkındaki ceza hükümleri,


            
c - Erbaş ve er hakkında (6) aydan yukarı olan ceza hükümleri,


            
d - Yoklama kaçağı, saklı, bakaya suçları hakkındaki ceza hükümleri,


            
e - Siviller hakkında askeri mahkemelerden verilen ceza hükümleri.


            
4)  Askeri şahıslar hakkındaki cezalar umumi ceza evlerinde çektirilirken
üzerlerinden askerlik alametleri kaldırılır.Cezaları biten erbaşın ve erin geri
kalan askerlik hizmetleri tamamlattırılmak üzere ciheti askeriyeye teslim
olunur.


            
Madde 47, bent (A) – (13/5/1940 tarih ve 3823 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
A) Askeri mahkemelerden Askeri Ceza Kanununun üçüncü babının üçüncü ve dördüncü
fasıllarile 84 üncü maddesi hariç olmak üzere beşinci ve 130 uncu maddesi hariç
olmak üzere sekizinci fasıllarında yazılı suçlardan dolayı verilen cezalar
tecil edilemez. Ancak fiili işlediği zaman 18 yaşını doldurmamış çocuklarla
hüküm zamanında 70 yaşına girmiş olanların mahküm oldukları bir seneden az
hapis cezaları tecil olunabilir.


            
Madde 53 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Meşruten tahliye:


            
Madde 53 – 1 - Türk Ceza Kanununun 16 ve 17 nci madeleri hükümlerine
tevfikan askeri mahkemeler tarafından mahküm olan askeri şahıslar hakkında
meşruten tahliye kararı verilebilir.


            
2 - Gerek askeri ve gerek umumi mahkemelerden şartla tahliye kararı alanların
tamamlanacak askeri mükellefiyetleri varsa tahliyelerinde tamamlattırılır.


            
3 - Şartla tahliye kararı alanlar askeri mükellefiyetlerini ifa ederken sureti
mahsusada takayyüt altında bulundurulur. Mahküm kati surette tahliyeye kadar
şahsi hürriyeti tahdit eden mücazatı mucip bir cürüm işlerse veya mecbur olduğu
şartları ifa etmezse (kolordu kumandanının emriyle) (1) şartla tahliye kararı
geri alınır. Bu halde mahküm gerek birinci mahkümiyetin ve gerek yeni cürmün
icabettiği bütün cezaları çekmek üzere hemen hapishaneye gönderilir. Şu kadar
ki şartla tahliye kararı geri alınıncaya kadar vakı olan hizmeti askerlik
hizmetinden sayılır.


——————————


(1)   
Parantez içindeki deyim, Anayasa mahkemesinin 21/12/1965 tarih ve E. 1963/86,
K. 1965/63 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.





140-5


 


            
Madde 67 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
(Değişik Birinci Fıkra : 14.6.1985 - 3574/3 md.) Aşağıda yazılı askeri
şahıslar, yabancı memlekete kaçmış sayılarak üç yıldan beş yıla kadar
hapsolunurlar.


            
A) İzinsiz vatan hudutlarından dışarı çıkan askeri şahıslar gaybubetleri
gününden üç gün sonra;


            
B) Esaret hali bittikten sonra kasten veya ihmal ile bir kıtaya veya bir askeri
makama hemen müracaat etmeyenler;


            
C) Vatan hudutları dışarısında bir gemiden, bir tayyareden ayrı düşüp te bir
Türk harb gemisine veya en yakın Türkiye Konsolosluğuna veya müttefik bir
hükümet makamlarına kasten veya ihmal ile müracaat etmeyenler;


            
2 – Seferberlikte (A) fıkrasındaki mehil bir güne iner.


            
3 – Aşağıda yazılı hallerde yabancı memlekete firar cezası beş seneden az
olmamak üzere on seneye kadar arttırılır :


            
A) (Değişik : 22/12/1934 - 2632/2 md.; Mülga : 11/12/1935 - 2862/14 md.;
Yeniden Yürürlük : 29/1/1936 - 2908/1 md.) Suçlu, silah, mühimmat ve
bunların teçhizat veya nakil vasıtalarından ve hayvanlardan birini veya ordu
hizmetlerine tahsis edilen her hangi bir şeyi beraberinde götürmüş ise;


            
B) Suçlu hizmet yaparken kaçmış ise,


            
C) Mükerrir ise,


            
D) Suçlu seferberlikte kaçmış ise;


            
4 – Üçüncü fıkrada yazılı suçlu zabit ve askeri memur ise cezanın azami haddi
verilir.


            
Madde 68 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Mehil içinde yakalananların veya kendiliğinden gelenlerin cezaları:


            
Madde 68 – 66, 67 maddelerde yazılı olan mehiller içinde yakalanan
askeri şahıslar üç aya kadar hapis ve kendiliğinden gelenler kısa hapis
cezasiyle cezalandırılırlar. (1)


            
Madde 71 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Küçük zabitlerin rütbelerinin geri alınması


               
Madde 71 – Firar cürümlerinden ceza gören küçük zabitlerin rütbelerinin
geri


alınmasına
hükmolunur.


            
Madde 76 – (27/6/1932 tarih ve 2034 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Mahpus ve mevkuflardan kaçanların cezası:


            
Mahpuslardan nöbetçiye veya muhafazasına memur olanları kandırarak veya
dalgınlığından yahut yerinde bulunmamasından istifade ederek kaçanlara geri
kalan mahkümiyetilerinin yarısı nispetinde ceza verilir. Herhalde bu ceza bir
aydan aşağı olamaz.


            
Bu suretle kaçan mevkuflar da altı aya kadar hapisle cezalandırılır.


            
Madde 77 – (22/5/1930 tarih ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Göz hapislerinde ceza mevkilerini terkedenlerin cezası:


            
Madde 77 – Göz hapsi cezasını çekmekte iken salahiyetli olanlardan
müsaade almaksızın ceza mevkiini terkeden veya ziyaret kabul eden subaylar ve
askeri memurlar bir aya kadar hapsolunur.


            
(Ek : 27/6/1932 - 2034/2 md.) Oda hapsini çekmekte iken ceza mevkiini
terkeden subaylarla askeri memurlar hakkında da aynı ceza tatbik olunur.


——————————


(1)   
Bakınız: Anayasa Mahkemesinin  28/6/1966 tarih ve E. 1963/132, K. 1966/29
sayılı kararı (27/6/1967 tarih ve 12632 sayılı Resmi Gazete)





140-6


 


            
Madde 81 fıkra iki – (11/12/1935 tarihli ve 2862 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
2 - Yukarıki birinci fıkrada yazılı cezalar suçluların şerikleri hakkında da
tatbik olunur. Az vahim hallerde bu maddede yazılı cezalar beş seneye kadar
hapis cezasına indirilerek hükmedilebilir.


            
Madde 85 fıkra bir – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bir amire veya mafevka hakaret eden bir seneye kadar hapis cezasiyle; hakaret
hizmet esnasında yahut hizmete mütaallik bir muameleden dolayı vukubulursa altı
aydan üç seneye kadar hapis cezasiyle cezalandırılır.


            
Madde 87 fıkra bir – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Hizmete mütaallik emri hiç yapmayan, itaattan fiilen veya söz ile imtina eden
veya emir tekrar edildiği halde itaat etmemekte ısrar edenler iki seneye kadar
hapis cezası ile cezalandırılırlar.


            
Madde 88 – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
87 nci maddede yazılı itaatsizlik suçlarını toplu asker karşısında yahut silah
başı emrine karşı veya silahlı iken veya hizmetten kısmen veya tamamen
sıyrılmak kastiyle yapanlar üç aydan beş seneye kadar hapis, seferberlikte beş
seneye kadar ağır hapis ve düşman karşısında on seneden aşağı olmamak üzere
ağır hapis cezasiyle cezalandırılırlar.


            
Madde 89 fıkra bir – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
İtaatsizlik yüzünden, isteyerek istemeyerek, büyük bir zarar husule getiren,
bir insanın hayatını tehlikeye koyan, başkasının malına ve mülküne zarar veren
veyahut memleketin emniyetini veya kıtaatın muharebeye ihzarının veya talim ve
terbiyesinin mükemmeliyetini ihlal edenler on beş seneye kadar hapis veya on
seneye kadar ağır hapis, seferberlikte on beş seneye kadar veyahut müebbet ağır
hapis ile cezalandırılır.


            
Sair hallerde memuriyetinin nüfuzunu suiistimal edenlerin cezası


            
Madde 115 – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Yukarıki
maddelerde yazılanlardan başka hallerde memuriyetinin nüfuzunu suistimal
edenler bir seneye kadar hapsolunurlar.


            
Madde 130 – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Madde 130 – Askeri hizmete mahsus bir şeyi makbul bir sebep olmaksızın
kaybeden, kasten tahrip veya terkeden veya hususi menfaatlarında kullanan bu
şeyin kıymetine göre kısa hapis veya üç seneye kadar hapis veya beş seneye
kadar ağır hapis ile cezalandırılır ve tahrip veya kaybedilen şey ödetilir. (1)


——————————


(1)   
28/6/1986 tarih ve E. 1963/132, K. 1966/29 sayılı Anayasa Mahkemesi Kararında
da belirtildiği üzere, (R. G. 27/6/1967 - 12632) 16/6/1964 tarih ve 477 sayılı
Kanunun 52 nci maddesi; hizmete ait ve değeri onbeşbin lirayı geçmeyen eşyanın
özürsüz kaybına ve hasar olmasına sebep olanlara verilecek cezayı yeniden hüküm
altına almış olup, aynı Kanunun 64 üncü maddesi de Askeri Ceza Kanununun 477
sayılı Kanuna aykırı hükümlerini, disiplin mahkemelerinin fiilen göreve
başladığı tarihten itibaren yürürlükten kaldırmış ise de; değeri onbeşbin
liradan çok olan eşya ile kasten tahrip ve hususi menfaatlerde kullanma gibi
hususlar sözkonusu 52 nci madde dışında kaldığından bu madde metni aynen
alınmıştır.





140-7


 


            
Madde 131 fıkra bir, paragraf iki – (11/12/1935 tarihli ve 2862 sayılı Kanunun
hükmüdür.)


            
Az vahim hallerde üç seneye kadar hapis cezası hükmolunabilir.


            
Mafevkının, arkadaşının, madununun bir şeyini çalanlar :


            
Madde 132 – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bir mafevkın, bir arkadaşının, bir madunun veya misafir verildiği bir hane
sahibinin veya mensuplarından birinin bir şeyini çalan beş seneye kadar
hapsolunur.


            
Madde 134 fıkra iki – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
2. Az vahim hallerde üç aya kadar hapsolunur.


            
Mukavelename hilâfında eşya ve taahhüdat kabul edenler :


            
Madde 143 – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1. Mukavelenameye raptedilmiş olan mekulat ve melbusat ve teçhizat ve sair
askeri eşyayı ve her nevi inşaatı mukavelename ve nümunelerine ve
şartnamelerine gayrı muvafık olarak kabul eden veya ettiren üç seneye kadar
hapsolunur.


            
2. Kabul edilen veya ettirilen eşya, silah ve cephane veya hayvan veya herhangi
bir harb vasıtası ise ceza arttırılır. (M. 50)


            
3. Cürüm sebebiyle bir menfaat temin edildiği veya edilmek istenildiği surette
birinci fıkradaki halde ceza arttırılır ve ikinci fıkradaki halde muvakkat ağır
hapis cezası verilir.


            
Siyasi maksatlarla toplananlar, siyasi fırkalara girenler, siyasi makale yazan
ve nutuk söyliyenler ve Türk Ceza Kanununun 141, 142 nci maddelerinde yazılı
suçları ordu içinde veya ordu mensupları arasında işleyenler :


               
Madde 148 – (13/5/1940 tarihli ve 3823 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
A) (Değişik : 6/2/1973 - 1656/1 md.) 1. Siyasi bir partiye üye olmak
için müracaat eden veya herhangi bir suretle siyasi partilere girenler,


            
2. Siyasi amaçla toplantı yapan veya aynı amaçla siyasi gösterilere katılanlar,


            
3. Siyasi amaçla nutuk söyleyen, demeç veren, yazı yazan veya telkinde
bulunanlar,


            
4. Siyasi toplantılara resmi veya sivil kıyafetle katılanlar,


            
5. Herhangi bir sebeple yalnız veya toplu olarak siyasi mahiyette beyanname
hazırlayan, hazırlanmış beyannameyi imzalayan, imzalatan veya yayın organlarına
ulaştıran veya dağıtanlar.


            
Fiil daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde ;


            
Bir aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.


            
B) Türk Ceza Kanununun 141 ve 142 nci maddelerinde yazılı olan cürümleri ordu
içinde veya ordu mensupları ve askeri fabrika ve müesseselerdeki müstahdemler
veya işçiler arasında işleyenlerin cezaları yarıdan aşağı olmamak üzere
artırılır.


            
Bu cürümler seferberlik zamanında işlenirse ceza, iki misli olarak hükmolunur.


            
Eğer bu cürümlerin işlenmesi neticesi olarak askeri hizmetlere zarar gelmiş
olursa ceza onbeş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapistir. Bu zarar
ehemmiyetli olursa fiil daha ağır bir cürüm teşkil etmediği takdirde, müebbet
ağır hapis cezası hükmolunur.





140-8


 


            
Madde 152 – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1. Irza ve iffete tecavüz eden askeri şahıslar hakkında Türk Ceza Kanununun
sekizinci babında yazılı cezalar tatbik olunur.


            
2. Birinci fıkrada yazılı fiiller emirleri altında bulunanlara karşı yapılırsa
kanunen muayyen olan ceza, Türk Ceza Kanununun 417 nci maddesi mucibince yarıya
kadar arttırılır.


            
İffetsiz bir kadınla evlenen veya böyle bir kadını tutanlar :


            
Madde 153 – (10/4/1944 tarihli ve 4542 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1. Fahişeliği veya iffetsizliği anlaşılmış olan bir kadınla bilerek evlenen
veya evlilik bağını devam ettirmekte veya böyle bir kadını yanında
bulundurmakta veyahut karı koca gibi herhangi bir kadınla nikahsız olarak
devamlı surette yaşamakta israr eden askeri şahısların ordudan ihracına ve bu
fiili askerlikten çıkmak maksadiyle yapmış oldukları sabit olursa tartlarına
hükmolunur.


            
İhraç cezasını müstelzim olan hallerde erbaşlarla onbaşılar hakkında rütbenin
geri alınmasına hükmolunur.


            
2. Askeri şahıslarla gayritabii mukarenette bulunan yahut bu fiili kendisine
rızasiyle yaptıran askeri şahısların tardı mucip olmıyan hallerde ordudan
ihracına, erbaşlarla onbaşıların rütbelerinin geri alınmasına hükmolunur.


            
Madde 154 – (28/6/1938 tarihli ve 3514 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
1) Sahtekarlık, hırsızlık, emniyeti suistimal, dolandırıcılık, yalan yere
yemin, yalan yere şahidlik, iftira, dilencilik ve umumi adab ve nizama ve vatan
aleyhine cürümlerden biri ile bir aydan fazla hapis veya ağır hapis yahud
hukuku ammeden mahrumiyet cezalarına mahküm olan askeri talebenin talebelik sıfatile
iktisab ettikleri her türlü hukukun ve muvazzaf hizmetten başka yedek subay ve
gedikli erbaş olmak ve askeri hizmet ve memuriyetlere ve mekteblere girmek
hakkının ziyaına hükmolunur.


            
2) a - (Mülga : 16/6/1964 - 477/61 md. delaletiyle 64 md. ile)


            
b- Gayri tabii mukarenette bulunduğu veya bu fiili rızasile kendisine
yaptırdığı,


            
Okulların salahiyetli heyetleri tarafından yapılacak tahkikatla sabit olan
askeri talebenin kaydi terkin edilmekle beraber muvazzaf hizmetten başka askeri
hizmet ve memuriyetlere ve askeri mekteblere girmek hukukundan mahrum
edilmelerine karar verilebilir. Bu karar aleyhine en büyük adli amir nezdinde
on beş gün içinde itiraz olunabilir.


            
Âmiri adli kararı tasdik veya askeri mahkemeye tevdi eder. Tasdik kararı
kat’idir.





140-9


 


            
Madde 165 – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
A: Subaylar ve askeri memurlar hakkında :


            
1. Tevbihler :


            
I – Tevbih.


            
II – Şiddetli tevbih.


            
2. Maaş kat'ı: Cezaya uğrayanın zamlariyle beraber bir aylık maaşının dörtte
birine kadar kesilmesi.


            
3.  Göz hapsi: 4 haftaya kadar.


            
4 – Oda hapsi: 4 haftaya kadar.


            
B: Küçük zabitler (Gedikliler dahil) hakkında.


            
I – Tevbih.


            
1. Tevbihler:


            
II – Şiddetli tevbih.


            
2. Hafif disiplin cezaları :


            
I – Sıra harici hizmetler,


            
II – İzinsizlik (dört haftaya kadar),


            
3. Hapis cezaları :


            
I – Oda hapsi, dört haftaya kadar;


            
II – Katıksız hapis, üç haftaya kadar.


            
C: Onbaşılar ve erler hakkında :


            
1. Hafif disiplin cezaları :


            
I – Tevbihler.


            
II – Fazla hizmetler.


            
III – İzinsizlik, dört haftaya kadar.


            
2. Hapis cezaları :


            
I – Oda hapsi; dört haftaya kadar;


            
II – Katıksız hapis; üç haftaya kadar.


            
Madde 166 fıkra (B) – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
B:
Maaş kat'ı tam kuruş üzerine yapılır. On kuruştan aşağı olmaz. Hapis cezaları
tam gün üzerine yapılır; bir günden aşağı hapis olmaz.


            
Kıta kumandanlarına vekâlet edenlerin salâhiyeti :


            
Madde 172 – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Bir kıtaya kumanda edenler, vekil dahi olsalar o kıta kumandanlığına mahsus
olarak kadroda gösterilen rütbenin ceza salahiyetini haizdir.


            
Tevbih ve izinsizlik ve hapis cezalarının infazı sureti :


            
Madde 185 – (22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Madde 185 – Tevbih şöyle icra edilir.


            
1 - Tevbih : Subaylar ve küçük zabitler hakkında müşahit huzurunda olmayarak
veyahut bir mafevk hazır olarak kendilerine tebliğ edilmekle.


            
2 - Şiddetli tevbih.


            
A : Subaylar hakkında rütbelerinden yukarı subaylar huzurunda kendisine tebliğ
edilmekle.


            
B : Küçük zabitler ve onbaşılar hakkında, rütbelerinden yukarı küçük zabitler
huzurunda kendisine tebliğ edilmekle.


            
C : Erler hakkında şiddetli tevbihler :


            
Kıtasından en az üç kişi huzurunda kendisine tebliğ edilmekle olur.


            
3 - Sıra harici hizmetler :


            
Ceza olarak talim, ceza nöbeti, ceza olarak fazla hizmetlerdir.


            
4 - İzinsizlik cezalarında cezalılar hizmete sevkolunabilirlerse de dışarıya
çıkamazlar.


            
5 - Sair hapis cezaları askeri mahkemelerin hükmettiği hapis cezaları gibi infaz
olunur.





140-10


 


 


171 İNCİ MADDEYE MERBUT CETVEL –
(22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


 


Disiplin
                                                                                                                                                                   Oda
haps                   i                   


amirinin                                 Şiddetli       Maaş                                                                                                                                              Katıksız


rütbeleri                  Tevbih   Tevbih       kat'ı         İzinsizlik                       Sıra
Harici hizmet       Göz hapsi      Subay       Erat               hapis


 


Onbaşılar                     
”             ”           —            Bir gün müfrez             Müfrez
bulundukları   —                   —             —                         —


                                                                                 bulundukları
surette     surette bir defa


Küçük
zabitler              ”             ”           —            İki güne kadar
müfrez Müfrez bulundukları   —                   —             Müfrez bu-         



(Erbaşlar)                                                                bulundukları
surette     surette iki defa                                                    lundukları


                                                                                                                                                                                                   surette
bir


                                                                                                                                                                                                   gün


Asteğmen,
Teğmen,   ”               ”           —            Üç güne kadar             Üç
defaya kadar          —                   —             Müfrez bu-          —


Üsteğmen                                                                                                                                                                                  lundukları


                                                                                                                                                                                                   surette
üç


                                                                                                                                                                                                   gün


Yüzbaşı                        
”             ”           —            Yedi güne kadar          Lüzumu kadar             İki
güne         İki güne    Yedi güne     Üç güne


                                                                                                                                                           kadar             kadar        kadar            kadar


Binbaşı                         
”             ”           Maaşın    Ondört güne kadar       —                                 Yedi
güne      Dört güne On dört         Beş güne


                                                                 1/10
kadar                                                                         kadar             kadar        güne
kadar   kadar


Yarbay
ve Albay          ”             ”           Maaşın    Yirmibir güne kadar    —                                 On
dört          Yedi güne Yirmi bir       Yedi güne


                                                                 1/8
kadar                                                                           güne
kadar    kadar        güne kadar   kadar


Tuğgeneral                  
”             ”           Maaşın    Yirmisekiz güne           —                                 Yirmi
bir        On dört     Yirmi sekiz   On dört


Tümgeneral                                             1/4
kadar kadar                                                                 güne
kadar    güne kadar güne kadar güne kadar


Korgeneral


Orgeneral                    
”             ”           Maaşın    Yirmisekiz güne           —                                 Yirmi
sekiz    Yirmi sekiz Yirmi sekiz Yirmi bir


Mareşal                                                    1/4
kadar kadar                                                                 güne
kadar    güne kadar güne kadar güne kadar


 


1
–     Asteğmen, Teğmen ve Üsteğmenler yalnız erbaşa ve ere ceza vermek
salahiyetini haizdirler.


2
–     Yüzbaşıdan itibaren bütün amirler, bütün madunlarına yukardaki cezaları
vermeğe salahiyetlidirler. Yalnız; Albaylar Yarbaylara, Tuğg. ve Tümgeneraller
Albaylar'a, Mareşal, Orgenaraller, Korgenerallere ve Milli Müdafaa Vekili;
Tuğg. ve Tümgenerallere ve daha yüksek rütbelilere ancak tevbih cezası
verirler.


3
–     Sıra harici hizmet, yalnız erbaşa ve ere verilir.


4
–     İzinsizlik yalnız askeri mektepler talebesi ile erbaşa ve ere verilir.


 





140-11


 


               
27 – 22/1/2004 tarih ve 5078 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri. (Madde numaraları: 91, 101, Ek 4.)


               
Madde 91 fıkra (3) ve (4) – (25/2/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanun
hükmüdür.)


            
   3. Taarruz veya taarruza teşebbüs, seferberlikte yapılmışsa suçlu
ölüm, az vahim hallerde yahut suç seferberlikte hizmet dışında yapılmışsa suçlu
on beş seneden az olmamak üzere ağır hapis veya hapis cezasiyle
cezalandırılır. 


               
4. Taarruz, amirin veya mafevkın vücudunda tahribatı mucip olmuşsa, suçluya on
beş seneden az olmamak üzere ağır hapis, eğer ölümü mucip olmuşsa, ölüm, az
vahim hallerde müebbeden ağır hapis cezası verilir.


               
Madde 101 fıkra (1) – (25/2/1930 tarihli ve 1632 sayılı Kanun hükmüdür.)


               
1. Askeri isyanın (M. 100) reisi veya mürettibi veya ön ayak olanları ile
asilerden amire ve mafevka zorla müessir fiillerde bulunanlar mün-feriden
yaptıkları suç ölüm veya müebbet ağır hapis cezalarını mucip değilse, on
seneden az olmamak üzere muvakkat ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.


               
Ek Madde 4 fıkra (B) – (3/8/1942  tarihli ve  4277 sayılı Kanun
hükmüdür.)


               
B)
Bu vahim hallerde ölüm cezası hükmolunur.


               
28 – 22/1/2004 tarih ve 5080 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri. (Madde numarası: 67)


            
Madde 67- ( 22/3/2000 tarihli ve 4551 sayılı Kanunun hükmüdür.)


            
Aşağıda yazılı fiilleri işleyen asker kişiler, yabancı ülkeye kaçmış sayılarak
üç seneden beş seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.


            
A) Herhangi bir nedenle izinli olsa dahi, yabancı ülkeye gitme müsaadesi
bulunmaksızın ülke sınırları dışında üç günü geçirenler,


            
B) Ülke sınırları dışındaki bir askeri birlik veya görev yerinden, deniz veya
hava aracından kaçıp da bu durumda üç günü geçirenler,


            
C) Ülke sınırları dışındaki bir askeri birlikten, deniz veya hava aracından
herhangi bir nedenle ayrı düşüp de askeri veya sivil bir Türk resmi makamına
veya müttefik devlet makamlarına özürsüz olarak müracaat etmeksizin üç günü
geçirenler,


            
D) Harp esiri iken serbest bırakılıp da askeri veya sivil bir Türk resmi
makamına veya müttefik devlet makamlarına teslim olmak üzere harekete geçmek
imkanı olduğu halde, özürsüz olarak hareketsiz kalan ve bu durumda üç günü
geçirenler.


            
Aşağıda yazılı hallerde beş seneden on seneye kadar hapis cezası verilir.


            
A) Fail beraberinde silah, mühimmat, savaş araç ve gerecini götürmüş ise,


            
B) Fail hizmet yaparken kaçmış ise,


            
C) Fail mükerrir ise.


Seferberlik
ve savaş halinde, bu maddede yazılı mehil bir güne iner. Bu maddedeki suçu
seferberlikte işleyenlere yedi seneden, savaş halinde işleyenlere ise on
seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilir.


            
29- Anayasa
Mahkemesinin  25/11/2005 tarihli ve E.:2000/34,  K.:2005/91 sayılı
Kararı ile iptal edilen maddenin hükümlerin metinleri.(Madde Numarası 35.)


            
Madde 35 fıkra son- ( 22/3/2000  tarihli ve  4551 sayılı Kanunun
hükmüdür.) Bu
ceza, cezalının rütbesinin kıt’ası huzurunda sökülmesi suretiyle yerine
getirilir.


 





140-12


 


30 – 31/3/2011 tarihli ve 6217 sayılı
Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri.
(Madde numarası: 63)


             Madde
63 – (1) numaralı fıkra - (30/4/1945  tarihli ve 4726 sayılı Kanunun
hükmüdür.) 1 - A)
(Değişik:16/2/1994-3970/1 md.) Kabul edilecek bir özrü olmadan barışta
bakayalarla yoklama kaçağı veya saklılardan yaşıtlarının veya birlikte işleme
bağlı arkadaşlarının ilk kafilesi yollanmış bulunanlar ve ihtiyat erattan
çağrılıp da özürsüz yaşıtlarının yollanmalarından başlıyarak yedi gün içinde
gelenler bir aya kadar, yakalananlar üç aya kadar, yedi günden sonra üç ay
içinde gelenler üç aydan bir yıla kadar, yakalananlar dört aydan bir buçuk yıla
kadar, üç aydan sonra gelenler dört aydan iki yıla kadar hapis,üç aydan sonra
yakalananlar altı aydan üç yıla kadar ağır hapis;


             B)
(A) Bendinde yazılı erbaştan ve erden gelip te veya yakalanıp ta kıtasına
varmadan savuşanlar ayrıca bir aydan bir yıla kadar hapis cezasiyle
cezalandırılır.


31 – 8/8/2011 tarihli ve 650 sayılı KHK
ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri.
(Madde numarası: Ek Madde 3.)


             Ek Madde 3 – üçüncü cümle - (20/5/1933
- 2183 sayılı ek kanunun 3. maddesi hükmü olup, ek madde haline getirilmiştir.)
Ancak çalışma saatleri haricinde ve mahsus kanununa göre icrayı sanat etmeleri
caizdir.


             32-
Anayasa Mahkemesinin  17/1/2013 tarihli ve E.:2012/80,  K.:2013/16 sayılı
Kararı ile iptal edilen maddenin hükümlerin metinleri.(Madde Numarası 47.)


                Madde
47- (1) numaralı fıkranın (A) bendinin birinci ve ikinci cümlesi –(22/3/2000 – 4551
sayılı Kanunun 12 inci maddesi hükmüdür.)  Askeri mahkemelerden Askeri Ceza Kanununun
Üçüncü Babının Dördüncü Fasılında yazılı suçlardan dolayı verilen cezalar tecil
edilemez ve para cezasına veya tedbirlerden birine de çevrilemez. Aynı Kanunun
Üçüncü Babının Üçüncü Faslı ile 84 üncü maddesi hariç olmak üzere 5 inci ve 130
uncu maddesi hariç olmak üzere sekizinci fasıllarında yazılı suçlardan dolayı
verilen cezalar tecil edilemez.


33- 31/1/2013 tarihli ve  6413 sayılı Kanun ile
yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri. (Madde
numaraları: 18, 19, 82, 89,93, 96, 117,150, 151,160 ila 191.)


          Askeri Ceza
Kanununda yazılı cezanın icrası ve disiplin cezalarının tatbiki:


Madde 18 – (22/5/1932 tarihli 
ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


 Bu
kanunda yazılı olan bir ceza ancak bir mahkemenin karariyle infaz olunur.


Aşağıdaki hallerde disiplin cezalariyle
mücazat yapılabilir.


             A
: 82, 96 ve 136 ncı maddelerin 1 numaralı ve 93, 116, 117 ve 150 nci maddelerin
2 numaralı fıkralarında,


             B
: 68, 83,86, 108, 130,137 ve 145 inci maddelerde yazılı kısa hapis cezaları.


             Disiplin
cezaları:


Madde 19 – (22/5/1932 tarihli 
ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Disiplin
yoluyla aşağıda yazılı olan hapis cezalarından başka hürriyeti tahdit eden hiç
bir ceza verilemez.


             Göz
ve oda hapsi olarak dört hafta, katıksız hapis olarak üç hafta ceza
verilebilir.





140-13


 


             Madde
82 – birinci fıkra – (22/3/2000 tarihli ve 4551 sayılı Kanunun
hükmüdür.) Toplu
asker karşısında veya silahlı iken hizmette veya hizmete ilişkin hallerde amire
veya üste zorunlu olduğu saygıyı göstermeyen veya uyarmayı saygı duruşu ile
kabul edip dinlemeyen asker kişiler, üç aydan bir seneye kadar hapis cezası ile
cezalandırılırlar.


Madde 84 – ikinci fıkra - (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.) 2. Yalan yere şikayet taahhüt
ettiği veyahut musırran vakı olduğu veya şikayet için muayyen olan usul ve
yollardan ayrılındığı veyahut şikayet muayyen müddetlerden sonra yapıldığı
takdirde suçlu üç ay hapis ile cezalandırılır.


Madde 93 – ikinci fıkra - (22/5/1932 tarihli 
ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.) 2. Suç yapılmışsa muharrik kısa hapis
cezasiyle cezalandırılır.


             Askerlikten
soğutanların cezaları:


             Madde
96 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             1. Arkadaşlarını
sözle hoşnutsuzluğa kışkırtan kısa hapis ile veya üç seneye kadar hapis ile
cezalandırılır. (1)


             2. Kışkırtma umuma
teşhir olunmuş yazı, resim veya sair teşhir vasıtalariyle veyahut seferberlikte
yapılmışsa faili üç aydan beş seneye kadar hapsolunur.


             Madde
117- ikinci fıkra
- (22/5/1932 tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.) 2. Az vahim
hallerde kısa hapis ve erbaş ve er hakkında katıksız hapis verilir.


             Şeref
ve haysiyete dokunan fiiller ve cezaları :


             Madde 150 – (22/5/1932 tarihli 
ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             1. A: Asarı
gizlenemeyecek derecede sarhoş olanlar ;


             B:
Askeri elbise ile umumhanelere, kumarhanelere veya sair haysiyete dokunan
mahallere giren;


             C:
Askeri elbise ile halk nazarında mayup görülen kimselerle bilerek refakat eden
askeri şahıslar bir aydan altı aya kadar hapsolunur.


             2.
Az vahim hallerde kısa hapis cezası verilir. (2)


             3.
(Ek: 22/12/1934 - 2632/4 md.; Mülga: 11/12/1935 - 2862/14 md. Yeniden
Yürürlük: 29/1/1936 - 2908/1 md.; Mülga: 9/7/1956 - 6781/1 md.)


             Kumar
oynayanlar :


             Madde 151 – (22/5/1932 tarihli 
ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Kumar oynayan
askeri şahıslar birinci defasında bir aya ve tekerrüründe altı aya kadar
hapsolunur. (3)


——————————


(1)  Bakınız :
Anayasa Mahkemesinin 28/6/1966 tarih ve E. 1963/132, K. 1966/29 sayılı Kararı
(27/6/1967 tarih ve 12632 sayılı Resmi Gazete)


(2)  Her ne kadar
16/6/1964 tarih ve 477 sayılı Kanunun 58. maddesi ile aynı fiil cezalandırılmış
ise de, 58. maddede bu maddenin A ve B bentlerinde zikredilen fiiller cezalandırılmış,
C bendindeki fiil hakkında anılan maddede hiç bir ceza öngörülmemiş
bulunduğundan sözü edilen Kanunun 64. maddesi gereğince ilga edilmiş olduğunun
belirtilmesi yerine metnin muhafaza edilmesi ve yorumunun uygulayıcılara
bırakılması tercih edilmiştir. Bu konuda Bkz.: Anayasa Mahkemesinin 28/6/1966
tarih ve E. 1963/132, K. 1966/29 sayılı kararı (27/6/1967 tarih ve 12632 sayılı
Resmi Gazete)


(3)  Bu
maddedeki kumar oynamak fiili 16/6/1964 tarih ve 477 sayılı Kanunun 59.
maddesinde cezalandırılmış ise de, aynı suçun tekerrüren işlenmesi durumunda
herhangi bir ceza öngörülmemiş olduğundan sözü edilen kanunun 64. maddesi
gereğince ilga edilmiş olduğunun belirtilmesi yerine metnin muhafaza edilmesi
ve yorumun uygulayıcılara bırakılması tercih edilmiştir.





140-14


 


             Disiplin
tecavüzü ve kabahat :


             Madde 162 –(22/5/1932 tarihli 
ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             1 - Aşağıdaki
yazılı fiilleri işleyenler amirleri tarafından salahiyet dairesinde
cezalandırılabilirler.


             A:
Disiplin tecavüzü: Askeri terbiyeyi, disiplini bozan ve hiç bir Ceza Kanununun
maddelerine uymayan fiiller ve tekasüller;


             B: 
Kabahatler: Askeri Ceza Kanununun 18 inci maddesinde yazılı olan fiillerin
hafif halleri;


             2
- B fıkrasında gösterilen bir kabahatin disiplin cezasiyle cezalandırılması
veya mahkemeye tevdii disiplin amirinin reyine ve takdirine bağlıdır.


             Disiplin
cezalarının verilmesi :


             Madde
163 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             1 - Disiplin
cezaları fiilin kast veya kayıtsızlıkla vukuu halinde verilebilir.


             2
- Disiplin tecavüzlerinde, disiplin amiri ceza verip vermemekte salahiyeti
dahilinde takdir hakkını haizdir.


             3
- Disiplin kabahatlerinde ceza mutlaka verilecektir.


             Disiplin
cezasiyle cezalandırılanlar :


             Madde
164 – (15/6/1942  tarihli ve 4257 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Disiplin
cezaları aşağıda yazılı olanlara verilir :


             A)
Askeri şahıslar;


             B)
Bir harb esnasında bir hizmet veya mukavele ve taahhüt ile veya herhangi bir
sebep ve suretle muharip Türk ordusu nezdinde bulunan ve orduyu takip eden
şahıslar;


             C)
Harb esirleri;


             D)
Herhangi bir suretle askeri makamlarca göz altına alınan yabancı Devlet ordu
mensuplariyle diğer şahıslar.


             Disiplin
cezalarının nevileri :


             Madde
165 – (22/3/2000 tarihli ve 4551 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Askeri
şahıslar hakkında verilebilecek disiplin cezaları şunlardır:


             A)
Subaylar, astsubaylar, Milli Savunma Bakanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetlerinde
görevli Devlet Memurları, uzman jandarmalar ve uzman erbaşlar hakkında:


             1.
Uyarı.


             2.
Aylık Kesilmesi : Ek göstergeler dahil, cezalının brüt aylığının 1/30 - 1/8
arasında kesinti yapılmasıdır.


             3.
Göz Hapsi : Dört haftaya kadar.


             4.
Oda Hapsi : Dört haftaya kadar.


             Milli
Savunma Bakanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli Devlet memurlarına,
sadece amire saygısızlık ve emre itaatsizlik suçlarından dolayı disiplin cezası
verilebilir. Disiplin bozucu diğer eylemleri hakkında ilgili kanun hükümleri
uygulanır.


             B)
Askeri öğrenciler hakkında :


             1.
Uyarı.


             2.
İzinsizlik : Altı haftaya kadar.


             3.
Oda Hapsi : Dört haftaya kadar.





140-15


 


             C)
Erbaşlar ve erler hakkında :


             1.
İzinsizlik : Sekiz haftaya kadar.


             2.
Sıra Harici Hizmet : Dört haftaya kadar.


             3.
Oda Hapsi : Dört haftaya kadar.


             4.
Rütbenin geri alınması (Erbaşlar için).


             Disiplin
cezalarının nasıl verileceği :


             Madde
166 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             A:  Maduna
hatalarını göstermek veya bunları tenkid ve muaheze etmek cezadan sayılmaz.


             B
: (Değişik : 22/3/2000 - 4551/33 md.) Aylık kesilmesi, tam lira
üzerinden yapılır. Kesinti miktarı onmilyon liradan az olamaz. Hapis cezaları
tam gün üzerinden tayin edilir. Bir günden aşağı hapiz cezası olamaz.


             C:
Bu kanunun 18. maddesine göre verilecek cezalarda amir cezanın nev'ini ve
derecesini tayin için bu kanunun maddelerinde yazılı cezalardan ayrılamaz. 


             Cezaların
içtima hali :


             Madde
167 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             A:  Disiplini bozan
bir kabahat yalnız bir amir tarafından ve bir disiplin cezası ile
cezalandırılır.


             B:
Müstakil ve mütaaddit kabahatlerden dolayı içtima eden kısa hapis cezaları
hakkında bu kanunun 43 üncü maddesinin 2 ve 3 numaralı fıkraları mucibince
umumi bir ceza verilir. Verilmiş olan bir disiplin cezası, ikmal, tecil veya
verilmeden evvel yeni fiillerden dolayı ceza verileceği zaman aynı kaideler
tatbik olunur.


             C:
İçtima eden hapis cezaları müstakil ve mütaaddit disiplin tecavüzlerinden
veyahut kısmen disiplin tecavüzlerinden ve kısmen de disiplin kabahatlerinden
ileri gelmiş ise cezalar ayrı ayrı verilir.


             D:
A ve B fıkralarına nazaran verilecek umumi cezalar 171 inci madde mucibince
disiplin amirinin salahiyeti olan dereceyi geçmez C. fıkrasına göre ayrı ayrı
verilecek cezalarda, disiplin amiri 171 inci maddeye göre salahiyeti dairesinde
olan cezaları, gerek, disiplin tecavüzlerinden ve gerek disiplin kabahatlerinden
dolayı son hadde kadar verebilir. Şu kadar ki bu ayrı cezaların yekünu altı
haftayı geçemez. Bu sebeple icabı halinde disiplin tecavüzlerine ait olan
cezadan altı haftadan fazla miktarı indirilir.


             E:
İzinsizlik ve maaş kat'ı başka cezalar ile birleşirse her biri ayrı ayrı tatbik
olunur.           Disiplin cezası vermeğe salahiyetli amirler :


             Madde
168 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             1 - Her amir emri
altındaki şahıslara disiplin cezaları vermeğe salahiyetlidir.


             2
- Disiplini bozan hareketten sonra fail merbut bulunduğu takım ve kıta ve
saireyi değiştirmiş ise, disiplin amiri, yeni amirdir.


             Disiplinin
temini için tevkif salahiyeti :


             Madde
169 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             168 inci madde
hükümlerini bozmamak şartiyle, her mafevk emir altında olmayanları da
disiplinin temini için muvakkat olarak tevkif etmeğe veya ettirmeğe
salahiyetlidir. Ancak bu tevkif keyfiyeti gün ve saatiyle derhal mevkufun
disiplin amirine bildirilmelidir.





140-16


 


             Ceza vermek salahiyeti olan en yakın amir ile daha
yüksek amirlerin ceza vereceği haller :


             Madde
170 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Cezayı en yakın
disiplin amiri verir; daha yüksek disiplin amiri aşağıdaki hallerde doğrudan
doğruya cezayı verebilir.


             1
- Fiil gözü önünde olmuş ise;


             2
- Fiil resmi vekar ve makamına karşı yapılmış ise;


             3
- Karar vermek veyahut cezanın derecesini tayin etmek için kendisine arz
edilmiş ise;


             4
- Fiil emri altında bulunan muhtelif kıt'alara mensup mütaaddit şahıslar
tarafından yapılmış ise;


             5
- Fiil küçük mafevk tarafından, haber almasına rağmen, cezasız bırakılmış ise;


             6
- Ceza görecek olan şahsın en yakın disiplin amiri bulunmaz ise;


             Disiplin
amirlerinin ceza salahiyeti :


             Madde
171 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Disiplin
amirlerinin ceza vermek salahiyetleri merbut cetvelde gösterilmiştir.
























 





140-17

 




             Disiplin amirlerine
vekalet edenler (1)


             Madde
172 – (22/3/2000 tarihli ve 4551 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Disiplin amirleri
vekil dahi olsalar, vekalet ettikleri kadroda gösterilen rütbenin ceza verme
yetkisini haizdirler.


             Askeri
adli hakim ve memurlara verilecek cezalar :


             Madde
173 – (11/12/1935 tarihli ve 2862 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             1
– Askeri disiplin amirleri, askeri memurlara, maktu ve daimi ücretli veya
maaşlı olarak ordu hizmetinde bulunan müstahdemlere salahiyetli oldukları
disiplin cezalarını verebilirler.


             2
- Askeri, adli hakim ve memurlar kendi maiyetlerinde bulunan madunlarına maaşça
muadili oldukları subaylar derecesinde disiplin cezaları verebilirler.


             3
- (Mülga: 26/10/1963 - 357/41 md.) (2)


             Disiplin
cezalarının tatbikı sureti :


             Madde
174 – (15/6/1942 tarihli ve 4257 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             1
- 164 üncü maddenin B, C ve D fıkralarında  yazılı olan şahıslar hakkında bu
kanunun ikinci kısmının askerler hakkındaki hükümleri tatbik olunur.


             Maaş
kat'ı cezası, maaş alanların maaş ve yevmiyelerine göre hesap olunur.


             2
- Asker olmıyan şahıslara verilecek cezalar içtimai mevkilerine göre tayin
olunur.


             3
- Kadınlar hakkında katıksız hapis cezası tatbik olunamaz.


             Failin
müdafaa hakkı :


             Madde
175 –(22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Disiplin
amiri cezayı vermeden evvel faile kendini müdafaa etmeğe müsaade eder.


             Cezanın
şiddetli verileceği haller :


             Madde
176 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Cezayı
hafifleten sebepler mevcut olmadığı surette ceza şiddetli verilir.


             Mevkufiyetin
cezaya mahsubu


             Madde
177 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Disiplin
amiri, suçlunun mevkuf olduğu müddeti, cezaya mahsup eder.


             Mafevka
arzedilecek cezalar :


             Madde
178 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Disiplin
cezaları vermeğe salahiyetli mafevk, suçlunun disiplin cezalariyle
cezalandırılmasını muvafık görüpte derecesini salahiyetinden yüksek bulursa,
keyfiyeti bir derece mafevkine arzeder.


——————————


(1)    Bu
madde başlığı, “Kıta kumandanlarına vekalet edenlerin salahiyeti” iken
22/3/2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.


(2)    Anayasa
mahkemesinin 28/6/1966 tarih ve E. 1963/132, K. 1966/29 sayılı kararında
belirtildiği üzere bu fıkra 26/10/1963 tarih ve 357 sayılı Kanunun 29. ve 35.
maddeleri delaletiyle 41. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.





140-18


 


             Disiplin cezalarında
müruru zaman :


             Madde
179 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Disiplin
tecavüzlerine ve kabahatlerine bir ay sonra ceza verilmez. Ancak fiil tahkikatı
mucip ise bu husus için iktıza eden zaman yukarıdaki bir aya dahil olmaz. Fiilin
disiplin cezasını mucip olduğu askeri mahkemede anlaşılırsa bu bir ay müddet
hükmün katileştiği; veya mahkemece muhakemesinin tevkifiyle evrakın ceza
verilmek üzere iade olunduğu tarihten cereyana başlar.


             İnfaz
edilmiş disiplin cezalarının mahkemece mahsubu :


             Madde
180 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Cezayı
icabeden fiil bir mahkemeye sevk olunmak lazımgelirken yalnız disiplin
cezasiyle cezalandırılmışsa yeniden mahkemeye sevkolunur. Fakat failin evvelce
gördüğü ceza mahkemenin verdiği cezadan indirilir.


             Cezanın
katileşmesi :


             Madde
181 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Bir
disiplin cezası resmi surette mahküma tebliğ edildiği vakit katileşir. Ve bu
cezayı veren tarafından kaldırılamaz ve değiştirilemez. Bu cezanın kaldırılması
veya değiştirilmesi ancak şikayet yoluyla veya ceza veren amirin mahküm lehine
yapacağı müracaat üzerine veyahut affı ali ile kabildir. Yanlış verilen veya
salahiyeti olmayan mafevk tarafından verilen disiplin cezaları daha yüksek
makam tarafından 191 inci maddeye göre kaldırılabilir veya değiştirilebilir.


             Cezanın
vakti infazı zamanı :


             Madde
182 –(22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


              Ceza, tebliğ
olunduğunu mütaakip infaz olunur.


             Cezanın
infazı sureti :


             Madde
183 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Cezayı
veren disiplin amirleri zaruret halinde cezanın sonraya bırakılmasını veya
fasıla ile infazını emredebilir.


             Katıksız
hapiste cezalının sıhhati bu cezaya uzun zaman dayanmasına müsait değilse ve
cezanın sonraya bırakılması veya fasıla ile icrası hizmet dolayısiyle caiz
görülmezse oda hapsiyle değiştirilebilir. Her halde cezalının sıhhati bir
hekimden sorulur.


             Yüksek
disiplin amirlerinin cezaları değiştirme salahiyeti :


             Madde
184 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Yüksek
disiplin amirleri dahi şikayet üzerine veya amirin talebiyle veya hizmet
teftişi münasebetiyle 191 inci maddedeki hususları emredebilir.


             Uyarı,
aylık kesilmesi, izinsizlik ve sıra harici hizmet cezalarının infazı (1)


             Madde
185 – (22/3/2000 tarihli ve 4551 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Uyarı,
aylık kesilmesi, izinsizlik ve sıra harici hizmet cezaları aşağıdaki şekilde
infaz edilir.


             A)
Uyarı : Cezalının görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile
bildirilmesidir.


             B)
Aylık Kesilmesi : Cezalının ek göstergeler dahil brüt aylığından, ceza
kararında belirtilen oranda kesinti yapılmasıdır.


——————————


(1)    Bu
madde başlığı “Tevbih ve izinsizlik ve hapis cezalarının infazı sureti” iken
22/3/2000 tarihli ve 4551 sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde
değiştirilmiştir.





140-19


 


             C)
İzinsizlik : Cezalının hafta tatilinden yararlanamamasıdır.


             D)
Sıra Harici Hizmetler : Cezalının askeri hizmetlerde, sırası dışında ve fazla
olarak dört haftaya kadar çalıştırılmasıdır.


             Disiplin
cezasının müruruzamanı :


             Madde
186 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Disiplin
kabahatlerinden dolayı verilen hapis cezaları bir sene müruruzamana tabidir. Bu
müddet cezanın tebliğinin ertesi gününde başlar.


             Cezalının
ayrılması halinde yapılacak muamele :


             Madde
187 – (22/5/1932
tarihli  ve 1632 sayılı Kanunun hükmüdür.)           


             Bir cezalı ordudan
ayrılırsa evvelce verilen disiplin cezasının infazı veya ikmali caiz değildir.
Şu kadar ki cezanın ikmaline kadar ordudan terhisi sonraya bırakılabilir.


             Şikayet
:


             Madde
188 – (29/1/1936 tarihli ve 2908 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             1
- Bir disiplin cezasından şikayet, cezalı tarafından veya kendisinin mafevkleri
tarafından doğrudan doğruya yapılır.


             2
- Cezalı tarafından yapılacak şikayet ancak tebliğinden bir gece sonra
yapılabilir.


             3
- Şikayet cezanın infazını geri bırakmaz.


             4
- Disiplin cezaları hakkında cezalı tarafından yapılacak şikayet üzerine karar
vermeğe salahiyetli amir, bu kararın verileceği zamanda cezayı vermiş olan
amirin bir derece mafevki olan disiplin amiridir.


             5
- Şikayetler hemen tetkik edilerek bir karara bağlanır.


             Şikayetin
kabulü veya reddi :


             Madde
189 – (29/1/1936 tarihli ve 2908 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             1
- Şikayet haklı görülürse ceza kaldırılır veya değiştirilir ve keyfiyet şahsi
dosyalara ve erbaşın ve erin ceza defterlerine kayıt ve müştekiye de
bildirilir.


             2
- İnfaz edilmiş olan para cezası kaldırılırsa alınan para geri verilir.


             3
- Ceza değiştirilirse :


             A) Eski ceza
tamamen veya kısmen infaz edilmiş ise ve yeni ceza eski cezadan ağır
bulunmuyorsa yeni ceza infaz edilmiş sayılır.


             B)
Yeni ceza, infaz edilmiş olan cezadan daha ağır ise çekilen ceza mahsup olunur.
Mahsupda iki günlük oda hapsi bir günlük katıksız hapse karşı tutulur.


             C
- Eski ile yeni cezanın mahsup kabiliyeti yoksa yeni ceza verilirken eski ceza
göz önünde tutulup bunun için disiplin amiri cezayı tamamen veya kısmen
indirebilir.


             D
- Evvelce verilen ceza para cezası ise ve yeni ceza diğer bir nevi ceza ise
alınan para iade olunur.


             4
- Şikayetin esassız olduğu tebeyyün ederse reddolunur ve bu yüzden müştekiye
ceza verilmez (Madde - 84). Ancak şikayet ederken müstakil bir suç işlemiş veya
bir disiplin tecavüzünde bulunmuş ise ayrıca mesul olur. Bu bapta takibat
icrası şikayeti tetkik eden amire aittir.





140-20


 


Cezanın
kaldırılması ve değiştirilmesi :


             Madde
190 – (29/1/1936 tarihli ve 2908 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             Cezayı veren amir de
verdiği cezanın kaldırılmasını veya değiştirilmesini daha yüksek disiplin
amirinden istiyebilir. Yüksek amir uygun görürse cezayı kaldırır veya
değiştirir ve bu hususta 189 uncu madde hükümleri tatbik olunur.


             Cezanın
kaldırılacağı ve değiştirileceği haller :


             Madde
191 – (29/1/1936 tarihli ve 2908 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             1 - Bir disiplin amiri,


             A - Bir madun
tarafından verilen disiplin cezasını nev'i ve derecesi itibariyle uygun
göremezse,


             B - Cezayı verenin
salahiyetinden yukarı görürse cezayı değiştirebilir veya kaldırabilir.


             2 - Ceza gören kimse
başka bir disiplin amirinin salahiyeti altına geçmiş ise evvelki disiplin amiri
yalnız cezayı kaldırır. Yeni cezayı yeni disiplin amiri tayin eder.


             3 - Ceza kaldırılır
veya değiştirilirse 189 uncu madde hükümleri tatbik olunur.


34- 23/6/2016 tarihli ve  6722 sayılı
Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri.
(Madde numaraları: 47, Ek Madde 8.)


Cezaların tecili ve hürriyeti bağlayıcı
cezalar yerine uygulanabilecek ceza ve tedbirler (1)


Madde 47 – (13/5/1940 tarihli ve
3823s ayılı Kanunun hükmüdür.)


Türk Ceza Kanununun birinci kitabının
müstakil faslında yazılı olan cezaların tecili hakkındaki kaideler aşağıdaki
hükümler nazara alınmak şartiyle askeri şahıslar hakkında da tatbik olunur.


A) (Değişik : 22/3/2000 - 4551/12 md.;
İptal birinci ve ikinci cümle: Anayasa Mahkemesi’nin  17/1/2013 tarihli ve E.:
2012/80, K.: 2013/16 sayılı Kararı ile.) Ancak fiili işlediği zaman onsekiz
yaşını doldurmamış çocuklarla, hüküm zamanında yetmiş yaşına girmiş olanların
mahkum oldukları bir seneden az hapis cezaları tecil olunabilir.(2)


B) Türk Ceza Kanunu mucibince bir kabahat
fiilinden dolayı mahkum olan ve cezası tecil edilen kimse bir sene içinde ve
yine mezkür kanuna tevfikan hapis cezasile mahkum olan ve cezası tecil edilen
bir kimse beş sene içinde; askeri bir suçtan dolayı hapis veya daha ağır bir
cezaya mahkum olur ve bu askeri cürüm Türk Ceza Kanunu mucibince cezayi mucip
fiillerden bulunmazsa, ikinci mahkumiyet evvelki cezanın teciline mani olmaz.


C) Evvelki mahkumiyet askeri bir suç için
verilmiş bir ceza olur ve bu askeri suç Türk Ceza Kanunu mucibince cezayi mucib
bir fiil bulunmazsa ikinci fiilden dolayı Türk Ceza Kanunu mucibince verilecek
cezanın teciline birinci fiil mani olamaz.


 


——————————


(1)Bu maddenin
başlığı 22/3/2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle metne
işlendiği şekilde değiştirilmiştir.


(2)
Bu bendin birinci ve ikinci cümleleri; Anayasa Mahkemesi’nin 5/7/2012 tarihli
ve E.: 2012/9, K.: 2012/103 sayılı Kararı ile “ izin tecavüzü suçu”  yönünden
iptal edilmiştir.





140-21


 


             Ek
Madde 8 – (31/3/2005  tarihli ve 5329 sayılı Kanunun hükmüdür.)


             26.9.2004
tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun genel hükümleri bu Kanunda yer
verilen suçlar hakkında da uygulanır. Ancak, bu Kanunun fer'î askerî cezalara
ve cezaların ertelenmesine ilişkin hükümleri ile zamanaşımına ilişkin 49 uncu
maddesinin (A) bendi hükümleri saklıdır.


             Sırf askerî
suçlar ile bu Kanunun Üçüncü Babının Dördüncü Faslında yazılı suçlar hakkında,
(…)(2) ön
ödeme hükümleri uygulanmaz.(1)(2)


             Kamu
görevinin üstlenilmesinden yoksun bırakılma veya bu hak ve yetkinin
kullanılmasının yasaklanmasına dair güvenlik tedbirleri, Türk Silâhlı
Kuvvetleri mensupları hakkında, öngörülen süre kadar açığa çıkarılma şeklinde
uygulanır. Yedek subaylar ile erbaş ve erler hakkında bu tedbirin uygulanması,
askerlik hizmetlerinin tamamlanmasından sonra yerine getirilir.


             Yedek
subaylar hariç olmak üzere subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli
erbaş ve erler ve
Millî Savunma Bakanlığı ile Türk Silâhlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşunda çalışan
sivil personel hakkında, askerî ve adliye mahkemelerince verilen kısa süreli
hapis cezaları Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a),
(b) ve (d) bentlerinde yazılı olanlar dışındaki seçenek yaptırımlara
çevrilemez. (3)


35- 24/11/2016 tarihli ve  6763
sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin
metinleri. (Madde numarası: 39.)


             Madde 39- dördüncü
fıkra- (22/3/2000
tarihli ve 4551 sayılı Kanunun hükmüdür.) Yargı organlarınca haklarında
tutuklama kararı verilen asker kişiler, bu sıfatlarını korudukları sürece
askeri tutukevine konulurlar.


36- 5/6/2017 tarihli ve  691 sayılı
KHK ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri.
(Madde numarası: 67.)


             Madde
67 – birinci fıkra- A bendi- (22/1/2004 tarihli ve 5080 sayılı
Kanunun hükmüdür.) A)
Herhangi bir nedenle izinli olsa dahi, yabancı ülkeye gitme müsaadesi
bulunmaksızın ülke sınırları dışında üç günü geçirenler.(4)


 


 


––––––––––––––


(1) 
Bu fıkrada yer alan “…Sırf askerî suçlar ile bu Kanunun Üçüncü Babının Dördüncü
Faslında yazılı suçlar hakkında, kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar
ile …” ibaresi; Anayasa Mahkemesinin 5/7/2012 tarihli ve E.: 2012/9, K.:
2012/103 sayılı Kararı ile “ izin tecavüzü suçu”  yönünden iptal edilmiştir.


(2) Anayasa
Mahkemesinin 17/1/2013 tarihli ve E.: 2012/80, K.: 2013/16 sayılı Kararı ile bu
fıkrada  yer alan “…kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar ile…”
ibaresi iptal edilmiştir.


(3)
10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer
alan “uzman jandarma ve uzman erbaşlar” ibaresi “uzman jandarma, uzman erbaş ve
sözleşmeli erbaş ve erler” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.


(4)
Bu bent, Anayasa Mahkemesi’nin 14/7/2016 tarihli ve E: 2016/11, K: 2016/132
sayılı Kararı ile iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı
23/9/2016 tarihinden başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına
alınmıştır.


 





 


140-22


 


37- 15/8/2017 tarihli ve  694 sayılı
KHK ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri.
(Madde numarası: 39.)


Askeri mahkemelerce verilen tutuklama
kararları ile asker kişiler hakkında verilen cezaların ve tutuklama
kararlarının infaz yeri (1)(2)


Madde 39 – (22/3/2000 tarihli ve
4551sayılı Kanunun hükmüdür.)


Asker kişiler hakkında hükmolunan ve
aşağıda gösterilen cezalar, 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama
Usulü Kanununun beşinci kısmında yazılı esaslar dahilinde askeri cezaevlerinde
infaz edilir.


A) Subay, astsubay, Türk Silahlı Kuvvetlerinde
görevli Devlet memurları, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve
erler hakkında verilen ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden veya Devlet memurluğundan
çıkarmayı, ilişik kesmeyi veya sözleşmenin feshini gerektirmeyen hürriyeti
bağlayıcı ceza hükümleri.(3)


B) Askeri öğrenciler hakkında verilen ve
askeri öğrencilik hukukunun kaybettirilmesi sonucunu doğurmayan hürriyeti
bağlayıcı ceza hükümleri.


C) Erbaş ve erlar hakkında, asker
edildikten sonra işledikleri suçlardan verilen bir yıl veya daha az süreli
hürriyeti bağlayıcı ceza hükümleri.


Hürriyeti bağlayıcı diğer cezalar, genel
cezaevlerinde çektirilir. İnfaz sırasında hükümlülerin üzerinden askerlik
kıyafeti ve işaretleri kaldırılır.


Genel cezaevlerinde ceza sürelerini
tamamlayan askerlik yükümlüleri, geri kalan askerlik hizmetlerini tamamlamak
üzere askeri makamlara teslim edilirler.


(Değişik dördüncü fıkra: 24/11/2016-6763/1
md.) Asker
kişiler hakkında yargı organlarınca Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü
Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile
12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar
sebebiyle verilen tutuklama kararları, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza
ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 111 inci maddesinde
belirtilen kurumlarda yerine getirilir. Asker kişiler hakkında diğer suçlardan
verilen tutuklama kararları, asker kişiler bu sıfatlarını korudukları sürece
askerî tutukevinde yerine getirilir.


Savaş ve sıkıyönetim hallerinde askeri
mahkemelerce tutuklanan sivil kişiler, askeri ceza ve tutukevlerine konulurlar.
Bu hallerin bitiminde tutuklular, Adalet Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı
arasında varılacak mutabakat üzerine sivil tutukevlerine nakledilirler.


——————————


(1)  Bu
maddenin başlığı 22/3/2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle
metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.


(2) 
10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu maddenin
birinci fıkrasının (A) bendinde yer alan “uzman jandarma ve uzman erbaşlar”
ibaresi “uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler” şeklinde
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?