1164 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun

4593








 


ARSA
ÜRETİMİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ


HAKKINDA
KANUN[1][2]


 


 


Kanun
Numarası                  : 1164


Kabul
Tarihi                         : 29/4/1969


Yayımlandığı
R.Gazete       : Tarih : 10/5/1969   Sayı : 13195


Yayımlandığı
Düstur           : Tertip : 5   Cilt : 8   Sayfa : 1981


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç ve Görevler[3]


 


Madde
1 – (Değişik: 8/12/2004-5273/4 md.)


Bu
Kanunun amacı; arsaların aşırı fiyat artışlarını önlemek üzere tanzim alış ve
satışı yapmak; konut, sanayi, eğitim, sağlık ve turizm yatırımları ve kamu
tesisleri için arazi ve arsa sağlamaktır.


Bu
Kanunda yazılı görevler Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülür. Bu
Kanunda, diğer kanunlarda ve ilgili mevzuatta Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne
yapılan atıflar Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılmış sayılır.


 


Madde
2 – (Değişik: 19/6/1994 - KHK - 542/2 md.)


Bu
Genel Müdürlük;


a)
Konut, sanayi, eğitim,sağlık ve turizm yatırımları ve çeşitli kamu tesisleri
için anlaşma, devir, satınalma yolu ile ve benzeri şekillerde arazi ve arsa
sağlamaya,


b)
Arsa stoku ve tanzim satışları yapmaya,


c)
Sağladığı arazi ve arsaları olduğu gibi veya planlayarak, altyapı tesislerini
kısmen veya tamamen ikmal ederek veya ettirerek ihtiyaç sahiplerine satmaya,
kiralamaya, trampaya, irtifak hakkı tesis etmeye; kamu kurum ve kuruluşları
eliyle pazarlamaya ve satmaya, (Ek cümle: 3/7/2003-4916/33 md.) Genel
Müdürlük mülkiyetinde olup, ihale suretiyle satılan, ancak yapılan satış
işlemleri yargı kararları ile iptal edilerek kamu malına dönüştürülen, satışa
konu arazi ve arsaların maliklerine; ihale bedellerinin güncelleştirilmiş
değeri veya emsali değerdeki, Genel Müdürlük mülkiyetinde bulunan ya da Genel
Müdürlükçe imkân dahilinde sağlanacak en yakın arazi ve arsalardan vermeye,


d)
(Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


e)
(Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


f)
Konut, sanayi, eğitim, sağlık ve turizm yatırımları ile kamu tesisleri yerleşme
alanlarında arazi ve arsa alımı ve altyapı inşaatları için tahsis edilen
fonlardan kaynak sağlamaya,


g)
(Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


h)
(Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


ı)
(Ek:14/2/2020-7221/3 md.) Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından
satış ve kira sözleşmesine konu edilen taşınmazlar hariç olmak üzere, Toplu
Konut İdaresi Başkanlığının mülkiyetinde bulunan arsa ve arazilerin, gerçek
veya tüzel kişilerce işgali halinde; ecrimisil istemeye, ecrimisilin tahsiline ve
taşınmazın tahliyesine ilişkin işlemleri uygulamaya veya Milli Emlak Genel
Müdürlüğü eliyle uygulatmaya,


yetkilidir.


Genel
Müdürlük, Bu Kanun amaçları çerçevesinde kullanacağı taşınmaz malların harita,
imar, uygulama ve parselasyon planlarını yapar veya yaptırır. Planlar, 3194
sayılı İmar Kanunu hükümlerine göre işlem yapılarak onanır ve kesinleşir.


 


Madde
3 – (Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


 


Madde
4 – (Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


 


İKİNCİ BÖLÜM


Mali Hükümler


 


Madde
5 – (Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


 


Madde
6 – (Değişik: 19/6/1994 - KHK - 542/4 md.)[4]


Arsa
alımı ve satımı, harita, planlama kamu tesis ve hizmetlerinin yapılması, diğer
döner sermaye işlemleri 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu ile 2886 sayılı
Devlet İhale Kanununa tabi değildir.


Ancak,
döner sermaye ile yapılacak işlerden doğan gelir ve giderler için, mali yılın
bitiminden itibaren iki ay içinde Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünce bir bilanço
düzenlenir.


832
sayılı Sayıştay Kanununun 40 ıncı maddesi uyarınca hazırlanan bilanço ve eki
cetveller ile belgeler Sayıştaya, bilanço ve eklerinin birer örneği ise Maliye
Bakanlığına aynı süre içinde gönderilir.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Arsa ile İlgili Hükümler


 


Madde
7 – (Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


 


Madde
8 – Hazine,
belediye, özel idare ve Vakıflar İdaresi satışa çıkaracakları arazi ve arsaları
satış muamelesine tevessül etmeden önce (Arsa Ofisine) bildirmekle mükelleftir.


 


Madde
9 – (Değişik: 28/6/2001 - 4698/8 md.)


Arsa
Ofisi Genel Müdürlüğü; konut, sanayi, eğitim, sağlık ve turizm yatırımları ile
kamu tesisleri için gerçek ve tüzel kişilere ait arazi ve arsaları ve bunlar
içerisinde veya üzerinde bulunan muhdesatı Bakan onayı ile kamulaştırmaya
yetkilidir.


 


Madde
10 – (Değişik birinci fıkra: 19/6/1994 - KHK - 542/6 md.) Arsa
Ofisi Genel Müdürlüğü; konut, sanayi, eğitim, sağlık ve turizm yatırımları ve
kamu tesisleri için planlamayı öngördüğü ve tahdidini yaparak ilgili tapu
idarelerine bildirmiş bulunduğu sahalardaki arsa ve arazinin satışlarında şuf'a
hakkını haizdir.


Bu
sahalardaki arsa ve arazinin satışları tapu daireleri tarafından 15 gün içinde
Arsa Ofisine bildirilir.


Tapu
dairelerine yapılacak bildiri üzerine Arsa Ofisi en geç 30 gün zarfında şüf'a
hakkını kullanacağını bildirmediği ve bu süre içinde ödenmiş satış bedeli ile
her türlü harç ve masrafları peşin olarak, malik adına yatırmadığı takdirde,
şüf'a hakkının kullanılmasından vazgeçmiş sayılır.


30
günlük süre içinde ödenmiş satış bedeli ile her türlü harç ve masrafların
yatırılmasını mütaakıp, tapu dairelerince re'sen eski satışın iptali ile yeni
maliki adına tescil işlemi yapılır.


Bu
halde tapu idareleri re'sen şüf'a hakkındaki şerhi kaldırmaya yetkilidir.


 


Madde
11 – (Değişik: 28/6/2001 - 4698/9 md.)


Arsa
Ofisi Genel Müdürlüğü, sattığı veya devrettiği arsa ve arazinin amacına uygun
kullanılması için tapu kayıtlarına, satış şartlarına uygun alt yapı, yapı veya
tesis yapılmadıkça üçüncü kişilere satış, devir, temlik yapılamayacağı ve
haczedilemeyeceği hususunda şerhler koydurmaya ve/veya bu amaca yönelik
sözleşmeler yapmaya yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin esaslar
yönetmelikle belirlenir.


 


Madde
12 – Kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarla kamu kurumları
arsa ihtiyaçlarını Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne bildirerek Ofis eliyle
karşılamak zorundadırlar.


Ancak,
vaki talepleri Arsa Ofisince dört ay içinde karşılanamadığı veya bu müddete
kadar karşılanamayacağı daha önce yazı ile bildirildiği takdirde, talep olunan
arsalar için bu zorunluluk ortadan kalkar.


Yukarıda
sözü geçen kurum ve kuruluşlara Hazineden veya diğer kaynaklardan çeşitli
kanunlarla bedelsiz olarak intikal edecek arazi ve arsalar ile, belediyelere
1580, 6785, 6830 sayılı kanunlar ve bunların ek ve tadilleri uyarınca hibe,
mübadele, anlaşma yolu ve benzeri şekillerde sağlanacak yerler birinci fıkra
hükümlerine tabi değildir. Bu kurum ve kuruluşlar, bu şekilde sağladıkları
arazi ve arsaları, ölçekli krokilerini, cins, miktar ve diğer vasıflarını
açıklamak, kullanma maksat ve şekillerini belirtmek suretiyle en geç 6 ay
içerisinde Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar.


 


Madde
13 – Bu kanun gereğince Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü
tarafından kamulaştırılan, satın alınan, planlanan veya çeşitli kamu hizmet ve
tesisleri yapılarak değerlendirilen sahalar, bunlar içinde ve civarındaki
binalı ve binasız diğer arazi ve arsaların değer artışlarının vergilendirmede
dikkate alınmasını sağlamak üzere, Ofisçe Maliye Bakanlığına bildirilir.


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Çeşitli Hükümler


 


Madde
14 – Kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar ile kamu
kurumları, Ofisin görevleri ile ilgili işlerde gerekli bilgileri vermek
zorundadırlar. Bu işlerin gerektirdiği giderler Ofisçe karşılanır.


 


Madde
15 – Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü, konut, sanayi ve turizm
bölgeleri, konut veya sanayi siteleri veya diğer kamu tesisleri meydana
getirmek istiyen kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar, kamu kurumları ve özel
hukuk tüzel kişileri ile araştırma, inceleme ve proje hazırlama konularında
teknik işbirliği yapabilir, lüzum gördüğü yerlerde Maliye Bakanlığının
muvafakatini almak şartiyle, bu kanunun uygulanması için belediyelerle ortaklık
kurabilir.[5]


Ortaklık
esasları ve ilgili sair hususlar hazırlanacak yönetmelikte gösterilir.


 


Madde
16 – (Değişik: 19/6/1994 - KHK - 542/7 md.) Arsa Ofisi Genel
Müdürlüğünün görev ve yetkileri ile yapılacak satış, alınan avanslarla edinilen
taşınmaz malların ilgililere intikal ettirilmesi, kiraya verme ve irtifak hakkı
tesisleriyle tazminat takdirleri, satış ve devir almalar, harcamalar, taşınmaz
mal veya hizmet maliyetlerinin hesabı, amortisman, kar ve nizami faiz
paylarının tayini, hesap usulleriyle diğer idari, mali ve teknik işlemlerin
nasıl yürütüleceği hususları yönetmelikte belirtilir.


 


Madde
17 – Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün bütün malları Devlet
malı hükmündedir. Bunlar aleyhine suç işliyenler Devlet malları aleyhine suç
işliyenler gibi cezalandırılırlar.


 


Madde
18 – Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü, her türlü idari ve kazai
ihtilaflarda husumete ehildir.


Mahkemelerde
ve icra dairelerince Genel Müdürlük lehine hükmedilip, tahsil olunan vekalet
ücretlerinin tevzi ve tediyesinde 1389 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.


 


Madde
19 – (Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


 


Madde
20 –
(Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


 


Ek
Madde 1 – (Ek: 19/6/1994 - KHK - 542/8 md.)


Ofis,
ürettiği veya üreteceği arsalar karşılığında menkul kıymet ihraç edebilir.
İhraç edilecek menkul kıymetlerin şekli, ihracı, halka arzı, menkul kıymetler
borsaları veya bankalar aracılığı ile satışı konularında Sermaye Piyasası
Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.


Bu
şekilde çıkarılacak menkul kıymetler, 3/10/1983 gün ve 91 sayılı Menkul
Kıymetler Borsaları Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesinin 2
numaralı bendi uyarınca Maliye Bakanlığının talebi üzerine borsa kotuna alınır.


 


Ek
Madde 2 – (Ek: 19/6/1994 - KHK - 542/8 md.)


Ofisce
üretilen arsaların maliyet ve satış bedelleri arasındaki farkın %20 sini
geçmemek kaydıyla, arsaların alt yapı tesislerinin yapımında kullanılmak
kaydıyla belediyelere ödeme yapılabilir. Bu konuda, il, ilçe, belde ve bölgeler
itibariyle farklı oranlar belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.


 


Ek
Madde 3 – (Ek:19/6/1994 - KHK - 542/8 md.; Mülga: 8/12/2004-5273/6 md.)


 


Ek
Madde 4 – (Ek : 28/6/2001 - 4698/10 md.; Değişik: 8/12/2004-5273/5
md.)[6][7]


28.12.1960
tarihli ve 189 sayılı Kanun kapsamında bulunanlar ile her hangi bir kamu
hizmetine tahsis edilmiş arazi ve arsalar hariç olmak üzere Cumhurbaşkanının
onayı ile belirlenen arsa üretim alanlarında bulunan Hazineye ait taşınmazlar
ve Hazine adına tescil edilecek taşınmazların mülkiyeti Toplu Konut İdaresi
Başkanlığına bedelsiz olarak devredilir. Kamu hizmetlerine ayrılan yerler ile
Maliye Bakanlığınca değişik ihtiyaçlarla talep edilen taşınmazlar bedelsiz
olarak Hazineye iade edilir.


 


Ek
Madde 5 – (Ek:14/2/2020-7221/4 md.)


Bu
Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamında alınacak olan
ecrimisiller ve taşınmazın tahliyesi hakkında 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı
Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesine göre işlem yapılır ve tahsil edilen tutarların,
%50’si genel bütçeye gelir kaydedilir ve %50’si tahsilatı takip eden ayın
sonuna kadar Toplu Konut İdaresi Başkanlığına aktarılır.


 


Geçici
Madde 1 – (30/11/1989 tarih ve 392 sayılı KHK’nin hükmü olup, 2/6/1994 tarih ve
538 sayılı KHK’nin 10 uncu maddesi ile madde numarası teselsül ettirilmiştir.)


Kadroları
ve görev unvanları değişenler veya kaldırılanlar yeni bir kadroya atanıncaya
kadar durumlarına uygun işlerde görevlendirilirler ve bu süre içinde eski
kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve diğer haklarını almaya devam ederler.


 


Geçici
Madde 2 – (Ek:19/6/1994 – KHK- 542/10 md.)


Ekli
(1)sayılı cetvelde yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
eki (1) sayılı cetvelin Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü bölümüne serbest kadro olarak
eklenmiştir.


 


Geçici
Madde 3 – (Ek: 18/8/1993 – KHK – 517/10 md.; İptal Anayasa Mahkemesinin 26/11/1993
tarihli ve E. 1993/52, K. 1993/54 sayılı Kararı ile)


 


Madde
21 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Madde
22 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.


 


 


 


 


1164
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA
MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ


YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE


 


 







Değiştiren
Kanunun/KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



1164 sayılı
Kanunun değişen veya iptal edilen maddeleri



Yürürlüğe Giriş

Tarihi






2504



5



30/7/1981






KHK/392



2, 3, 5



16/2/1990






KHK/517



1, 2, 5, 6, 9, 10,
16, Ek Madde 1



15/9/1993






KHK/542



1, 2, 5, 6, 9, 10,
16, Ek Madde 1, Ek Madde 2, Ek Madde 3



30/6/1994






4698



11



7/7/2001






4916



2



19/7/2003






4966



Ek Madde 4



7/8/2003






5273



1, 2, 3, 4, 5, 7,
19, 20, Ek Madde 3, Ek Madde 4



15/12/2004






5953



Ek Madde 4



9/3/2010






KHK/700



Ek Madde 4



24/6/2018 tarihinde
birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri
sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)






7221



2, Ek Madde 5



20/2/2020









 











[1] 8/12/2004 tarihli
ve 5273 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu Kanunun adı “Arsa Ofisi Kanunu”
iken, “Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun” şeklinde
değiştirilmiştir.







[2]
Bu Kanunun düzenlediği atama usulüne dair konularda 23/4/1981 tarih ve 2451
sayılı Kanunun 2 ve 5 inci maddelerine bakınız.







[3] 8/12/2004 tarihli
ve 5273 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu Birinci Bölüm başlığı “Kuruluş ve
Görevler” iken, “Amaç ve Görevler” şeklinde değiştirilmiştir.







[4]
Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı
Kanunun 81 inci maddesine ve 28/12/2004 tarihli ve 5277 sayılı 2005 Mali
Yılı Bütçe Kanununun 37 nci maddesine bakınız.







[5] 19/6/1994 tarih
ve 542 sayılı KHK'nin 9 uncu maddesi ile "İmar ve İskan Bakanlığının"
ibaresi "Maliye Bakanlığının" olarak değiştirilmiştir.







[6] 25/2/2010 tarihli
ve 5953 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Hazineye ait arsa
ve araziler ve Hazine adına tescil edilecek arsa ve arazilerin mülkiyeti”
ibaresi “Hazineye ait taşınmazlar ve Hazine adına tescil edilecek taşınmazların
mülkiyeti” olarak değiştirilmiştir.







[7]
2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 58 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Toplu
Konut İdaresi Başkanlığının talebi, Maliye ve Bayındırlık ve İskân bakanlarının
müşterek teklifi ve Başbakanın” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde
değiştirilmiştir.