Araştırma ve Geliştirme Destek Programına İlişkin Tebliğ (tebliğ No: 2021/24)

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME DESTEK PROGRAMINA İLİŞKİN TEBLİĞ


(TEBLİĞ NO: 2021/24)


Amaç


MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; Bakanlığın
ve tarım sektörünün ihtiyaç duyduğu öncelikli konularda bilgi ve teknolojilerin
geliştirilmesi, bu bilgi ve teknolojilerin çiftçiler ile tarımsal sanayicilere
aktarılması amacıyla uygun görülen araştırma geliştirme projelerinin
desteklenmesini sağlamaktır.


Kapsam


MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, öncelikli konular
kapsamında üniversiteler, sivil toplum ve meslek kuruluşları, TÜBİTAK Ar-Ge
birimleri ve özel sektör tarafından hazırlanan projelerin başvuru ve
değerlendirme süreçleri ile değerlendirme süreci sonunda desteklenmesine karar
verilen projelerin Bakanlık Ar-Ge Destek Programından desteklenmesine ilişkin
hususları kapsar.


Dayanak


MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 5/11/2020 tarihli
ve 3190 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2020 Yılında
Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararın 6 ncı maddesinin sekizinci
fıkrası ve 11 inci maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;


a)
Ar-Ge projesi: Bilgi ve teknoloji geliştirmeye yönelik, mevzuata uygun olarak
hazırlanan en fazla 36 ay süreli araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) projelerini,


b)
Araştırmacı: Ar-Ge projelerinin yürütülmesine destek olan en az lisans mezunu
kişiyi,


c)
Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,


ç)
Daire başkanlığı: Projelerin konusu itibarıyla ilgili olduğu TAGEM daire
başkanlıklarını,


d)
Danışman: Projede fiilen katkı sağlamayıp, projeye bilimsel destek veren
araştırmacıyı,


e)
Destek Programı: Araştırma ve Geliştirme Destek Programını,


f)
Enstitü: TAGEM’e bağlı enstitüler ile TAGEM tarafından araştırma yetkisi
verilmiş Bakanlık birimlerini,


g)
Gelişme raporu: Proje yürütücüsü tarafından hazırlanan ve projenin belirli
dönemlerindeki faaliyetleri, talepleri ve harcama belgelerini içeren raporu,


ğ)
Genel Müdürlük: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünü (TAGEM),


h)
Kör proje formatı: Proje formatının kurum ve kişi bilgileri ile eklerini
içermeyen halini,


ı)
Kurul: Destek Programı kapsamında desteklenen/desteklenecek Ar-Ge projelerinin
değerlendirildiği ve nihai kararların alındığı Değerlendirme Kurulunu,


i)
Mevzuat: Destek Programının yürütülmesinde esas alınacak Araştırma ve
Geliştirme Destek Programına İlişkin Tebliğ ile bu Tebliğe dayanılarak
çıkarılacak usul ve esasları,


j)
Öncelikli konular: Kurul tarafından her yıl için belirlenen, Bakanlığın ve
tarım sektörünün ihtiyacı olan öncelikli Ar-Ge konularını,


k)
Özel sektör: Şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar hariç olmak üzere 13/1/2011
tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa uygun olarak ticaret siciline
tescili yapılmış olup Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde kaydı bulunan ticari
işletme veya şirketleri,


l)
Proje ekibi: Proje yürütücüsü, araştırmacılar, varsa yardımcı personel ve
danışmanlardan oluşan ekibi,


m)
Proje formatı: Usul ve esaslarda belirtilen kriterleri taşıyan proje formu ve
ekleri,


n)
Proje izleme ekibi: Proje ile ilgili faaliyetlerin ve yapılan alımların yerinde
izlemesini ve kontrollerini yaparak yerinde izleme raporu hazırlayacak olan, en
az bir tanesi ilgili daire başkanlığında görev yapan projeden sorumlu
araştırmacı personel ile gerekli görülmesi durumunda enstitülerde görev yapan
araştırmacı personel ve/veya uzman havuzunda yer alan uzmanların da dahil
edilebileceği en az iki kişilik ekibi,


o)
Proje ortağı kurum: Projenin yürütülmesinde yürütücü kurum ile birlikte görev
alan kurum ve kuruluşları,


ö)
Proje yürütücüsü: Projenin hazırlanması ve yürütülmesinde, yürütücü kurum ile
birlikte, bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki her türlü sorumluluğu taşıyan
en az yüksek lisans mezunu (hazırlık sınıfları hariç en az beş yıl lisans
eğitimi verilen fakültelerden mezun olanlar yüksek lisans mezunu kabul edilir)
Türk vatandaşı araştırmacıyı,


p)
Sekretarya: Genel Müdürlük bünyesinde oluşturulan ve Destek Programının
sekretaryasını yürüten birimi,


r)
Sonuç raporu: Proje yürütücüsü tarafından, proje süresinin bitiminden sonra
mevzuatta belirtilen süre içerisinde, formatına uygun olarak hazırlanan,
projenin başlangıcından bitimine kadar geçen sürede elde edilen bilimsel veri
ve sonuçları içeren raporu,


s)
TÜBİTAK Ar-Ge birimleri: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu
Başkanlığına doğrudan bağlı, belirlenmiş alanlarda Ar-Ge faaliyetlerini yürüten
merkez ve enstitüleri,


ş)
Usul ve esaslar: Bu Tebliğin uygulanmasına ilişkin hususları içeren ve Bakanlık
onayı ile yürürlüğe giren Araştırma ve Geliştirme Destek Programı Projelerinde
Uygulama ve Harcamalara İlişkin Usul ve Esasları,


t)
Uzman: Projelerin değerlendirilmesi veya gerekli görüldüğünde izlenmesinde
görev yapacak olan, üniversitelerin konu ile ilgili bölümlerinde görevli, en az
doktor öğretim üyesi unvanına sahip veya Genel Müdürlükte/enstitülerde görev
yapan araştırmacı personeli,


u)
Uzman havuzu: Uzmanlardan oluşturulan grubu,


ü)
Yardımcı personel: Ar-Ge projesinin yürütülmesinde araştırmacı personelin
denetiminde çalışan, sonuç raporunda ve yayınlarda adı geçmeyen tekniker,
teknisyen, laborant, işçi ve benzeri personeli,


v)
Yürütücü kurum: Projenin hazırlanması ve yürütülmesinde bilimsel, teknik,
idari, mali ve hukuki her türlü sorumluluğu taşıyan üniversiteleri, sivil
toplum ve meslek kuruluşlarını, TÜBİTAK Ar-Ge birimlerini ve özel sektörü,


ifade
eder.


Kurulun oluşumu ve görevleri


MADDE 5 – (1) Kurul, Bakanın
görevlendireceği Bakan Yardımcısı Başkanlığında, Tarımsal Araştırmalar ve
Politikalar Genel Müdürlüğü, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Hayvancılık Genel
Müdürlüğü, Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü, Bitkisel Üretim Genel
Müdürlüğü ve Tarım Reformu Genel Müdürlüklerinden en az Genel Müdür Yardımcısı
seviyesinde birer temsilci, üniversitelerin bahçe bitkileri, bitki koruma,
tarla bitkileri, tarım makineleri, tarım ekonomisi, toprak bilimi ve bitki
besleme, tarımsal yapılar ve sulama, zootekni, su ürünleri, gıda ve veteriner
hekimliği bilim dallarından birer öğretim üyesi temsilci ve TÜBİTAK’tan bir
temsilci olmak üzere toplam on dokuz üyeden oluşur.


(2)
Bakan Yardımcısının katılamadığı toplantılarda, TAGEM’den katılan üye Kurula
başkanlık eder.


(3)
Bakanlık dışı üyeler kurumları tarafından üç yıl süre ile görevlendirilir ve
Bakanlık dışı üyelerin toplantılara katılamadığı durumlarda kurumlarınca ilgili
toplantı için başka bir üye görevlendirilebilir. Süresinden önce Kurul
üyeliğinden ayrılan üyenin yerine, ilgili daire başkanlığının önerisi
doğrultusunda yeni bir üyenin görevlendirilmesi sağlanır.


(4)
Kurul, Başkanın çağrısı üzerine salt çoğunlukla fiziksel veya çevrimiçi ortamda
yılda iki kez olağan olarak toplanır, Kurul Başkanı gerektiğinde Kurulu
olağanüstü toplantıya çağırabilir.


(5)
Kurul, kararlarını oy çokluğu ile alır, oyların eşitliği halinde Kurul
Başkanının yer aldığı tarafın kararı kabul edilir.


(6)
Kurulun görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir:


a)
Sekretarya tarafından sunulan öncelikli konu önerilerini dikkate alarak,
öncelikli konuları belirlemek.


b)
Önceki yıllarda imzalanmış olan Ar-Ge sözleşmelerinden doğan mali
yükümlülükleri de dikkate alarak; yürütücü kurum türü bazında, Bakanlık
tarafından proje başına ödenebilecek desteğin üst limitini ve verilebilecek
destek oranlarını belirlemek.


c)
Önceki yıllarda destekleme kararı alınan ve devam eden projeler ile ilgili
gerekli kararları almak.


ç)
Uzman değerlendirmesi sonucunda, yetmiş ve üstünde puan alan proje tekliflerini
usul ve esaslarda belirtilen Kurul değerlendirme kriterlerine göre
değerlendirmek ve desteklenecek olanları belirlemek.


d)
Projelere verilen desteğin durdurulması, iptali, üniversiteler için yürütücü
kurum değişikliği, proje ortağı kurum değişikliği, bütçe artışı ve benzeri
konularda karar vermek.


e)
Proje yürütücüsünün hazırladığı gelişme ve sonuç raporları ile yerinde izleme
raporlarına göre, daire başkanlıklarınca yapılan inceleme ve değerlendirme
sonucunda düzenlenen inceleme raporları ile ödemeye esas hak ediş belgelerini
değerlendirmek ve karara bağlamak.


f)
Projelere ilişkin ödemeleri karara bağlamak.


g)
Projelerin yürütülmesi sırasında, projelerin işleyişini olumsuz etkileyebilecek
hususları önlemek amacıyla gerekli tedbir ve kararları almak.


Sekretaryanın oluşumu ve görevleri


MADDE 6 – (1) Sekretarya; ilgili daire
başkanı ve çalışma grubu personelinden teşekkül eder.


(2)
Sekretaryanın görevleri aşağıda belirtilmiştir:


a)
Daire başkanlıklarından gelen uzman listeleri ile uzman havuzu taslak listesini
oluşturmak ve TAGEM Genel Müdürünün oluruna sunmak.


b)
Bakanlığa bağlı birimler ve daire başkanlıklarından öncelikli konulara ilişkin
görüşleri almak.


c)
Alınan görüşler doğrultusunda daire başkanlıkları ile öncelikli konulara
ilişkin önerileri Destek Programına uygunluğu açısından değerlendirerek Kurula
sunmak.


ç)
Kurul tarafından nihai kararı verilmiş olan öncelikli konuları ilan ederek
proje çağrısına çıkmak.


d)
Program kapsamında kullanılacak, proje hazırlama ve başvuru kılavuzu, proje
formları ve benzeri taslak dokümanları hazırlamak.


e)
Yeni teklif projelerin, proje formatına uygunluğu bakımından usul ve esaslarda
belirtilen; projeleri doğrudan değerlendirme dışında bıraktıran kriterler,
sekretarya ön değerlendirme sürecinde revizyon gerektiren kriterler ve sözleşme
imzalanma sürecinde revizyon gerektiren sekretarya ön değerlendirme
kriterlerine göre ön değerlendirmesini yapmak.


f)
Proje formatı olarak sekretarya ön değerlendirme kriterlerine göre uygun
bulunan yeni teklif projeleri ön değerlendirmede yapılan tespitler ile birlikte
ilgili daire başkanlıklarına göndermek.


g)
Daire başkanlıkları ve uzmanlarca yapılan değerlendirme sonucunda yetmiş ve
üstünde puan alan proje tekliflerinden desteklenecek olanların belirlenmesi
amacıyla Kurula sunmak.


ğ)
Daire başkanlıklarınca, projelere ilişkin gelişme, sonuç ve varsa yerinde
izleme raporları ile ekleri incelenerek hazırlanan inceleme raporlarını ve
ödemeye esas hak ediş belgelerini nihai kararların verilmesi için Kurula sunmak.


h)
Kurul toplantısını ve yeni teklif projelerin sözleşme törenini organize etmek.


ı)
Kurul tarafından projeler ile ilgili alınan kararları tutanak haline getirerek
Kurul üyelerinin imzasına sunmak.


Daire başkanlıklarının görevleri


MADDE 7 – (1) Daire başkanlıklarının
görevleri aşağıda belirtilmiştir:


a)
Uzman havuzunda yer alması uygun bulunan kişilere ilişkin listeyi, onay alınmak
üzere sekretaryaya göndermek.


b)
Kurula sunulmak üzere, taslak öncelikli konu başlıklarını belirlemek ve
sekretaryaya göndermek.


c)
Projeleri, daire başkanlığı değerlendirme kriterlerine göre değerlendirmek ve
değerlendirme sonucunda yetmiş ve üstünde puan alan proje tekliflerini
uzmanlara göndermek.


ç)
Uzmanlarca yapılan değerlendirme sonucunda yetmiş ve üstünde puan alan proje
tekliflerini Kurula sunulmak üzere sekretaryaya bildirmek.


d)
Usul ve esaslarda belirtilen aşamalarda projelerin, sekretarya, daire
başkanlığı, uzman ve Kurul tarafından belirlenen revizyonlarını yaptırmak.


e)
Bakanlık destek üst limitlerini aşmamak kaydıyla Kurul tarafından desteklenmesi
öngörülen projelere verilecek destek miktarını belirlemek.


f)
Revizyonları yapılmış projelere ilişkin proje sözleşmesini hazırlatmak ve
kontrol etmek.


g)
En az iki kişiden oluşacak proje izleme ekibini oluşturmak.


ğ)
Proje izleme ekibi vasıtasıyla proje faaliyetlerini izlemek ve gerçekleştirilen
alımların kontrolünü yapmak.


h)
Proje gelişme ve sonuç raporlarında belirtilen faaliyetlerin, taleplerin ve
harcamaların mevzuata ve projeye uygunluğunu incelemek.


ı)
Gelişme raporu ekinde yer alan harcamalara ilişkin fatura, gider pusulası, yurt
içi geçici görev yolluğu bildirimi gibi harcama belgelerini incelemek, mevzuata
ve projeye uygun/uygun olmayan harcamalar ile ilgili Kurula sunulmak üzere
inceleme raporunda ön kararını belirtmek.


i)
Projelerin gelişme, sonuç ve varsa yerinde izleme raporları ile harcama
belgelerini inceleyerek, hazırladığı inceleme raporları ve ödemeye esas hak
ediş belgelerini, Kurula sunulmak üzere sekretaryaya göndermek.


j)
Projenin mevzuata, formatına, içeriğine veya sözleşmesine uygun olarak
yürütülmediğinin ve mevzuata aykırı diğer durumların gelişme ve/veya sonuç
raporları ile harcama belgelerinin incelenmesi ve/veya yerinde izlemede tespit
edilmesi halinde, uygulanacak idari yaptırım kararları ile ilgili ön kararları
vermek ve Kurul tarafından verilen nihai idari yaptırım kararlarını uygulamak
üzere iş ve işlemleri yapmak.


k)
Gelişme raporları haricinde, doğrudan Genel Müdürlüğe yürütücü kurumdan gelen
bütçe artışı, üniversiteler için yürütücü kurum değişikliği, projenin
durdurulması, desteğin iptali dışındaki talepleri, karara bağlayarak yürütücü
kurumlara bildirmek.


l)
Daire başkanlığınca uzmana gönderilmeden değerlendirme dışı bırakılan veya
uzman puan ortalaması yetmiş puanın altında kalan projelerin destekleme dışında
bırakılma gerekçelerini ayrıntılı bir şekilde yürütücü kurumlarına bildirmek.


m)
Kurul kararlarını proje yürütücüsü kurumlara bildirmek.


n)
Kurul tarafından kabul edilen sonuç raporlarının, proje yürütücüsü tarafından,
formata uygun olarak en az beş nüsha halinde basılıp gönderilmesini sağlayarak,
en az bir tanesini daire başkanlığında muhafaza etmek ve gerektiğinde
Bakanlığın ilgili birimleri ile paylaşmak.


o)
Proje sonuçlarının/çıktılarının takibini yapmak.


ö)
Proje kapsamında istenen bilgi/belge taleplerine cevap vermek.


Uzman havuzunun oluşumu ve uzmanların görevleri


MADDE 8 – (1) Üniversitelerin konu ile
ilgili bölümlerinde görevli, en az doktor öğretim üyesi unvanına sahip olan ve
uzman havuzunda yer alması uygun bulunanlara ilişkin liste, daire başkanlıkları
tarafından sekretaryaya bildirilir ve sekretarya tarafından, Genel Müdürlükten
onay alınarak uzman havuzu oluşturulur.


(2)
Genel Müdürlük veya enstitülerde görev yapan araştırmacı personel uzman
havuzunun doğal üyesi olup ayrıca olur alınmasına gerek yoktur.


(3)
Uzmanların görevleri aşağıda belirtilmiştir:


a)
Yeni teklif projeleri kör proje formatı üzerinden, uzman değerlendirme
kriterlerine göre değerlendirmek.


b)
Devam eden projelerde, proje izleme ekibinde yer alması durumunda projede
belirtilen faaliyet ve harcamalar yönünden projelerin yerinde izlemesini ve
kontrollerini yaparak raporlamak.


Çağrı ve başvuru


MADDE 9 – (1) Kurulun her yıl için
belirlediği öncelikli konulara ilişkin proje başvurularının TAGEM'e sunulması
için, sekretarya tarafından her takvim yılında bir kez olmak üzere TAGEM
internet sayfasında çağrıya çıkılır.


(2)
İlgililerce, proje formatına uygun şekilde hazırlanan projeler, çağrıda
belirtilen süre içerisinde TAGEM’e iletilir.


Proje başvurularının değerlendirilmesi


MADDE 10 – (1) Başvurusu alınan projeler
usul ve esaslarda belirtilen kriterlere göre sırasıyla; sekretarya ön
değerlendirmesi, daire başkanlığı, uzman ve Kurul değerlendirmeleri olmak üzere
dört aşamalı bir değerlendirmeye tabi tutulur. Değerlendirme kriterleri usul ve
esaslarda belirlenir.


(2)
Kurul değerlendirmesi aşamasına kadar olan, her bir değerlendirme aşamasında,
kriterlere uygun bulunan projeler, bir sonraki değerlendirme aşamasına
gönderilir.


(3)
Proje başvuru döneminin bitimini müteakip sekretarya, proje formatı bakımından
projeleri usul ve esaslarda belirtilen sekretarya ön değerlendirme kriterlerine
göre değerlendirmeye tabi tutar ve sekretarya ön değerlendirme kriterlerine
göre uygun bulunan projeleri ön değerlendirmede yapılan tespitler ile birlikte
ilgili daire başkanlıklarına gönderir.


(4)
Daire başkanlıkları her bir projeyi, daire başkanlığı değerlendirme
kriterlerine göre yüz puan üzerinden değerlendirerek yetmiş ve üzeri puan alan
projeleri, uzman değerlendirilmesi yapılmak üzere en az üç uzmana gönderir.


(5)
Uzmanlar her bir projeyi uzman değerlendirme kriterlerine göre, yüz puan
üzerinden değerlendirir ve sonuçları Genel Müdürlüğün ilgili daire başkanlığına
gönderir.


(6)
Daire başkanlıkları, daire başkanlığı ve uzman değerlendirmelerine ilişkin
sonuçları, proje değerlendirme formuna işleyerek sekretaryaya gönderir.


(7)
Uzmanlarca yapılan puanlamaların ortalaması yetmiş ve üzeri olan projelerin
yürütücüleri veya araştırmacısı, Kurul toplantısında, projesi ile ilgili bir
sunum yapar.


(8)
Kurul üyeleri, her bir projeyi Kurul değerlendirme kriterlerine göre, yüz puan
üzerinden değerlendirir. Bu değerlendirme sonucu aldığı puan ortalaması yetmiş
ve üzeri olan projeler, nihai puan hesaplanmasında dikkate alınır.


(9)
Kurul, puan ortalamasının %50’si ile uzmanlar tarafından verilen puanların
ortalamasının %50’sinin alınıp toplanması suretiyle, projelerin nihai puanı
hesaplanır ve bu projeler en yüksek puandan en düşük puana göre sıralanır.


(10)
Nihai puana göre en yüksek puandan başlanarak ve mevcut Destek Programı bütçe
imkânları dikkate alınarak desteklenecek projeler belirlenir.


(11)
Desteklenmesine karar verilen projeler, Genel Müdürlük internet sayfasından
ilan edilir.


Proje revizyonu ve sözleşme


MADDE 11 – (1) Desteklenmesine karar verilen
projelerde, gerekli görüldüğü durumlarda, sözleşme yapılmadan önce ilgili daire
başkanlığı tarafından, sekretaryanın, daire başkanlığının, uzmanların ve
Kurulun tespitleri doğrultusunda teknik, mali, idari ve benzeri konularda
revizyon yapılması talep edilebilir. Revizyon talep edilen projeler ile ancak
bu talepler karşılandıktan sonra sözleşme imzalanabilir.


(2)
Revizyon sonrası sözleşme yapılacak projeler, daire başkanlığı tarafından
sekretaryaya bildirilir.


(3)
Sekretaryanın organize ettiği sözleşme töreninde; proje yürütücüsü, yürütücü
kurum ile proje ortağı kurumun/kurumların imzaya yetkili yönetici/yöneticileri
ve TAGEM Genel Müdürü arasında proje sözleşmesi imzalanır.


(4)
Sözleşme sekretarya tarafından belirlenen formata göre düzenlenir, tarafların
hak ve yükümlülükleri ile idari, mali hükümleri ve diğer hususları kapsar.


Projelerin başlatılması, gelişme ve sonuç raporları, izlenmesi,
sonuçlandırılması ve sonuçlarının takibi


MADDE 12 – (1) Projeler, sözleşme
imzalandıktan sonra, sözleşmede belirtilen başlama tarihinde yürürlüğe girer.


(2)
Sözleşme imzalandıktan sonra proje başlama tarihinde değişiklik yapılamaz.


(3)
Projelerin teknik ve mali gerçekleşmelerinin mevzuat ve formata uygun olarak
yürütülüp yürütülmediği, daire başkanlığı tarafından, gelişme ve yerinde izleme
raporları vasıtasıyla takip ve kontrol edilir.


(4)
Gelişme raporları yürütücü kurumun üst yazısı ekinde ilgili yılın 15 Mayıs ve
15 Ekim tarihlerine kadar Genel Müdürlükte olacak şekilde yılda iki defa
gönderilir.


(5)
Gelişme raporlarının geç gelmesi nedeniyle daire başkanlıklarınca hazırlanacak
olan inceleme raporları ve ödemeye esas hak ediş belgelerinin, Kurul
toplantısına yetiştirilememesi ve buna bağlı olarak gelişme raporu ile ilgili
ödeme ve benzeri kararların alınamaması durumunda meydana gelecek
gecikmelerden, Genel Müdürlük sorumlu tutulamaz.


(6)
Projelerin yerinde izleme organizasyonu, ilgili daire başkanlığı tarafından
yapılır.


(7)
Harcama yapılmasa bile projeler her takvim yılı için en az bir kez yerinde
izlenir. Ancak projenin ilk gelişme raporu gönderilme tarihi 15 Ekim olan
projelerde, henüz harcama yapılmamış ise ilk takvim yılı için yerinde izleme
yapılmayabilir.


(8)
Proje izleme ekibi tarafından yerinde izleme sonucu hazırlanan rapor daire
başkanlığına iletilir.


(9)
Yerinde izleme ve gelişme raporları ile ekinde yer alan harcama belgeleri,
daire başkanlığı tarafından incelenir ve değerlendirilir.


(10)
İnceleme ve değerlendirme sonucu, daire başkanlığı tarafından hazırlanan
inceleme raporu ve ödemeye esas hak ediş belgesi sekretaryaya gönderilir.


(11)
İnceleme raporları ve ödemeye esas hak ediş belgeleri doğrultusunda, sekretarya
tarafından hazırlanan tutanak taslağı, karara bağlanmak üzere Kurula sunulur.


(12)
Proje yürütücüsü, proje süresinin bitiminden sonra üç ay içinde, formatına
uygun olarak hazırlayacağı taslak proje sonuç raporunu, yürütücü kurum üst
yazısı ekinde Genel Müdürlüğe gönderir.


(13)
Sonuç raporunda, proje kapsamında elde edilen bilimsel bulgu, bilgi, teknoloji,
alternatif öneri, senaryo, gelişme ve benzeri sonuçlara yer verilir.


(14)
Projede elde edilen sonuçları/çıktıları gösterir proje çıktı bildirim formu
sonuç raporu ile birlikte gönderilir.


(15)
Daire başkanlığı, taslak sonuç raporunu inceler ve proje yürütücüsünden bazı
çalışmaların yeniden yapılmasını talep edebilir veya sonuç raporunda revizyon
yapılmasını isteyebilir. Bu durumda gerekli düzeltmeler proje yürütücüsü
tarafından yapıldıktan sonra sonuç raporu Kurulda değerlendirilir.


(16)
Sonuçlanan projelerden, proje konusu Bakanlığın diğer birimleri tarafından
belirlenenlere öncelik verilerek, daire başkanlıkları tarafından sunulması
gerekli görülenler, Kurul toplantısında proje yürütücüsü/araştırmacısı
tarafından sunulur.


(17)
Sonuç raporları, Kurul tarafından kabul edilir veya revizyon istenir, proje
yürütücüsü tarafından gerekli düzeltmelerin yapılmaması durumunda ise
reddedilir.


(18)
Sonuç raporunun Kurul tarafından kabulü ile projeler sonuçlandırılır.


(19)
Daire başkanlıkları tarafından gerekli görülmesi veya Bakanlığın ilgili
birimlerinden talep edilmesi durumunda sonuçlanan projeler ile ilgili proje
sonuç raporları ve/veya proje sonucu elde edilen çıktılar ilgili Genel
Müdürlükler, enstitüler ve Bakanlığın diğer birimleri ile paylaşılabilir.


(20)
Proje yürütücüleri, sonuç raporlarının Kurul toplantısında kabul edildiği
tarihin altıncı ve on ikinci ayı sonunda olmak üzere, iki defa projede elde
edilen sonuçları/çıktıları gösterir proje çıktı bildirim formunu hazırlayarak
Genel Müdürlüğe gönderir.


(21)
Daire başkanlıkları, desteklenen projelerin sonuçlarının/çıktılarının takibini,
sonuç raporlarının kabulünden itibaren bir yıl süreyle, proje çıktı bildirim
formu ve gerekli görülmesi durumunda yerinde izleme yaparak gerçekleştirir.


Ödeneklerin kullandırılması


MADDE 13 – (1) Destek ödemesi; tarımsal
destekleme bütçesinden, Kurul tutanağında karara bağlandıktan sonra, yürütücü
kurum adına T.C. Ziraat Bankası şubeleri nezdinde açılmış proje hesabına
yapılır.


(2)
Projenin başlama tarihinden önce ve/veya süre uzatımı dâhil, proje süresinin
bitiminden sonra yapılan harcamalara ilişkin destek ödemesi yapılmaz.


(3)
Destek Programı kapsamında avans ödemesi yapılmaz.


(4)
Projede kullanılmak ve araştırmanın gerektirdiği miktar ve ölçüyle sınırlı
olmak kaydıyla Destek Programı bütçesinden desteklenecek harcama kalemleri
aşağıda belirtilmiştir:


a)
Ticari üretim yapılabilecek büyüklük ve kapasitede olanlar hariç olmak üzere;
alet, makine, teçhizat, yazılım ve donanım alımları.


b)
Tarımsal alet ve ekipmanların kiralama ücretleri (projede kullanılması gerekli
olan traktör, biçerdöver, mibzer, pulluk, ilaçlama makinası ve benzeri tarımsal
alet ve ekipmanlar).


c)
Ticari üretim yapılabilecek miktarlarda olanlar hariç olmak üzere sarf malzeme
alımları.


ç)
Araştırmanın gerektirdiği miktar ve ölçüde yem, tohum, ilaç, gübre ve benzeri
girdi alımları.


d)
Projede ihtiyaç duyulan hizmet alımı giderleri (anket, deneme, analiz,
ekonometrik modelleme, tasarım ve benzeri).


e)
Bina, laboratuvar gibi yapılar hariç olmak üzere, projede kullanılan cihaz,
ekipman, sera ve benzeri materyalin bakım onarım ücretleri.


f)
Tescil, patent ve sertifikasyon ücretleri.


(5)
Bakanlık tarafından desteklenen projelerde, bütçe/harcama kalemlerine ilişkin
destek üst limitleri ve şartları, usul ve esaslarda belirlenir. Ancak
Bakanlığın proje başına verebileceği destek üst limitinin aşılmaması şartıyla
daire başkanlığı belirli projeler için proje yürütücüsünün gerekçeli talebini
uygun bulması durumunda usul ve esaslarda bütçe/harcama kalemleri bazında
belirlenen Bakanlık destek üst limitlerini, makine-teçhizat bütçe kalemi hariç
olmak kaydıyla artırabilir.


(6)
Destek Programı bütçesinden desteklenmeyecek harcama kalemleri aşağıda
belirtilmiştir:


a)
Her türlü sermaye kullanım maliyeti, promosyon malzemesi, pazarlama ve ticari
amaçlı reklam giderleri.


b)
Proje hazırlama, başvuru ve sözleşme giderleri, gelişme ve sonuç raporları ile
bunlara ait basım giderleri.


c)
Tescil, patent ve sertifikasyon giderleri hariç, projenin sonuçlarının ticari
uygulamaya dönüştürülmesi için yapılacak giderler.


ç)
Destek Programı bütçesinden desteklenecek harcamalarda belirtilenlerden,
araştırma projesinin gerektirdiği kapasite/miktarlar hariç olmak üzere, ticari
üretime yönelik büyük kapasitedeki/miktardaki alet, ekipman, hayvan (inek,
koyun, keçi, manda, tavuk ve benzeri) ve sarf malzemesi (yem, tohum, ilaç,
gübre ve benzeri) alımları.


d)
Tarımsal alet ve ekipmanların (traktör, biçerdöver, mibzer, pulluk, ilaçlama
makinası ve benzeri) satın alımı.


e)
Isıtma, aydınlatma, haberleşme ve su giderleri.


f)
İnşaat ve altyapı giderleri.


g)
Proje ekibinde yer alan veya almayan personele ödenecek burs, maaş ve benzeri
ücretler.


ğ)
Havale, sigorta, banka maliyetleri gibi mali hizmet maliyetleri.


h)
Bina, arazi alımları ve kiralamaları.


ı)
Taşıt alımı ve taşıt kiralamaları.


i)
Başka bir fon kaynağından finanse edilen kalemler.


j)
Yurt içi ve yurt dışı seyahat giderleri.


k)
Çalıştay, fuar, tanıtım, konferans, sempozyum ve toplantı gibi organizasyonlara
ilişkin giderler.


l)
Danışmanlık ve eğitim ücretleri.


m)
Bilgisayar, fotoğraf makinası, yazıcı, kamera, harici bellek, telefon,
projeksiyon cihazı, klima, buzdolabı, bulaşık makinası, kırtasiye malzemesi,
eldiven, kağıt havlu ve benzeri alımlar.


n)
İşçilik ücretleri.


o)
Nakliye giderleri.


ö)
Proje ile ilgisi olmayan giderler.


Projede değişiklik talepleri


MADDE 14 – (1) Devam eden projelere ilişkin
değişiklik talepleri değerlendirilirken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:


a)
Projelerdeki öngörülmeyen giderler ve/veya maliyet artışlarından kaynaklı
sorunların giderilmesi amacıyla yürütücü kurumun gerekçeli başvurusu üzerine,
ilgili daire başkanlığının uygun görüşü ve Kurul kararı ile Bakanlıkça projeye
verilen destek tutarında artış yapılabilir. Yapılacak destek tutarındaki artış,
Bakanlık desteğinin %10’unu geçemez.


b)
Mücbir sebepler haricinde, yürütücü kurumun gerekçeli başvurusu üzerine, daire
başkanlığının uygun görüşü ile projenin süresi en fazla bir yıl uzatılabilir.
Ancak ıslah projelerinde, ilgili daire başkanlığının görüşü ile Kurul
tarafından, projenin süresi üç yıla kadar uzatılabilir.


c)
Yürütücü kurumlar, desteklenen projelerini başka kurum/kuruluşlara
devredemezler. Ancak üniversitelerin yürütücü olduğu projelerde, proje
yürütücüsünün başka bir üniversiteye geçmesi veya üniversitenin bölünmesi
durumlarında, devir eden ile devir alan üniversitenin, karşılıklı olarak devir
işlemini kabul etmesi ve yazışma ile bu hususu belgelemesi koşulu ve Kurulun
uygun kararı ile proje devredilebilir. Bu projeler için aynı şartlarda yeni
sözleşme imzalanır ve proje ile ilgili her türlü hak ve sorumluluk devir alan
üniversiteye ait olur. Ayrıca o zamana kadar alınan tüm makine, teçhizat ve
sarf malzemeleri yürütücülüğü devir alan üniversiteye koşulsuz devredilmesi
gerekir.


ç)
Yürütücü kurum tarafından proje ortağı kurumun değiştirilmesinin talep edildiği
durumlarda, bu talepler hakkında kararı ilgili mevzuata göre Kurul verir.


d)
Yürütücü kurum tarafından proje ekibinden bir kişinin değiştirilmesinin talep
edildiği durumlarda, bu talepler ilgili daire başkanlığı tarafından
değerlendirilerek karara bağlanır ve yürütücü kuruma bildirilir.


e)
Desteklenen projelere ilişkin proje yürütücüsü/yürütücü kurum tarafından
gerekçeli olarak sunulan diğer değişiklik talepleri, ilgili mevzuata göre
karara bağlanır. Mevzuatta belirtilmeyen hususlarla ilgili değişiklik talepleri
hakkında nihai kararları ise Kurul verir.


Proje yürütücüsü ve yürütücü/ortağı kurumun sorumlulukları


MADDE 15 – (1) Proje yürütücüsü, proje
kapsamındaki faaliyetler ile mal ve hizmet alımlarının bu Tebliğ hükümlerine ve
usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmesinden sorumludur.


(2)
Proje yürütücüsü ve yürütücü kurum, proje uygulamalarının mevzuat ve sözleşmeye
göre gerçekleştirilmesinden, alım-satımlara ve diğer uygulamalara yönelik tüm
belgelerin asıllarının gerektiğinde ibraz edilmek üzere proje bitiş tarihinden
itibaren beş yıl süre ile muhafazasından sorumludur.


(3)
Proje yürütücüsü/ortağı kurumun ve proje yürütücüsünün diğer sorumlulukları
sözleşmeyle belirlenir.


Fikri, sınaî mülkiyet hakları ve telif hakları


MADDE 16 – (1) Bakanlık tarafından
desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi sonucunda ortaya çıkan bilgi, eser,
buluş, tescil, patent, faydalı model, teknoloji gibi her türlü fikri ürün ve
proje çıktıları üzerindeki fikri ve sınaî mülkiyet haklarına ilişkin hususlar,
proje sözleşmesi ile düzenlenir.


(2)
Proje yürütücüleri, Bakanlığın desteğini belirtmek şartıyla yurt içinde veya
yurt dışında, araştırma ile ilgili bilimsel yayın yapabilir. Ancak bilimsel
yayın yapılması için izin alınması şartı getirilen projelerde bilimsel yayın
yapılmadan önce Genel Müdürlükten izin alınır.


(3)
Proje kapsamında yapılan bilimsel yayınların bir örneğinin, gelişme ve sonuç
raporunun ekinde Genel Müdürlüğe gönderilmesi zorunludur.


(4)
Proje ile ilgili yayınlarda, yardımcı personel hariç, proje ekibinde yer alan
kişilerin isimleri yazılır.


(5)
Projeler ile ilgili kamu kurumları dışında üçüncü taraflardan gelen bilgi/belge
talepleri Genel Müdürlük tarafından karşılanmaz.


Mülkiyet işlemleri


MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ çerçevesinde alımı
desteklenen malzeme, alet, makine-teçhizat, yazılım-donanım ve benzeri
materyalin mülkiyetinin kime ait olacağı proje sözleşmesi ile belirlenir.


Etik kurallara uyma yükümlülüğü


MADDE 18 – (1) Proje ekibi ve
yürütücü/ortağı kurum, aşağıda belirtilen etik ilkelere uygun hareket etmek
zorundadır:


a)
Kamu kurumlarının uymak zorunda oldukları etik davranış ilkelerini düzenleyen
tüm mevzuat hükümlerine uymak ve uyulmasını sağlamak.


b)
İnsan ve hayvanların deneysel amaçlarla kullanılmasının gerektiği hallerde, tüm
mevzuat hükümlerine ve uluslararası etik ilkelerine uygun hareket etmek.


c)
Projenin yürütülmesi sırasında evrensel nitelikli bilimsel araştırma ve yayın
kurallarına uymak.


ç)
(a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan ilkelere uyulmadığı durumların tespiti
halinde, ilgili mevzuat hükümlerine göre hareket etmek.


Mücbir sebepler


MADDE 19 – (1) Bu Tebliğ çerçevesinde mücbir
sebep sayılabilecek hususlar aşağıda belirtilmiştir:


a)
Kısmi veya genel seferberlik ilanı veya grev.


b)
Yurt içi/yurt dışı materyal temin edilememesi.


c)
Proje yürütücüsü veya birinci derece yakınının, uzun süre yataklı/ağır tedavi
gerektiren hastalığının oluşması veya ölümü nedeniyle proje yürütücüsünün
projeyi yürütemeyecek olması ve proje yürütücülüğü yapabilecek başka bir
kişinin bulunamaması.


ç)
Sabotaj veya patlamaların meydana getirdiği sonuçlar.


d)
Yangın, sel, deprem veya diğer doğal afetler ile salgın hastalıklar.


e)
Ağır ekonomik bunalım nedeniyle veya başka sebeplerle olağanüstü hal ilanı.


f)
Destek Programına ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararında yer verilmemesi ya da
Bakanlığın Ar-Ge desteğini iptal etmesi veya Bakanlık dışında bir kuruma
devretmesi.


g)
Projenin yürütülmesini önemli ölçüde etkileyecek nitelikte bitki ve hayvan
salgın hastalığının ortaya çıkması.


Proje desteğinin durdurulması ve iptali


MADDE 20 – (1) Mücbir sebeplerle geçici
olarak yürütülemez hale gelen projeler, proje yürütücüsü/yürütücü kurumun
başvurusu ve/veya söz konusu hususların, daire başkanlığı/proje izleme ekibi
tarafından tespit edilmesi durumunda, Kurul kararı ile mücbir sebep süresince
veya belirlenecek bir süre boyunca durdurulabilir.


(2)
Proje desteği; durdurma gerekçelerinin ortadan kalktığının, proje
yürütücüsü/yürütücü kurum tarafından Genel Müdürlüğe bildirilmesi ve/veya daire
başkanlığı/proje izleme ekibi tarafından tespiti üzerine Kurul kararı ile
yeniden başlatılır. Durdurma süresi proje bitiş tarihine ilave edilir.


(3)
Mücbir sebeplerle projenin yürütülmesinin mümkün olmayacağının anlaşıldığı
durumlarda, söz konusu projeye verilen destek, proje yürütücüsünün/yürütücü
kurumun, başvurusu veya bu durumun daire başkanlığı/proje izleme ekibi
tarafından tespiti üzerine, Kurul kararıyla iptal edilir. Bu fıkraya göre
desteği iptal edilen projeler için proje sahibi yürütücü kurumdan o tarihe
kadar yapılan ödemelerin iadesi istenmez. Bu projelerde Bakanlık desteğiyle
alınmış alet, makine, teçhizat, yazılım ve donanımdan, daire başkanlığı
tarafından uygun görülenler ile Bakanlık desteğiyle alınmış ancak kullanılmamış
durumda olan sarf malzemelerin tamamı, Kurul kararı alınarak Genel Müdürlüğe
bağlı enstitülere teslim edilmesi istenir. Teslim edilmesi istenen
materyallerle ilgili proje yürütücüsü kurum veya proje ortağı kurum hak
iddiasında bulunamaz.


(4)
Proje yürütücüsünün/yürütücü kurumunun kusur ve ihmallerinden kaynaklı olarak
projenin formatına, içeriğine veya sözleşmeye uygun şekilde yürütülmediğinin
tespiti halinde, proje durdurularak olumsuzlukların giderilmesi için Kurul
tarafından süre verilebilir veya süre verilmeden proje desteği doğrudan iptal
edilerek projeye yapılmış olan destek ödemeleri haksız ödeme olarak
değerlendirilir ve 21 inci maddeye göre işlem yapılır. Süre verilmesi
durumunda, söz konusu olumsuzlukların verilen sürede giderildiğinin, daire
başkanlığı/proje izleme ekibi tarafından tespit edilmesi durumunda proje Kurul
kararı ile yeniden başlatılarak durdurulduğu süre kadar proje bitiş tarihine
ilave edilir. Ancak olumsuzlukların giderilmediğinin tespiti halinde proje
desteği Kurul kararı ile iptal edilerek projeye yapılmış olan destek ödemeleri
haksız ödeme olarak değerlendirilir ve 21 inci maddeye göre işlem yapılır.


(5)
Bakanlıktan veya başka bir kurum/kuruluştan daha önce desteklenmiş olan
mükerrer projeler desteklenmez. Bakanlıkça desteklenen projeye başka bir kurum
veya kuruluştan, destek kapsamında olan kalemleri için destek alındığının
tespiti halinde proje için yapılmış Bakanlık destekleme ödemeleri haksız ödeme
olarak değerlendirilir. Söz konusu durumlarda sözleşme imzalanmış olsa dahi
Bakanlık tarafından sözleşme tek taraflı olarak feshedilir ve 21 inci maddeye
göre işlem yapılır.


(6)
Gelişme raporunun gönderilmemesi veya bu Tebliğde belirtilen tarihlerden geç
gönderilmesi durumunda, Kurulda görüşülemeyen proje için proje yürütücüsü
kurum, ilgili daire başkanlığınca uyarılır, bu hususun tekrarı durumunda proje
desteği Kurul tarafından iptal edilerek projeye yapılmış olan destek ödemeleri
haksız ödeme olarak değerlendirilir ve 21 inci maddeye göre işlem yapılır.


(7)
Sonuç raporunun bu Tebliğde belirtilen süre içerisinde gönderilmemesi
durumunda, ilgili daire başkanlığınca proje yürütücüsü ve proje yürütücüsü
kurum uyarılır, uyarılara rağmen sonuç raporunun gönderilmemesi durumunda proje
desteği Kurul kararıyla iptal edilerek projeye yapılmış olan destek ödemeleri
haksız ödeme olarak değerlendirilir ve 21 inci maddeye göre işlem yapılır.


(8)
Yürütücü kurum tarafından süresinden önce proje desteğinin iptal edilmesi talep
edildiği durumda, bu talep Kurul tarafından karara bağlanarak destek iptal
edilerek projeye yapılmış olan destek ödemeleri haksız ödeme olarak
değerlendirilir ve 21 inci maddeye göre işlem yapılır.


İdari yaptırımlar


MADDE 21 – (1) Daire başkanlıkları proje
kapsamındaki harcamalara ilişkin gelişme raporları ekinde kendilerine ibraz
edilen belgelerin, yetkileri kapsamındaki kontrolünden ve kendi hazırladıkları
belgelerden sorumludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye
neden olanlar ile ödemelerden haksız yere yararlanmak üzere sahte veya içeriği
itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında, gerekli idari
işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.


(2)
Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci
maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî
faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin
yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel
kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.


(3)
Destek Programı kapsamında yapılan destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu
düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç olmak üzere haksız yere
yararlandığı tespit edilenler ile idari hata sonucu sehven yapılan fazla
ödemeyi iade etmeyenler, beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından
yararlandırılmazlar.


(4)
18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 23 üncü maddesine göre
yapılacak iş ve işlemler Kurul tarafından değerlendirilip karara bağlanır ve
Genel Müdürlük tarafından ilgili birimlere bildirilir.


Diğer hususlar


MADDE 22 – (1) Destekleme Programına başvuru
şartları, değerlendirme kriterleri, projelerin uygulanmasına, harcamaların ve
ödemelerin gerçekleştirilmesine ilişkin diğer hususlar ile bu Tebliğde
belirtilmeyen hususlar, Bakanlıkça çıkarılacak usul ve esaslarda düzenlenir.


Yürürlükten kaldırılan tebliğ


MADDE 23 – (1) 12/3/2020 tarihli ve 31066
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araştırma ve Geliştirme Destek Programına
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2019/65) yürürlükten kaldırılmıştır.


Geçiş hükümleri


GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği
tarihten önce sözleşmesi imzalanan projeler hakkında, ilgili projeler
sonuçlanıncaya kadar sözleşmelerinin imzalandığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ
hükümleri uygulanır.


(2)
Kurul üyelerinden görev süresi devam edenler için yeniden görevlendirme
yapılmaz.


Yürürlük


MADDE 24 – (1) Bu Tebliğ 1/1/2021 tarihinden
geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 25 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım
ve Orman Bakanı yürütür.