6550 sayılı Araştırma Altyapılarının Desteklenmesine Dair Kanun

8049








ARAŞTIRMA ALTYAPILARININ DESTEKLENMESİNE DAİR KANUN


 


Kanun
Numarası                    : 6550


Kabul
Tarihi                           : 3/7/2014


Yayımlandığı
R.Gazete          : Tarih  : 10/7/2014        Sayı  : 29056


 Yayımlandığı
Düstur             : Tertip : 5                      Cilt   : 54


 


Amaç ve kapsam


MADDE 1 ‒ (1) Bu Kanunun amacı, araştırma
altyapılarının daha etkin kullanımını ve sürdürülebilirliğini sağlamak üzere
desteklenmesine ilişkin hususları düzenlemektir.


(2) Bu Kanun, Kurul tarafından yeterlik kararı verilen
araştırma altyapılarının desteklenmesine ilişkin hususlar ile buna dair görev,
yetki ve sorumlulukları kapsar.


(3) Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına
bağlı yükseköğretim kurumları bünyesinde bulunan araştırma altyapıları, özel
kanunlarının hükümlerine tabidir.


 


Tanımlar


MADDE 2 ‒ (1) Bu Kanunun uygulanmasında;


a) Araştırma altyapısı: Yükseköğretim kurumları
bünyesinde, yetişmiş nitelikli insan gücü ile günün modern teknolojilerine
dayalı makine-teçhizat, donanım ve yazılımı içinde bulunduran, Ar-Ge
faaliyetlerinin yapıldığı ileri araştırma laboratuvarı, tematik araştırma
laboratuvarı ile merkezî araştırma laboratuvarı olarak sınıflandırılan
birimleri,


b) Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge): Kültür, insan ve
toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bu bilginin yeni
süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir
temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları,


c) Ar-Ge personeli: Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan
görevli araştırmacı ve teknisyenleri,


ç) Araştırmacı: Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik tanımı
kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin tasarım
veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde tam veya yarı
zamanlı çalışan en az lisans mezunu kişileri,


d) Teknisyen: Mühendislik, fen ve sağlık bilimleri
alanlarında yükseköğrenim görmüş ya da meslek lisesi veya meslek
yüksekokullarının teknik, fen ve sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve
deneyim sahibi kişileri,


e) Bakanlık: Kalkınma Bakanlığını,


f) Danışma kurulu: Araştırma altyapısı danışma
kurulunu,


g) Destek personeli: Ar-Ge faaliyetlerine katılan veya
bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, laborant, sekreter ve benzeri
personeli,


ğ) İleri araştırma laboratuvarı: Stratejik önemi haiz
alanlarda ulusal çapta yaygın etkisi olan çalışmalar yürütebilen ve
uluslararası rekabet gücüne sahip araştırma birimini,


h) Komite: İzleme ve Yeterlik Değerlendirme
Komitesini,


ı) Kurul: Araştırma Altyapıları Kurulunu,


i) Kurum hissesi: Kamu kurum ve kuruluşları tarafından
yürütülen Ar-Ge destek programlarında projenin yürütülmesi ve sonuçlandırılması
aşamasında araştırma altyapısının imkânlarından faydalanılması karşılığı proje
maliyetine bağlı olarak destek programını yürüten kurum tarafından hesaplanan
ve projenin fiilen yürütüldüğü araştırma altyapısının faaliyetlerinde
kullanılmak üzere proje bütçesine dâhil edilen tutarı,


j) Merkezî araştırma laboratuvarı: Yükseköğretim
kurumlarında yürütülen araştırma ve ilgili faaliyetlerde ihtiyaç duyulan
makine-teçhizat ve diğer araştırma imkânlarını barındıran birimi,


k) Ortak araştırma altyapısı: Yükseköğretim kurumları,
kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör kuruluşları ve/veya sivil toplum
kuruluşları ortaklığıyla kurulan araştırma altyapısını,


l) Sekretarya: Araştırma altyapılarının performansının
izlenmesi ve değerlendirilmesi ile bu Kanun kapsamında verilen diğer görevleri
yerine getirmek üzere Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)
bünyesinde oluşturulan birimi,


m) Tematik araştırma laboratuvarı: Belirli bir
bilimsel alanda uzmanlaşmış ve bu alanda ulusal ve bölgesel düzeyde Ar-Ge
faaliyeti yürütme kapasitesine sahip araştırma birimini,


n) Yenilik: Sosyal ve ekonomik faydaya dönüşebilecek
yeni ürün, hizmet, uygulama, yöntem, süreç veya iş modeli fikri ile bunların
neticelerini,


o) Yönetim kurulu: Araştırma altyapısı yönetim kurulunu,


ö) Yükseköğretim kurumu: Üniversite ve yüksek
teknoloji enstitüleri ile vakıf yükseköğretim kurumlarını,


ifade eder.


 


Araştırma Altyapıları Kurulu


MADDE 3 ‒ (1) (Mülga fıkra:
2/7/2018-KHK-703/211 md.)


(2) Kurulun görevleri şunlardır:


a) Kalkınma plan ve programları ile diğer hükümet
belgelerinde belirlenen politika ve öncelikler doğrultusunda araştırma
altyapılarıyla ilgili genel strateji ve öncelikleri belirlemek, uygulamaya
yönelik yol haritasını onaylamak.


b) Araştırma altyapılarına yeterlik verilmesi ve
yeterliğin kaldırılması kararlarını onaylamak.


c) Performanslarına göre
araştırma altyapılarına aktarılacak mali destekleri onaylamak.


ç) Araştırma altyapılarının yönetim kurulu üyelerini
onaylamak.


d) Araştırma altyapılarıyla ilgili özel sektör ortaklığı
ve işletme hakkı devri hususlarına onay vermek.


e) Araştırma altyapılarının şirket kurma ve kurulmuş
olan şirketlere ortak olma hususlarına ilişkin temel ilkeleri belirlemek ve bu
çerçevedeki teklifleri karara bağlamak.


f) Araştırma altyapıları için makine-teçhizat ve sarf
malzemesi alımlarında kaynakların verimli ve etkin kullanılmasına yönelik
tedbirler almak.


g) Yeterliği kaldırılan araştırma altyapılarına ait
taşınır ve taşınmaz malların devrine karar vermek.


ğ) Araştırma altyapıları personelinin mali haklarına
ilişkin alt ve üst limitleri belirlemek.


h) Yönetim ve danışma kurulu üyelerine yapılacak
ödemeleri belirlemek.


ı) Araştırma altyapılarının kullanımına ilişkin temel
ilke ve kuralları belirlemek.


i) Araştırma altyapıları konusundaki uluslararası iş
birliklerine katılım, uluslararası iş birliğine nakdî ve ayni katkı sağlanması
ve ilgili diğer hususlarda değerlendirmeler yapmak ve karar vermek.


j) Gerekli gördüğü hâllerde sınırlarını açıkça
belirlemek şartıyla Komiteye yetki devri yapmak.


 


İzleme ve Yeterlik Değerlendirme
Komitesinin yapısı ve görevleri


MADDE 4 ‒ (1) Komite, Kalkınma Bakanlığı
Müsteşarının başkanlığında Millî Eğitim Bakanlığı Müsteşarı, Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı Müsteşarı, Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve TÜBİTAK Başkanından
oluşur. Komite, görüşlerinden faydalanmak üzere alanında uzman kişileri
toplantılara davet edebilir. Komite, gerekli görmesi hâlinde alt komiteler
oluşturabilir.


(2) Komite, Kurulun görev alanına giren hususlarda
teknik düzeyde çalışmalar yapar ve karar önerileri oluşturur.


(3) Komite ve alt komitelerin çalışma ve karar alma
usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.


 


Araştırma altyapılarının statüsü


MADDE 5 ‒ (1) Kurul
tarafından yeterlik kararı verilen araştırma altyapıları tüzel kişilik kazanır
ve bu Kanunla düzenlenmemiş bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir.


 


Araştırma altyapılarının görev, yetki
ve sorumlulukları


MADDE 6 ‒ (1) Araştırma altyapılarının görev,
yetki ve sorumlulukları şunlardır:


a) Faaliyet alanıyla ilgili gerekli altyapıları kurmak
ve bunların işletmesini gerçekleştirmek.


b) Faaliyet alanları ile ilgili konularda eğitim,
temel ve uygulamalı araştırma, teknoloji geliştirme, teknoloji transferi,
girişimcilik, danışmanlık ve ticarileştirme faaliyetlerinde bulunmak.


c) Araştırma altyapıları imkânlarını Kurul tarafından
belirlenen temel ilke ve kurallar çerçevesinde yükseköğretim kurumları, kamu
kurum ve kuruluşları ve özel sektör ile diğer araştırmacı ve kullanıcılara
kesintisiz hizmet verecek şekilde sunmak.


ç) Özel sektör, yükseköğretim kurumları ve kamu
kurumları ile iş birliği içinde projeler hazırlamak ve bu projeleri finansman
sağlayan ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlara sunmak, desteklenen
projeleri yürütmek.


d) Ulusal ve uluslararası
kaynaklarla ve kendi gelirleriyle araştırma projeleri yürütmek.


e) Yükseköğretim kurumlarında yürütülen eğitim-öğretim
faaliyetlerine araştırma faaliyetlerini aksatmayacak şekilde destek vermek.


f) Araştırma altyapılarında yürütülen faaliyetler
sonucunda ortaya çıkan her türlü fikrî ve sınai mülkiyet haklarının alınması,
korunması ve kullanım haklarının diğer özel ve tüzel kişilere verilmesi
konularında gerekli tedbirleri almak.


g) Araştırma altyapılarında yürütülen çalışmalarla
ilgili fikrî ve sınai mülkiyet hakları konusunda danışmanlık hizmeti vermek,
hakların alınması ve korunması için mali destek sağlamak.


ğ) Araştırma altyapılarında üretilen bilgi ve
geliştirilen teknolojilerin ülke ekonomisine, sınai ve sosyal gelişmeye katkıda
bulunacak ticari değerlere dönüşmesini sağlamak amacıyla ve Kurul onayıyla
şirket kurmak ve/veya kurulmuş şirketlere ortak olmak.


h) Kullanıcılara, cihazların kullanımı ile laboratuvar
güvenliği konusunda eğitim vermek.


ı) Kalite güvence sistemi ve standartları,
akreditasyon, çevre, etik ile ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak araştırma
altyapısı ve çalışanlarla ilgili gerekli güvenlik tedbirlerini almak.


i) Yerli ve/veya yabancı gerçek ve tüzel kişilerle
protokol, sözleşme ve/veya anlaşmalar çerçevesinde iş birlikleri yapmak.


j) Araştırma altyapılarının faaliyet alanlarına giren
konularda seminer, sempozyum, kongre, konferans gibi bilimsel toplantılar
düzenlemek, yayınlar yapmak, Ar-Ge ve yenilik fuarı düzenlemek veya
düzenlenenlere katılmak.


(2) Araştırma altyapıları, paydaşlarıyla iş birliği
içinde yönetim kurullarınca hazırlanan vizyon, misyon ve stratejik hedefleri
ile bu hedeflere ilişkin performans göstergeleri ve eylem planlarını onaylanmak
üzere Kurula gönderir.


(3) Bu Kanun kapsamındaki tüm araştırma altyapılarının
Kurulca belirlenen temel ilke ve kurallar çerçevesinde tüm kullanıcıların
kullanımına açık olması esastır.


(4) Yeterlik kararı verilerek tüzel kişilik kazanan
araştırma altyapılarının idari ve mali işlerine ilişkin destek hizmetlerinden
yönetim kurulu tarafından gerekli görülenler, altyapının ilgili olduğu
yükseköğretim kurumu veya kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerine
getirilir. Buna ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.


 


Araştırma altyapılarının organları


MADDE 7 ‒ (1) Araştırma altyapıları; yönetim
kurulu, danışma kurulu ve müdürlükten oluşur.


 


Yönetim kurulu


MADDE 8 ‒ (1) Yönetim kurulu, araştırma
altyapısının karar organıdır ve araştırma altyapısıyla ilgili her türlü idari
ve mali sorumluluğu haizdir. Yönetim kurulu, araştırma altyapısının ilgili
olduğu yükseköğretim kurumu, diğer yükseköğretim kurumları, özel sektör ve
ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarından seçilecek en
az beş, en fazla dokuz üyeden oluşur. Yönetim kurulunun yapısı, çalışma usul ve
esasları ile yönetim kurulu başkanının seçimi yönetmelikle düzenlenir.


(2) Yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:


a) Araştırma altyapısının stratejik hedeflerini
danışma kurulunun önerilerini de dikkate alarak belirlemek, bütçesini ve insan
kaynağı planını onaylamak.


b) Kurul tarafından belirlenen temel ilkeler
çerçevesinde araştırma altyapısının paydaşlar tarafından kullanımına ilişkin
usul ve esaslar ile hizmet bedellerini ve çalışma ilkelerini belirlemek.


c) Araştırma altyapısının stratejik hedefleriyle
uyumlu olacak şekilde yıllık performans göstergelerini belirlemek.


ç) Danışma kurulu önerilerini de dikkate alarak
araştırma altyapısının yıllık eylem planı ile yıllık faaliyet raporunu kabul
etmek.


d) Ulusal ve uluslararası iş birlikleri, yeni yatırım
ihtiyacı gibi stratejik hususlara karar vermek.


e) Özel sektör ortaklığı, özel sektörle ortak yatırım,
işletme hakkı devri hususlarına karar vermek ve onay için Kurula sunmak.


f) Şirket kurma ve şirkete ortak olma kararını onay
için Kurula sunmak.


g) Araştırma altyapısının müdürünü belirlemek, personelinin
işe alınması ve işine son verilmesine karar vermek.


ğ) Taşınır ve taşınmaz mal alımı,
satımı ve kiralanması ile hizmet alımına karar vermek.


h) Kurulun belirleyeceği alt ve
üst limitler çerçevesinde araştırma altyapısı personelinin mali haklarını belirlemek.


(3) Araştırma altyapısı yönetim kurulu gerekli gördüğü
hâllerde yukarıda sayılan yetkilerinden bir kısmını sınırlarını açıkça
belirlemek şartıyla araştırma altyapısı müdürüne devredebilir.


(4) İleri ve tematik araştırma laboratuvarlarında yönetim
kurulu gerek görmesi hâlinde yetkilerinin bir bölümünü devretmek amacıyla,
oybirliğiyle en az biri ilgili yükseköğretim kurumundan olmak üzere kendi
aralarında üç kişiden oluşan bir icra komitesi oluşturabilir.


(5) Yönetim kurulu iki ayda bir
kez olağan toplantı yapar, yönetmelikle belirlenen durumlarda yönetim kurulu
başkanının daveti üzerine olağanüstü toplanabilir. Yönetim kurulu üyelerine
sadece olağan toplantılar için ödeme yapılır. Toplantı başına yapılacak net
ödeme tutarı (40.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık
katsayısıyla çarpımı sonucu elde edilecek tutarı geçmemek üzere diğer
kanunlardaki düzenlemelere ve kısıtlamalara tabi olmaksızın araştırma
altyapısının sınıfı dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir ve araştırma
altyapısı bütçesinden doğrudan ilgiliye ödenir. Olağanüstü toplantılarda ise
sadece yolluk, iaşe ve ibate giderleri araştırma altyapısı bütçesinden
karşılanır. Yönetim kurulu üyeliği görevi, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre sosyal sigorta veya
genel sağlık sigortası yönünden sigortalı olmayı gerektirmez ve bu fıkra
uyarınca yapılacak ödemeler sigorta primine esas kazanca dâhil edilmez.


 


Danışma kurulu


MADDE 9 ‒ (1) Danışma kurulu, araştırma altyapısının
faaliyet alanında temayüz etmiş kişiler ile yükseköğretim kurumu, ilgili meslek
kuruluşları, özel sektör ve kamu kurum ve kuruluşları çalışanları arasından
olmak üzere en fazla yirmi üyeden oluşur. Araştırma altyapısının türüne göre
danışma kurulunun sahip olacağı üye sayısı Kurul tarafından belirlenir. Danışma
kurulunun yapısı ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.


(2) Danışma kurulunun görevleri şunlardır:


a) Araştırma altyapısının stratejik hedefleri ve eylem
planıyla ilgili önerilerde bulunmak.


b) Her yıl araştırma altyapısında yürütülen bilimsel
ve teknolojik faaliyetleri stratejik hedefler ve eylem planı çerçevesinde
incelemek, değerlendirmek ve yönetim kuruluna raporlamak.


c) Yönetim kurulunun ihtiyaç duyacağı diğer konularda
danışmanlık hizmeti vermek.


(3) Danışma kurulu yılda iki kez olağan toplantı
yapar, yönetmelikle belirlenen durumlarda yönetim kurulu başkanının daveti
üzerine olağanüstü toplanabilir. Danışma kurulu üyelerine sadece olağan
toplantılar için ödeme yapılır. Toplantı başına yapılacak net ödeme tutarı
(25.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısıyla
çarpımı sonucu elde edilecek tutarı geçmemek üzere diğer kanunlardaki
düzenlemelere ve kısıtlamalara tabi olmaksızın araştırma altyapısının sınıfı
dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir ve araştırma altyapısı bütçesinden
doğrudan ilgiliye ödenir. Olağanüstü toplantılarda ise sadece yolluk, iaşe ve
ibate giderleri araştırma altyapısı bütçesinden karşılanır. Danışma kurulu
üyeliği görevi, 5510 sayılı Kanuna göre sosyal sigorta veya genel sağlık
sigortası yönünden sigortalı olmayı gerektirmez ve bu fıkra uyarınca yapılacak
ödemeler sigorta primine esas kazanca dâhil edilmez.


 


Araştırma altyapısı müdürü


MADDE 10 ‒ (1) Müdür, yönetim kurulunun oy
çokluğuyla alacağı karar ile en az lisans mezunu olan ve bilim, teknoloji,
yenilik alanında en az beş yıllık tecrübeye sahip kişiler arasından seçilir; üç
yıl süreli sözleşmelerle 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine
göre istihdam edilir.


(2) Müdürün görev ve yetkileri şunlardır:


a) Araştırma altyapısı faaliyetlerini stratejik
hedefleri ve eylem planına uygun şekilde yürütmek, çalışmaların düzenli ve
etkin olarak yürütülmesi için gereken tedbirleri almak.


b) Araştırma altyapısının finansal
sürdürülebilirliğini sağlamak için gerekli tedbirleri almak.


c) Araştırma altyapısında yürütülen proje ve
faaliyetleri izlemek, değerlendirmek, denetlemek ve yönetim kuruluna
raporlamak.


ç) Araştırma altyapısında görev yapacak araştırmacı,
teknisyen ve destek personeliyle ilgili sayı, nitelik, ücret ve performans gibi
çalışmaları yaparak yönetim kuruluna teklif etmek.


d) Araştırma altyapısı bütçesi ile eylem planı ve
faaliyet raporunu hazırlamak ve yönetim kurulunun onayına sunmak.


e) Yönetim kurulu tarafından belirlenecek sınırlar
içerisinde harcamaları yapmak, hizmet alımlarını gerçekleştirmek.


f) Araştırma altyapısında istihdam edilecek personelin
işe alınması ile işine son verilmesi için yönetim kuruluna teklifte bulunmak.


g) Araştırma altyapısının
hizmetleriyle ilgili hesaplarını tutmak, alacakları tahsil etmek.


ğ) Araştırma altyapısında yapılan çalışmalar sonucu
ortaya çıkan fikrî mülkiyet ve sınai haklarla ilgili araştırma altyapısının
menfaatlerini koruyucu önlemleri almak.


h) Yönetim kurulunun aldığı kararları uygulamak ve
verdiği diğer görevleri yerine getirmek.


(3) Müdür, görev ve yetkilerinden dolayı yönetim
kuruluna karşı sorumludur.


 


Araştırma altyapılarının kurulması,
özel sektör ortaklığı ve işletme hakkı devri


MADDE 11 ‒ (1) Araştırma altyapıları,
yükseköğretim kurumu yerleşkelerinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait
alanlarda, teknoloji geliştirme bölgelerinde, organize sanayi bölgelerinde ve
endüstri bölgelerinde kurulabilir. Bina ve diğer taşınmaz unsurların özel sektör
ve sivil toplum kuruluşları tarafından karşılanması durumunda, araştırma
altyapıları özel sektör ve sivil toplum kuruluşuna ait arazilerde de
kurulabilir.


(2) Araştırma altyapıları, bir
yükseköğretim kurumu tarafından kurulabileceği gibi yükseköğretim kurumu ile
kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör kuruluşları ve/veya sivil toplum
kuruluşları ortaklığıyla da kurulabilir. Ortak araştırma altyapılarında
tarafların ortaklık payına ilişkin hususlar ile hak ve yükümlülüklerine ilişkin
genel ilkeler yönetmelikle düzenlenir.


(3) Ortak kurulan araştırma altyapılarında, destek
sağlayan tarafların hak ve yükümlülükleri taraflar arasında yapılacak
protokolle belirlenir.


(4) Faaliyette bulunan araştırma altyapılarına destek
sağlayan özel sektör kuruluşlarına haklar tanınabilir. Tarafların hak ve
yükümlülükleri protokolle belirlenir.


(5) Araştırma altyapılarının işletilmesi özel sektöre,
bilim ve teknoloji alanında faaliyet gösteren ve kamu yararına çalışan dernek
veya vakıflara devredilebilir. Devre ilişkin hak ve yükümlülükler protokolle
belirlenir.


(6) Bu madde kapsamındaki
protokoller Kurul onayıyla yürürlüğe girer, protokollerin kapsamı, tarafların
hak ve yükümlülükleri, sorumlulukları ve ilgili diğer hususlar yönetmelikle
düzenlenir.


 


Araştırma altyapıları platformu


MADDE 12 ‒ (1) Kurul tarafından belirlenecek
teknoloji alanlarında faaliyet gösteren araştırma altyapıları, iş birliğinin
artırılması, bilgi ve tecrübe paylaşımı, sorunların tartışılması, yeni ürün,
teknoloji ve buluşların tanıtılması ve özel sektörle iş birliğinin
geliştirilmesi amaçlarıyla platformlar oluşturabilir.


(2) Platformların faaliyetleri için Kurul kararıyla
destek sağlanabilir. Platformların oluşturulması, çalışma usul ve esasları ile
desteklenmesine ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.


 


Araştırma altyapılarının gelirleri ve
desteklenmesi


MADDE 13 ‒ (1) Yeterlik kararı verilen
araştırma altyapılarına, performans ve sınıfına göre merkezî yönetim
bütçesinden yatırım, personel ve diğer cari harcamaları için Kurul kararıyla
mali destek sağlanabilir. Mali destek, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan
ödenekten veya başka bir kamu idaresi bütçesinden karşılanır. Bakanlık
bütçesine bu amaçla konulan ödenekten araştırma altyapısının sınıfı ve
performansı dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenecek oranda araştırma
altyapısının ilgili olduğu yükseköğretim kurumuna da bilimsel araştırma
faaliyetlerinde kullanılmak üzere kaynak aktarılabilir.


(2) Araştırma altyapılarının gelirleri; sunduğu
hizmetler ve yapılan projelerden elde edilen gelirler, yurt içinden ve yurt
dışından alınan bağışlar, proje destekleri, fikrî ve sınai mülkiyet hakları
gelirleri ile yükseköğretim kurumu tarafından sağlanan gelirler, merkezî
yönetim bütçesinden aktarılan kaynaklar ve diğer gelirlerden oluşur.


(3) Özel sektör ve sivil toplum
kuruluşları katılımıyla kurulan ortak araştırma altyapılarına merkezî yönetim
bütçesinden cari ve yatırım desteği sağlanabilir. Sağlanacak destek, araştırma
altyapısındaki kamu ortaklık payı dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir.


(4) İşletme hakkı devri yapılmış araştırma
altyapılarına cari giderleri karşılamak üzere kamu kaynağı aktarılmaz.


(5) Araştırma altyapılarının gelirleri yükseköğretim
kurumları döner sermaye kapsamı dışında tutulur.


(6) Yeterlik almış araştırma altyapılarına kamu kurum
ve kuruluşları tarafından yürütülen Ar-Ge destek programlarında öncelik
verilir. Bu programlar kapsamında araştırma altyapılarına verilecek desteklerde
proje kurum hissesi oranı yönetmelikle belirlenir.


(7) Araştırma altyapılarının gelirlerine, desteklenmesine
ve gelirlerinden yükseköğretim kurumuna aktarılacak paylar ile bütçelerinin,
eylem planlarının ve faaliyet raporlarının hazırlanması, harcamanın yapılması,
giderlerin hak sahiplerine ödenmesi ve muhasebeleştirmesine ilişkin hususlar
yönetmelikle düzenlenir.


 


İnsan kaynakları


MADDE 14 ‒ (1) Araştırma altyapılarının
hizmetleri, iş mevzuatı hükümlerine göre istihdam edilen personel ile
yükseköğretim ve kamu kurum ve kuruluşlarından tam veya yarı zamanlı
görevlendirmeyle gelen personel eliyle yürütülür.


(2) Araştırma altyapılarında müdür, müdür yardımcısı,
tam zamanlı araştırmacı, yarı zamanlı araştırmacı, teknisyen ve destek
personeli istihdam edilebilir.


(3) Kamu kurum ve kuruluşları ile yükseköğretim
kurumlarında çalışanlar kendilerinin isteği ve kurumlarının muvafakati ile
araştırma altyapılarında istihdam edilebilir. Bunların kurumlarıyla olan
ilişkileri iş akdinin yapılmasıyla son bulur. Bunlara verilecek ücret ile diğer
mali ve sosyal haklar yapılacak iş akdi ile belirlenir. Bu şekilde istihdam
edilenler araştırma altyapılarındaki görevleri sona erdiğinde, öğrenim
durumları, hizmet yılı ve unvanları dikkate alınarak önceki kurumlarında
kariyerlerine veya durumlarına uygun boş bir kadro veya pozisyona kişinin en
geç altı ay içinde yapacağı başvuru üzerine en geç üç ay içinde atanır ve
herhangi bir işleme gerek kalmaksızın en geç bir ay içinde göreve başlatılır.
Ancak, bu kişilerin atanmalarında, önceki kurumlarındaki idari unvanlar dikkate
alınmaz. Bu fıkra uyarınca önceki kurumlarına dönen kişilerin araştırma
altyapısında geçen hizmetleri kendi mesleklerinde geçmiş gibi
değerlendirilerek, kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinde dikkate alınır.
Bu durumda kıdem tazminatları ödenmez ve bu süreler emeklilik ikramiyesinin
hesabında dikkate alınır.


(4) Kamu kurum ve kuruluşları ile yükseköğretim
kurumları personelinden araştırma altyapısında hizmetine ihtiyaç duyulanlar
kendilerinin isteği ve çalıştıkları kurum ve kuruluşların muvafakati ile tam
veya yarı zamanlı olarak çalıştırılabilirler. Bunların aylık, ödenek, her türlü
zam ve tazminatlar ile diğer sosyal hak ve yardımları kendi kurum ve
kuruluşlarınca ödenir. Bu kapsamda görevlendirilen personele yapılacak aylık
net ek ödeme tutarı (40.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan
aylık katsayısı ile çarpımı sonucu elde edilecek tutarı geçmemek üzere yönetim
kurulu kararıyla belirlenir.


(5) Araştırma altyapısında ilgili mevzuat hükümlerine
uygun olarak yabancı uyruklu Ar-Ge personeli iş mevzuatı hükümlerine göre
çalıştırılabilir.


(6) Bu madde kapsamında yükseköğretim kurumlarından
geçici görevle araştırma altyapısında görev yapan personelin elde edeceği
gelirler yükseköğretim kurumu döner sermaye kapsamı dışında tutulur.


(7) Araştırma altyapısında görevlendirilen öğretim
elemanlarının araştırma altyapısında geçirdikleri süreler 4/11/1981 tarihli ve
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümlerine istinaden akademik yükselme için
gerekli sürelerden sayılır.


(8) Bu madde kapsamında araştırma altyapısında
istihdam edilen personelden mecburi hizmet yükümlülüğü olanların araştırma
altyapısında çalıştıkları süreler kamu kurum ve kuruluşları ile yükseköğretim
kurumlarına karşı olan mecburi hizmet yükümlülük süresinden düşülür.


(9) Araştırma altyapısında iş mevzuatı hükümlerine
göre istihdam edilecek personele verilecek aylık ücret ile her türlü mali ve
sosyal haklar Kurulun tespit edeceği alt ve üst limitler dâhilinde olmak
kaydıyla yönetim kurulu kararıyla belirlenir.


 


Yeterlik, koordinasyon, izleme ve
değerlendirme


MADDE 15 ‒ (1) Araştırma altyapılarına yeterlik
kararı verilmesine ilişkin süreç Kurul tarafından belirlenir ve yürütülür.


(2) Yeterlik değerlendirmesine tabi tutulacak
araştırma altyapıları Bakanlık tarafından belirlenir ve değerlendirme
Sekretarya tarafından yapılır.


(3) Sekretarya tarafından yapılan değerlendirme
sonucuna göre yeterlik almaya aday araştırma altyapıları Komite tarafından
belirlenir. Bakanlık tarafından yeterlik almaya aday araştırma altyapısıyla
ilgili yükseköğretim kurumuna, bu Kanun ve yönetmeliklerle belirlenen şartları
sağlayarak yeterlik kararı için Kurula başvurabileceği bildirilir. Yeterlik
almaya aday araştırma altyapısının başvurusu Kurul tarafından değerlendirilir
ve uygun görülenlere yeterlik verilir.


(4) Yeterlik değerlendirmesinde dikkate alınan her
türlü taşınır ve taşınmaz mallar başka herhangi bir işleme gerek kalmaksızın
yeterlik kararı verilerek tüzel kişilik kazanan araştırma altyapısına
devredilmiş sayılır.


(5) Kurul, araştırma altyapılarına beş yıl için
yeterlik kararı verir. Yeterlik kararı verilmiş araştırma altyapılarının
yeterlik koşullarını sürdürme hususu izlenir ve değerlendirilir. Kurul, bu
Kanun hükümlerine aykırılık olması veya izleme değerlendirme sonucuna göre
araştırma altyapılarının faaliyetlerini yerine getirmesinde aksaklık olması
durumunda araştırma altyapılarına gerekli iyileştirmeleri yapması için süre
verebilir, altyapının yeterliğini iptal edebilir veya sınıfını değiştirebilir.


(6) Yeterliği kaldırılan araştırma altyapısına ait her
türlü taşınır ve taşınmaz malların ilgili yükseköğretim kurumu veya diğer
araştırma altyapılarına devrine Kurul tarafından karar verilir. Yeterlik
kararıyla vakıf yükseköğretim kurumlarından araştırma altyapılarına devralınan
taşınır ve taşınmaz mallar yeterliğin kaldırılması durumunda aynı vakıf
yükseköğretim kurumuna devredilir.


(7) Kurul tarafından yeterlik kararı verilmiş
altyapıların genel koordinasyonu hususunda Bakanlık yetkilidir.


(8) İzleme ve değerlendirme süreçlerinde Bakanlık ve
Sekretarya tarafından talep edilen her türlü bilgi ve belgenin ilgili kurum ve
kuruluşlar tarafından istenilen sürede verilmesi zorunludur.


(9) Yeterlik ve izleme değerlendirme sürecine ilişkin
diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.


 


Muafiyetler


MADDE 16 ‒ (1) Araştırma altyapıları, bu
Kanunda belirtilen amaçlarını gerçekleştirebilmek için Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerinde kullanılmak üzere ithal edilen mallar yönünden gümrük vergisi
ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler
yönünden damga vergisi ve harçtan muaftır.


(2) Araştırma altyapıları, bu Kanunun uygulanması ile
ilgili olarak taşınır ve taşınmaz malların alım, satım, kiralama ve devri, mal
ve hizmet alımları ile alacakların tahsili kapsamında düzenlenecek kâğıtlar
yönünden damga vergisinden, yapılacak işlemler yönünden harçtan, yapılacak bağış
ve yardımlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden muaftır.


(3) Araştırma altyapıları tarafından kurulan veya
ortak olunan şirketler bu Kanun kapsamında tanınan muafiyet ve istisnalardan
yararlanamaz.


 


Fikrî ve sınai mülkiyet hakları


MADDE 17 ‒ (1) Araştırma
altyapısı tarafından yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya
çıkan eser, buluş, endüstriyel tasarım, entegre devre topoğrafyaları ve teknik
bilgi gibi her türlü fikrî ürün üzerindeki haklar araştırma altyapısına aittir.
Fikrî ürün üzerindeki haklar kısmi veya tam olarak sözleşme yapılarak buluş
sahibine devredilebilir.


(2) Araştırma altyapısının taraf olduğu sözleşmelere
dayanarak yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkması
muhtemel fikrî ürünler üzerindeki haklar sözleşmeyle düzenlenir.


(3) Araştırma altyapısı, elde edilen patent ve
buluşlar ile ilgili olarak üretim ve satış yapabilir.


(4) Araştırma altyapısına ait fikrî hakların ekonomik
olarak değerlendirilmesi sonucunda elde edilecek gelirin en az yüzde yirmisi en
fazla yüzde ellisi yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde fikrî
ürün sahibine verilir. Bu oranı yüzde yirmiye kadar artırmaya Kurul yetkilidir.


 


Uygulanmayacak hükümler


MADDE 18 ‒ (1) Kurul tarafından yeterlik kararı
verilen araştırma altyapıları, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî
Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 5/1/2002 tarihli
ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine tabi değildir.


(2) 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununun, 11/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun
ve 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununun
bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.


 


Yönetmelik


MADDE 19 ‒ (1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin
usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.


 


EK MADDE 1- (Ek:
2/7/2018-KHK-703/211 md.)


(1) Mevzuatta
Araştırma Altyapıları Kuruluna yapılmış olan atıflar, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya
mercie yapılmış sayılır.


 


İndirim ve istisnalar[1]


GEÇİCİ MADDE 1 ‒ (1) 31/12/2023 tarihine kadar
uygulanmak üzere;


a) Araştırma altyapılarının bu Kanunun uygulanması
kapsamında Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları kurumlar
vergisinden müstesnadır.


b) Kamu personeli hariç olmak üzere, araştırma
altyapılarında çalışan Ar-Ge ve destek personelinin bu görevleriyle ilgili
ücretleri gelir vergisinden, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden
müstesnadır. (Ek cümle:20/7/2025-7555/20 md.) İstisna
uygulanacak ücret tutarı brüt asgari ücretin kırk katını aşamaz. Bu teşvikten
yararlanacak olan destek personeli sayısı Ar-Ge personeli sayısının yüzde onunu
aşamaz.


c) Özel sektör ve/veya sivil
toplum kuruluşu ortak finansmanı ile kurulan araştırma altyapılarına ortak olan
kurumlar vergisi mükellefleri, bu Kanun kapsamında yapılan Ar-Ge ve yenilik
harcamalarına katkı sağladıkları tutarlar için bu harcamaların yapıldığı
dönemde 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme
Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunda yer alan Ar-Ge indirimi
teşvikinden yararlandırılır. Bu kapsamda yararlanılabilecek Ar-Ge indirimi
tutarı araştırma altyapısına konulan ortaklık payı tutarını geçemez.


(2) Bu madde kapsamında sağlanan indirim ve
istisnaların uygulama süresini ayrı ayrı ya da birlikte 10 yıla kadar uzatmaya Cumhurbaşkanı
yetkilidir.[2]


 


Yürürlük


MADDE 20 ‒ (1) Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


 


Yürütme


MADDE 21 ‒ (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.


 


²


 


6550 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ


YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR
TABLO


 







Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya
İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



6550 Sayılı Kanunun Değişen veya
İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






KHK/703



3, EK MADDE 1, GEÇİCİ MADDE 1



24/6/2018 tarihinde
birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri
sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte

(9/7/2018)






7555



Geçici Madde 1



yayımını izleyen ayın
başında

(1/8/2025)









 











[1] 27/12/2023 tarihli ve 32412 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 7981 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla bu madde kapsamında sağlanan
indirim ve istisnaların uygulama süresinin 31/12/2028 tarihine kadar
uzatılmasına karar verilmiştir.







[2] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 211 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.