6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 Ncı Maddesinin uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar hakkında Tebliğ

6102 SAYILI TÜRK TİCARET KANUNUNUN
376 NCI MADDESİNİN

UYGULANMASINA İLİŞKİN USUL VE
ESASLAR

HAKKINDA TEBLİĞ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 6102
sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesi kapsamında sermayenin kaybı
veya borca batık olma durumlarında uyulacak usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, anonim ve limited
şirketler ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 13/1/2011 tarihli
ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 210 uncu maddesinin birinci fıkrası
ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 446 ncı
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;

a) Aktif: Şirketin sahip olduğu dönen ve duran
varlıkları,

b) Ara dönem finansal tablo: 3, 6 ve 9 aylık
dönem sonları itibarıyla hazırlanmış finansal tabloları,

c) Borç: Öz kaynaklar hariç şirketin aktiflerini
finanse ettiği kaynakları,

ç) Kanun: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanununu,

d) Kanuni yedek akçe: Kanunun 519 uncu maddesinde
düzenlenen yedek akçeyi,

e) Ortak: Anonim şirketlerin pay sahiplerini,
limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ortaklarını,

f) Serbest yedek akçe: Kanuni yedek akçelerin
sermayenin veya çıkarılmış sermayenin yarısını aşan kısmı ile kanun ve
sözleşme gereği ayrılanlar dışında genel kurulca ayrılmasına karar verilen
yedek akçeleri,

g) Şirket: Anonim ve limited şirketler ile
sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketleri,

h) Sözleşme: Anonim şirketler ile sermayesi
paylara bölünmüş komandit şirketlerin esas sözleşmesini, limited
şirketlerin şirket sözleşmesini,

ı) Yönetim organı: Anonim şirketlerde yönetim
kurulunu, limited şirketlerde müdür veya müdürler kurulunu, sermayesi
paylara bölünmüş komandit şirketlerde yöneticiyi veya yöneticileri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Sermaye Kaybı

Genel kurulun toplantıya çağrılması

MADDE 5 – (1) Son yıllık bilançodan,
sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının ya da üçte
ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde yönetim
organı, genel kurulu hemen toplantıya çağırır. Genel kurulun gündem
maddeleri arasında, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının karşılıksız
kaldığı belirtilir.

(2) Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının
en az yarısının ya da üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı
durumlarda farklı bir gündem ile toplantıya çağrılmış olsa dahi bu husus
genel kurulda görüşülür.

Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en
az yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kalması halinde genel kurul
(Değişik başlık:RG-26/12/2020-31346)

MADDE 6 – (1)  (Değişik:RG-26/12/2020-31346)
Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının karşılıksız
kalması durumu zararın, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının
yarısına eşit veya bu tutardan çok ve üçte ikisinden az olmasıdır. Bu
durumda yönetim organı, genel kurula uygun gördüğü iyileştirici önlemleri
sunar.

(2) Yönetim organı, son bilançoyu genel kurula
sunarak şirketin finansal yönden bulunduğu durumu bütün açıklığıyla ve her
ortağın anlayabileceği şekilde anlatır. Bu hususta genel kurula rapor da
sunulabilir.

(3) Yönetim organı, şirketin mali durumundaki
kötüleşmeyi ortadan kaldırmak veya en azından etkilerini hafifletmek
amacıyla, uygun gördüğü sermayenin tamamlanması, sermaye artırımı, bazı
üretim birimlerinin veya bölümlerinin kapatılması ya da küçültülmesi,
iştiraklerin satışı, pazarlama sisteminin değiştirilmesi gibi iyileştirici
önlemleri alternatifli ve karşılaştırmalı olarak aynı genel kurula sunar ve
açıklar.

(4) Genel kurul, sunulan iyileştirici önlemleri
aynen kabul edebileceği gibi değiştirerek de kabul edebilir ya da sunulan
önlemler dışında başka bir önlemin uygulanmasına karar verebilir.

Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en
az üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kalması halinde genel kurul

MADDE 7 – (1) (Değişik
ibare:RG-26/12/2020-31346) Zararın, sermaye ile kanuni yedek akçeler
toplamının üçte ikisine eşit veya bu tutardan çok olması halinde,
toplantıya çağrılan genel kurul;

a) (Mülga ibare:RG-26/12/2020-31346)
Kanunun 473 ilâ 475 inci maddelerine göre sermaye azaltımı yapılmasına,

b) Sermayenin tamamlanmasına,

c) Sermayenin artırılmasına,

karar verebilir.

Sermayenin azaltılması

MADDE 8 – (1) Sermaye ile kanuni yedek
akçeler toplamının en az üçte ikisi zarar sebebiyle karşılıksız kalan
şirketin genel kurulu, (Değişik ibare:RG-26/12/2020-31346) kalan
sermayeyle yetinmeye karar verdiği takdirde sermaye azaltımı Kanunun
473 ilâ 475 inci maddelerine göre yapılır. (Ek
cümle:RG-26/12/2020-31346) Sermaye ve kanuni yedek akçeler
toplamının en az yarısının özvarlık içerisinde korunması
şartıyla, sermaye asgari sermaye tutarına kadar indirilebilir.

(2) Bu madde kapsamında yapılacak sermaye azaltımında
yönetim organı, alacaklıları çağırmaktan ve bunların haklarının
ödenmesinden veya teminat altına alınmasından vazgeçebilir.

Sermayenin tamamlanması

MADDE 9 – (1) Sermayenin tamamlanması,
bilânço açıklarının ortakların tamamı veya bazı ortaklar tarafından
kapatılmasıdır. Kanuni yedek akçelerin yitirilen kısımlarının
tamamlanmasına gerek yoktur. Sermayenin tamamlanmasına karar verilmesi
halinde her ortak zarar sebebiyle karşılıksız kalan tutarı kapatacak
miktarda parayı vermekle yükümlüdür. Her ortak, payı oranında tamamlamaya
katılabilir ve verdiğini geri alamaz. Bu yükümlülük, sermaye konulması veya
borç verilmesi niteliğinde olmayıp karşılıksızdır. Ayrıca yapılan ödemeler,
gelecekte yapılacak sermaye artırımına mahsuben bir avans olarak nitelendirilmez.

(2) Sermayenin tamamlanmasında, anonim ve
sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler bakımından Kanunun 421 inci
maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi, limited şirketler bakımından ise
603 ve devamı maddeleri uygulanır. Sermayenin tamamlanamaması, bazı
ortakların kendi istekleriyle tamamlama yapmasına engel oluşturmaz.

(3) Bilanço zararlarının kapatılması için
getirilen yükümlülükler uyarınca yapılan ödemeler öz kaynaklar içerisinde
sermaye tamamlama fonu hesabında toplanır ve takip edilir. (Ek cümle:RG-26/12/2020-31346) Sermaye
tamamlama fonu yalnızca zararların mahsup edilmesi suretiyle
kullanılabilir.

Sermayenin artırılması

MADDE 10 – (Değişik:RG-26/12/2020-31346)


(1) Halka açık anonim şirketler için sermaye
piyasası mevzuatı hükümleri saklı kalmak kaydıyla genel kurul tarafından;

a) Sermayenin zarar sonucu ortaya çıkan kayıp
kadar azaltılması ile birlikte eş zamanlı olarak istenilen tutarda
artırımına karar verilebilir. Sermayenin azaltılması işlemi ile birlikte eş
zamanlı sermaye artırımında nakdi sermaye taahhüdü Kanunun 344 üncü ve 585
inci maddelerine uygun olarak ödenir.

b) Sermayenin zarar sonucu ortaya çıkan kayıp
kadar azaltılması yoluna gidilmeden sermaye artırımına karar verilebilir.
Bu şekilde yapılacak sermaye artırımında, tescil edilecek sermaye ile
kanuni yedek akçeler toplamının en az
yarısının özvarlık içerisinde korunmasını sağlayacak tutarın
sermaye artırımının tescilinden önce ödenmesi zorunludur.

c) Aynı genel kurul toplantısında, bedelleri
tamamen ödenmek suretiyle, (b) bendindeki koşul aranmaksızın, sermayenin
istenilen düzeyde artırılmasına ve daha sonra azaltılmasına karar
verilebilir. Bu şekilde gerçekleştirilecek işlemler sonucunda, tescil edilecek
sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az
yarısının özvarlık içinde korunması zorunludur.

Genel kurulun gerekli tedbirlerden birini
almaması

MADDE 11 – (1) Sermaye ile kanuni yedek
akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kalması
halinde genel kurulun, 7 nci maddede belirtilen tedbirlerden birine karar
vermemesi halinde şirket kendiliğinden sona erer. Bu şekilde sona eren
şirketin tasfiye işlemleri, Kanunun 536 ncı ve devamı maddelerine göre
yürütülür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sermaye ile Kanuni Yedek Akçeler
Toplamının Tamamının Karşılıksız Kalması

Borca batık olma durumu

MADDE 12 – (1) Borca batık olma durumu,
şirketin aktiflerinin borçlarını karşılayamaması halidir.

(2) Borca batık durumda olmanın işaretleri,
yıllık ve ara dönem finansal tablolardan, denetime tabi şirketlerde denetim
raporlarından, erken teşhis komitesinin raporlarından, yönetim organının
belirlemelerinden ortaya çıkabilir.

(3) Şirketin borca batık durumda bulunduğu
şüphesini uyandıran işaretler varsa, yönetim organı, aktiflerin hem
işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları
üzerinden bir ara bilanço çıkartır.

(4) Yönetim organı, hem işletmenin devamlılığı
esasına hem de aktiflerin muhtemel satış değerlerine göre çıkarılan ara
bilânço üzerinden aktiflerin şirket alacaklarını karşılamaya yetmediğine
karar vermesi ve 7 nci maddede belirtilen tedbirleri almaması halinde
şirketin iflası için mahkemeye başvurur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Ortak ve Son Hükümler

Esas alınacak finansal tablolar

MADDE 13 – (1) Şirketlerin sermaye kaybı
veya borca batık olma durumları, Kanunun 88 inci maddesine göre
hazırlanacak finansal tablolar esas alınarak belirlenir. Finansal
tabloların düzenlenmesinde ihtiyari olarak Türkiye Muhasebe Standartlarının
uygulanmasının tercih edilmesi halinde, bahsi geçen durum bu şekilde
hazırlanan finansal tablolar üzerinden değerlendirilir.

Sermayenin kaybı veya borca batık olma
durumlarında birleşmeye katılma

MADDE 14 – (1)  Sermaye kaybı veya
borca batık durumda olan bir şirket, kaybolan sermayeyi karşılayabilecek
tutarda serbestçe tasarruf edilebilen özvarlığa sahip bulunan bir şirket
ile birleşebilir.

(2) Birleşmeye taraf olan bir şirketin,
sermayesiyle kanuni yedek akçeleri kaybolmuş veya borca batık durumda
olması halinde; birleşmeye taraf olan diğer şirketin kaybolan sermayeyi
veya borca batıklık durumunu karşılayacak miktarda serbestçe tasarruf
edebileceği özvarlığa sahip bulunduğu ve buna ilişkin tutarların, hesap
şekli de gösterilerek doğrulandığı veya belirtilen durumların mevcut
olmadığının doğrulandığı yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali
müşavir raporu ile ortaya konulur. Devrolunan şirketlerin denetime tabi
olması halinde bu rapor, denetime tabi şirketin denetçisi tarafından da
hazırlanabilir.

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) (Değişik ibare:RG-25/12/2024-32763)
 1/1/2026 tarihine kadar, Kanunun 376 ncı maddesi kapsamında
sermaye kaybı veya borca batık olma durumuna ilişkin yapılan
hesaplamalarda, henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsi yükümlülüklerden
doğan (Değişik ibare:RG-26/12/2020-31346) kur farkı zararlarının
tamamı ile 2020 ve 2021 yıllarında tahakkuk eden kiralamalardan kaynaklanan
giderler, amortismanlar ve personel giderlerinin toplamının
yarısı dikkate alınmayabilir. (Ek
cümle:RG-26/12/2020-31346) Bu tutarların belirlenmesinde
mükerrerlik oluşmayacak şekilde hesaplama yapılır. Bu fıkra kapsamında
yapılacak hesaplamalara ilişkin olarak 13 üncü madde uyarınca hazırlanan
finansal tablolarda herhangi bir kayda yer verilmeyerek, bu durum bilgi
mahiyetinde dipnotlarda gösterilir.

Yürürlük

MADDE 15 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.

 












 



 



Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin



 






 



Tarihi



Sayısı



 






 



14/9/2018



30536



 






 



Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı
Resmî Gazetelerin



 






 



Tarihi



Sayısı



 






 



1.     
 



26/12/2020



31346



 






 



2.     
 



8/11/2022



32007



 






 



3.



31/10/2023



32355



 






 



4.     
 



25/12/2024



32763