5201 Sayılı Kanun Gereğince Kontrole Tâbi Tutulacak Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askerî Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojilere İlişkin Liste (2023 Yılı Kontrole Tabi Malzeme Listesi)

5201 SAYILI KANUN GEREĞİNCE
KONTROLE TÂBİ TUTULACAK HARP ARAÇ VE GEREÇLERİ İLE SİLAH, MÜHİMMAT VE BUNLARA AİT
YEDEK PARÇALAR, ASKERÎ PATLAYICI MADDELER, BUNLARA AİT TEKNOLOJİLERE İLİŞKİN LİSTE
(2023 YILI KONTROLE TABİ MALZEME LİSTESİ)


 


MADDE 1 –
(1) Aşağıda belirtilen "Kontrole Tabi Liste" kapsamında yer alan kalemlerin
üretilmesi, ihracat ve ithalâtına ilişkin izin işlemleri ile Füze Teknolojisi Kontrol
Rejimi Ek Listesi (www.mtcr.info/english/annex.html)
ve Wassenaar Düzenlemesi Mühimmat Listesi (www.wassenaar.org/controllist/index.html)
ile Kontrole Tabi Listede yer alan kalemlerin ihracat ve ithalâtına ilişkin izin
işlemleri, Millî Savunma Bakanlığı sorumluluğunda ve bilgisi dâhilinde yapılacaktır.


a) Namlulu
silâhlar:


1) Her çap
ve model ateşli yivli setli tabancalar, makineli tabancalar ve bunların ana parçaları
(susturucu, gövde/çerçeve, sürgü/kapak takımı/üst gövde, namlu, toplu tabancalar
için top/hazne/silindir, mekanizma ana parçaları ile komplesi ve tetik tertibatı)
ile balistik önemi haiz parçaları (ateşleme iğnesi, mekanizma dip tablası, tırnak,
çıkarıcı, namlu).


2) Her çap
ve model tek veya otomatik atışlı yivli setli tüfekler, keskin nişancı tüfekleri,
yivli setli av tüfekleri ve bunların ana parçaları (susturucu, gövde/çerçeve, kapak
takımı/üst gövde, namlu, mekanizma ana parçaları ile komplesi, şarjör komplesi (yivli
setli av tüfekleri şarjörü hariç) ve tetik tertibatı) ile balistik önemi haiz parçaları
(ateşleme iğnesi, mekanizma dip tablası, tırnak, çıkarıcı, namlu).


Not: Yivsiz av tüfekleri
ve parçaları, nişancılık eğitiminde kullanılan tüfekler ve parçaları, spor amaçlı
kullanılan tüfekler ve parçaları ile basınçlı hava veya CO2 ile tesirsiz mermi atmak
üzere özel olarak tasarlanmış tüfekler veya tabancalar, bu listenin 1 inci maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentleri kapsamında değildir.


3) Bombaatarlar
(Roket Fırlatıcılar, Alev Atıcılar, El Bombası Atıcılar, Torpil Tüpleri Gaz, Duman,
Sis, Ses ve Işık Fişeği Atıcılar) ve bunların ana parçaları (namlu, tetik tertibatı,
gövde, nişangâh/optik nişangâh).


4) Yivli ve
yivsiz her çap ve model havanlar ve bunların namlu ve nişangâhları.


5) Her çap
ve model hafif ve ağır toplar, obüsler ve bunların ana parçaları (namlu, kama, kama
payı) ile bu silahlarda kullanılan namlucuk aparatı.


6) Bir hedefi
tahrip etmek veya hedefin görevini iptal etmek amacıyla özel olarak tasarlanmış
“Lazer” sistemleri, parçacık ışın sistemleri, yüksek güçlü radyo frekans (RF)
sistemleri ve kinetik enerji silah sistemleri.


7) Bu
listede yer alan taktik araçlar, hava araçları ile su üstü ve su altı savaş
gemilerine takılan her türlü silah ve karşı tedbir sistemleri.


b) Taktik
araçlar:


1) Tanklar,
tırtıllı (paletli) ve tekerlekli zırhlı muharebe araçları, zırhlı personel taşıyıcılar
ile üzerinde askerî ekipman (silah, komuta kontrol düzeneği, termal kameralar, elektronik
harp ve elektronik karşı tedbir sistemleri) bulunan her türlü zırhlı personel taşıyıcılar,
zırhlı silah/mühimmat taşıyıcı araçlar.


2) Bu araçlara
takılan her türlü kama kompleleri, zırh, otomatik/yarı otomatik doldurucu, kule
ve namlular.


3) Üzerinde
askerî ekipman (silah, komuta kontrol düzeneği, elektronik harp ve elektronik karşı
tedbir sistemleri) bulunan askerî amaçlı her türlü tekerlekli taktik araçlar.


4) Askerî amaçlı;
tank çekiciler, tank taşıyıcılar, kurtarıcı araçlar ile üzerinde askerî ekipman
(silah, komuta kontrol düzeneği, termal kameralar, elektronik harp ve elektronik
karşı tedbir sistemleri) bulunan zırhlı paletli ve tekerlekli istihkam iş makineleri.


5) Mayın temizleme
ve serpme sistemlerine ait araçlar, mayınlı sahalarda geçit açma sistemleri.


6) Her türlü
silah platformları ve platform araçları.


7) Askerî
amaçlı insansız kara araçları.


8) Askerî
amaçlı her türlü köprücü araçları.


c)  Askerî
patlayıcılar ve piroteknik malzeme:


1) Bu
listenin birinci maddesinin (a) bendinde yer alan silah ve sistemlerde kullanılan
her türlü mühimmat ve bunlara ait ana parçalar (kovan, çekirdek, kapsül, gövde,
sevk çemberli gövde vb.) ile sevk maddesi (Kara barut hariç olmak üzere Topçu Mühimmat
Sevk Barutları, Hafif Silah Mühimmatı Sevk Barutları, Özel Amaçlı Sevk Barutları)
ve patlayıcılar.


2) Harp silahlarına
ait olan her türlü tapa yerleştirme cihazları ve bunlar için özel olarak tasarlanmış
parçalar (Emniyet ve ateşleme durumuna getirme cihazları, tapalar, sensörler ve
başlatıcı cihazlar, patlayıcılar için yanıcı muhafazalar).


3) Tahrip amaçlı
kullanılan her türlü askerî patlayıcı malzemeler (Wassenaar Düzenlemesi Mühimmat
Listesi ML8.a maddesi kapsamındaki patlayıcılar, bomba, el bombası, sis bombası,
mayın ve tahrip kalıbı gibi) ile bunlara ait ana parçalar (kapsül, ecza, yemleme,
buster, detanatör ve ana şarj olarak kullanılan her türlü patlayıcı madde).


4) Yakıcı,
yanıcı ve eritici her türlü askerî piroteknik malzeme (ışık, ses, gaz, duman oluşturan
piroteknik malzemeler, askerî maksatlı işaret fişekleri, askerî maksatlı sis işaretleri/
fişekleri, fitiller, infilak fitilleri veya infilak kapsülleri; ateşleyici maddeler
elektrikli infilak ettirici maddeler).


5) Roket ve
füze yakıtları ve bu yakıtlara katılan malzemeler (Wassenaar Düzenlemesi Mühimmat
Listesi ML8 maddesi kapsamında bulunan Enerjitik Malzemeler) ile sevk fişekleri.


6) Dolanan
mühimmatlar.


ç) Roketatar,
roket, füzeler ve torpidolar:


1) Her çap
ve menzildeki roketler, füzeler ve torpidolar ile bu sistemlere ait ana parçalar
(Roket motoru, harp başlığı, güdüm sistemi, arayıcı başlık, kuyruk komplesi/yönlendiricili
kanatlar dâhil olmak üzere kontrol sistemi, gövde, tapa ve ateşleyiciler, algılayıcılar).


2) Her çap
ve menzildeki roketler, füzeler ve torpidoların fırlatılmasında kullanılan sistemler
ve bunların ana parçaları (Fırlatma platformu, namlu, lançer, atış  kontrol
sistemi, 3000 PSI ve üzeri pnömatik basınç sağlayıcı komponentler).


d) Kimyasal,
biyolojik, radyolojik ve nükleer harp maddelerine/silahlarına karşı savunma sistemleri:


1) Kimyasal,
Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) harp maddeleri kullanılarak oluşturulabilecek
her türlü tahrip maddesi, silah, mühimmat ve bu silahların yerleştirilmesi ve taşınması,
fırlatılması amacıyla kullanılan sistemler.


2) Askerî amaçla
kullanılan kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer maddelere karşı koruyucu elbise,
koruyucu iç giyimi, koruyucu bot kılıfı, koruyucu eldiven ve sistemler, maske ve
süzgeçler, bunlara ait filtreler, KBRN sistemlerinde kullanılan KBRN koruyucu filtreler
ile koruyucu melbusatlar, her türlü KBRN tespit, teşhis ile savunma sistem ve cihazları
ile Wassenaar Düzenlemesi Mühimmat Listesi ML7 maddesi kapsamındaki malzemeler.


e) Askerî hava
araçları ve sistemleri:


1)  Askerî
amaçlı her çeşit hava araçları (sabit ve/veya döner kanatlı insanlı ve/veya insansız
hava araçları, dronlar, balonlar), bu hava araçlarında kullanılabilen her türlü
harp sistemleri ve bunlar için özel olarak tasarlanmış parçalar (fırlatma sistemleri,
fırlatma ve kurtarma araçları ve yer destek teçhizatı ile komuta veya kontrol için
tasarlanmış teçhizatlar).


2) Askerî hava
araçlarında kullanılan yatay ve dikey stablize, komple kuyruk, kanatçık, flap, spar,
komple kanat, longeron, bulkhead, gövde.


3) Askerî hava
araçlarının gösterge-telsiz-radar sistemleri (seyrüsefer alet ve cihazları, radar
cihazları ve uzaktan kumanda etmeye mahsus olanlar da dâhil olmak üzere tüm telsiz
cihazları), bu vasıtalarda kullanılan hedefe yönelme ve hedef takip cihazları.


4) Askerî hava
araçlarının motorları (turbofan, turbojet, turboprop, turboshaft, pistonlu) ve bu
motorlarda kullanılan yanma odası, türbin, türbin palesi, türbin diski, türbin nozul.


5) Askerî amaçlı
hava araçlarının iniş takımı dikmesi, pervane, pervane göbeği (spindle, hub), rotor
(rotor göbeği, ana transmisyon ve rotor palleri).


 6) Karşı
Tedbir Mühimmatları ile Dolanan Mühimmatların fırlatma sistemleri (dispenser) dâhil
olmak üzere askerî hava araçlarına takılan her türlü donanım.


7) İnsansız
hava araçlarını fırlatma cihazı ve tertibatları.


8) Bu listenin
birinci maddesinin (e) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan hava araçlarında
askerî amaçlı kullanılmak üzere özel olarak tasarlanmış mekanik, elektromekanik,
elektronik, optik ve optronik cihazlar.


f) Su üstü
ve su altı savaş gemileri:


1) Su üstünde
ve altında kullanılan her tür ve sınıftaki savaş gemileri ile insanlı ve
insansız platformlar (askerî maksatlı şişirilebilir sallar dâhil).


2) Bu listenin
birinci maddesinin (f) bendinin (1) ve (4) numaralı alt bentlerinde yer alan deniz
platformlarında kullanılan akustik aldatıcı ve akustik karıştırıcılar.


3) Bu listenin
birinci maddesinin (f) bendinin (1) ve (4) numaralı alt bentlerinde yer alan deniz
platformlarında askerî amaçlı kullanılmak üzere özel olarak tasarlanmış mekanik,
elektromekanik, elektronik, optik ve optronik cihazlar, akustik sensörler ile zırh
malzemesi.


4) Askerî kullanım
için üzerinde silah ve/veya silah kaidesi ve/veya askeri elektronik sistemler yerleştirilebilecek
şekilde özel olarak tasarlanmış veya uyarlanmış her türlü bot.


5) Askerî
amaçlı insanlı ve/veya insansız su üstü ve su altı deniz araçları.


g) Askerî
komuta kontrol, muhabere ve bilgi sistemleri:


1) Elektronik
Harp (EH), Elektronik Taarruz (ET), Elektronik Destek (ED), Elektronik Koruma (EK),
sistem ve teçhizatı ile bu sistemlerin test ve değerlendirmesini yapan, etkinliğini
artıran/azaltan taktik ve teknik geliştirmeye yönelik simülatör ve simülasyon sistemleri,
dronsavarlar ile Wassenaar Düzenlemesi Mühimmat Listesi ML11.a maddesinde yer alan
askeri kullanım için özel olarak tasarlanmış elektronik donanımlar.


2) Askerî amaçlı
ve/veya emniyetli (kriptolu) telli ve telsiz muhabere sistem cihazları ile içerisinde
yazılım bulunduran koruma ve yönetim devresini haiz bataryaları (Bu cihazlara ait
kulaklık, mikrofon takımları, aksesuarlar ve piller hariç).


3) Askerî
amaçlı veya ulusal güvenlik amaçlı üretimi yapılan ve kullanılan her türlü kripto
ve ses emniyet cihazları ile bu cihazlar için özel olarak tasarlanmış
kriptografik amaçlı yazılım ve donanımlar.


4) Lazer, akustik
ve mikrodalga kaynaklı, her türlü silah ve askerî haberleşme sistemleri.


5) Askerî
amaçlı kullanılan NATO ve ACE tipi şelterler.


6) Askerî
keşif gözetleme, bunların kayıt cihazları, radar ve ekipmanları ile dost ve düşman
tanıma ve tanıtma sistemleri.


7)  Her türlü
askerî ve ulusal güvenlik amaçlı yazılımlar ve yazılım kodları.


8) Her türlü
askerî amaçlı eğitim simülatörleri ve simülasyonları.


9) Bu
listede yer alan taktik araçlar, hava araçları ile su üstü ve su altı savaş
gemilerine takılan silah sistemlerine ait atış ve komuta kontrol sistemleri.


ğ) Askerî amaçlı
uzay sistemleri:


1) Askerî amaçlı
olan uzay araçları (uydular dâhil), uydu sistemleri, hareketli/taşınabilir/sabit
uydu yeryüzü terminalleri ile bu sistemlere ait her türlü uzay ve yer teçhizatı
(Askerî maksatlı olan uzay araçlarını fırlatıcı araçlar ve yörünge altı araçları,
Uzay Gözlem Sistemleri, Roket-fırlatma rampaları ve kuleleri, alıcı cihazı bulunan
verici cihazlar, uydu radyolink alıcı ve verici antenleri).


2) Askerî amaçlı
uydularda keşif, gözetleme, karıştırma, haberleşme sevk ve güdüm amacıyla kullanılabilecek
donanımları ve silah sistemleri.


h) Askerî
keşif, gözetleme ve tespit sensörler, coğrafi konum belirleme ve seyrüsefer sistemleri:


1) Askerî amaçlı
kullanılabilecek Ataletsel Seyrüsefer Sistemleri (INS) ile emniyetli (kriptolu)
Küresel Konumlama Sistemleri (GPS, GNSS, GLONAS vb.) cihazları ile diğer koordinat
belirleme yer ve yön tespit cihazları.


2) Askerî amaçlı
Termal IR (Kızılötesi) ve lazer özellikli nişan tevcih, atış kontrol ve gözetleme
alet ve cihazları (Askerî maksatlı teleskopik dürbün, teleskop, periskop, dürbün,
askerî maksatlı termal kameralar).


3) Askerî
amaçla kullanılan patlayıcı madde tespit sistemleri ve mayın detektörleri.


4) Askerî amaçlı
lazer işaretleme cihazları, lazer noktalayıcılar, lazer algılama ikaz sistemleri
ve lazer hedef tespit sistemleri.


5) Askerî amaçlı
gece görüş cihazları ile gece görüş dürbün ve cihazlarında kullanılan askerî amaçlı
görüntü yoğunlaştırıcı tüpler, detektörler ve detektörlerin okuma devreleri.


6) Özel olarak
askeri kullanım için tasarlanmış görüntü işleme ve kayıt teçhizatları, kızılötesi
veya termal görüntüleme teçhizatları, görüntüleme radarı sensör teçhizatı ve bu
teçhizatlar için karşı tedbir sistemleri.


7) Askeri kullanım
amacıyla özel olarak tasarlanmış atış kontrol ve bununla bağlantılı erken uyarı
ve ikaz sistemleri ile bunlarla bağlantılı sistemler (Hedef tespiti, tanımlaması,
mesafe ölçücü, gözetleme ve takip sistemleri, tespit, veri toplama, tanıma veya
teşhis etme gereçleri ve sensör entegre edilmiş gereçler).


ı) Diğer askerî
malzeme ve cihazlar:


1) Gece görüş
dürbünü ve termal kamera ile görünmeyen (görülemeyen) kumaş/ağ, elektromanyetik
frekans ve radyasyondan koruma kumaşları, anti-radyasyon kumaş, iletken kumaşlar.


2) Askerî
amaçlı olarak kullanılan görünmezlik teknolojileri (Radar Soğurucu Malzemeler, Radar
Soğurucu Yapılar, Radar Kesit Alanı Tahmin Yazılım Kodları, Infrared/Gözle Görülür/Akustik/Manyetik
İz Azaltıcı Malzeme ve Teknikler ile her türlü İz Tahmini Yazılım Kodları).


3) Askeri sistemler
ve personel için balistik koruma sağlamak üzere özel olarak tasarlanmış metalik
veya metalik olmayan yapılar (NIJ veya benzer milli standartlar kapsamında seviye
III ve üzeri balistik koruma sağlayan yapılar).


4) Askeri standart
veya benzer milli standartlara uygun olarak balistik koruma sağlamak üzere üretilmiş
miğfer ve miğfer için özel olarak tasarlanmış miğfer kapakları ve iç başlıklar.


5) Yukarıda
belirtilen namlulu silahlarda kullanılan her türlü mühimmat ve mühimmat ana parçaların
üretimi amacıyla özel olarak tasarlanmış kovan üretim tezgâhı, mermi üretim tezgâhı,
kapsül imla tezgâhı ile fişek dolum/imla tezgâhları ve benzeri.


6) Yivli-setli
silahların namlularına yiv-set açmak için özel olarak tasarlanmış tezgâhlar.


i)  Açıklamalar:


1) Yukarıda
belirtilen sistemlerde yer alan sivil amaçlı kullanıma uygun yazılımlar ve genel
imalât malzemeleri (civata, somun, vida, conta, o-ring, boya, bağlama amaçlı kullanılan
bracket/fitting ve benzeri), ticari maksatlı tedarik edilebilen bilgisayar donanımları
Kontrole Tâbi Liste kapsamında değildir.


2) Kimyasal,
biyolojik, radyolojik ve nükleer harp maddeleri/silahlarının ithalatı, ihracatı
ve üretimi Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler gereği yasaklanmıştır.


3) Hem askerî hem
de sivil amaçlı kullanılan malzemeler “Çift Kullanımlı Malzeme” olarak adlandırılır.
2/12/2003 tarih ve 25304 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2003/12 sayılı “Çift
Kullanımlı ve Hassas Maddelerin İhracatına İlişkin Tebliğ” kapsamında olanların
ihracatı adı geçen tebliğ hükümleri uyarınca, Çift Kullanımlı Malzeme ve Teknolojilerin
ithalatına yönelik işlemler “İthalat Tebliği” çerçevesinde Ticaret Bakanlığı sorumluluğunda
yürütülür.


4) Firmalar tarafından
ihracatı/ithalatı yapılacak malzemenin askerî veya sivil amaçlı olup olmadığı Gümrük
Beyannamesine yazılır.


5) Herhangi bir
malzemenin bu liste kapsamında olup olmadığına yönelik tereddüte düşülen
hususlarda Millî Savunma Bakanlığının kararı esastır.


MADDE 2 –
(1) Bu Liste yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


MADDE 3 –
(1) Bu Liste hükümlerini Millî Savunma Bakanı yürütür.