4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar

Bu Esasların amacı, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idareler tarafından sözleşmeye bağlanan mal alımlarında uygulanacak fiyat farkı hesabına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

(Değişik:RG-24/2/2022-31760-CK-5202/1 md.) (1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan; a) Elektrik, doğal gaz, ilaç, petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış petrol gazı ürünleri alımlarında, b) (a) bendi dışında kalan ve sözleşme süresi 180 takvim gününden fazla olan mal alımlarında teslimi 180 takvim gününden sonra yapılan kısım için, uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır.(2) (Ek:RG-13/5/2022-31834-C.K-5546/1 md.) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, söz konusu Kanundan istisna olan ve birinci fıkrada sayılan mal alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.(3) (Ek:RG-13/5/2022-31834-C.K-5546/1 md.) 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesi çerçevesinde doğrudan temin usulüyle yapılan birinci fıkra kapsamındaki mal alım sözleşmelerinde bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.

Bu Esaslar, 4735 sayılı Kanunun 8 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Esaslarda geçen;a) Birim fiyat: İdarece belirlenen her bir iş kalemi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen ve idarece uygun görülerek sözleşmeye bağlanan ödemeye esas fiyatı,b) EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,c) Doğal gaz: Yerden çıkarılan veya çıkarılabilen gaz halindeki doğal hidrokarbonlar ile bu gazların piyasaya sunulmak üzere çeşitli yöntemlerle sıvılaştırılmış, basınçlandırılmış veya fiziksel işlemlere tabi tutulmuş (LPG hariç) diğer hallerini,ç) Fiyat farkı: Birim fiyat sözleşmelerde idareye teslim edilen mal kalemleri için; götürü bedel sözleşmelerde ise toplam teslim yüzdelerine göre teslim edilen mal miktarları için bu Esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli,d) Götürü bedel: İdarece miktarı belirlenen mal için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen ve idarece uygun görülerek sözleşmeye bağlanan toplam bedeli,e) Güncel endeks veya fiyat: Sözleşme hükümlerine göre malın idareye teslim edilmesi gereken veya erken teslim hallerinde teslim edildiği aya ait endeksi veya fiyatı,f) İdare: 4734 sayılı Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşları,g) İlaç: Beşeri İlaçların Fiyatlandırılmasına Dair Karar kapsamında yer alan ve Beşeri İlaçların Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğde tanımlanmış olan beşeri ürünleri,ğ) LPG: Sıvılaştırılmış petrol gazını,h) LPG ürünleri: 2/3/2005 tarihli ve 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun çerçevesinde EPDK tarafından belirlenen ve bu Esaslar uyarınca EPDK tarafından fiyatı yayımlanan ürünleri,ı) ÖTV: Özel Tüketim Vergisini,i) Petrol ve LPG ürünleri fiyatı: Petrol ve LPG ürünlerinde bir önceki yıl gerçekleşen piyasa büyüklüklerine göre en büyük işlem hacmine sahip olduğu EPDK tarafından belirlenen ilk sekiz akaryakıt ve LPG dağıtım şirketince, ihalesi yapılan petrol ve LPG ürünü için EPDK'ya bildirilen ve EPDK'nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul İli, Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını, ilk sekiz dağıtım şirketinin tamamının ihalesi yapılan petrol ve LPG ürünü için fiyat bildirmemesi halinde bunlardan fiyat bildirenlerin fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını,j) Petrol ürünleri: 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu çerçevesinde EPDK tarafından belirlenen ve bu Esaslar uyarınca EPDK tarafından fiyatı yayımlanan ürünleri,k) Sözleşme: Birim fiyat veya götürü bedel teklif almak suretiyle Türk parası cinsinden idare ile yüklenici arasında imzalanan yazılı anlaşmayı,l) Temel endeks veya fiyat: İhale tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeksi veya fiyatı, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihin içinde bulunduğu aya ait endeksi veya fiyatı,m) Yıl: Takvim yılını,ifade eder.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = (M x B) x [(A2/A1)-1](2) Fiyat farkı hesabında;a) F: Fiyat farkı tutarını (TL),b) M: Birim fiyat sözleşmelerde idareye teslim edilen mal kalemi miktarını; götürü bedel sözleşmelerde ise toplam teslim yüzdesini,c) B: Sözleşme fiyatını,ç) A1;1) Petrol ve LPG ürünleri için, ihale tarihinde geçerli petrol ve LPG ürünleri fiyatını,2) (Değişik:RG-24/2/2022-31760-CK-5202/2 md.) Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) için ihalenin yapıldığı aya ait EPDK tarafından aylık yayımlanan ortalama satış fiyatını, diğer doğal gaz türleri için, ihalenin yapıldığı aya ait Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunun 35.2 numaralı “Gaz İmalatı; Ana Şebeke Üzerinden Gaz Yakıtların Dağıtımı” başlıklı sütunundaki sayıyı,3) (Değişik:RG-27/6/2019-30814-C.K.-1242/1 md.) Elektrik için, ihalenin yapıldığı aya ait; aylık ağırlıklı ortalama piyasa takas fiyatı, birim yenilenebilir enerji kaynakları destekleme mekanizmasının maliyeti, idarenin bağlantı gerilim seviyesine, abone grubuna, tarife sınıfına ve tek veya çok zamanlı olma durumuna ilişkin dağıtım bedeli ile KDV hariç diğer vergi ve fonlar dikkate alınmak suretiyle EPDK tarafından hesaplanarak ilan edilen sayıyı,4) İlaç için, Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan ve ilacın ihale tarihinde geçerli depocu satış fiyatını,5) (Ek:RG-24/2/2022-31760-CK-5202/2 md.) 2 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki mal alımlarında, 180 takvim günlük sürenin bittiği tarihin içinde bulunduğu aya ait alt sektörler itibarıyla alımın niteliği ve gereklerine uygun olarak idarece tespit edilen Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunun ilgili sütunundaki sayıyı, idarece bu tespitin yapılamaması halinde anılan tablonun “Genel” sütunundaki sayıyı,d) A2;1) Petrol ve LPG ürünleri için, sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarihte geçerli petrol ve LPG ürünleri fiyatını,2) (Değişik:RG-24/2/2022-31760-CK-5202/2 md.) Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) için sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarihin içinde bulunduğu aya ait EPDK tarafından aylık yayımlanan ortalama satış fiyatını,  diğer doğal gaz türleri için, sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarihin içinde bulunduğu aya ait Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunun 35.2 numaralı “Gaz İmalatı; Ana Şebeke Üzerinden Gaz Yakıtların Dağıtımı” başlıklı sütunundaki sayıyı,3) (Değişik:RG-27/6/2019-30814-C.K.-1242/1 md.) Elektrik için, alımın yapılması gereken aya ait; aylık ağırlıklı ortalama piyasa takas fiyatı, birim yenilenebilir enerji kaynakları destekleme mekanizmasının maliyeti, alçak gerilim tek terimli ticarethane abonesine ilişkin dağıtım bedeli ile KDV hariç diğer vergi ve fonlar dikkate alınmak suretiyle EPDK tarafından hesaplanarak ilan edilen sayıyı,4) İlaç için, Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan ve ilacın sözleşmeye göre teslim edilmesi gereken tarihte geçerli depocu satış fiyatını,5) (Ek:RG-24/2/2022-31760-CK-5202/2 md.) 2 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki mal alımlarında, 180 takvim gününü aşan kısım için, sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken aya ait alt sektörler itibarıyla alımın niteliği ve gereklerine uygun olarak idarece tespit edilen Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunun ilgili sütunundaki sayıyı, idarece bu tespitin yapılamaması halinde anılan tablonun “Genel” sütunundaki sayıyı,ifade eder.(3) (Ek:RG-24/2/2022-31760-CK-5202/2 md.) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

Bu Esaslara tabi mal alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.(2) Fiyat farkı hesaplanan işlerde, zorunlu nedenler dışında hakedişlerin uygulama ayını takip eden ay içerisinde ve uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olduktan sonra düzenlenmesi esastır. Uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olmadan hakedişin düzenlendiği hallerde fiyat farkı hesabı hakedişle birlikte yapılmaz, uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olduktan sonra ayrıca hesaplanır.(3) Bu Esasların uygulanması sonucu sözleşme bedeline ek olarak ödenecek ya da sözleşme bedelinden kesilecek tutarlar fiyat farkı olup, yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşme bedelini değiştirmez.(4) Bedeli yabancı para birimi cinsinden veya kur farkları ayrıca hesaplanmak suretiyle yabancı para birimi karşılığı Türk parası ile ödenen işler için bu Esaslar uygulanmaz.(5) Bu Esaslara göre hesaplanan fiyat farkları, fiyat farkı ödenmesine konu olabilecek tüm fiyat artışlarını kapsar. Ancak, Türk parasının yabancı para birimleri karşısında değer kaybetmesi veya kazanması, yurt dışından temin edilen malın menşei ülkede fiyatının değişmesi veya bu Esaslarda düzenlenmeyen benzeri diğer nedenlerle fiyat farkı hesaplanamaz.(6) Avans ödenen mal alımlarında, avans tutarı ödeme tutarından düşüldükten sonra kalan miktar için fiyat farkı hesaplanır. A2/A1 oranının birden küçük olması halinde ödeme tutarından avans miktarı düşülmez.(7) Sözleşmede öngörülen malın teslim süresi sona eren ve idarenin izni ile cezalı sürelerde yapılan teslimatlarda fiyat farkı hesaplanırken, sözleşmede öngörülen teslim tarihi ile cezalı çalışılan süre içerisinde yapılan teslimat tarihindeki endeks, fiyat veya ortalama fiyatlardan düşük olanı esas alınır.(8) Malın, sözleşmesine göre teslim edilmesi gereken tarihten önce teslim edilmesi halinde, malın teslim edildiği tarihteki endeks, ortalama fiyat veya fiyatlar esas alınır.(9) Malın, 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca mücbir sebep olarak kabul edilen haller nedeniyle verilen süre uzatımına göre belirlenen yeni teslim tarihinden önce teslim edilmesi halinde, teslim tarihindeki endeks, ortalama fiyat veya fiyatlar esas alınır. Bu kapsamda verilen süre uzatımına göre belirlenen yeni teslim tarihinden sonra yapılan teslimatlarda, malın teslim edildiği tarih ile teslim edilmesi gereken tarihteki endeks, ortalama fiyat veya fiyatlardan düşük olanı esas alınır.(10) 5015 sayılı Kanun çerçevesinde EPDK tarafından belirlenen petrol ürünlerinden benzin türleri, gazyağı, motorin türleri, kalorifer yakıtı ve fuel oil türleri ile 5307 sayılı Kanun çerçevesinde EPDK tarafından belirlenen LPG ile 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu çerçevesinde EPDK tarafından belirlenen LNG ürünleri için fiyat farkı uygulamasına esas fiyatlar EPDK tarafından izlenerek internet sayfasında yayımlanır.(11) Ücret, vergi ve sigorta artışlarından dolayı ayrıca fiyat farkı hesaplanmaz.(12) ÖTV muafiyeti olan idarelerce fiyat farkı ÖTV hariç fiyat üzerinden hesaplanır.(13) (Ek fıkra: 22/02/2018-30342 R.G./2. Md) (Değişik:RG-27/6/2019-30814-C.K.-1242/2 md.) Elektrik alımı sözleşmelerinde, birim enerji bedeli için EPDK tarafından ilan edilen ve idarenin bağlantı gerilim seviyesine,  abone grubuna, tarife sınıfına ve tek veya çok zamanlı olma durumuna ilişkin, KDV hariç diğer vergi ve fonlar dikkate alınmak suretiyle belirlenen tarife bedelini aşan kısım için fiyat farkı ödenmez.

İdari şartname ve sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde;a) 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşmesi nedeniyle süre uzatımı verilmesi halinde; verilen süre uzatımının, sözleşmesindeki teslim süresi 3 aydan az olan alımlarda 3 aydan; sözleşmesindeki teslim süresi 3 ay ile 12 ay arasında olan alımlarda ise 6 aydan fazla olması,b) İdareden kaynaklanan nedenlerle, malın tesliminin sözleşmede öngörülen sürede yapılamaması halinde; sözleşmedeki teslim süresi 3 aydan az olan alımlarda teslimattaki gecikmenin 3 aydan fazla olması, sözleşmedeki teslim süresi 3-12 ay arasında olan alımlarda ise 6 aydan fazla olması,hallerinde fiyat farkı hesaplanır.(2) Birinci fıkraya göre yapılacak fiyat farkı hesabında;a) A1 için, sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarihin,b) Süre uzatımı verilen hallerde A2 için, uzatılan süreye göre yeniden belirlenen malın teslim edilmesi gereken tarihin,c) İdareden kaynaklanan nedenlerle teslimatın geç yapılması halinde A2 için, malın teslim edildiği tarihin,içinde bulunduğu aya ait endeks veya o ayda yayımlanan ortalama fiyat esas alınarak fiyat farkı hesabı yapılır.(3) Bu kapsamda yapılacak olan fiyat farkı hesabında, A1 ve A2 için esas alınacak fiyat, endeks veya ortalama fiyatlardan 5 inci maddede belirtilenlerden ilgisine göre uygun olanlar esas alınarak hesaplanır.(4) Fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen ihalelerde fiyat farkı verilmesine ilişkin yukarıda belirlenen şartların ortaya çıkması halinde 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca süre uzatımı verilmesi nedeniyle belirlenen yeni teslim tarihi, sözleşmeye göre malın teslim edilmesi gereken tarih olarak kabul edilerek bu maddede düzenlenmeyen hususlar için 6 ncı maddede belirtilen esaslar çerçevesinde işlem yapılır.

İsteklinin çerçeve anlaşmaya esas teklifi, münferit sözleşme aşamasında isteklinin teklif vermeye davet edildiği aydan bir önceki aya ait, petrol ve LPG ürünleri ile ilacın geçerli fiyatı, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan endekslere veya ortalama fiyatlara göre fiyat farkı verilecek mallar için ise, endeks veya yayımlanan ortalama fiyat, çerçeve anlaşma ihalesinin gerçekleştirildiği aya ait endeks veya çerçeve anlaşma ihalesinin gerçekleştirildiği tarihte geçerli olan fiyata bölünmek suretiyle bulunan katsayı ile güncellenir.(2) Münferit sözleşme kapsamında yapılacak alımlarda fiyat farkı hesaplanmasının öngörülüp öngörülmeyeceği hususunda 6 ncı maddenin birinci fıkrasına göre işlem yapılır.

24/12/2002 tarihli ve 2002/5038 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar” yürürlükten kaldırılmıştır. Geçiş hükümleriGEÇİCİ MADDE 1- (1) İlanı veya duyurusu bu Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ihalelerde fiyat farkı, 24/12/2002 tarihli ve 2002/5038 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar”a göre hesaplanır.Geçiş hükümleriGEÇİCİ MADDE 2- (Değişik: 22/02/2018-30342 R.G./3. Md) (1) İlanı ve duyurusu bu Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ihalelerde fiyat farkı esasları, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Esaslara göre yürütülür.GEÇİCİ MADDE 3- (Ek:RG-27/6/2019-30814-C.K.-1242/3 md.)(1) İlanı veya duyurusu, bu maddeyi ihdas eden Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ihalelerde fiyat farkı esasları, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Esaslara göre yürütülür.GEÇİCİ MADDE 4- (Ek:RG-24/2/2022-31760-CK-5202/4 md.) (1) İlanı veya duyurusu bu maddeyi ihdas eden Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ihalelerde fiyat farkı esasları, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Esaslara göre yürütülür.

Bu Esaslar yayımını izleyen 90 ıncı gün yürürlüğe girer.

Bu Esasları Cumhurbaşkanı yürütür.(1)(1) 27/6/2019 tarihli ve 30814 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1242 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 4 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan  “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.   27/6/2013 TARİHLİ VE 2013/5216 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN TABLO Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Kararnamenin veya Cumhurbaşkanı Kararının 2013/5216 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Yürürlüğe Konulan Yönetmeliğin Değişen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi   Tarihi Numarası   22/1/2018 2018/11285 5, 6, Geçici Madde 2 24/2/2018   26/6/2019 1242 5, 6, Geçici Madde 3, 11 27/6/2019   23/2/2022 5202 2, 5, 6, Geçici Madde 4 yayımı tarihinden 30 gün sonra (26/3/2022)   12/5/2022 5546 2 13/5/2022