2022 Yılı Kurban Hizmetlerinin Uygulanmasına Dair Tebliğ

2022
YILI KURBAN HİZMETLERİNİN UYGULANMASINA DAİR TEBLİĞ


 


BİRİNCİ
BÖLÜM


Başlangıç
Hükümleri


 


Amaç


MADDE 1-
(1) Bu Tebliğin amacı; kurban kesmek isteyen vatandaşlarımızın kurbanlarını
dini hükümlere, sağlık şartlarına ve çevre temizliğine uygun olarak hayvana en
az acı verecek şekilde kesmelerine veya vekâletle kestirmelerine yardımcı
olunması, kurban satış ve kesim yerlerinin belirlenmesi, kesim yapacak
kişilerin eğitilmesi, alınacak tedbirler ve bu konulara ilişkin diğer hususları
düzenlemektir.


 


Kapsam


MADDE 2-
(1) Bu Tebliğ; 2022 Yılı Kurban Bayramı’nda ve 2023 Yılı Kurban Hizmetlerinin
Uygulanmasına Dair Tebliğ yürürlüğe girinceye kadar kesilecek kurbanlarla
ilgili esasları, alınacak tedbirleri ve bu konulara ilişkin diğer hususları
kapsar.


 


Dayanak


MADDE 3-
(1) Bu Tebliğ, 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 7 nci maddesi ile 24/10/2001 tarihli ve
2001/3214 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kurban
Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Kararı ve
18/8/2002 tarihli ve 24850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurban
Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmelik
hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.


 


Tanımlar


MADDE 4-
(1) Bu Tebliğde geçen;


a) Başkanlık:
Diyanet İşleri Başkanlığını,


b) Hayvansal
atık: Kurban faaliyetlerinden kaynaklanan her türlü hayvan kökenli atığı,


c) Karar:
24/10/2001 tarihli ve 2001/3214 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair
Kararı,


ç) Komisyon:
İllerde vali veya görevlendireceği bir vali yardımcısının, ilçelerde ise
kaymakamın başkanlığında, Müftülük, İl/İlçe Sağlık Müdürlüğü, İl/İlçe Tarım ve
Orman Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Belediye
ve Türkiye Diyanet Vakfı temsilcilerinden oluşan Kurban Hizmetleri Komisyonunu,


d) Kurban:
İbadet maksadıyla belirli bir vakitte, belirli şartları taşıyan hayvanı
usulünce kesmeyi ve bu amaçla kesilen hayvanı,


e) Kurul: Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Sağlık
Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ile Türkiye
Diyanet Vakfı temsilcilerinden oluşan Bakanlıklararası Kurban Hizmetleri
Kurulunu,


f) TÜRKVET:
Sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların, işletmelerin ve
yetiştiricilerin kayıt altına alındığı veri tabanını,


g) Yönetmelik:
18/8/2002 tarihli ve 24850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurban
Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmeliği,


ğ) Yönetim
planı: Bu Tebliğe esas faaliyetler sırasında oluşacak hayvansal atık ile diğer
atıkların miktarı, toplanması, taşınması, geri kazanılması ve bertaraf
edilmesine ilişkin hususları içeren planı,


ifade
eder. 


 


İKİNCİ
BÖLÜM


Kurban
Hizmetleri Komisyonlarının Çalışmaları


 


Komisyonların
çalışmaları


MADDE 5-
(1) Komisyonlar tarafından aşağıdaki çalışmalar yapılır:


a) Karar,
Yönetmelik ve bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde 9/7/2022 tarihinde başlayacak
olan Kurban Bayramı münasebetiyle Komisyon üyeleri, yükümlülüklerini yerine
getirme noktasında gerekli tedbirleri alır.


b) Şehirlerde
ihtiyacı karşılayacak sayıda ve kapasitede kurban satış ve kesim yerleri ile
adaklık kesim yerleri tesis edilir.


c) Kurbanların
kesim yerlerinde kesilmesi için gerekli tedbirler alınır.


ç) Kurban satış
ve kesim yerleri birbirine yakın yerlerde planlanır. Planlama yapılırken çevre
ve insan sağlığına zarar vermemek için olası çevresel riskler dikkate alınır.


d) İhtiyaç
duyulması hâlinde gerekli önlemlerin alınması şartıyla pazar yerleri kurban
kesim yerine dönüştürülebilir.


e) Kurban satış
ve kesim yerlerine ulaşımın kolay sağlanması için yerel yönetimlerce gerekli
tedbirler alınır.


f) Kurban satış
ve kesim yerleri, çevre ve toplum sağlığını olumsuz etkileyecek durumlardan
arındırılır. Ayrıca kurban satış ve kesim yerlerinde gerekli sıhhi tedbirler
alınır.


g) Kurban satış
yerleri etrafı branda ile çevrili, üstü kapalı ve insanların sosyal
ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanır.


ğ) Kesim
yerleri; genel sağlık şartlarına uygun, dezenfekte edilebilir, zemininde su
biriktirmeyen, yeteri derecede aydınlatma ve havalandırması bulunan mekânlardan
seçilir. Ayrıca insanların sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde
hazırlanır.


h) Kesim alanı
ve çevresinde, evcil ya da sokak hayvanlarının girmesine engel olunacak şekilde
önlemler alınır.


ı) Kurbanlar,
kesim yerlerinde kesilip parçalandıktan sonra etlerin hemen teslim edilmesi
sağlanır, bu sağlanamadığında gerekli saklama koşulları oluşturulur.


i) Kesim
yerlerinden kaynaklanacak atık suların doğrudan alıcı ortama verilmesini
engelleyici tedbirler alınır.


j) Kesim
yerlerinde kesilen hayvanların deri ve sakatatının zayi olmadan
değerlendirilmesi hususunda gerekli tedbirler alınır.


k) İl ve ilçelerdeki kurban satış
ve kesim yerlerinin açık adresleri Din Hizmetleri Yönetim Sistemine (DHYS)
17/6/2022 Cuma günü mesai bitimine kadar müftülüklerce girilir.


l) Halk Eğitim
Merkezlerinde 20 saatlik “Kurban Kesim Elemanı” yetiştirme ve geliştirme kursu
düzenlenir.


m) Kesim yerlerinde,
Komisyon üyesi kurum ve kuruluşlardan yeterli sayıda personel görevlendirilir
ve ücretleri, Kurban Komisyonu hesabından ödenir.


n) Bayram
günlerinde trafikte oluşan yoğunluk dikkate alınarak kurban satış ve kesim yeri
güzergâhında ulaşımı kolaylaştıracak tedbirler alınır.


o) Kesim
yerlerinde kesimlerin daha düzenli yapılması, zaman kaybının ve karmaşanın
önlenmesi, COVID-19 bulaşma riskini en aza indirmek için randevu sistemi
uygulanır. Kesim işlemlerinin bayramın ilk gününde yoğunlaşmaması için gerekli
tedbirler alınır.


ö) “Vekâletle
Kurban Organizasyonu” konusunda bilgilendirme yapılır.


p) Kesim
yerlerinde, “Kasaplık Belgesi” veya “Kurban Kesim Elemanı” kurslarından alınmış
“Kurs Bitirme Belgesi” ve “Hijyen Eğitimi Belgesi” olanlar görevlendirilir.


r) Kurban satış
yerleri, İstanbul ilinde Kurban Bayramı’ndan 15 gün önce, diğer illerde ise
Kurban Bayramı’ndan 1 ay önce hazır hale getirilir ve bu tarihten önce
kurbanlık hayvan girişine izin verilmez.


s) Satış ve
kesim yerlerinde belediyeler gerekli tedbirleri alır.


ş) Kesim yerine
götürülürken, araca bindirilirken, araçtan indirilirken ve kesilirken kurbanlık
hayvanlara eziyet edenlere 19 uncu maddede belirtilen cezalar uygulanır.


t) İlçe Kurban Komisyonu,
raporunu 12/8/2022 Cuma günü mesai bitimine kadar İl Kurban Komisyonuna iletir.
İl Kurban Komisyonu, ilçelerden gelen raporlarla kendi raporunu değerlendirip
birleştirerek 26/8/2022 Cuma günü mesai bitimine kadar Din Hizmetleri Yönetim
Sistemine (DHYS) kaydeder.


u) Kurban satış
ve kesim yerlerinde COVID-19 salgını sebebiyle Komisyonlar, İl Pandemi Kurulu
ile işbirliği içerisinde gerekli tedbirleri alır.


ü) COVID-19 salgını ile mücadele
çalışmaları çerçevesinde salgının seyrine göre Sağlık Bakanlığı tarafından
belirlenecek güncel önlemlere uyulur.


 


Bilgilendirme
çalışmaları


MADDE 6-
(1) Bilgilendirme kapsamında aşağıdaki çalışmalar yapılır:


a) İl ve
ilçelerde hazırlanan kurban satış ve kesim yerlerinin bilgileri, 9/6/2022 tarihinden
itibaren Kurul ve Komisyon üyesi kurum ve kuruluşların web sayfalarında
yayınlanır.


b) Kurban
ibadetinin dini ve toplumsal boyutları hususunda bilgilendirme yapılır.


c) Başta kist
hidatik, şarbon, bruselloz, kırım kongo kanamalı ateşi, tüberküloz gibi
hayvanlardan insanlara geçen hastalıklar olmak üzere toplum ve çevre sağlığı,
etin usulüne uygun işlenmesi, pişirilmesi, tüketilmesi, sakatatın çöpe
atılmaması, evcil ve yabani hayvanlara verilmemesi ve benzeri konularda
vatandaşlar aydınlatılır. Ayrıca COVID-19 nedeniyle dikkat edilmesi gereken
kurallar özenle hatırlatılır. Zoonotik hastalıklar ve COVID-19 ile ilgili
bilgilendirici tabelalar hayvan satış yerleri ve hayvan kesim yerlerinde uygun
alanlara asılır.


ç) Kasaplar; su
geçirmeyen önlük, maske, eldiven, su geçirmez çizme kullanmalıdır. Her hayvan
kesiminden sonra, eldiven değiştirilmeli, kesim aletleri yıkanmalı ve
dezenfekte edilmelidir.


d) Kurban kesen
ve hayvanı yüzerek et taksimi yapan kimselerin etle temas eden uzuvlarında yara
olmaması, bu durumda olanların kesim, yüzme ve et taksimi işini yapmaları
zorunlu ise hijyenik eldiven kullanmaları, elde yara olduğu halde eldiven
kullanmadan kesim işlemi yapılmışsa bu etlerin çok iyi pişirildikten sonra
tüketilmesi hususunda vatandaşlar bilinçlendirilir.


e) Kurban olarak satın alınacak
hayvanların (sağlıklı, besili, veteriner sağlık raporu/hayvan pasaportu/nakil
belgesi olan) Tarım ve Orman Bakanlığınca belirlenen koruyucu aşıları yapılmış
ve TÜRKVET kayıt sisteminde kayıtlı olanlardan seçilmesi, gebe ve damızlık
değeri yüksek dişi hayvanların kurbanlık olarak kesilmesinin önlenmesi, kurban
edilmesi uygun olan hayvanlardan öncelikle erkek olanların tercih edilmesi
gerektiği hatırlatılır.


f) Kurban olması
dinen sakıncalı olan hayvanlar kurban satış yerlerine getirilemez. Kurban
olarak kesilecek hayvanlar; koyun, keçi, sığır, manda ve deve olup bunların
dışındaki hayvanlar kurban olarak kesilemez. Kurbanlık hayvanın yaşı hususunda
kameri yıl esas alınır. Kurban olabilmesi için kurbanlık hayvanın; deve için 5,
sığır ve manda için 2, koyun ve keçi için 1 yaşını doldurması gerekir. Ancak
koyun, semizlik ve gösteriş olarak bir yaşındakilerle aynı olursa altı ayını
tamamladıktan sonra da kurban edilebilir.


g) Kesilecek hayvanın, dini
açıdan kurban olmaya engel bir kusurunun bulunmaması gerekir. Kurban edilecek
hayvanın, sağlıklı, organları tam ve besili olması gerekir. Kurbana engel olan
kusurlar, hayvanın emsali arasında kıymetini azaltan kusurlardır.


ğ) Koyun ve keçi
gibi küçükbaş hayvanlardan her biri yalnız bir kişi adına kurban edilir. Deve
ve sığır gibi büyükbaş hayvanlar ise bir kişiden yedi kişiye kadar ortak olarak
kurban edilebilir. Kurbanın dini hükümleri ile ilgili hususlarda Din
İşleri Yüksek Kurulu’nun fetvaları esastır.


h) Kurban satış yeri görevlileri
tarafından yapılacak kontrollerde belgesiz, sağlık durumu iyi olmayan,
özellikle büyükbaş hayvanlarda 2 yaşını doldurmamış (kapak atmamış), kurban
vasfı taşımayan hayvanların kurban satış yerine alınmayacağı ve satışına izin
verilmeyeceği ve aykırı durumlarda yasal işlem başlatılacağına ilişkin, çadır
ya da padokları kiralama yetkisine sahip kurban satış yeri yetkilileri
tarafından hayvan sahibi ya da çadır sahibinden, bu Tebliğin ekinde bulunan
(EK-4) “Kurban Satış Yeri Taahhütnamesi” alınarak arşivlenir. Yapılan
denetimlerde kurban için uygun olmayan hayvanlar bulunduğu tespit edilirse
ilgili hayvanlar (X) işaretiyle işaretlenir. Kurban satış yerinin muhtelif
yerlerine (X) işareti taşıyan hayvanların kurban olmaya uygun olmadığına dair
bilgilendirme afişleri asılır.


ı) Ticaret
Borsalarında olduğu gibi canlı hayvan alım ve satımlarında tokluk firesi
düşülmesi konusunda satıcılar ve vatandaşlar mutat usullerle bilgilendirilir.


i) Şap Hastalığı ve Koyun Keçi
Vebası Hastalığı ile mücadele kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığınca alınan
tedbirler gereğince Trakya’ya damızlık ve besilik hayvan sevki yasaktır. Sadece
İstanbul’un Avrupa yakasına kurbanlık hayvan sevkinin Tarım ve Orman
Bakanlığınca yayımlanan 2020/06 sayılı Şap Hastalığına Duyarlı Hayvanların
Korunmuş Bölgelere Sevklerinde Uygulanacak Prensipler Genelgesi ve 2021/04
sayılı Koyun Keçi Vebası Hastalığından Korunmuş Bölge İlan Edilen Trakya’ya
Yapılacak Küçükbaş Canlı Hayvan Sevkleri Genelgesinde belirlenen kriterler
çerçevesinde yapılacağı ve Avrupa yakası dahil İstanbul’a 24/6/2022 tarihinden
itibaren kurbanlık hayvan girişine izin verileceği konusunda vatandaşlar
bilgilendirilir.


j) Bu Tebliğin ekinde yer alan
(EK-1) “Duyuru” ve (EK-2) “Duyuru - Kurban Olarak Kesilen Sığır Cinsi
Hayvanların Kulak Küpeleri ve Pasaportları ile Koyun ve Keçi Türü Hayvanların
Kulak Küpeleri” duyuruları, cami ilan panoları ile kurban satış ve kesim
yerlerine asılmak suretiyle ilgililer bilgilendirilir.


k) Tarım ve Orman Bakanlığınca
hazırlanarak kullanıma açılan “TÜRKVET” isimli mobil uygulama üzerinden küpe
numarası girilerek kurbanlık hayvanların ırk, cinsiyet ve yaş bilgilerinin
sorgulanabileceği konusunda vatandaşlar bilgilendirilir.


 


ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM


Hayvan
Hareketlerinde Uyulacak Esaslar


 


Salgın hastalıklar açısından
dikkat edilecek hususlar


MADDE 7- (1)Hayvanların
pazarlarda ve özellikle satılmayanların geri dönüşlerinde herhangi bir risk
taşımaması için sevk öncesi düzenlenecek Yurtiçi Veteriner Sağlık Raporlarında,
Tarım ve Orman Bakanlığının 2022 yılı Hayvan Hastalıkları ile Mücadele ve
Hayvan Hareketleri Kontrolü Genelgesi ve diğer talimatlarında belirtilen
koruyucu aşılamalara ilişkin hükümlere göre hareket edilir. Kurban satış
yerlerine girişlerde bu belgeler mutlaka kontrol edilir.


(2) Kurbanlık hayvan yetiştiren
işletmelerdeki büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar, salgın hastalıklar yönünden
kontrol edilir. Hayvan pazarı, canlı hayvan borsası, hayvan toplama ve satış
merkezi, geçici kurban satış ve kesim yerlerinin resmi ve belediye veteriner
hekimlerince yapılan kontrol ve denetimleri sıklaştırılır.


(3) Veteriner Sağlık Raporu
düzenlenmeden önce resmi veteriner hekimlerce kurbanlık hayvanların muayene ve
kontrolleri yapılarak sadece sağlıklı hayvanların sevklerine müsaade edilir.
Satılmayan hayvanların geri dönüşlerinde Veteriner Sağlık Raporu alınması
hususunda yetiştiriciler bilgilendirilir. Bulaşıcı hastalığa yakalanmış veya
hastalık şüphesi olan hayvanlara 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner
Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile aynı Kanuna dayanılarak
çıkarılan yönetmelik ve talimatların ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.


(4) Sevk öncesinde hayvanların
klinik muayenesi yapılır. Muayenede zoonotik hastalıklar dahil tüm hayvan
hastalıkları yönünden değerlendirme yapılır. Hasta ya da hastalık şüphesi olan
hayvanların sevkine izin verilmez. Sağlıklı olduğu tespit edilen hayvanların
sevk oldukları ve sevk edilecekleri yerin, hayvan hastalığı şüphesi ya da
mihrakı nedeniyle oluşturulmuş koruma ve gözetim bölgesi olmaması durumunda,
hayvanların sevkine müsaade edilir.


(5) Kurbanlık hayvanlar,
Yurtiçi Veteriner Sağlık Raporu düzenlenmeden önce, kırım kongo kanamalı ateşi
hastalığının taşıyıcısı olan keneler yönünden; özellikle hastalığın görüldüğü
il ve ilçelerde dikkatli bir şekilde muayene edildikten ve gerekli tedbirler
alındıktan sonra sevk edilir.


(6) Hayvan
pazarı, canlı hayvan borsası, hayvan toplama ve satış merkezi ve geçici kurban
satış yerlerinde hastalık bulaştırma riskinin ortadan kaldırılması için
hayvanların ilk çıkış yerlerinde Veteriner Sağlık Raporu düzenlenirken uygulanan
koruyucu aşılama ve bağışıklık süreleri dikkate alınır ve satış yerlerine
girişlerde de bu bilgiler kontrol edilir.


(7) İstanbul iline kurbanlık
hayvan girişleri 24/6/2022 tarihinden itibaren başlayacaktır.


(8) Hayvan pazarı, canlı hayvan
borsası, hayvan toplama ve satış merkezi ve geçici kurban satış yerleri, kesim
yerleri ile nakil araçlarının temizlik ve dezenfeksiyonu aksatılmadan yapılır.
Görevlilerce dezenfeksiyon kayıtları tutulur ve kontrollerde gösterilir.


(9) Hayvan nakil
araçlarında kullanılmak üzere hayvan pazarı, canlı hayvan borsası, hayvan
toplama ve satış merkezi ve geçici kurban satış yerlerinde temiz altlık
bulundurulur. Nakil sonrasında araçlarda bulunan altlık ve gübreler hayvan
hastalıklarını bulaştırma riskinin yok edilmesi açısından güvenli bir şekilde
bertaraf edilir. Bunların gübre olarak arazide kullanılmasına izin verilmez.


 


Kurbanlık
hayvan sevkleri ile ilgili alınacak önlemler


MADDE 8-
(1) İller arası sevk edilecek kurbanlık hayvanlar için Veteriner Sağlık Raporu düzenlenmeden
önce usulüne uygun bastırılmayan, silintili ve okunaksız olan pasaportlar/nakil
belgeleri işleme konulmaz.


(2) Küpelenerek
tanımlanmamış, veri tabanına kaydedilmemiş, yanlarında pasaportları/nakil
belgeleri bulunmayan büyükbaş ve küçükbaş hayvanların sevklerine izin verilmez.


(3) Kurbanlık
olarak sevk edilecek hayvanlar için Veteriner Sağlık Raporu düzenlenmeden önce
kulak küpe numaraları TÜRKVET’ten mutlaka kontrol edilerek hayvanların veri
tabanındaki bilgileriyle uyum gösterip göstermediği kontrol edilir.


(4) Bu Tebliğ
kapsamında Komisyon tarafından belirlenen geçici kurban satış yerleri İl Tarım
ve Orman Müdürlüğünce TÜRKVET’e kaydedilir. Kurbanlık olarak Veteriner Sağlık
Raporu verilen sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların,
gideceği il/ilçenin geçici kurban satış yerlerine veri tabanında nakilleri
yapılır. Hareketin tamamlanması için varış işletmesinin bağlı bulunduğu il/ilçe
müdürlüğü tarafından veteriner sağlık raporu/pasaport/nakil belgesi kontrol
edildikten sonra uygun olanlar için varış hareketi onaylanır.


(5) 5996 sayılı
Kanuna dayanılarak yayımlanan Şap Hastalığının Kontrolüne İlişkin Yönetmelik
ve 2020/06 sayılı Şap Hastalığına Duyarlı Hayvanların Korunmuş Bölgelere
Sevklerinde Uygulanacak Prensipler Genelgesinde belirtilen şartları sağlayan
kurbanlık hayvanların kurban bayramından 15 gün önce sadece İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan geçici kurban satış ve
kesim yerlerine sevkine izin verilir. Bunun dışında Trakya’da bulunan diğer
illere büyükbaş ve küçükbaş damızlık, besilik ve kurbanlık hayvanların sevkine
izin verilmez.


 


Kurbanlık
hayvanların yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması ile ilgili hususlar


MADDE 9-
(1) Nakil araçları hayvanların güvenli bir biçimde sevklerini sağlamak
amacıyla, üzerleri hava şartlarına uygun ve hayvanlara yeterli hava sağlayacak
şekilde kapatılır. Ayrıca kapaklar sağlam ve hayvanların atlama ve kaçmalarını
engelleyecek şekilde olur.


(2) Nakil
araçlarına dışarıdan görülecek şekilde, hayvan nakledildiğini belirten levhalar
asılır.


(3) Araçlarda
hayvanların hacimlerine ve planlanan yolculuğa uygun yeterli alan ve yükseklik
olması sağlanır. Yükleme yapılmadan önce araçların temizlik ve dezenfeksiyonu
yapılır, araçların taban döşemeleri üzerine en az 2 cm kalınlığında yataklık,
sap, saman, talaş ve benzeri maddeler serilir.


(4) Hayvanların
nakil vasıtalarına aşırı yüklenmelerine, nakliye sırasında yaralanma veya
gereksiz yere acı çekmelerine neden olabilecek nakil vasıtaları ile sevklerine
izin verilmez.


(5) Kurbanlık
hayvan nakillerinde, hayvan refahı kurallarına uyulur.


Kurbanlık
hayvanların sevkleri sırasında yapılacak kontroller


MADDE 10-
(1) Kurban Bayramı öncesinde kurbanlık hayvanların sevklerinin kontrol ve
denetimi açısından İl/İlçe Emniyet Müdürlüğü, Jandarma Komutanlığı ve Belediye
Zabıtası ile sıkı işbirliği ve koordinasyon sağlanarak, belgesiz hayvan
hareketlerine karşı düzenlenen yol kontrol ve denetimlerinin sayısı artırılır.


(2) İstanbul
(Yavuz Sultan Selim Köprüsü - Riva ve Çamlıca Hayvan Sevk Kontrol Noktaları),
Çanakkale (1915 Çanakkale Köprüsü ve Lapseki Merkez İskelesi) ile Ulaştırma
ve Altyapı Bakanlığı uhdesinde bulunan Yol Kenarı Denetim İstasyonlarında
güvenlik güçleriyle gerekli koordinasyon sağlanarak, kurbanlık hayvan
sevklerinde daha etkin denetim ve kontrol yapılabilmesi için İl/İlçe Tarım ve
Orman Müdürlüklerince 9/6/2022 tarihinden itibaren yol kontrollerinde resmi
veteriner hekim/veteriner sağlık teknisyeni/teknikeri görevlendirilmesi
yapılır. İhtiyaç duyulması hâlinde Kurban Hizmetleri Komisyonu Kararı ile yeni
denetim noktaları belirlenir.


(3) Yol
kontrol ve denetimleri sırasında, nakil vasıtalarında hayvanların acı
çekmelerine neden olabilecek şekilde aşırı yükleme ile hasta hayvanların
bulunduğu tespit edilirse bu araçlar sevkten alıkonur ve 5996 sayılı Kanuna
göre işlem yapılır.


 


Kurban satış yerlerine yönelik
alınacak önlemler


MADDE 11- (1) Hayvancılık
işletmelerinden doğrudan yapılan satışlar hariç kurbanlık hayvanlar; canlı
hayvan borsası, hayvan toplama ve satış merkezi, hayvan pazarı, canlı hayvan
borsası, hayvan park ve panayırlarının yanı sıra Komisyonlarca alınan kararlar
doğrultusunda belirlenen kurban satış yerlerinde ve özel kurban kesimi
yapılacak işletmelerde alınıp satılır. Önceden belirlenen yerler dışında,
kurbanlık hayvan alım ve satımlarına müsaade edilmez. Bu konuda yetiştiriciler
ve satıcılara Komisyonlarca bilgilendirme yapılır.


(2) Kurban satış yerlerine
getirilen hayvanların il içi hareketlerinde pasaport/nakil belgesi, iller arası
hareketlerinde ise veteriner sağlık raporları, pasaport/nakil belgeleri kontrol
edilerek, belgeleri tam olanların girişine izin verilir. Sığır Cinsi
Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğine ve Koyun ve Keçi
Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğine göre
küpelenmemiş ve kayıt altına alınmamış hayvanların kurban satış yerlerine
girişlerine müsaade edilmez.


(3) Kurban satış yerlerine 6 ncı
maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen hususlara uymayan, ayrıca
küpesiz ve belgesiz hayvan girişleri önlenir.


(4) Kurban satış yerlerinde
Komisyonlarca belirlenecek yeterli sayıda resmi/belediye/serbest veteriner
hekim, belediye zabıtası ile din görevlilerinden oluşan “Kurban Kontrol ve
Denetim Birimi” kurulur. Bu birimde görev yapacak serbest veteriner hekimler,
Veteriner Hekim Odaları ile işbirliği yapılarak belirlenir.


(5) Kurban satış yerleri
belediyelerce her gün sabah ve akşam temizlenir, ayrıca etkin dezenfektan
maddeler kullanılarak dezenfekte edilir.


(6) Kurban satış yerlerinde
farklı coğrafi bölgelerden hayvanlar bir araya geldiği ve satılamayan hayvanların
geri dönüşlerinde hastalık bulaştırma riski bulunduğundan dolayı, satış
yerlerine gelen hayvanlar giriş ve çıkışlarda bulaşıcı hastalıklar yönünden
kontrol edilerek hastalıklı hayvanların nakline izin verilmez.


(7) Bu Tebliğin ekinde yer alan
(EK-5) “Kurban Satış Yerleri Kontrol Formu” ve        (EK-6) “Kurban Kesim
Yerleri Kontrol Formu” her kurban satış ve kesim yeri için Komisyonca
belirlenen denetçilerce doldurulur. 100 tam puan üzerinden yapılacak değerlendirmelerde        
60 ve üstü puanla değerlendirilen yerler için “uygunluk belgesi”, 60 puan
altıyla değerlendirilen yerler için “uygunsuzluk belgesi” düzenlenir.
Uygunsuzluk belgesi düzenlenen kurban satış ve kesim yerlerinin girişlerine
“Standartlara Uygun Değildir” yazısı asılır ve Kurban Bayramının ilk gününe
kadar şartlarını düzelterek puanını 60’a çıkarmadığı takdirde Komisyonca
belirlenen ceza ile tecziye edilir.


 


Kurbanlık hayvanların
kesiminde ve kesim yerlerinde dikkat edilecek hususlar


MADDE 12- (1) Kurbanlık
hayvanlar, Tarım ve Orman Bakanlığından şartlı onay/onay belgesi almış
kesimhaneler ile Komisyonların belirlediği kesim yerlerinde “Kasaplık Belgesi”
veya Kesim Elemanı Yetiştirme ve Geliştirme Kurslarından alınmış “Kurs Bitirme
Belgesi” olanlar tarafından; köylerde ve belirlenmiş kesim yeri bulunmayan
yerlerde ise cadde, sokak ve parka bakmamak kaydıyla kendi bahçelerinde usulüne
uygun olarak ve çevreye zarar vermeyecek şekilde ehil kişilerce kesilir.


(2) Cadde, sokak ve park gibi
kamusal alanlarda kurbanlık hayvan kesimleri yapılamaz.


(3) Kesim yerleri; resmi ve
belediye veteriner hekimleri, belediye zabıta ekipleri ile din görevlileri
işbirliğinde etkin olarak denetlenir ve kontrol edilir.


(4) Kesim yerlerindeki atıkların
çevre kirliliğine sebep olmaması için gerekli önlemler alınır.


(5) Kesilen hayvanlara ait
hastalıklı organlar, kesim sırasında oluşan hayvansal atıklar, kist
hidatik ve diğer zoonotik hastalıkların bulaşma riskine karşı hayvan atıkları
(karaciğerler, akciğerler ve benzerleri) kesinlikle evcil ve yabani hayvanlara
verilmez.


(6) Belediye ve/veya muhtarlıkça
çevre ve toplum sağlığı dikkate alınarak temizlik yaptırılır.


 


Kulak küpesi
ve pasaportların toplanması ve kayıtlarının silinmesi


MADDE 13-
(1) Kurban satış yerlerinde sığır cinsi hayvan satışlarında satıcı, kesilen
hayvanların kayıtlardan düşülmesi maksadı ile bu hayvanların kurbanlık olarak
satıldığını belirterek hayvan pasaportlarının ilgili kısımlarını kesim
tarihinden itibaren 7 gün içinde en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne
teslim eder.


(2) Kesimhanelerde kesilen
kurbanlık sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların kulak
küpeleri Tarım ve Orman Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar gereğince imha
edilir, kesilen hayvanların veri tabanından düşümleri yapılır.


(3) Komisyonun belirlediği yerler
dışında ve köylerde kesilecek kurbanlık sığır cinsi hayvanların kulak küpeleri
ve pasaportlarının, koyun ve keçi türü hayvanların ise kulak küpelerinin
toplanarak veri tabanından düşümlerinin sağlanabilmesi yönünden İl/İlçe Tarım
ve Orman Müdürlükleri, kendi yetki ve sorumluluk sahalarındaki mahalle ve köy
muhtarları ile bir bilgilendirme toplantısı düzenler ve bu konuda muhtarlara
yazılı tebligat yapar.


(4) İl/İlçe Tarım ve Orman
Müdürlüklerince kendilerine teslim edilen kulak küpeleri, pasaportları ve kulak
küpe numaralarının listesine istinaden kurbanlık olarak kesilen hayvanların
veri tabanından düşümleri yapılır.


 


DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM


Kurban
Hizmetleri Kapsamında Alınacak Çevresel Önlemler


 


Çevre kirliliğine karşı
önleyici tedbirler


MADDE 14- (1)
Büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, diğer yerlerde belediyeler ve il özel
idareleri tarafından ilgili Karar, Yönetmelik, Tebliğ, Kurul kararları ve
9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili maddelerinin ilgili
taraflarca uygulanmasında koordinasyonun sağlanması maksadıyla, 15 inci maddede
belirtilen hükümler çerçevesinde kurban satış ve kesim yerlerinde çevre
kirliliğini önleyici tedbirleri de içeren bir yönetim planı hazırlanarak
Komisyona sunulur ve uygulanır.


 


Kurban satışı ve kesimi
yapılacak yerlerin fiziksel özellikleri ve uyulması gereken kurallar


MADDE 15- (1) Mevcut
hayvan pazarları ve borsaların dışında Komisyonlarca nüfus yoğunlukları dikkate
alınarak şehirlerin ana girişlerinde ve uygun diğer alanlarında kurban satış
yerleri belirlenir. Hayvan satış alanının etrafı sınırlandırılmalı, insan
kalabalığını önlemek için hayvan ve insanların giriş-çıkışına uygun kontrollü
kapılar oluşturulmalıdır. Hayvan satış yerleri içinde uygun yönlendirmeler yapılmalıdır.
Hayvanların şehir merkezlerine girişlerine ve belirlenen satış yerlerinin
dışındaki diğer yerlerde satışına müsaade edilmez.


(2) Hayvan satış alanının giriş
kapılarına ve uygun yerlerine, COVID-19’dan korunma önlemleri ile ilgili
bilgilendirici kuralların olduğu tabelalar asılmalıdır. Bu bilgilendirme
tabelalarında; en az 2 metre olacak şekilde fiziki mesafenin korunması, maske
takma, el hijyeni ve elle temas (tokalaşma) yapılmaması uyarıları yer
almalıdır. Hayvan satış alanlarında, satıcılar ve müşteriler maskesiz
dolaşmamalıdır.


(3) Su, elektrik, kanalizasyon
veya fosseptik çukuru ve benzeri alt yapısı olan yerler hazırlanır.


(4) Kesim yerlerinin tabanı
beton, beton asfalt ve benzeri sızdırmaz malzemeden olur.


(5) Kurban satış ve kesim yerlerinde,
mescit, su, tuvalet, kapalı oturma yeri ve benzeri ihtiyaçların karşılanacağı
yerler ile hayvanların taşındıkları araçlara bindirilmesine ve araçlardan
indirilmesine uygun rampalar yapılır.


(6) Hayvanlar, zemini temiz ve
kuru, etrafı ve üstü kapalı alanlarda, büyükbaş hayvanlar uzun ipli yular ile
muhafaza edilir.


(7) Kesim yeri için tazyikli
suyla yıkama imkânına sahip, zeminde gerekli ızgara sistemi bulunan mekânlar
seçilir, atık sular çevreye bırakılmaz, yeterli miktarda aydınlatma ve
havalandırma sağlanır.


(8) Hayvan dışkıları ve benzeri
atıklar sızdırmaz, dayanıklı, yüksek yoğunluklu polietilen siyah torbalara 2/3
oranında konulur, gerektiğinde ikinci torba kullanılır, ağzı iyice bağlanır ve
bu atıkların taşınması için tahsis edilmiş sızdırmaz nitelikteki kapalı kasaya
sahip atık taşıma araçları ile atık işleme tesislerine taşınarak belediye
tarafından yönetimi sağlanır.


(9) Satış yerlerinin temizliği ve
atıkların düzenli bir şekilde toplanması belediyelerce her gün yapılır.


(10) Belediyeler, Kurban Bayramı
öncesi ve süresince satış yerlerinde, Kurban Bayramı süresince kesim yerlerinde
temizlik ve denetim birimlerinden yeterli sayıda eleman bulundurur.


(11) Satış noktalarında hayvansal
atıkların dışındaki atıklar da ilgili mevzuatında yer aldığı şekilde
biriktirilerek en kısa sürede belediyelerce ilgili mevzuatı kapsamında yönetimi
sağlanır.


(12) Belediyeler kurban satış ve
kesim yerlerinde yeterli miktarda atık taşıma aracı ve konteyner bulundurur.


(13) Belediyeler, toplama
ekipmanı/konteynerler tam dolmadan atıkları alır ve atık işleme tesisine
ulaştırır.


(14)
Belediyeler, kurban satış ve kesim yerlerinde hayvanları tartmak için kantar
bulundurur.


(15) Kullanılacak tüm makine ve
ekipman ile çalışanların temizlik ve dezenfeksiyonu yaptırılır. Yeterli
miktarda, basınçta ve içilebilir nitelikte kullanma suyu bulundurulur.


(16) Atıkların
biriktirildiği toplama ekipmanlarının/konteynerlerin belediye tarafından
alınıncaya kadar ortak bir alanda tutulmasının gerektiği durumlarda, geçici
biriktirmenin yapıldığı bu alanların üstünün kapalı ve zemininin geçirimsiz
olması sağlanır. Kesim sonrası ortaya çıkan kan, tank veya benzeri sızdırmaz
bir yerde toplanır ve uygun bir şekilde bertaraf edilir. Gübre birikimi için
özel bir yer ayrılır. Hastalıklı organlar ile karkasların imha işlemleri
hastalığın türüne göre Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili mevzuatı kapsamında
yapılır.


 


Etrafı kapatılmış özel mülk
veya bahçesinde kurban keseceklerin uyması gereken kurallar


MADDE 16- (1) Kesim yeri
beton, beton asfalt ve benzeri sızdırmaz malzemeden olur, çıkan kanın toprağa
dağılmasını önlemek üzere hemen toprakla kapatılır, gerektiğinde kireçlenir.


(2) Kurbandan çıkan,
kullanılmayacak olan işkembe ve diğer benzeri atıklar sızdırmaz, dayanıklı,
yüksek yoğunluklu polietilen siyah torbalara 2/3 oranında konulur, gerektiğinde
ikinci torba kullanılır, ağzı iyice kapatılıp bağlanır ve Kurban Bayramı
süresince düzenli olarak hizmet verecek olan belediye temizlik ekiplerine
teslim edilir.


(3) Kesim sonunda kesim mahalli
kanlı ve kirlenmiş bir durumda bırakılmaz, kan izi kalmayacak şekilde
temizlenir, gerektiğinde kireçlenir.


(4) Kurban derilerinin taşınması
esnasında kan sızmalarına ve çevre kirliliğine neden olunmaması yönünde tedbir
alınır.


 


Belediye ve İl Özel İdarelerin
yükümlülükleri


MADDE 17- (1) Kurban
Bayramı öncesi ve Kurban Bayramı süresince belediyeler ve il özel idareleri
kurban satışı ve kurban kesimi yapılacak yerlerde 15 inci maddede belirtilen
çevre kirliliğine neden olunmaması için dikkat edilmesi gereken hususlar ile
denetim esaslarına ilişkin hazırlanan 14 üncü maddede belirtilen yönetim planı
çerçevesinde yeterli sayıda temizlik ekiplerini, araçlarıyla birlikte düzenli
olarak çalışır hâlde tutar. Kurban Bayramı süresince temizlik elemanı ve atık
toplama aracı sayısı arttırılır.


(2) Satış ve kesim yerlerinden
kaçan büyükbaş hayvanların yakalanması için yakalama ekipleri oluşturulur.


 


Denetim işlemleri


MADDE 18- (1) Kurban
hizmetlerinin denetlenmesi Kurul ve Komisyon üyesi kurum ve kuruluşlar ile
kolluk kuvvetlerince yapılır.


(2) Yol Kenarı Denetim
İstasyonlarında kurbanlık hayvan sevklerinde daha etkin denetim ve kontrol
yapılabilmesi için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerince 10 uncu maddenin
ikinci fıkrası gereğince görevlendirmeler yapılır.


(3) Kurban Bayramı öncesi ve
Kurban Bayramı süresince zabıta birimlerince aralıksız denetim yapılır.


(4) Kurbanlık hayvanların
yüklenmesi ve sevkleri sırasında ve hayvan kesimi/satışı yapılan yerlerde,
Komisyon üyesi kurum ve kuruluşlar ile kolluk kuvvetlerince bu Tebliğin ekinde
yer alan (EK-3) “Kontrol Listesi” çerçevesinde denetimler gerçekleştirilir,
denetimlere ait kontrol listeleri dosyasında muhafaza edilir.


 


Cezai hükümler


MADDE 19- (1) İlgili
mevzuat ve Kurul/Komisyon Kararlarına aykırı hareket edenler hakkında aşağıdaki
cezai işlemler uygulanır:


a) Kurban satış ve kurban kesim
yerlerinde; Karar, Yönetmelik, Tebliğ, Kurul, Komisyon Kararları ve 2872 sayılı
Kanun hükümleri kapsamında çevre kirliliğinin önlenmesi için dikkat edilmesi
gereken hususlar ve denetim esaslarına ilişkin hazırlanan yönetim planı
çerçevesinde denetim yapılır. 2872 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde yer alan
hususlara aykırı hareket edenlerden;


1) Park, bahçe, cadde, sokak,
bina önleri, meydan gibi umuma açık ve kurban satış ile kesimine uygun olmayan
yerlerde bu tür faaliyetlerde bulunanlar ile kesime uygun alanlarda gerekli
önlemleri almayanlara 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (s) bendi
gereğince, 1.362.-TL idari para cezası uygulanır.


2) Kurban kesim yerlerinde
gerekli yasaklara uymayan ve önlem almadan kurban atıklarını toprağa veren
tesislere, 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (j) bendi gereğince; toplu
kesimler için 131.516.-TL, bu fiilin konutlarda işlenmesi hâlinde 3.267.-TL
idari para cezası 2872 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi kapsamında uygulanır.


b) Cadde, sokak ve parkları
kurban kesim yeri olarak kullananlar ile kurban kesiminden sonra kan, atık ve
iç organları sokak, cadde ve parklarda bırakanlara, yetkili birimlerce gerekli
yasal yaptırımlar uygulanır.


c) 24/6/2004
tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 10 uncu maddesinin birinci
fıkrasına göre, satılırken; hayvanların sağlıklarının iyi, barındırıldıkları
yerin temiz ve sağlık şartlarına uygun olması zorunlu olup bu hükme aykırı
hareket edenlere aynı Kanunun 28 inci maddesinin (f) bendi gereğince 681.-TL
idari para cezası uygulanır.


ç) 5199 sayılı
Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasına göre; hayvanların kesilmesi; dini
kuralların gerektirdiği özel koşullar dikkate alınarak hayvanı korkutmadan,
ürkütmeden, en az acı verecek şekilde, hijyenik kurallara uyularak ve usulüne
uygun olarak yapılır. Hayvanların kesiminin ehliyetli kişilerce yapılması
sağlanır. Bu hükümlere aykırı hareket edenlere aynı Kanunun 28 inci maddesinin (h)
bendi gereğince hayvan başına 2.860.-TL idari para cezası uygulanır.


d) 5199 sayılı
Kanunun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenlere aynı Kanunun
28 inci maddesinin (h) bendi gereğince hayvan başına 7.150.-TL idari para
cezası uygulanır.


e) 5199 sayılı
Kanunun 14 üncü maddesinin (a) bendine göre; hayvanlara kasıtlı olarak kötü
davranmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı soğuğa ve sıcağa maruz bırakmak,
bakımlarını ihmal etmek, fiziksel ve psikolojik acı çektirmek yasak olup bu
hükme aykırı davrananlara aynı Kanunun 28 inci maddesinin (j) bendi gereğince
hayvan başına 2.043.-TL idari para cezası uygulanır.


f) 5199 sayılı
Kanunun 14 üncü maddesinin (e) bendine göre; kesin olarak öldüğü anlaşılmadan
hayvanların vücutlarına tedavi maksatlı olmayan müdahalelerde bulunmak yasak
olup bu hükme aykırı davrananlara aynı Kanunun 28 inci maddesinin (j) bendi
gereğince hayvan başına 2.043.-TL idari para cezası uygulanır.​


g) 5199 sayılı Kanunun 14 üncü
maddesinin (m) bendine göre; hayvanlara işkence yapmak veya acımasız ve zalimce
muamelede bulunmak yasak olup bu hükme aykırı davranan kişi aynı Kanunun 28/A
maddesine göre 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.


(2) Birinci fıkrada yer alan
cezai işlemler İçişleri Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik
ve İklim Değişikliği Bakanlıklarının ilgili birimleri ile belediyelerce
uygulanır.


 


BEŞİNCİ
BÖLÜM


Çeşitli
ve Son Hükümler


 


Koordinasyon sağlanacak kurum
ve kuruluşlar


MADDE 20- (1) Koordinasyon
sağlanacak kurum ve kuruluşlar aşağıda gösterilmiştir:


a) Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı.


b) İçişleri Bakanlığı.


c) Milli Eğitim Bakanlığı.


ç) Sağlık Bakanlığı.


d) Tarım ve Orman Bakanlığı.


e) Diyanet İşleri Başkanlığı.


f) Türkiye Diyanet Vakfı.


g) Belediyeler.


ğ) TRT Genel Müdürlüğü.


h) Özel Radyo ve Televizyon
Kuruluşları.


ı) Ticaret Borsaları.


i) Türk Veteriner Hekimleri
Birliği.


j) Türkiye Kasaplar Federasyonu.


k) Et ve Süt Kurumu.


 


Diğer hususlar


MADDE 21- (1) Komisyonlar
tarafından düzenlenecek eğitim kurslarına Komisyon üyesi kurum ve kuruluşlar
tarafından gerekli destek sağlanır.


(2) Komisyonlarca gerekli görülen
il ve ilçelerde Kurban Bayramı öncesinde ve süresince İl Tarım ve Orman
Müdürlerinin sorumluluğunda ve Hayvan Sağlığı, Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri
Şube Müdürlerinin koordinasyonunda yeterli sayıda araç ile nöbetçi veteriner
hekim görevlendirilir. Satılamayan hayvanların geri dönüşlerinde Veteriner
Sağlık Raporu düzenlenebilmesi amacıyla İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerince
yeterli sayıda veteriner hekim görevlendirilir.


(3) Bu Tebliğin üçüncü bölümünde
yer alan hususların yerine getirilmesi ve ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla
gerekli işbirliği ve koordinasyonun sağlanması için il ve ilçelerde Hayvan
Sağlık Zabıtası Komisyonları acilen toplanır ve bu Tebliğ hükümlerinin
işlerliğini artırmaya yönelik gerekli karar ve önlemler alınır.


(4) Belediyeler, İl Özel
İdareleri, İl, İlçe Sağlık Müdürlükleri/Toplum Sağlığı Merkezleri tarafından
kurban kesim günlerinde kesim yerlerinden gelecek çağrılara seri bir şekilde
ulaşılabilmesi için gerekli tedbirler alınır ve bu hususta bilgilendirme
çalışmaları yapılır.


(5) Başkanlıkça, TRT ve özel
radyo ve televizyon kuruluşları ile işbirliği yapılarak Kurban Bayramı öncesi
kamuoyunun bilgilendirilmesi sağlanır.


(6) COVID-19
salgını sebebiyle 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
gereğince alınacak ek tedbirler saklıdır.


 


Yürürlükten
kaldırılan tebliğ


MADDE 22-
(1) 19/6/2021 tarihli ve 31516 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “2021
Yılı Kurban Hizmetlerinin Uygulanmasına Dair Tebliğ” yürürlükten
kaldırılmıştır.


 


Yürürlük


MADDE 23-
(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


MADDE 24-
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Diyanet İşleri Başkanı yürütür.


 


Eki için
tıklayınız.