2016 York Anvers Kuralları

2016 YORK ANVERS KURALLARI


YORUM
KURALI


 


Müşterek
avarya paylaştırmasında aşağıdaki Kurallar, kendileriyle bağdaşmayan mevzuat ve
uygulama dikkate alınmaksızın uygulanacaktır.


Üstün
Kural ve numaralı Kurallarda aksi öngörülmedikçe, müşterek avarya paylaştırması
harfli Kurallara göre yapılacaktır.


ÜSTÜN
KURAL


 


Makul
ölçüler içinde yapılmayan fedakârlık ve masraflar için, hiçbir halde
paylaştırma yapılmayacaktır.


KURAL A


1.            Bir
müşterek avarya hareketi, ancak ve yalnız ortak deniz sergüzeştine katılmış
olan malvarlığı unsurlarını (değerleri) karşılaştıkları bir tehlikeden korumak
amacı ile müşterek selamet için bilerek ve makul bir şekilde olağanüstü bir
fedakârlık veya harcama yapılması halinde vardır.


2.            Müşterek
avarya fedakârlık ve masrafları aşağıdaki hükümlerde öngörülen esaslar
üzerinden farklı katılımcı ilgililer arasında paylaştırılacaktır.


KURAL B


1.            Ticari
bir faaliyet kapsamında olmak kaydıyla, bir veya daha çok gemi, bir veya birden
fazla gemi tarafından, kurtarma olmaksızın çekiliyor veya itiliyorsa, bu
durumda müşterek bir deniz sergüzeşti vardır.


Gemileri
ve varsa yüklerini müşterek bir tehlikeden korumak amacı ile önlem alınması
halinde bu kurallar uygulanır.


2.            Gemilerin
müşterek tehlikeye maruz bulundukları sırada bir tanesinin bağlantısı, sadece
bağlantıyı kesen geminin veya müşterek deniz sergüzeştine atılmış olan bütün
gemilerin selametinin temini için kesilirse, bu davranış müşterek avaryadır.


3.            Müşterek
deniz sergüzeştine atılmış olan gemiler, bir barınma limanına veya yerine
girecek olursa, her bir gemi için bu Kurallar uyarınca harcamalar kabul
edilebilir. G Kuralı’nın üçüncü ve dördüncü fıkralarına bağlı olmak şartı ile
müşterek deniz sergüzeştinin sona erdiği zamana kadarki süre içinde yapılan
harcamalar müşterek avaryaya kabul edilir.


KURAL C


1.            Müşterek
avarya hareketinin ancak doğrudan doğruya sonucu olan zarar ve masraflar
müşterek avaryaya kabul edilir.


2.            Çevreye
verilen zararlarla ilgili olarak veya müşterek deniz sergüzeştine katılan
mallardan sızan veya bırakılan kirletici maddeler dolayısıyla uğranılan zarar
ve yapılan masraflar hiçbir halde müşterek avarya paylaşmasına katılmayacaktır.


3.            Yolculuk
sırasında veya sonrasında meydana gelen sürastarya, pazar kaybı veya gecikmeden
doğan zarar ve masraflar ile diğer dolaylı kayıplar müşterek avarya olarak
kabul edilmez.


KURAL D


Fedakârlık
veya masrafa yol açan olay deniz sergüzeştine katılan taraflardan birinin
kusuru sonucu doğmuş olsa bile, müşterek avarya paylaşması yapılır. Ancak bu kural
kusurlu tarafa karşı ileri sürülebilecek talep ve savunma haklarını veyahut
kusurlu tarafın talep veya savunma haklarını etkilemeyecektir.


KURAL E


1.            Müşterek
avarya dolayısıyla talepte bulunan taraf, paylaşılmasını istediği zarar veya
masrafın müşterek avaryaya kabul edilebileceğini kanıtlamakla yükümlüdür.


2.            Müşterek
deniz sergüzeştinin bütün tarafları, mümkün olan en kısa süre içinde
dispeççiye, müşterek avaryaya katılan menfaatlerinin değerleri hakkında
ayrıntılı bilgi verecek ve müşterek avarya talepleri var ise, talepte
bulundukları zarar veya masraf hakkında yazılı ihbarda bulunacaklar ve
destekleyici delillerini ibraz edeceklerdir.


3.            İhbarda
bulunulmaz ise veya taraflardan her hangi biri müşterek deniz sergüzeştinin
bittiği veya masrafın yapıldığı tarihten itibaren, 12 ay içinde ihbarının
konusu olan talebini destekleyecek bilgileri vermez ise, dispeççi ödemenin
tutarını, elinde bulunan bilgilere göre serbestçe belirleyebilecektir.
Değerlere ait ayrıntılar müşterek deniz sergüzeştinin sona erdiği tarihten
itibaren 12 ay içinde temin edilecektir, aksi takdirde, dispeççi katkıda
bulunacak değerleri, aynı şekilde, serbestçe belirleyebilecektir. Bu gibi
belirlemeler ilgili tarafa, yazılı olarak iletilecektir. Belirlemelere karşı,
ancak yazılı beyanın alındığı tarihten itibaren iki ay içinde ve sadece açıkça
hatalı oldukları gerekçesi ile itiraz edilebilir.


4.            Müşterek
deniz sergüzeştinin taraflarından her hangi biri, müşterek avarya olarak talep
ettiği fedakârlık veya masraf için bir üçüncü kişiden talepte bulunmakta ise,
bu durumdan dispeççiyi haberdar edecek ve herhangi bir tahsilatta bulunduğu
takdirde, bu tarihten başlayarak iki ay içinde bunun hakkında dispeççiye
ayrıntılı bilgi verecektir.


 


 


KURAL F


Müşterek
avarya olarak kabul edilecek bir masrafın yerine yapılacak her ilave masraf,
varsa diğer ilgililerce elde edilebilecek tasarrufa bakılmaksızın, kaçınılan
müşterek avarya tutarından fazla olmamak üzere müşterek avarya kabul
edilecektir.


KURAL G


1.            Müşterek
avarya hesaplaşması, gerek zararlar gerekse paylaşmaya katılım bakımından,
müşterek deniz sergüzeştinin son bulduğu yer ve zamandaki değerler esas
alınarak yapılır.


2.            Bu
kural, dispeçin yapılacağı yere ilişkin seçimi etkilemez.


3.            Bir
geminin bulunduğu liman veya yerde, X ve XI inci kurallar uyarınca müşterek
avaryaya yol açacak hâller mevcutken, yükün tamamı veya bir kısmı varma yerine
başka araçlarla gönderilirse; müşterek avaryaya ilişkin hak ve yükümlülükler,
yük ilgilisine olanak ölçüsünde bildirimde bulunulmuş olmak koşuluyla, başka
araçla gönderme söz konusu olmamış ve müşterek deniz sergüzeşti başlangıçtaki
gemi ile sürdürülmüşçesine, navlun sözleşmesi ve uygulanacak hukukun elverdiği
ölçüde, aynı kalır.


4.            Bu
kuralın üçüncü fıkrasının uygulanması sonucunda yüke düşecek müşterek avarya
payı, yük malikinin yükü masrafı kendisine ait olmak üzere göndermesi halinde
yapmış olacağı masraf ile sınırlı olur. Bu sınır, F Kuralı uyarınca kabul
edilecek ödemeler için uygulanmaz.


KURAL I.
DENİZE YÜK ATILMASI


 


Yerleşmiş
ticari teamüle uygun olarak taşınmayan yükün denize atılması müşterek avarya
sayılmaz.


KURAL II.
MÜŞTEREK SELAMET UĞRUNA YAPILAN FEDAKÂRLIK SONUCU DOĞAN ZIYA VEYA HASAR


 


Müşterek
deniz sergüzeştine katılmış olan varlıkların müşterek selâmeti için yapılan
fedakârlık suretiyle veya bunun sonucu olarak doğan ve müşterek selamet uğruna
yüklerin atılması amacıyla açılan ambar kapaklarından veya başka yerlerden
giren suların sebep olduğu zıya veya hasar müşterek avarya sayılır.


KURAL
III. GEMİDE ÇIKAN YANGININ SÖNDÜRÜLMESİ


 


Gemide çıkan
yangını söndürmek için gemi veya yüke veya bunlardan birine su ile veya
yanmakta olan gemiyi karaya oturtma veya lombarlarını açarak batırmak da dâhil
olmak üzere başka surette verilen zarar müşterek avarya sayılır. Ancak dumanın
veya yangının sıcaklığının sebep olduğu zararlar için tazminat ödenmez.


KURAL IV.
KIRIK VE DÖKÜKLERİN KESİLİP ATILMASI


 


Daha
önce, kaza sebebi ile kopmuş veya fiilen değerini kaybetmiş gemi kısmı veya
kırık döküklerin kesilip atılması ile meydana gelen zıya veya hasar müşterek avarya
sayılmaz.


KURAL V.
GEMİNİN KARAYA OTURTULMASI


 


Gemi,
müşterek selamet uğruna bile bile karaya oturtulursa, sahile sürüklenmiş olup
olmadığına bakılmaksızın müşterek deniz sergüzeştine katılan varlıklarda bu
yüzden meydana gelen zıya veya hasar müşterek avarya sayılır.


KURAL VI.
KURTARMA ÜCRETİ


 


(a)          Müşterek
deniz sergüzeştinin taraflarının, bir sözleşme uyarınca veya başka sebeple,
kurtarmaya ilişkin harcamaları; kurtarma faaliyetlerinin müşterek deniz
sergüzeştine atılmış olan malvarlıklarının tehlikeden kurtarılması amacı ile ve
(b), (c) ve (d) fıkralarına uygun olarak yapılmış olmaları şartı ile müşterek
avaryaya kabul edilecektir. 


(b)          Yukarıdaki
(a) fıkrasına halel gelmemek kaydıyla, müşterek deniz sergüzeştinin
taraflarının kurtaranlara karşı ayrı sözleşmesel veya kanuni sorumluluklarının
bulunduğu hâllerde, kurtarma ancak aşağıdakilerden biri doğduğunda müşterek
avaryaya kabul edilir:


(i)
yolculuk sırasında, kurtarılan değerler ile katkıda bulunacak değerler arasında
belirgin bir fark oluşmasına sebep teşkil eden bir ziya veya hasara yol açan müteakip
bir kaza veya başka olayın meydana gelmesi,


(ii)
önemli müşterek avarya fedakârlıklarının olması,


(iii)
kurtarılan değerlerin belirgin bir şekilde yanlış olması ve kurtarma
masraflarının açıkça hatalı şekilde bölüştürülmüş bulunması,


(iv)
kurtarmanın taraflarından birisinin, diğer bir tarafın ödemesi gereken ücretin
önemli bir tutarını ödemiş olması,


(v) faiz,
kur dengelemesi veya kurtaranın veya katkıda bulunan değerlerin yargılama
giderleri dikkate alınmadan, tarafların önemli bir çoğunluğunun kurtarma
ücretini çok farklı şartlara göre ödemiş olması.


(c)          (a)
fıkrasında öngörülen kurtarma masraflarına, 1989 Milletlerarası Kurtarma
Sözleşmesi’nin 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtildiği
üzere kurtaranların çevre zararının önlenmesi ve sınırlandırılması için
gösterdikleri çaba ve beceri de göz önüne alınarak belirlenen kurtarma ücreti
de dâhildir.


(d)          1989
Milletlerarası Kurtarma Sözleşmesi’nin 14’üncü maddesi gereğince ve o maddenin
dördüncü fıkrasında belirtilen ölçüde veya benzer içerikteki diğer bir hükme
göre (örneğin SCOPİC) gemi malikinin kurtarana ödemesi gereken özel tazminat,
müşterek avaryaya kabul edilmeyecek ve bu kuralın (a) fıkrasında öngörülen bir
kurtarma masrafı olarak dikkate alınmayacaktır.


KURAL
VII. MAKİNE VE KAZANLARA VERİLEN HASAR


 


Tehlikeli
durumda karaya oturmuş bir geminin makine ve kazanlarından herhangi birine,
gemiyi yüzdürmek için sarf edilen gayretler yüzünden verilen hasar, yüzdürmenin
gerçekten müşterek selamet uğruna veya böyle bir hasar riskine rağmen göze
alınmış olduğunun anlaşılması halinde, müşterek avarya sayılır. Ancak, yüzmekte
olan geminin kazanlarının ve pervaneyi harekete geçiren makinesinin
çalıştırılmasından doğan zıya veya hasar hiç bir şekilde müşterek avarya
sayılmaz.


KURAL
VIII. KARAYA OTURMUŞ GEMİNİN HAFİFLETİLMESİ GİDERLERİ VE BUNUN SONUCU OLAN
ZARARLAR


 


Karaya
oturmuş bir geminin yük, yakıt ve kumanyası veya bunlardan herhangi birinin
boşaltılması müşterek avarya sayılıyor ise, hafifletilmenin ek gideri, mavna
kirası, eğer yapılmışsa tekrar yükleme ve bunun sonucunda müşterek deniz
sergüzeştine katılan varlıkların uğradıkları zıya veya hasar müşterek avarya
sayılır.


KURAL IX.
YÜK, GEMİ MALZEMELERİ VE KUMANYANIN YAKIT OLARAK KULLANILMASI


 


Yük, gemi
malzemeleri ve kumanya veya bunlardan biri tehlike karşısında müşterek selamet
için zaruret halinde yakıt olarak kullanılmışsa, müşterek avarya kabul
edilecektir. Ancak, gemi malzemesi veya kumanyanın bedeli bu şekilde müşterek
avarya sayıldığı halde, söz konusu yolculuğun tamamlanması için tüketilecek
olan yakıtın tahmini bedeli müşterek avaryadan düşürülür.


KURAL X.
BARINMA LİMANINDAKİ GİDERLER V.B.


 


(a)          (i)
Bir gemi, kaza, fedakârlık veya başkaca olağanüstü haller sonucunda müşterek
selamet için zorunlu olarak, bir barınma liman veya yerine girer veya yükleme
limanı veya yerine dönerse, bu liman veya yere giriş giderleri müşterek avarya
sayılır. Eğer gemi, bu liman veya yerden ilk yükünün tamamı veya bir kısmı ile
hareket ederse, çıkış giderleri, giriş veya dönmenin karşılığı sayılabilmek
şartı ile müşterek avaryaya kabul olunur.


(ii) Gemi
herhangi bir barınma limanı veya yerinde bulunur ve bu ilk liman veya yerde
tamirlerin mümkün olamaması sebebi ile zorunlu olarak başka bir barınma liman
veya yerine götürülür ise, bu madde hükümleri ikinci liman veya yer için de bir
barınma limanı veya yeri imiş gibi aynen uygulanır. Muvakkat tamir ve çekme
nedeniyle ortaya çıkanlar da dâhil olmak üzere, böyle bir yer değiştirmenin
giderleri müşterek avaryaya kabul edilir. Böyle bir yer değiştirmeden dolayı
yolculuğun uzaması halinde Kural XI hükmü uygulanır.


(b)          (i)
Yükleme, ara veya barınma liman veya yerinde, yük, yakıt veya kumanyayı
boşaltmak veya gemi içinde elden geçirmek için yapılan giderler, bu boşaltma
veya elden geçirme müşterek selamete ulaşılması bakımından veya kaza veya
fedakârlıktan ileri gelen gemi hasarlarının, yolculuğun selametle tamamlanması
için gerekli olan tamiri yönünden zorunlu olmak şartı ile müşterek avarya
sayılır. Ancak, gemideki hasar, bir yükleme veya ara limanı veya yerinde tespit
edilmiş olup, bu hasarın yolculuktaki kaza veya olağanüstü şartlarla herhangi
bir ilgisi yoksa, bunun tamiri için yapılan elden geçirme veya
boşaltma giderleri müşterek avarya olarak kabul edilmeyecektir.


(ii) Yük,
yakıt veya kumanyayı gemi içinde elden geçirmek veya boşaltmak için yapılan
masraflar, eğer bu işlemler yolculukta sadece bunların yerini değiştirmek
yüzünden yeniden istif edilmek amacı ile yapılmış ise, müşterek avarya
sayılmaz, meğerki yeniden istif işlemi müşterek selamet için zorunlu
olsun.


(c)          Yük,
yakıt ve kumanyanın elden geçirme ve boşaltma giderlerinin müşterek avaryaya
kabul olunduğu her halde, bu yük, yakıt ve kumanyanın makul şekilde yapılmış
oldukça sigorta da dâhil depo giderleri ile tekrar yükleme ve istif giderleri
müşterek avaryaya girer. Tekrar yükleme ve istiften dolayı harcanan fazla zaman
için Kural XI’ in hükümleri uygulanır.


(d)          Eğer
gemi mahkûm edilir veya başladığı yolculuğa devam etmez ise, depo
giderleri, yalnız geminin mahkûmiyeti veya yolculuğun terki tarihine, mahkûmiyet
veya terk kararının daha önce olması halinde, yükün boşaltılmasının
tamamlandığı tarihe kadar müşterek avarya sayılır.


KURAL XI.
GEMİ ADAMLARININ ÜCRET VE BAKIM MASRAFLARI İLE BARINMA LİMANINA GİRME VE BU
LİMANDAKİ DİĞER MASRAFLAR


 


(a)          Geminin
bir barınma liman veya yerine girmesi veya yükleme limanı veya yerine dönmesi
nedeniyle uzayan yolculukta, kaptan, zabitan ve mürettebatın makul ölçüler
içindeki ücret ve bakım giderleriyle tüketilen yakıt ve kumanya Kural X (a)
hükmüne göre böyle bir veya yere girme masraflarının müşterek avarya sayılması
halinde, müşterek avaryaya kabul edilir.


(b)          (i)
Bir gemi kaza, fedakârlık veya diğer olağanüstü hâller yüzünden müşterek
selâmet için veya fedakârlık ya da kaza ile geminin uğradığı hasarların
yolculuğun emniyet içinde devamı yönünden tamir zorunluluğu sebebiyle herhangi
bir limana veya yere girecek olursa yahut orada kalmak zorunluluğu doğarsa, bu
liman veya yerde fazladan geçirilen süreye tekabül eden, kaptan, zabitan ve
mürettebatın, makul ölçüler içindeki ücretleri ve bakım giderleri geminin
yolculuğa hazır olacağı veya hazır edilmiş olması gereken tarihe kadar müşterek
avarya olarak kabul edilir.


(ii) Ek
durma süresinde kullanılan yakıt ve kumanya müşterek avarya olarak kabul
edilir, fakat, müşterek avaryaya kabul edilmeyen tamirler süresince kullanılan
yakıt ve kumanya kabul edilmez.


(iii) Geminin
ek durma devresindeki liman ücretleri yalnızca müşterek avarya sayılmayan
tamirin yapılması dolayısıyla olan liman ücretleri hariç, müşterek avaryaya
girer.


(iv)
Gemideki hasar, bir yükleme veya uğrama limanında veya yerinde tespit edilmiş
olup da, bunun yolculukta vaki olmuş her hangi bir kaza veya diğer olağanüstü
şartlarla bir ilgisi yoksa, bu takdirde söz konusu hasarın tamiri için geçen ek
durma süresinde kaptan, zabitan ve mürettebatın ücretleri ve bakım giderleri
ile tüketilen yakıt, kumanya ve yapılmış liman masrafları, bu tamirler
yolculuğun selâmetle devamı için lüzumlu olsa dahi, müşterek avaryaya kabul
edilmeyecektir.


(v) Gemi
mahkûm edilir veya başladığı yolculuğa devam etmezse sadece geminin mahkûmiyeti
veya yolculuğun terki tarihine, eğer bu tarihte yük henüz boşaltılmamışsa,
boşaltmanın bittiği tarihe kadar kaptan, zabitan ve mürettebatın ücretleri ve
bakım giderleri ile tüketilen yakıt ve kumanya ve liman
masrafları müşterek avaryaya kabul edilir.


(c)          (i)
Bu Kuralların uygulanmasında, kaptan, zabitan ve gemi adamlarına veya onların
yararına yapılan bütün ödemeler, ister gemi malikinin yasal yükümlülüklerinden
isterse iş sözleşmesinden doğmuş olsunlar, ücret sayılır.


(ii) Bu
Kuralların uygulanmasında, liman masrafları, Kural XI(b)(i)’de tanımlanan
şartlar dairesinde müşterek selamet veya geminin bir barınma veya uğrama
limanına girmesi veya orada kalması için yapılan bütün mutat veya ek masrafları
içerir.


(d)          Çevre
zararlarını önlemek ve azaltmak için alınan tedbirlerin masrafları aşağıdaki
şartların hepsinin veya bir kısmının mevcut olması halinde müşterek avaryaya
girer.


(i)
Müşterek deniz sergüzeştine katılan ilgililer dışındaki bir kimse tarafından bu
kimseyi kurtarma ücretine hak kazandıracak nitelikteki müşterek selamet uğruna
yapılmış bir hareketin masrafları,


(ii) Kural
X(a)’da belirlenen şartlar gereğince bir liman veya yere giriş veya çıkış
masrafları,


(iii) Kural
XI (b)’de belirlenen sınırlar içinde bir liman veya yerde kalma masrafları:
Ancak kirletici maddelerin sızması veya bırakılması durumlarında, kirliliği veya
çevreye zararı önlemek veya azaltmak için gereken ek masraflar müşterek avarya
sayılmaz.


(iv) Yükün,
yakıtın ve kumanyanın, gemide elleçlenmesi, boşaltılması, depolanması ve tekrar
yüklenmesi bağlamında, bu işlemlerin masraflarının müşterek avaryaya kabul
edilmiş olması kaydıyla, zorunlu olarak yapılan masraflar.


KURAL
XII. BOŞALTMADA YÜKE GELEN ZARAR V.B.


 


Yük,
yakıt veya kumanyanın elden geçirilmesi, boşaltılması, depolanması, tekrar
yüklenip istiflenmesi faaliyetleri sonucunda uğrayacakları hasar veya zıya,
ancak ve sadece bu faaliyetlerin masrafları müşterek avarya sayıldığı takdirde
müşterek avarya olarak kabul edilir.


KURAL
XIII. TAMİR TUTARLARINDAN YAPILACAK İNDİRİMLER


 


(a)          Müşterek
avaryaya giren tamirlerde, eski malzeme veya kısımların yerine yenilerinin
konulması dolayısıyla, yeni ile eski arasındaki farkın indirilmesi söz konusu
olmaz, meğerki, gemi on beş yaşını geçmiş olsun. Bu takdirde ise indirim oranı
üçte biridir. Yapının tamamlandığı yılın Aralık ayının otuz birinden müşterek
avarya hareketinin meydana geldiği tarihe kadar geçen süre, geminin yaşı olarak
kabul edilip indirimler ona göre düzenlenir. Ancak yalıtım donanımı, kurtarma
sandalları ve benzerleri, iletişim ve gemi yönlendirme araç ve gereçleri,
makine ve kazanlarda indirim söz konusu eşyanın kendi yaşına göre yapılır.


(b)          İndirimler
yeni alet ve parçaların monte edilir haldeki değeri üzerinden yapılır. Kumanya,
yedek parça, çapa ve zincirli kablolar için indirim yapılmaz. Havuz ve kızak
ücretleri ile geminin yer değiştirme giderleri tam olarak kabul olunur.


(c)          Gövdenin
temizlenmesi, boyanması veya kaplanması giderleri, boyama veya kaplama müşterek
avaryanın meydana geldiği tarihten önceki 24 ay içinde yapılmış değil ise,
müşterek avaryaya girmez. Eğer 24 ay içinde yapılmış ise, bu giderlerin yarısı
müşterek avaryaya kabul olunur.


KURAL
XIV. GEÇİCİ TAMİRLER


 


(a)          Gemide,
bir yükleme, ara veya barınma limanında müşterek selamet uğruna veya müşterek
avarya sayılacak fedakârlık nedeniyle meydana gelen hasarlar muvakkat olarak
tamir edilirse, bu tamir giderleri müşterek avarya olarak kabul olunur.


(b)          Kaza
ile ortaya çıkan hasar sonucunda müşterek deniz sergüzeştini tamamlamak için
muvakkat tamirlere girişilmiş ise, buna ait giderler ancak söz konusu tamirler
yapılmamış olsaydı, karşılaşılacak ve müşterek avaryaya girecek giderden elde
edilen tasarruf oranında, diğer ilgililerin bu yüzden sağladıkları yararlar göz
önüne alınmaksızın müşterek avaryaya kabul edilir. 


(c)          Müşterek
avarya sayılan muvakkat tamir masraflarından yeni-eski farkı indirilmez.


KURAL XV.
NAVLUN KAYBI


 


Yükte,
müşterek avarya sayılan veya müşterek avarya sonucu olan zıya veya hasarın
neden olduğu navlun kaybı müşterek avarya sayılır.


Kaybedilmiş
olan brüt navlundan, onun kazanılması için yapılmak zorunda kalınan fedakârlık dolayısıyla
yapılmaktan kurtulunan harcamalar indirilir.


KURAL
XVI. FEDAKÂRLIK SONUCUNDA ZAYİ OLAN VEYA HASARA UĞRAYAN YÜK İÇİN MÜŞTEREK
AVARYAYA KABUL EDİLECEK TUTAR


 


(a)          (i)
Fedakârlık sonucunda zayi olmuş veya hasarlanmış bulunan yükler için müşterek
avaryaya kabul edilecek tutar, bu sebeple maruz kalınan zarara eşittir. Bu
zarar tutarı, alıcıya verilmiş olan ticari fatura veya -böyle bir fatura yoksa-
yükün gemiye yüklenmiş haldeki değeri göz önünde bulundurularak belirlenen,
yüke ait boşaltma sırasındaki değeri esas alınmak suretiyle hesaplanır.
Dispeççi, bu ticarî faturanın, navlun sözleşmesi uyarınca nihai teslim yeri
dikkate alınmaksızın, boşaltma zamanındaki değeri yansıttığını kabul edebilir.


(ii) Bu
zarar tutarı, alıcıya verilmiş olan ticari fatura veya -böyle bir fatura yoksa-
yükün gemiye yüklenmiş haldeki değeri göz önünde bulundurularak belirlenen,
yüke ait boşaltma sırasındaki değeri esas alınmak suretiyle hesaplanır. Yükün
boşaltma sırasındaki değeri, sigorta masrafını ve rizikosu yükle ilgiliden
başka kimselere ait bulunmadığı ölçüde, navlunu da içerir.


(b)          Fedakârlık
sonucu hasarlanmış bulunan yükler satılırsa, hasar miktarı üzerinde başka
şekilde anlaşma sağlanmış olmadığı takdirde, müşterek avaryaya kabul edilecek
zarar, yüklerin net satış bedeli ile bu Kuralın ilk paragrafında öngörülen
şekilde hesaplanacak olan sağlam haldeki net değeri arasındaki farktan
ibarettir.


KURAL
XVII. PAYLAŞMAYA KATILAN DEĞERLER


 


(a)          (i)
Müşterek avaryaya katılma borcu varlıkların müşterek deniz sergüzeştinin sonundaki
gerçek net değerleri iledir; şu kadar ki, yükün değerinin belirlenmesinde,
alıcıya verilen fatura veya böyle bir fatura yoksa yükleme yeri değerine göre
belirlenecek boşaltma zamanındaki değer esas alınır. Dispeççi, bu ticarî
faturanın, navlun sözleşmesi uyarınca nihai teslim yeri dikkate alınmaksızın,
boşaltma zamanındaki değeri yansıttığını kabul edebilir.


(ii)
Yükün değerine sigorta masrafı ve navlun da dâhil edilmelidir; meğer ki
navlunun rizikosu yük ile ilgili dışındaki bir kimseye ait olsun. Bu şekilde
belirlenen değerden, yükün yolculukta veya boşaltma sırasındaki zıya veya
hasarlarının indirilmesi gerekir. Eğer dispeççi bir yükün dispeçe
katılmasının maliyetinin, sonunda yapacağı katkıya göre çok orantısız sonuç
vereceğini muhtemel görürse, o yük müşterek avaryaya katılmaktan muaf
tutulabilir.


(iii)
Gemiye ilişkin kira veya zaman çarteri sözleşmelerinin olumlu veya olumsuz
etkileri, geminin değeri belirlenirken dikkate alınmaz.


(b)          Bu
değerlere önceden katılmış olmadıkça, feda edilen varlıklar için kabul edilen
müşterek avarya tazminatı eklenmelidir. Gemi ve yük müşterek avarya hareketi
anında tamamen zıyaa uğramış olsaydı, navluna hak kazanmak için yapılmasına
gerek kalmayacak olan masraflarla ödenmesine gerek olmayacak gemi adamları
ücretleri tehlikedeki navlun ve yolcu taşıma ücretinden indirilmelidir. Aynı
şekilde müşterek avaryaya kabul edilen giderler hariç kalmak üzere müşterek
avarya hareketinden sonra yapılmış olan bütün ek giderlerin gemi değerinden
indirilmesi gerekir. Kurtarma hizmetleri için yapılan ödemeler, Kural VI’nın
(b) fıkrası gereğince müşterek avaryaya kabul edilmediği takdirde, kurtarma
hizmetleri için yapılan ödemelerden doğan indirimler, faiz ve kurtaranların
masrafları da dâhil olmak üzere, kurtaranlara yapılan ödemeler ile sınırlıdır


(c)          Kural
G’nin üçüncü fıkrasında öngörülen hallerde, yük ve diğer varlıklar asıl varma
limanındaki boşaltma zamanı değerlerine bağlı olarak katılacaklardır; meğer ki,
bunlar boşaltma limanına varmadan önce satılmış veya başka bir şekilde elden
çıkarılmış olsunlar. Gemi ise, yükün boşaltılmasının tamamlanması zamanındaki
gerçek net değerine göre katılacaktır.


(d)          Yükün
varma limanından önce satılması halinde ise, satışın gerçek net tutarı, katılma
değeri olarak kabul edilir. Ancak varsa, müşterek avarya tazminatı buna
eklenmelidir.


(e)          Posta,
yolcuların bagajı ve yolcu beraberindeki zati eşyalar ve yolcu beraberindeki
özel motorlu araçlar müşterek avaryaya katılmazlar.


KURAL
XVIII. GEMİYE GELEN ZARAR


 


Gemi ile
makine ve/veya takımlarının uğradıkları zıya veya hasara karşılık müşterek
avaryaya kabul edilecek tazminat aşağıdaki şekilde belirlenir:


(a)          Eğer
tamir yapılmış veya yeni parçalar takılmışsa,


Tamir
bedeli, tamir ve yenilenmenin makul gerçek giderinden Kural XIII gereğince
yeni-eski farkının indirilmesiyle ortaya çıkan miktardır;


(b)          Tamir
yapılmamış veya yeni parçalar takılmamış ise,


Tazminat
miktarı tamir gereklerinin tahmini değerini aşmamak üzere, böyle bir zıya veya
hasarın sebep olduğu makul bir değerden düşme bedelidir. Ancak geminin gerçek
tam zıyaı veya tamir bedelinin, geminin değerini aşacağının anlaşılması
halinde, müşterek avaryaya kabulü gereken miktar, geminin takdir edilen sağlam
durumundaki gerçek değerinden müşterek avarya sayılmayan hasarlarla ilgili
tamir giderlerinin tahmini bedeli indirildikten sonra kalan meblağ ile hasarlı
durumundaki değeri arasındaki farktan ibarettir.


KURAL
XIX. BİLDİRİLMEMİŞ VEYA YANLIŞ BİLDİRİLMİŞ YÜKLER


 


(a)          Gemi
malikinin veya temsilcisinin haberi olmadan yüklenmiş veya yükleme sırasında kasten
yanlış bildirilmiş yüklerin uğradığı zıya veya hasar müşterek avarya sayılmaz;
ancak bu mallar kurtarılmış olurlarsa denkleştirmeye katılmakla yükümlüdür.


(b)          Yükleme
esnasında kıymeti gerçek değerinden hatalı surette düşük olarak bildirilmiş
yüklerin ziya veya hasara uğraması hâlinde, bunlar bildirilen değere göre
tazminat alır, fakat bu yüklerin katkıları gerçek değerleri üzerinden olur.


KURAL XX.
KAYNAK TEMİNİ


 


(a)          Müşterek
avarya masraflarını karşılamak amacıyla kaynak sağlamak için satılan malların
sahiplerinin bu sebeple uğradıkları kayıp müşterek avaryaya kabul edilir.


(b)          Müşterek
avarya harcamalarının sigortalanmasının maliyeti de müşterek avaryaya kabul
edilir.


KURAL
XXI. MÜŞTEREK AVARYAYA GİREN ZARARLAR İÇİN FAİZ


 


(a)          Müşterek
avaryada dispeçin yayınlanması tarihinden üç ay sonraya kadar müşterek
avaryadaki harcama, fedakârlık ve iştiraklere faiz yürütülür. Garameye
iştirakle ilgililerin hesaba yapmış oldukları ödemeler veya müşterek avarya
avans fonundan çektikleri paralara da faiz yürütülecektir.


(b)          Her
bir takvim yılı için faiz oranı, dispeçin hazırlanmasında kullanılan para
birimi için geçerli olan ve o takvim yılının ilk banka işlem günü açıklanan 12
aylık ICE LIBOR’un dört puan arttırılması sureti ile belirlenecektir. Dispeç,
ICE LIBOR oranı açıklanmayan bir para birimi ile hazırlanmış ise, oran 12 aylık
US Dolar ICE LIBOR’un dört puan arttırılması ile tespit edilecektir.


KURAL
XXII. DEPO EDİLEN PARALARLA İLGİLİ İŞLEMLER


 


(a)          Müşterek
avarya, kurtarma veya özel giderler için nakit teminat tahsil edildiği
takdirde, bu tutarlar derhal dispeççiye havale edilecek ve onun tarafından,
mümkün ise faiz getiren, özel bir hesaba, dispeççinin adına yatırılacaktır.


(b)          Bu
özel hesap, dispeççinin yerleşim yerinde müşteri veya üçüncü kişi paralarına
uygulanan hukuka göre açılacaktır. Bu hesap, dispeççinin kendi paralarından
ayrı takip edilerek, yediemin olarak veya üçüncü kişilere ait paraların idare
edilmesine dair benzer kurallara uygun surette tutulacaktır.


(c)          Bu
şekilde yatırılmış olan paralar, varsa faizleri ile birlikte, müşterek avarya,
kurtarma veya özel giderlerden alacaklı olan hak sahiplerinin teminatı olarak
saklanır. Mahsuben ödeme veya depozito iadesi ancak bu ödemelerin dispeççi
tarafından yazılı olarak belgelenmesi ve depozitoyu yatırmış olana, onayı için
bildirilmesi şartı ile yapılabilir. Depozito yatırmış olanın onayının alınması
üzerine veya onay verilmemesi hâlinde 90 gün içinde dispeççi ödeme tutarını
mahsuben veya kesin katkı olarak depozitodan düşebilir.


(d)          Bütün
depozitolar ve ödemeler veya iadeler, ilgili tarafların nihai sorumluluklarını
etkilemez.


KURAL
XXIII. MÜŞTEREK AVARYA PAYLAŞMASINDA ZAMANAŞIMI


 


(a)          Uygulanacak
hukukun öngördüğü zamanaşımına ilişkin emredici hükümler saklı kalmak kaydıyla,


(i)
Müşterek avarya senetleri veya garantilerine ilişkin
olanlar dahil olmak üzere, müşterek avarya paylaşmasından doğan her
türlü talep hakkı müşterek avaryaya dair dispeçin yayınlanması tarihinden
itibaren bir yıl içerisinde sona erer. Bununla beraber, bir talep hakkı,
müşterek deniz sergüzeştinin sona ermesinden altı yıl sonra dava edilemez.


(ii) Bu
süreler, müşterek deniz sergüzeştinin sona ermesinden sonra tarafların
anlaşmasıyla uzatılabilir.


(b)          Bu
kural, bir müşterek avarya ilgilisi ile onun sigortacısı arasında uygulanamaz.


 


Metnin tamamını görmek için tıklayınız