4731 sayılı 17/8/1999 ve 12/11/1999 Tarihlerinde Meydana Gelen Depremlerden Zarar Görenlerin Vergi Borçları ve Vergi Cezalarının Terkini ile Vergi Usul Kanunu,katma Değer Vergisi Kanunu,harçlar Kanunu ve Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

17.8.1999 VE
12.11.1999 TARİHLERİNDE MEYDANA GELEN DEPREMLEDEN


ZARAR
GÖRENLERİN VERGİ BORÇLARI VE VERGİ CEZALARININ TERKİNİ


İLE VERGİ USUL
KANUNU, KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU, HARÇLAR


KANUNU VE
ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KANUNUNDA


DEĞİŞİKLİK YAPILMASI
HAKKINDA KANUN


 


Kanun
Numarası                    : 4731


Kabul
Tarihi                           : 28.12.2001


Yayımlandığı
Resmî Gazete   : Tarih  : 30/12/2001      Sayı  : 24626


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip :5


 


Madde1
- 1) 17.8.1999 ve 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremlerden zarar
gören illerde, bu tarihlerden önceki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak
tahakkuk etmiş ve vadesi geldiği halde ödenmemiş veya bu tarihlerden önceki
dönemlere ait olup deprem tarihi itibarıyla vadesi geçmemiş olan, 213 sayılı
Vergi Usul Kanunu kapsamına giren vergilerle bunlara bağlı gecikme faizi,
gecikme zammı, fon payı ve vergi cezaları ile 16.8.1997 tarihli ve 4306 sayılı
Kanuna göre alınan eğitime katkı payı bu Maddede yer alan esaslara göre terkin
olunur. (Ek ibare: 12/6/2002-4761/8 md.) 1999 vergilendirme dönemine ilişkin
emlak vergisi, çevre temizlik vergisi ve motorlu taşıtlar vergisi hakkında da
bu Madde hükmü uygulanır.


2)
17.8.1999 ile 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremlerde varlıklarının %
10 veya daha fazlasını kaybeden mükelleflerin (1) numaralı fıkra kapsamına
giren borçlarının tamamı terkin olunur. Ancak, depremden doğan hasar nedeniyle
vergi dairesi kayıtlarına kısmen veya tamamen ulaşılamayan il merkezi veya
ilçelerdeki bütün mükellefler ile depremin merkez üssü olan Kocaeli'nin Gölcük
İlçesindeki mükelleflerin bu yerlerdeki mükellefiyetleri bakımından
varlıklarının % 10’unu kaybetmiş olma şartı aranmaz. Şu kadar ki, bütün
mükelleflerin tahakkuk ve tahsilat kayıtlarına elektronik ortamda dahi olsa
ulaşılabilen il merkezi veya ilçelerdeki mükellefler bakımından varlıklarının %
10'unu kaybetmiş olma şartı aranmaya devam edilir.


3)
Sakarya, Kocaeli, Yalova, Bolu ve Düzce illerinin merkez ve ilçelerinde deprem
tarihi itibarıyla emlâk vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, veraset ve intikal
vergisi, çevre temizlik vergisi ile harç mükellefiyeti bulunanların, bu
mükellefiyetlerine ilişkin olarak söz konusu yerlerdeki vergi dairelerine olan
ve (1) numaralı fıkra kapsamına giren borçlarının tamamı terkin olunur.


4)
17.8.1999 ve 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremlerden hasar gören
bina ve taşıtlara ilişkin deprem tarihlerinden önceki dönemlere ait emlâk ve
çevre temizlik vergisi ile motorlu taşıtlar vergisi terkin olunur.


5) a) Terkin işlemi vergi dairelerince sonuçlandırılır.
Maliye Bakanlığı terkin işlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve
terkin işlemleri için mükelleflere başvuru süresi tespit etmeye yetkilidir.


b)
Bu Kanuna göre borçları terkin kapsamına giren mükellefler adına, deprem
tarihinden önceki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak terkin kapsamına
giren vergi türleri için tarhiyat yapılmaz, deprem tarihinden önceki
vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak tarhedilen ancak bu Kanunun yayımı
tarihine kadar tahakkuk ettiği halde ödenmemiş veya tahakkuk etmemiş olan
vergiler terkin edilir. Terkin kapsamına girmekle beraber bu Kanunun yayımı
tarihinden önce tahsil edilen amme alacakları red ve iade edilmez.


c)
Bu Kanuna göre terkin edilecek amme alacaklarına normal vade tarihlerinden
terkin tarihine kadar geçen süre için gecikme faizi ve gecikme zammı
uygulanmaz.


d) Bu Madde uyarınca tarhiyat yapılmayacak olması, 213
sayılı Vergi Usul Kanununun 359 ve 367 nci Maddelerine göre işlem yapılmasına
engel teşkil etmez.


6) 17.8.1999 ve 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen
depremler nedeniyle Maliye Bakanlığınca ilan edilen mücbir sebep uygulamasından
faydalanan mükelleflerin mücbir sebep hali uygulanan yerlerdeki vergi
dairelerine olan ve (1) numaralı fıkra kapsamına giren borçlarına mücbir sebep
halinin devam ettiği süre için gecikme faizi ve gecikme zammı uygulanmaz.
Ancak, söz konusu döneme ilişkin olarak bu Kanunun yayımından önce tahsil
edilen gecikme faizi ve gecikme zammı red ve iade edilmez.


7)
Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak için belirlenen süre içerisinde başvuruda
bulunmayanlar bu Kanun hükümlerinden faydalanamazlar.


8)
Varlıktaki kayıp oranının tespitinde, mükelleflerin beyanları dikkate alınır.
Bu beyana ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.


9)
17.8.1999 ve 12.11.1999 tarihlerinden önce vadesi geldiği halde bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarih itibariyle tahsil edilmemiş bulunan, Sakarya, Kocaeli,
Yalova, Bolu ve Düzce illerinin merkez ve ilçelerinde, Devlete ait alacaklardan
Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerince tahsil edilen ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında olup (1) numaralı fıkra
dışında kalan amme alacaklarını terkin ettirmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
Maliye Bakanlığı bu yetkisini, amme alacağının türü ve/veya miktarı açısından
ayrı ayrı kullanabileceği gibi il veya ilçeler itibariyle farklı olarak
kullanabilir.


 


Madde
2 - 1 inci Madde uyarınca terkinden yararlanan mükelleflerin; 1999 yılına
ilişkin olarak tahakkuk eden yıllık gelir veya kurumlar vergisi, anılan yıla
ait olup deprem tarihinden sonraki dönemlere ilişkin geçici vergileri ile
kurumların 2000 yılında 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü Maddesinin
birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b) alt bendi uyarınca yapacakları
gelir vergisi tevkifatının tamamı terkin olunur. Bu mükelleflerin 2000 yılına
ilişkin olarak tahakkuk eden söz konusu vergileri ile kurumların 2001 yılında
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü Maddesinin birinci fıkrasının (6)
numaralı bendinin (b) alt bendi uyarınca yapacakları gelir vergisi tevkifatı
Bakanlar Kurulunca il merkezleri veya ilçeler itibariyle belirlenen oranlarda
terkin edilir. “(Ek ibare: 12/6/2002-4761/8 md.) Bu hüküm, gelir ve
kurumlar vergisi ile birlikte ödenmesi gereken diğer vergi, fon ve paylar
hakkında da uygulanır.


Maliye
Bakanlığı terkin işlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.


Bu Kanunun yayımı tarihini takip eden aydan başlamak
üzere yirmidört ay süreyle, 1 inci Madde uyarınca varlıklarının % 10’unu
kaybetme şartı aranmaksızın terkin uygulanan il merkezi veya ilçelerdeki işyerlerinde
fiilen çalışan ücretliler için 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31 inci
Maddesi uyarınca tespit edilen özel indirim tutarı dört kat olarak uygulanır.


 


Madde
3- 17.8.1999 ve 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremlerin
etkilediği bölgelerde bulunan vergi daireleri mükelleflerine ilişkin olarak
vergi dairesi kayıtlarına ulaşılamaması durumunda zamanaşımı hükümleri ile
ilgilendirmeksizin, deprem tarihinden önceki dönemlere ait tarh, tebliğ,
tahakkuk, tahsil, terkin, alınan teminatların iadesi ve reddiyat işlemlerini
yaptırma veya yaptırmama konusunda Maliye Bakanlığı yetkilidir.


 


Madde
4- (4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile ilgili olup yerine
işlenmiştir.)


 


Madde
5- (25.10.1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ile
ilgili olup yerine işlenmiştir.)


 


Madde
6- (2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu ile ilgili olup yerine
işlenmiştir.)


 


Madde
7- (12.4.2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu
ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)


 


Geçici
Madde 1- 17.8.1999 ve 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremler sonucu
kendilerine prefabrik konut tahsis edilenlerin kullandıkları prefabrik konutlar
için tahsis süresince çevre temizlik vergisi ödenmez.


 


Geçici
Madde 2- 1. 17.8.1999 tarihi itibarıyla Kocaeli, Sakarya, Yalova ve Bolu
illerinin merkez ve ilçelerinde, yıllık gelir veya kurumlar vergisi
mükellefiyeti bulunanların;


a) Bu tarihten önce yatırım teşvik belgesi alınmış
yatırımlar, yatırım indirimi, vergi, resim ve harç istisnası uygulaması
açısından ilgili mevzuatında yazılı olan şartlara bakılmaksızın tamamlanmış
kabul edilir. Yararlanılan yatırım indirimi ve istisnalar dolayısıyla zamanında
tahakkuk ettirilmemiş olan vergiler yönünden herhangi bir işlem yapılmaz.
Tamamlanmış kabul edilen yatırımlarla ilgili olan ve önceki yıllarda kazancın
yetersiz olması dolayısıyla indirim konusu yapılamayan yatırım indirim
tutarları izleyen dönemlerde dikkate alınmaz.


b)
17.8.1999 tarihinden önce teşvik belgesine bağlanmış yatırımlarına devam
etmeleri halinde, 17.8.1999 veya 12.11.1999 tarihinde meydana gelen depremlerde
zarar gören yatırım indirimine konu iktisadi kıymetlerin yenilenmesi için
yapılan harcamalar yatırım indiriminden yararlanır.


c)
1999 yılında yapılması öngörülen yatırım harcamaları üzerinden hesapladıkları
ve 17.8.1999 tarihine kadar verdikleri yıllık gelir veya kurumlar vergisi
beyannamelerinde indirim konusu yaptıkları yatırım indirimi tutarları ile
ilgili olarak, öngörülen yatırım harcamalarının 2002 yılı sonuna kadar
gerçekleştirilmesi koşuluyla, herhangi bir işlem yapılmaz.


d)
17.8.1999 tarihinden önce başlanan ve teşvik belgesi olmaksızın yatırım
indirimi uygulamasından yararlanan yatırımları tamamlanmış kabul edilir.
Yatırıma devam edilen hallerde mükellefin başvurusu üzerine, yatırımın
tamamlanması için Maliye Bakanlığınca ek süre verilir. Depremde zarar gören
yatırım indirimine konu iktisadi kıymetlerin yenilenmesi için yapılan yatırım
harcamaları da 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ek 2 nci Maddesinde yazılı
tutarla sınırlı olmaksızın yatırım indiriminden yararlandırılır.


2. Mükellefiyetleri yukarıda belirtilen yerlerde
bulunmamakla birlikte, söz konusu bölgelerde 17.8.1999 tarihinden önce teşvik
belgesine bağlanmış yatırımları bulunan mükelleflerin bu yatırımları ile ilgili
olarak da (1) numaralı fıkrada yer alan hükümler uygulanır.


3.
İstanbul, Eskişehir ve Bursa illerinin merkez ve ilçelerinde 17.8.1999
tarihinden önce yatırım teşvik belgesine bağlanmış yatırımları bulunan
mükelleflerin, bu yatırımlarının depremden fiziki olarak zarar görmesi veya
yatırımlarına deprem sonrasında inşaat ruhsatı verilmesi işlemlerindeki
kısıtlamalar nedeniyle geç başlamış olmaları halinde, söz konusu yatırımları
ile ilgili olarak bu Maddenin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi hükmü
uygulanır.


4.
17.8.1999 tarihinden önce yatırım teşvik belgesine bağlanmış yatırımları
bulunan mükelleflerin, bu yatırımlarına konu iktisadi kıymetlerinin temininde,
iktisadi kıymetin teslimini üstlenen mükelleflerin depremden zarar görmesi
dolayısıyla, gecikme meydana gelmiş olması halinde söz konusu yatırımları ile
ilgili olarak (1) numaralı fıkranın (c) bendi hükmü uygulanır.


5.
Bu Maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca
belirlenir.


 


Madde
8 - Bu Kanunun;


a) 6 ncı Maddesinin (B) bendi ile 7 nci Maddesi
31.12.2001 tarihinden geçerli olmak üzere,


b)
Diğer Maddeleri ile 6 ncı Maddesinin (C) bendi henüz tahsil edilmemiş ikamet
tezkeresi harçları hakkında da uygulanmak üzere,


yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.


 


Madde
9 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





4731 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL
EDİLEN HÜKÜMLERİN


YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR
LİSTE


 







Değiştiren Kanunun/ İptal Eden
Anayasa Mahkemesinin Kararının Numarası



4731 Sayılı Kanunun Değişen veya
İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






4761



1, 2



30/12/2001 tarihinden geçerli olmak
üzere 22/6/2002