Yargıtay8. Hukuk DairesiGayrimenkul ve Emlak HukukuTicaret Hukuku
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2012/3200 K.2012/5014
Özet: (1) Hazine ile davalılar arasındaki elatmanın önlenmesi ve yıkım davasında, 79 961 m²’lik arazi üzerinde elektrik direği, sulama havuzu, boru döşemesi, içme suyu kulesi ve yol geçirme gibi müdahaleler nedeniyle mülkiyet haklarının korunması talebi. (2) Mahkeme, davayı hakem sıfatıyla görülmesi gerektiğini belirterek görevsizliğine karar verip, dosyayı Tarsus 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderme kararı aldı ve bu karar temyizle bozuldu.
**MAHKEMESİ:**Asliye Hukuk Mahkemesi
**DAVA TÜRÜ:** Elatmanın önlenmesi ve yıkım
Hazine ile ... aralarındaki elatmanın önlenmesi ve yıkım davasında mahkemenin görevsizliğine dair Tarsus 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 02.12.2011 gün ve 699/591 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı Hazine vekili, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan 79961 m2'lik kısma davalılar tarafından, elektrik direkleri dikmek, tarımsal sulama havuzu yapmak, yer altı yer üstü boruları döşemek, içme suyu kulesi dikmek, yol geçirmek suretiyle müdahalede bulunulduğu ileri sürülerek elatmanın önlenmesi ve muhdesatların yıkımı isteğinde bulunmuştur.
Mahkemece, davalılardan İl Özel İdaresi bakımından davanın hakem sıfatı ile görülmesi gerektiği belirtilerek davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş ve tefrik edilen eldeki dava bakımından tarafların kamu kurumu olması nedeniyle davaya hakem sıfatı ile bakılmak üzere mahkemenin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın hakem sıfatı ile bakılmak üzere kıdemli Tarsus 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine hükmetmiş, karar davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Bilindiği üzere, 29.06.1938 tarihli 3533 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince Umumi, Mülhak ve Hususi Bütçelerle idare edilen Daireler ve Belediyelerle sermayesinin tamamı Devlete veya Belediye veya Hususi idarelere ait Daire ve Müesseseler arasındaki ihtilafların tahkim yolu (hakem marifetiyle) ile çözümlenmesi gerekeceği muhakkaktır. Davadaki tarafların ise, anılan Yasanın 1. maddesinde belirtilen kuruluşlardan olduğu ve dava sebebinin taşınmazın aynına yönelik bulunduğu sabittir. Ne var ki, 03.07.2003 tarihinde kabul edilip 19.07.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4916 sayılı Yasanın 24. maddesi ile 3533 sayılı Yasanın 4. maddesi hükmü değiştirilmiş, taşınmazın aynı ile ilgili ihtilaflar bu maddenin kapsamı dışına çıkarılarak çekişmelerin genel mahkemelerde çözüme kavuşturulacağı hükme bağlanmıştır. Görev kuralı; kamu düzeniyle ilgili olup, mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden (res’en) gözetilmesi gerekli bir usul kuralıdır.Öte yandan, yasal düzenlemelerle sonradan yürürlüğe konulan usul hükümlerinin; özellikle mahkemelerin görevini belirleyen kuralların -ayrık durumlar hariç- kesinleşmemiş, eldeki davalarda da uygulanacağı tartışmasızdır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hakemin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.
Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 29.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
**DAVA TÜRÜ:** Elatmanın önlenmesi ve yıkım
Hazine ile ... aralarındaki elatmanın önlenmesi ve yıkım davasında mahkemenin görevsizliğine dair Tarsus 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 02.12.2011 gün ve 699/591 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı Hazine vekili, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan 79961 m2'lik kısma davalılar tarafından, elektrik direkleri dikmek, tarımsal sulama havuzu yapmak, yer altı yer üstü boruları döşemek, içme suyu kulesi dikmek, yol geçirmek suretiyle müdahalede bulunulduğu ileri sürülerek elatmanın önlenmesi ve muhdesatların yıkımı isteğinde bulunmuştur.
Mahkemece, davalılardan İl Özel İdaresi bakımından davanın hakem sıfatı ile görülmesi gerektiği belirtilerek davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş ve tefrik edilen eldeki dava bakımından tarafların kamu kurumu olması nedeniyle davaya hakem sıfatı ile bakılmak üzere mahkemenin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın hakem sıfatı ile bakılmak üzere kıdemli Tarsus 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine hükmetmiş, karar davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Bilindiği üzere, 29.06.1938 tarihli 3533 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince Umumi, Mülhak ve Hususi Bütçelerle idare edilen Daireler ve Belediyelerle sermayesinin tamamı Devlete veya Belediye veya Hususi idarelere ait Daire ve Müesseseler arasındaki ihtilafların tahkim yolu (hakem marifetiyle) ile çözümlenmesi gerekeceği muhakkaktır. Davadaki tarafların ise, anılan Yasanın 1. maddesinde belirtilen kuruluşlardan olduğu ve dava sebebinin taşınmazın aynına yönelik bulunduğu sabittir. Ne var ki, 03.07.2003 tarihinde kabul edilip 19.07.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4916 sayılı Yasanın 24. maddesi ile 3533 sayılı Yasanın 4. maddesi hükmü değiştirilmiş, taşınmazın aynı ile ilgili ihtilaflar bu maddenin kapsamı dışına çıkarılarak çekişmelerin genel mahkemelerde çözüme kavuşturulacağı hükme bağlanmıştır. Görev kuralı; kamu düzeniyle ilgili olup, mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden (res’en) gözetilmesi gerekli bir usul kuralıdır.Öte yandan, yasal düzenlemelerle sonradan yürürlüğe konulan usul hükümlerinin; özellikle mahkemelerin görevini belirleyen kuralların -ayrık durumlar hariç- kesinleşmemiş, eldeki davalarda da uygulanacağı tartışmasızdır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hakemin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.
Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 29.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.