Yargıtay14. Hukuk DairesiTicaret Hukuku
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/7772 K.2009/8765
**MAHKEMESİ:**Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13.08.2008 gününde verilen dilekçe ile intifa hakkına konu taşınmaza elatmanın önlenmesi, kal ve çekişmenin giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.01.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili, davacı şirketin 1175 parsel sayılı taşınmazda intifa hakkı sahibi olduğunu ve bu hakkını davalı ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti.ne verdiği bayilik yoluyla kullandığını, ancak bayisinin bayilik sözleşmesine aykırı davranarak ... San. ve Tic. A.Ş. ile otogaz satış sözleşmesi yapmış olduğunu ileri sürerek elatmanın önlenmesine, otogaz tesisinin kal’ine ve taraflar arasında muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... San. ve Tic. A.Ş., ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti. ile aralarındaki sözleşme ilişkisinin devam ettiğini, davanın haksız açıldığını, bu nedenle reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti., davacının diğer davalı ile 26.12.2005 tarihinde otogaz satış sözleşmesine onay veren yeni bir sözleşme imzaladıklarını, davacının da onayı ile otogaz satışı yaptığını, otogaz satış sözleşmesinin süresinin de 01.11.2008’de sona ereceğini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hükmü davalılar temyiz etmişlerdir.
Dava, tesis olunan intifa hakkına dayalı elatmanın önlenmesine ilişkindir. İntifa hakkı; başkasına ait bir eşya, hak veya mal varlığı üzerinde belirli bir kişiye tam olarak yararlanma olanağını sağlayan bir irtifak türüdür. Kuşkusuz intifa hakkı sahibinin eşya üzerinde oluşan saldırının kaldırılmasını istemesi olanaklarıdır. Bu isteği ise intifa hakkı sahibinin hakkı üzerinde muaraza çıkartan yana dava açılarak yöneltmesi gerekir. Başka bir deyişle, davadaki hasım intifa hakkı sahibini o eşyadan tam yararlanma hakkını engelleyen kişidir.
Somut olaya gelince; davacı şirket ile davalı ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti. arasında bayilik sözleşmesi bulunmaktadır. Davacı, dava konusu 1175 parsel sayılı taşınmazdaki intifa hakkını ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti. aracılığı ile kullanmaktadır. Ancak ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti., aynı taşınmaz üzerinde ... San. ve Tic. A.Ş.nin pazarladığı otogaz satışınıda yapmaktadır.
Davalı ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti., davacının otogaz satışı için ... San. ve Tic. A.Ş. ile yaptığı bayilik sözleşmesine onay verdiğini savunmuş ve bu onaya göre de sözleşme süresinin sona ermediğini ileri sürmüştür. Ancak dosya içerisinde varlığı ileri sürülen davacı ve davalı ... San. ve Tic. A.Ş. arasında düzenlenen 26.12.2005 tarihli sözleşme ve yine otogaz satış sözleşmesi bulunmamaktadır.
Mahkemece bu sözü edilen sözleşmelerin taraflarca ibrazının sağlanması, gerçekten onay sözleşme var ise taraflar arasındaki çekişmenin bu sözleşme ve bu sözleşme ile onay verilen otogaz satış sözleşmesine göre çözüme ulaştırılması gerekir. Onay sözleşme yok ise bu durumda davalı ... San. ve Tic. A.Ş.nin davacının intifa hakkı sahibi olduğu petrol istasyonuna aktif bir elatmasının bulunmaması ve davalıya ait LPG ürününü pazarlayan ve bayilik sözleşmesine aykırı davranan yan ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti. olduğundan ... San. Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmelidir. Tüm bu yönler üzerinde durulmadan eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak davanın kabulü usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.
Kabule göre de;
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen hüküm fıkrasında elatmaya konu miktarın ve kal'ine karar verilen tesislerin yeri ve niteliği açıkça gösterilmeden HUMK.nun 388. maddesine de aykırı olarak infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulması ayrıca doğru görülmemiştir.
**SONUÇ:** Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine, 09.07.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13.08.2008 gününde verilen dilekçe ile intifa hakkına konu taşınmaza elatmanın önlenmesi, kal ve çekişmenin giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.01.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili, davacı şirketin 1175 parsel sayılı taşınmazda intifa hakkı sahibi olduğunu ve bu hakkını davalı ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti.ne verdiği bayilik yoluyla kullandığını, ancak bayisinin bayilik sözleşmesine aykırı davranarak ... San. ve Tic. A.Ş. ile otogaz satış sözleşmesi yapmış olduğunu ileri sürerek elatmanın önlenmesine, otogaz tesisinin kal’ine ve taraflar arasında muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... San. ve Tic. A.Ş., ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti. ile aralarındaki sözleşme ilişkisinin devam ettiğini, davanın haksız açıldığını, bu nedenle reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti., davacının diğer davalı ile 26.12.2005 tarihinde otogaz satış sözleşmesine onay veren yeni bir sözleşme imzaladıklarını, davacının da onayı ile otogaz satışı yaptığını, otogaz satış sözleşmesinin süresinin de 01.11.2008’de sona ereceğini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hükmü davalılar temyiz etmişlerdir.
Dava, tesis olunan intifa hakkına dayalı elatmanın önlenmesine ilişkindir. İntifa hakkı; başkasına ait bir eşya, hak veya mal varlığı üzerinde belirli bir kişiye tam olarak yararlanma olanağını sağlayan bir irtifak türüdür. Kuşkusuz intifa hakkı sahibinin eşya üzerinde oluşan saldırının kaldırılmasını istemesi olanaklarıdır. Bu isteği ise intifa hakkı sahibinin hakkı üzerinde muaraza çıkartan yana dava açılarak yöneltmesi gerekir. Başka bir deyişle, davadaki hasım intifa hakkı sahibini o eşyadan tam yararlanma hakkını engelleyen kişidir.
Somut olaya gelince; davacı şirket ile davalı ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti. arasında bayilik sözleşmesi bulunmaktadır. Davacı, dava konusu 1175 parsel sayılı taşınmazdaki intifa hakkını ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti. aracılığı ile kullanmaktadır. Ancak ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti., aynı taşınmaz üzerinde ... San. ve Tic. A.Ş.nin pazarladığı otogaz satışınıda yapmaktadır.
Davalı ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti., davacının otogaz satışı için ... San. ve Tic. A.Ş. ile yaptığı bayilik sözleşmesine onay verdiğini savunmuş ve bu onaya göre de sözleşme süresinin sona ermediğini ileri sürmüştür. Ancak dosya içerisinde varlığı ileri sürülen davacı ve davalı ... San. ve Tic. A.Ş. arasında düzenlenen 26.12.2005 tarihli sözleşme ve yine otogaz satış sözleşmesi bulunmamaktadır.
Mahkemece bu sözü edilen sözleşmelerin taraflarca ibrazının sağlanması, gerçekten onay sözleşme var ise taraflar arasındaki çekişmenin bu sözleşme ve bu sözleşme ile onay verilen otogaz satış sözleşmesine göre çözüme ulaştırılması gerekir. Onay sözleşme yok ise bu durumda davalı ... San. ve Tic. A.Ş.nin davacının intifa hakkı sahibi olduğu petrol istasyonuna aktif bir elatmasının bulunmaması ve davalıya ait LPG ürününü pazarlayan ve bayilik sözleşmesine aykırı davranan yan ... Tekstil Tar. ve Petrol Ürün. Paz. Ltd. Şti. olduğundan ... San. Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmelidir. Tüm bu yönler üzerinde durulmadan eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak davanın kabulü usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.
Kabule göre de;
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen hüküm fıkrasında elatmaya konu miktarın ve kal'ine karar verilen tesislerin yeri ve niteliği açıkça gösterilmeden HUMK.nun 388. maddesine de aykırı olarak infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulması ayrıca doğru görülmemiştir.
**SONUÇ:** Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine, 09.07.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.