Yargıtay10. Hukuk Dairesiİş Hukuku · ön sınıflandırma
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/8690 K.2022/11065
Özet: 1. Uyuşmazlık, davacılar tarafından 1968‑2012 yılları arasında davalılara ait arazilerin toprak ve tarım işlerinde kesintisiz çalıştığını iddia eden hizmet tespiti davasıdır. 2. Mahkeme, davanın reddine karar vermiş olmasına rağmen, gereken delil incelmesi yapılmadığını ve usul‑yasaya aykırı yazılı hüküm kurulduğunu tespit ederek temyiz kararını bozmuş, hükmü iptal etmiş ve harcı iade etmiştir.
Mahkemesi: Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece bozmadan sonra ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmün, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
İnceleme konusu davada, davacılar murisi, 1968 yılından 15.01.2012 tarihleri arasında davalılara ait arazilerin toprak ve tarım işlerinde kesintisiz olarak çalıştığının tespitini talep etmiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeksizin karar verildiği anlaşılmaktadır. Bozma ilamında, davacılar murisine davalılar tarafından 2004-2012 tarihleri arasında her ay yapılan ödemelerin bulunduğu anlaşılmakla, bu ödemelerin ne için yapıldığının araştırılması belirtilmesine karşın, herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Ayrıca, davacılar murisinin kendi adına tarım işi ile uğraşıp uğraşmadığı belirlenmeli, bu kapsamda çalışmanın kısmi çalışma olup olmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
22.09.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece bozmadan sonra ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmün, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
İnceleme konusu davada, davacılar murisi, 1968 yılından 15.01.2012 tarihleri arasında davalılara ait arazilerin toprak ve tarım işlerinde kesintisiz olarak çalıştığının tespitini talep etmiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeksizin karar verildiği anlaşılmaktadır. Bozma ilamında, davacılar murisine davalılar tarafından 2004-2012 tarihleri arasında her ay yapılan ödemelerin bulunduğu anlaşılmakla, bu ödemelerin ne için yapıldığının araştırılması belirtilmesine karşın, herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Ayrıca, davacılar murisinin kendi adına tarım işi ile uğraşıp uğraşmadığı belirlenmeli, bu kapsamda çalışmanın kısmi çalışma olup olmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
22.09.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.