Danıştay 9. Daire Vergi Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 9. Daire E.2024/1468 K.2025/2318
Özet: (1) Uyuşmazlık, tasfiyesine giren Demir Beton İnşaat Hafıza ve Orm. Ürün San. Tic. Ltd. Şirketi’nin 2018–2019 yılları için kaydedilen vergi borcuna ilişkin, bu borcun teminatı olarak davacının (kanuni temsilci ve tasfiye memuru) banka hesaplarına konulan ihtiyati hacizin iptali yönündeki talebidir. (2) Mahkeme, 6183 sayılı Kanun’un ilgili maddesinde, kanuni temsilci ya da tasfiye memuru adına tesis edilen ihtiyati hacizin hukuka uygunluğunu kabul etmediği gerekçesiyle, ilgili ihtiyati hacz kararını bozal ve iptal etti.
T.C. DANIŞTAY DOKUZUNCU DAİRE
Esas No: 2024/1468
Karar No: 2025/2318
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Defterdarlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı hakkında, tasfiyesi tamamlanan ... Demir Beton İnş. Hafr. Orm. Ür. San. Tic. Ltd. Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle kanuni temsilci ve tasfiye memuru sıfatıyla banka hesaplarına 6183 sayılı Kanun'un 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haciz işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 11/12/2019 tarihinde tasfiyeye giren ve 09/07/2020 tarihinde tasfiyesi tamamlanan ... Demir Beton İnş. Hafr. Orm. Ür. San. Tic. Ltd. Şirketinin 2018 ve 2019 yılları hesaplarının incelemesi sonrasında düzenlenen Vergi İnceleme Raporlarına istinaden davacı adına 2018 ve 2019 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin olarak vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatları yapıldığı, şirketin toplam 54.582.941,07-TL tutarındaki olan borcu nedeniyle kanuni temsilci sıfatıyla davacı hakkında 6183 sayılı Kanun'un 13/3. maddesi gereğince ... tarih ve ... sayılı olur ile ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk kararının alındığı, şirketin borcunun tahsilinin güvenceye alınması amacıyla davacının banka hesapları üzerine ihtiyati haciz uygulanması üzerine bakılan davanın açıldığı olayda, şirket ortakları ve kanuni temsilcileri adına teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanabileceğine dair 6183 sayılı Kanun'da açık bir düzenleme bulunmadığından davacı adına tesis edilen ihtiyati haciz işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı adına yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacı hakkında, tasfiyesi tamamlanan ... Demir Beton İnş. Hafr. Orm. Ür. San. Tic. Ltd. Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle kanuni temsilci ve tasfiye memuru sıfatıyla banka hesaplarına 6183 sayılı Kanun'un 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haciz işlemin iptali istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 13. maddesinin (1) işaretli bendinde; 9. madde gereğince teminat istenmesini mucip haller mevcut ise ihtiyati haczin, hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme iadesinin mahalli en büyük memurunun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre derhal uygulanacağı düzenlemesi yer almış, aynı Kanunun 9. maddesinde de; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344. maddesi uyarınca ceza kesilmesini gerektiren haller ile 359. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanılmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat istenileceği öngörülmüştür. 6183 sayılı Kanun'un 13. maddesinin (3) işaretli bendinde ise; borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri varsa ihtiyati haciz kararı alınacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6183 sayılı Kanunun kamu alacağının korunması ile ilgili hükümlerini kapsayan Birinci Kısmının İkinci Bölümünde yer alan teminat istenilmesi, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk müesseseleri, henüz kamu alacağı olma niteliği kazanmamış vergi ve cezaların, tahakkuk ettikleri tarihte karşılaşılabilecek tahsil imkansızlığına bir önlem olarak öngörülmüştür. Dolayısıyla özel kanunlara göre henüz tahakkuk etmemiş vergi ve cezalar hakkında, kamu alacağının güvenceye bağlanması amacıyla öngörülen teminat isteme, ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz kararları alınarak uygulanması mümkündür. Tarh ve tebliği üzerine dava konusu edilmekle tahsili duran vergi ve cezalar hakkında bu yola başvurulması Kanun hükümlerine uygun bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, idarenin davacıdan teminat istenilmesine dair ... tarih ve ... sayılı yazısında da belirtildiği üzere; asıl borçlu şirket adına, 14/06/2022 tarihli 27 ve 28 sayılı vergi inceleme raporlarının düzenlendiği, anılan raporlara dayanılarak, davacı adına Vergi Usul Kanunu'nun 17/9. maddesi uyarınca 2018 ve 2019 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin yapılan cezalı tarhiyatlara ilişkin olarak düzenlenen ihbarnamelerin, davacı tarafından dava konusu edildiği anlaşılmış olup, söz konusu davalara ilişkin UYAP kayıtlarından davacı adına düzenlenen ihbarnamelerin 04/07/2022 ve 03/08/2022 tarihlerinde davacıya tebliğ edildiği, ihtiyati haciz işleminin ise 29/05/2023 tarihli "olur"a istinaden yapıldığı görülmüştür.
Bu durumda, ihbarname düzenlenmesinden sonra ihtiyati haciz uygulanamayacağı ve dava konusu işlemin ihbarname düzenlendikten sonra tesis edildiği görüldüğünden, davalı idarenin istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 20/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2024/1468
Karar No: 2025/2318
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Defterdarlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı hakkında, tasfiyesi tamamlanan ... Demir Beton İnş. Hafr. Orm. Ür. San. Tic. Ltd. Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle kanuni temsilci ve tasfiye memuru sıfatıyla banka hesaplarına 6183 sayılı Kanun'un 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haciz işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 11/12/2019 tarihinde tasfiyeye giren ve 09/07/2020 tarihinde tasfiyesi tamamlanan ... Demir Beton İnş. Hafr. Orm. Ür. San. Tic. Ltd. Şirketinin 2018 ve 2019 yılları hesaplarının incelemesi sonrasında düzenlenen Vergi İnceleme Raporlarına istinaden davacı adına 2018 ve 2019 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin olarak vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatları yapıldığı, şirketin toplam 54.582.941,07-TL tutarındaki olan borcu nedeniyle kanuni temsilci sıfatıyla davacı hakkında 6183 sayılı Kanun'un 13/3. maddesi gereğince ... tarih ve ... sayılı olur ile ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk kararının alındığı, şirketin borcunun tahsilinin güvenceye alınması amacıyla davacının banka hesapları üzerine ihtiyati haciz uygulanması üzerine bakılan davanın açıldığı olayda, şirket ortakları ve kanuni temsilcileri adına teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanabileceğine dair 6183 sayılı Kanun'da açık bir düzenleme bulunmadığından davacı adına tesis edilen ihtiyati haciz işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı adına yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacı hakkında, tasfiyesi tamamlanan ... Demir Beton İnş. Hafr. Orm. Ür. San. Tic. Ltd. Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle kanuni temsilci ve tasfiye memuru sıfatıyla banka hesaplarına 6183 sayılı Kanun'un 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haciz işlemin iptali istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 13. maddesinin (1) işaretli bendinde; 9. madde gereğince teminat istenmesini mucip haller mevcut ise ihtiyati haczin, hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme iadesinin mahalli en büyük memurunun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre derhal uygulanacağı düzenlemesi yer almış, aynı Kanunun 9. maddesinde de; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344. maddesi uyarınca ceza kesilmesini gerektiren haller ile 359. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanılmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat istenileceği öngörülmüştür. 6183 sayılı Kanun'un 13. maddesinin (3) işaretli bendinde ise; borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri varsa ihtiyati haciz kararı alınacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6183 sayılı Kanunun kamu alacağının korunması ile ilgili hükümlerini kapsayan Birinci Kısmının İkinci Bölümünde yer alan teminat istenilmesi, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk müesseseleri, henüz kamu alacağı olma niteliği kazanmamış vergi ve cezaların, tahakkuk ettikleri tarihte karşılaşılabilecek tahsil imkansızlığına bir önlem olarak öngörülmüştür. Dolayısıyla özel kanunlara göre henüz tahakkuk etmemiş vergi ve cezalar hakkında, kamu alacağının güvenceye bağlanması amacıyla öngörülen teminat isteme, ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz kararları alınarak uygulanması mümkündür. Tarh ve tebliği üzerine dava konusu edilmekle tahsili duran vergi ve cezalar hakkında bu yola başvurulması Kanun hükümlerine uygun bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, idarenin davacıdan teminat istenilmesine dair ... tarih ve ... sayılı yazısında da belirtildiği üzere; asıl borçlu şirket adına, 14/06/2022 tarihli 27 ve 28 sayılı vergi inceleme raporlarının düzenlendiği, anılan raporlara dayanılarak, davacı adına Vergi Usul Kanunu'nun 17/9. maddesi uyarınca 2018 ve 2019 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin yapılan cezalı tarhiyatlara ilişkin olarak düzenlenen ihbarnamelerin, davacı tarafından dava konusu edildiği anlaşılmış olup, söz konusu davalara ilişkin UYAP kayıtlarından davacı adına düzenlenen ihbarnamelerin 04/07/2022 ve 03/08/2022 tarihlerinde davacıya tebliğ edildiği, ihtiyati haciz işleminin ise 29/05/2023 tarihli "olur"a istinaden yapıldığı görülmüştür.
Bu durumda, ihbarname düzenlenmesinden sonra ihtiyati haciz uygulanamayacağı ve dava konusu işlemin ihbarname düzenlendikten sonra tesis edildiği görüldüğünden, davalı idarenin istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 20/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.