Danıştay8. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 8. Daire E.2022/4240 K.2024/4081
T.C. DANIŞTAY
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4240
Karar No : 2024/4081
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Odası
...
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odasına kayıtlı sorumlu yönetici veteriner hekim olarak görev yapan davacı tarafından, veteriner hekim çalıştırma mecburiyeti olan iki ayrı işletme ile yaptığı sözleşme için 2021 yılına ilişkin çalışma izin belgesi verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dayanak olarak gösterilen ve ... tarih ve... sayılı işlem ile bildirilen... tarih ve ... sayılı Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odası Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanunda veteriner hekimlere çalışma izni düzenlenmesi noktasında davalı Odaya verilen yetkiler arasında zorunlu çalışma saatlerinin denetlenmesi yetkisinin bulunmadığı, düzenlenen iş sözleşmesi kapsamında gıda işletmesinde zorunlu personel olarak tam gün çalışmanın veya başka bir işte çalışamamanın veteriner hekim ile gıda işletmecisi arasında değerlendirilmesi gereken bir husus olduğu, çalışma izni düzenleme yetkisi kapsamında yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca öngörülmeyen bir kriterin çalışma izni düzenlenmesinde Veteriner Odası Yönetim Kurulu kararı ile getirilmesinin hukuken mümkün olmadığı, ayrıca gıda işletmelerine hizmet veren veteriner hekim sayısının yeterli olduğu değerlendirmesi ve gerekçesinin Anayasa'da hükmünü bulan çalışma hakkı ve ödevi karşısında veteriner hekim olarak özel işletmelere hizmet verilmesine engel teşkil etmeyeceği, zira gıda işletmelerinin sözleşme serbestliği çerçevesinde istihdam etmek istediği ve şartları sağlayan veteriner hekimi belirleme özgürlüğünün bulunduğu anlaşıldığından, mevzuatta belirlenen yetki ve denetim sınırlarını aşarak muayene, poliklinik ve hastanelerde sorumlu yönetici olarak görev yapanlara çalışma izin belgesi verilmemesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı Afyonkarahisar Veteriner Hekimler Odası tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, gıdaların insan sağlığı açısından ortaya koyduğu risklerin %90'ının hayvansal gıdalardan kaynaklandığı, hayvanlardan insanlara bulaşan pek çok hastalık bulunduğu, hayvan sağlığının korunması ve hayvansal gıdaların güvenli olmasının halk sağlığı açısından büyük önem taşıdığı, bu nedenledir ki veteriner hekimlerin çalışma gün ve saatlerinde işletmede bulunmalarının yasal zorunluluk olduğu, çalışma saatleri sonunda yapılacak dezenfeksiyon işlemlerinin yasal sorumluluğunun dahi veteriner hekimlere ait olduğu, hayvan sağlığı ve acil durumlarda yapılacak müdahaleler bakımından muayenehane görevinin de büyük önem arz ettiği, gıda güvenliği açısından asıl olan her işletmenin kendi veterinerini istihdam etmesi olduğu, ancak veteriner hekim sayısının yeterli olmaması nedeniyle muayenehane ve/veya poliklinikte görevli veteriner hekimlere de kısmi zamanlı görevlendirme yapıldığı, ancak son yıllarda veteriner hekim sayısında yeterli seviyeye ulaşılması nedeniyle her gıda işletmesi için ayrı bir veteriner görevlendirmesinin mümkün olduğu, diğer Oda uygulamalarının da benzer yönde olduğu, 6343 sayılı Kanun'un 15/a maddesi; "Veteriner hekimliği mesleğinin memleket menfaatlerine en faydalı şekilde tatbikini sağlamak" hükmü uyarınca hayvan ve halk sağlığını korumak amacıyla alınan kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma yapılmamıştır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 03/07/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odasına kayıtlı sorumlu yönetici veteriner hekim olarak görev yapan davacının, veteriner hekim çalıştırma mecburiyeti olan iki ayrı işletme ile yaptığı sözleşme için 2021 yılına ilişkin çalışma izin belgesi verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine dayanak olarak gösterilen ve ... tarih ve ...sayılı işlem ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odası Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun'un 2. maddesi; "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve sahip oldukları diplomalarını Ziraat Vekaletine tescil ettirilmiş bulunan her (Veteriner hekim) meslekini bu kanun hükümleri dahilinde serbestçe icra edebilir.", 4. maddesi; "Hakiki şahıslar veya hususi hukuk hükmi şahısları tarafından istihdam edilen (Veteriner hekim)ler de bu kanun hükümlerine tabidir.", 15/a maddesi; "Birlik, aşağıda yazılı mesleki hizmetleri yapmakla mükelleftir: a) Veteriner hekimliği meslekinin memleket menfaatlerine en faydalı şekilde tatbikini sağlamak, ...", "İdare heyetinin vazifeleri" başlıklı 33/a maddesi; "
İdare heyetinin bundan başka vazife ve salahiyetleri aşağıda yazılı olduğu şekilde tesbit olunmuştur: a) Sanat icrası hakkındaki mevzuatın gereği gibi uygulanmasını temin etmek, ..." hükümlerini içermektedir.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesi; "Bu Kanunun amacı, gıda ve yem güvenilirliğini, halk sağlığı, bitki ve hayvan sağlığı ile hayvan ıslahı ve refahını, tüketici menfaatleri ile çevrenin korunması da dikkate alınarak korumak ve sağlamaktır.", "Tanımlar" başlıklı 3/26, 29 maddesi; "(26) Gıda işletmecisi: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından gıdanın üretimi, işlenmesi ve dağıtımının herhangi bir aşamasında kontrolü altında yürütülen faaliyetlerin, mevzuat hükümlerine uygunluğundan sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi, (29) Gözetim: Herhangi bir gıda veya yem işletmesinin, işletmecisinin veya bunların faaliyetlerinin dikkatli bir şekilde gözlemlenmesini", "Sorumluluklar" başlıklı 22. maddesi; "(1) Gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ve yem ile ilgili faaliyet gösteren işletmeciler, kendi faaliyet alanının her aşamasında bu Kanunda belirtilen şartları sağlamak ve bunu doğrulamakla yükümlüdür... (3) Gıda ve yem işletmecisi, faaliyeti ile ilgili istenen kayıtları güncel tutmak, istendiğinde Bakanlığa sunmak zorundadır... (5) Bakanlık, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasını sağlamak için, gıda ve yem işletmecilerinin üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında resmî kontrolleri yapar, gıda ve yem işletmeleri ile ilgili kayıtları tutar... (7) Ek-1’de belirlenen gıda ve yem işletmeleri, işin nevine göre, konu ile ilgili lisans eğitimi almış en az bir personel çalıştırmak zorundadır. Bilimsel gelişmeler ve günün koşullarına göre, Ek-1’de Bakanlıkça değişiklik yapılabilir. Bu değişiklikler Bakanlıkça çıkarılacak bir tebliğ ile ilan edilir. (8) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." hükümlerini haizdir.
17/12/2011 tarih ve 28145 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin "Çalıştırılması zorunlu personel" başlıklı 10. maddesinde; "(1) Gıda işletmelerinde, çalıştırılması zorunlu olan personel ile ilgili aşağıdaki hususlar uygulanır. a) Çalıştırılması zorunlu personelden meslek odası bulunan meslek mensupları için meslek odasına kayıtlı olduğuna dair belge, meslek odası bulunmayan meslek mensupları için gıda işletmecisi ile yapacağı sözleşme, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan meslek mensupları için kurum amiri tarafından imzalı görevlendirme yazısı aranır. b) Gıda işletmecisi, üretimin nevine uygun en az lisans düzeyinde eğitim almış ise kendi işletmesinde zorunlu personel olarak çalışabilir. c) Gıda işletmecisi, işletmesindeki her faaliyet için ayrı ayrı personel çalıştırabileceği gibi sadece bir personel de çalıştırabilir. Sadece bir personel çalıştırılması durumunda tüm faaliyetlere uygun meslek mensubu personel istihdam edilir. ç) Gıda işletmecisi aynı adreste birden fazla faaliyet göstermesi durumunda tüm faaliyetlerde kullanılan alet ekipmanın toplam motor gücü, 30 beygir gücünün üzerinde veya çalıştırdığı toplam personel sayısı on kişiden fazla ise çalıştırılması zorunlu olan personeli istihdam etmek zorundadır. d) Gıda işletmecileri, çalıştırılması zorunlu olan personelin herhangi bir sebeple işten çıkarılması veya çıkması durumunda çalıştırılması zorunlu olan personelin değişikliğine ilişkin yetkili merciin güncel bilgilere sahip olmasını sağlamak zorundadır. e) Gıda işletmecisi, işletmenin faaliyette bulunduğu çalışma gün ve saatlerine göre zorunlu personel istihdam etmek zorundadır. Gıda işletmesinde çalışan zorunlu personel, işletmenin faaliyette bulunduğu çalışma gün ve saatleri içerisinde başka bir işte çalışamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odasına kayıtlı olarak Gümüş Veterinerlik isimli muayenehanede yönetici veteriner hekim olarak görev yaptığı, ... ve Et Ürünleri ve ... Et Gıda San. Ltd. Şti. isimli iki ayrı işletme ile 5996 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca istihdamı zorunlu personel kapsamında kısmi çalışma içeren iş sözleşmesi imzaladığı, imzalanan sözleşmeler gereği her bir işletmede haftada iki gün 09.00-16.00 arası çalışmasının öngörüldüğü, davacının Pazartesi-Perşembe ve Çarşamba-Pazar günlerinde anılan işletmelerde 09.00-16.00 saatleri arasında mesai yapmak durumunda olduğu, davalı Oda tarafından anılan işletmelerde yapılan denetimlerde davacının görevinin başında olmadığı ve duruma yönelik bilgisine başvurulduğunda ise geçerli bir mazeret bildirmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; halk sağlığı açısından son derece önemli olan hayvan sağlığı ve gıda kalite kontrol sürecinde veteriner hekimlik mesleği kritik bir konuma sahiptir. Bu nedenledir ki serbest veteriner hekim muayenehane ve polikiniklerinin açılması, burada çalışacaklarda aranacak nitelikler ve çalışanların işe giriş ve işten ayrılış bilgilerinin il ve ilçe tarım müdürlüklerine bildirilmesi zorunluluğu, vb. olmak üzere ayrıntılı ve ciddi prosedür ve kurallara tabi tutulmuştur. Her ne kadar Türk Veteriner Hekimleri Birliği Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Uygulama Yönetmeliği'nin 113. maddesinin üçüncü fıkrasında, veteriner hekimlerin mesleklerini serbestçe icra edebilecekleri düzenlenmekle birlikte, veteriner hekimlerin mevzuat hükümleri çerçevesinde muayenehane, poliklinik veya hastane açmak suretiyle mesleklerini serbestçe icra edecekleri de belirtilmiştir. Mesleklerini mevzuat hükümleri çerçevesinde icra etmekle yükümlü olan veteriner hekimlerin, halk sağlığını koruma yükümlülükleri kapsamında, yine anılan mevzuat gereği icra edecekleri görevlerini de kanun ve nizamlara uygun olarak icra etmek durumunda olmaları hususunda ise tereddüt bulunmamaktadır.
Bu çerçevede; Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onayına Dair Yönetmeliğin 10/e maddesi uyarınca davacının anılan çalışma gün ve saatlerinde başka bir işte çalışamayacağı, anılan mevzuat uyarınca belirtilen gıda işletmelerinin güvenli ve sağlıklı gıda üretimine yönelik sürecin uygulayıcısı ve denetleyicisi konumunda istihdamı kanunen zorunlu personel olarak görevi başında olmaması hususunun ise işvereni ile arasındaki sözleşmeden kaynaklanan bir durum olarak nitelendirilemeyeceği, bu halde veteriner hekimlerin anılan işletmelerde kağıt üstünde görev yapmaları yönünde uygulamaların önünün açılacağı ve bu durumun halk sağlığı açısından büyük tehdit oluşturacağı, konunun halk sağlığı ve gıda güvenliğini ilgilendiren kamusal yönü bulunduğu, ayrıca muayenehane sahibi olan davacının haftanın dört günü işinin başında olmadığı gözönüne alındığında sunduğu veterinerlik hizmetinin aksamaması açısından gerekli önlemleri de alması gerektiği gözönünde bulundurulduğunda, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabul edilerek kararın bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4240
Karar No : 2024/4081
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Odası
...
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odasına kayıtlı sorumlu yönetici veteriner hekim olarak görev yapan davacı tarafından, veteriner hekim çalıştırma mecburiyeti olan iki ayrı işletme ile yaptığı sözleşme için 2021 yılına ilişkin çalışma izin belgesi verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dayanak olarak gösterilen ve ... tarih ve... sayılı işlem ile bildirilen... tarih ve ... sayılı Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odası Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanunda veteriner hekimlere çalışma izni düzenlenmesi noktasında davalı Odaya verilen yetkiler arasında zorunlu çalışma saatlerinin denetlenmesi yetkisinin bulunmadığı, düzenlenen iş sözleşmesi kapsamında gıda işletmesinde zorunlu personel olarak tam gün çalışmanın veya başka bir işte çalışamamanın veteriner hekim ile gıda işletmecisi arasında değerlendirilmesi gereken bir husus olduğu, çalışma izni düzenleme yetkisi kapsamında yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca öngörülmeyen bir kriterin çalışma izni düzenlenmesinde Veteriner Odası Yönetim Kurulu kararı ile getirilmesinin hukuken mümkün olmadığı, ayrıca gıda işletmelerine hizmet veren veteriner hekim sayısının yeterli olduğu değerlendirmesi ve gerekçesinin Anayasa'da hükmünü bulan çalışma hakkı ve ödevi karşısında veteriner hekim olarak özel işletmelere hizmet verilmesine engel teşkil etmeyeceği, zira gıda işletmelerinin sözleşme serbestliği çerçevesinde istihdam etmek istediği ve şartları sağlayan veteriner hekimi belirleme özgürlüğünün bulunduğu anlaşıldığından, mevzuatta belirlenen yetki ve denetim sınırlarını aşarak muayene, poliklinik ve hastanelerde sorumlu yönetici olarak görev yapanlara çalışma izin belgesi verilmemesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı Afyonkarahisar Veteriner Hekimler Odası tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, gıdaların insan sağlığı açısından ortaya koyduğu risklerin %90'ının hayvansal gıdalardan kaynaklandığı, hayvanlardan insanlara bulaşan pek çok hastalık bulunduğu, hayvan sağlığının korunması ve hayvansal gıdaların güvenli olmasının halk sağlığı açısından büyük önem taşıdığı, bu nedenledir ki veteriner hekimlerin çalışma gün ve saatlerinde işletmede bulunmalarının yasal zorunluluk olduğu, çalışma saatleri sonunda yapılacak dezenfeksiyon işlemlerinin yasal sorumluluğunun dahi veteriner hekimlere ait olduğu, hayvan sağlığı ve acil durumlarda yapılacak müdahaleler bakımından muayenehane görevinin de büyük önem arz ettiği, gıda güvenliği açısından asıl olan her işletmenin kendi veterinerini istihdam etmesi olduğu, ancak veteriner hekim sayısının yeterli olmaması nedeniyle muayenehane ve/veya poliklinikte görevli veteriner hekimlere de kısmi zamanlı görevlendirme yapıldığı, ancak son yıllarda veteriner hekim sayısında yeterli seviyeye ulaşılması nedeniyle her gıda işletmesi için ayrı bir veteriner görevlendirmesinin mümkün olduğu, diğer Oda uygulamalarının da benzer yönde olduğu, 6343 sayılı Kanun'un 15/a maddesi; "Veteriner hekimliği mesleğinin memleket menfaatlerine en faydalı şekilde tatbikini sağlamak" hükmü uyarınca hayvan ve halk sağlığını korumak amacıyla alınan kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma yapılmamıştır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 03/07/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odasına kayıtlı sorumlu yönetici veteriner hekim olarak görev yapan davacının, veteriner hekim çalıştırma mecburiyeti olan iki ayrı işletme ile yaptığı sözleşme için 2021 yılına ilişkin çalışma izin belgesi verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine dayanak olarak gösterilen ve ... tarih ve ...sayılı işlem ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odası Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun'un 2. maddesi; "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve sahip oldukları diplomalarını Ziraat Vekaletine tescil ettirilmiş bulunan her (Veteriner hekim) meslekini bu kanun hükümleri dahilinde serbestçe icra edebilir.", 4. maddesi; "Hakiki şahıslar veya hususi hukuk hükmi şahısları tarafından istihdam edilen (Veteriner hekim)ler de bu kanun hükümlerine tabidir.", 15/a maddesi; "Birlik, aşağıda yazılı mesleki hizmetleri yapmakla mükelleftir: a) Veteriner hekimliği meslekinin memleket menfaatlerine en faydalı şekilde tatbikini sağlamak, ...", "İdare heyetinin vazifeleri" başlıklı 33/a maddesi; "
İdare heyetinin bundan başka vazife ve salahiyetleri aşağıda yazılı olduğu şekilde tesbit olunmuştur: a) Sanat icrası hakkındaki mevzuatın gereği gibi uygulanmasını temin etmek, ..." hükümlerini içermektedir.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesi; "Bu Kanunun amacı, gıda ve yem güvenilirliğini, halk sağlığı, bitki ve hayvan sağlığı ile hayvan ıslahı ve refahını, tüketici menfaatleri ile çevrenin korunması da dikkate alınarak korumak ve sağlamaktır.", "Tanımlar" başlıklı 3/26, 29 maddesi; "(26) Gıda işletmecisi: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından gıdanın üretimi, işlenmesi ve dağıtımının herhangi bir aşamasında kontrolü altında yürütülen faaliyetlerin, mevzuat hükümlerine uygunluğundan sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi, (29) Gözetim: Herhangi bir gıda veya yem işletmesinin, işletmecisinin veya bunların faaliyetlerinin dikkatli bir şekilde gözlemlenmesini", "Sorumluluklar" başlıklı 22. maddesi; "(1) Gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ve yem ile ilgili faaliyet gösteren işletmeciler, kendi faaliyet alanının her aşamasında bu Kanunda belirtilen şartları sağlamak ve bunu doğrulamakla yükümlüdür... (3) Gıda ve yem işletmecisi, faaliyeti ile ilgili istenen kayıtları güncel tutmak, istendiğinde Bakanlığa sunmak zorundadır... (5) Bakanlık, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasını sağlamak için, gıda ve yem işletmecilerinin üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında resmî kontrolleri yapar, gıda ve yem işletmeleri ile ilgili kayıtları tutar... (7) Ek-1’de belirlenen gıda ve yem işletmeleri, işin nevine göre, konu ile ilgili lisans eğitimi almış en az bir personel çalıştırmak zorundadır. Bilimsel gelişmeler ve günün koşullarına göre, Ek-1’de Bakanlıkça değişiklik yapılabilir. Bu değişiklikler Bakanlıkça çıkarılacak bir tebliğ ile ilan edilir. (8) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." hükümlerini haizdir.
17/12/2011 tarih ve 28145 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin "Çalıştırılması zorunlu personel" başlıklı 10. maddesinde; "(1) Gıda işletmelerinde, çalıştırılması zorunlu olan personel ile ilgili aşağıdaki hususlar uygulanır. a) Çalıştırılması zorunlu personelden meslek odası bulunan meslek mensupları için meslek odasına kayıtlı olduğuna dair belge, meslek odası bulunmayan meslek mensupları için gıda işletmecisi ile yapacağı sözleşme, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan meslek mensupları için kurum amiri tarafından imzalı görevlendirme yazısı aranır. b) Gıda işletmecisi, üretimin nevine uygun en az lisans düzeyinde eğitim almış ise kendi işletmesinde zorunlu personel olarak çalışabilir. c) Gıda işletmecisi, işletmesindeki her faaliyet için ayrı ayrı personel çalıştırabileceği gibi sadece bir personel de çalıştırabilir. Sadece bir personel çalıştırılması durumunda tüm faaliyetlere uygun meslek mensubu personel istihdam edilir. ç) Gıda işletmecisi aynı adreste birden fazla faaliyet göstermesi durumunda tüm faaliyetlerde kullanılan alet ekipmanın toplam motor gücü, 30 beygir gücünün üzerinde veya çalıştırdığı toplam personel sayısı on kişiden fazla ise çalıştırılması zorunlu olan personeli istihdam etmek zorundadır. d) Gıda işletmecileri, çalıştırılması zorunlu olan personelin herhangi bir sebeple işten çıkarılması veya çıkması durumunda çalıştırılması zorunlu olan personelin değişikliğine ilişkin yetkili merciin güncel bilgilere sahip olmasını sağlamak zorundadır. e) Gıda işletmecisi, işletmenin faaliyette bulunduğu çalışma gün ve saatlerine göre zorunlu personel istihdam etmek zorundadır. Gıda işletmesinde çalışan zorunlu personel, işletmenin faaliyette bulunduğu çalışma gün ve saatleri içerisinde başka bir işte çalışamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odasına kayıtlı olarak Gümüş Veterinerlik isimli muayenehanede yönetici veteriner hekim olarak görev yaptığı, ... ve Et Ürünleri ve ... Et Gıda San. Ltd. Şti. isimli iki ayrı işletme ile 5996 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca istihdamı zorunlu personel kapsamında kısmi çalışma içeren iş sözleşmesi imzaladığı, imzalanan sözleşmeler gereği her bir işletmede haftada iki gün 09.00-16.00 arası çalışmasının öngörüldüğü, davacının Pazartesi-Perşembe ve Çarşamba-Pazar günlerinde anılan işletmelerde 09.00-16.00 saatleri arasında mesai yapmak durumunda olduğu, davalı Oda tarafından anılan işletmelerde yapılan denetimlerde davacının görevinin başında olmadığı ve duruma yönelik bilgisine başvurulduğunda ise geçerli bir mazeret bildirmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; halk sağlığı açısından son derece önemli olan hayvan sağlığı ve gıda kalite kontrol sürecinde veteriner hekimlik mesleği kritik bir konuma sahiptir. Bu nedenledir ki serbest veteriner hekim muayenehane ve polikiniklerinin açılması, burada çalışacaklarda aranacak nitelikler ve çalışanların işe giriş ve işten ayrılış bilgilerinin il ve ilçe tarım müdürlüklerine bildirilmesi zorunluluğu, vb. olmak üzere ayrıntılı ve ciddi prosedür ve kurallara tabi tutulmuştur. Her ne kadar Türk Veteriner Hekimleri Birliği Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Uygulama Yönetmeliği'nin 113. maddesinin üçüncü fıkrasında, veteriner hekimlerin mesleklerini serbestçe icra edebilecekleri düzenlenmekle birlikte, veteriner hekimlerin mevzuat hükümleri çerçevesinde muayenehane, poliklinik veya hastane açmak suretiyle mesleklerini serbestçe icra edecekleri de belirtilmiştir. Mesleklerini mevzuat hükümleri çerçevesinde icra etmekle yükümlü olan veteriner hekimlerin, halk sağlığını koruma yükümlülükleri kapsamında, yine anılan mevzuat gereği icra edecekleri görevlerini de kanun ve nizamlara uygun olarak icra etmek durumunda olmaları hususunda ise tereddüt bulunmamaktadır.
Bu çerçevede; Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onayına Dair Yönetmeliğin 10/e maddesi uyarınca davacının anılan çalışma gün ve saatlerinde başka bir işte çalışamayacağı, anılan mevzuat uyarınca belirtilen gıda işletmelerinin güvenli ve sağlıklı gıda üretimine yönelik sürecin uygulayıcısı ve denetleyicisi konumunda istihdamı kanunen zorunlu personel olarak görevi başında olmaması hususunun ise işvereni ile arasındaki sözleşmeden kaynaklanan bir durum olarak nitelendirilemeyeceği, bu halde veteriner hekimlerin anılan işletmelerde kağıt üstünde görev yapmaları yönünde uygulamaların önünün açılacağı ve bu durumun halk sağlığı açısından büyük tehdit oluşturacağı, konunun halk sağlığı ve gıda güvenliğini ilgilendiren kamusal yönü bulunduğu, ayrıca muayenehane sahibi olan davacının haftanın dört günü işinin başında olmadığı gözönüne alındığında sunduğu veterinerlik hizmetinin aksamaması açısından gerekli önlemleri de alması gerektiği gözönünde bulundurulduğunda, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabul edilerek kararın bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.