Danıştay8. Daireİdare Hukuku
Danıştay 8. Daire E.2021/6159 K.2024/5198
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6159
Karar No : 2024/5198
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
2- ... Kaymakamlığı / ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile, ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergahı dışında yolcu taşındığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendi uyarınca aracın 15 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Akhisar Trafik Denetleme Büro Amirliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işleme dayanak teşkil eden Manisa Büyükşehir Belediyesi (J) Plaka Tahsisli Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin 19. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan "Hastane, diyaliz merkezi, rehabilitasyon merkezi, fizik tedavi merkezi vb. yerlerin (J) plaka tahsisli öz mal taşıtları ile hizmetten faydalanan hasta ve benzeri kişilere yönelik yaptıkları ücretsiz taşımalar" şeklindeki düzenlemede yer alan ''öz mal'' ibaresinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Manisa Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurulu'nun ... tarih ve .../... sayılı kararı ile 23.02.2016 tarihinde yürürlüğe giren Manisa Büyükşehir Belediyesi (J) Plaka Tahsisli Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin 19. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan "Hastane, diyaliz merkezi, rehabilitasyon merkezi, fizik tedavi merkezi vb. yerlerin 'J' plaka tahsisli öz mal taşıtları ile hizmetten faydalanan hasta ve benzeri kişilere yönelik yaptıkları ücretsiz taşımalar" şeklindeki düzenlemede yer alan ''öz mal'' ibaresinin iptali istemi yönünden; 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmede, davalı idarece yer verilen kurala istisna getirilirken, öncelikle bu istisnanın ana kurala zarar verici sonuçlar doğurmasının ve kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı uygulamaların önüne geçilmesinin gerektiği, "öz mal" ibaresinin madde metninde yer almaması halinde, belirtilen sağlık kuruluşları kapsamında yer alan bir kuruluş/kişi ile yapılacak (muvazaalı bir) sözleşmenin varlığı halinde (dahi), sözleşme kapsamındaki tüm (J) plakalı araçlar ile (kolluk kuvvetlerince diğer istisna koşullarının tespitinin oldukça zor olacağı da göz önünde bulundurulduğunda) İl genelinde herhangi bir sınırlayama tabi olunmaksızın yolcu taşımacılığı yapılmasının mümkün hale geleceği, amaca aykırı kullanıma açık bir hukuki durum oluşturacak bu yöndeki (eksik) bir düzenlemenin ise Yönetmelik kapsamında usulüne uygun olarak taşımacılık yapan kişilerin aleyhine sonuçlar doğurabileceği, başka bir anlatımla "öz mal" ibaresinin madde metninde yer almamasının kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı sonuçlar doğurarak çalışma barışını bozabileceği ve haksız rekabete neden olabileceği nazara alındığında, getirilen istisnanın "öz mal" ile sınırlı tutulmasının suistimali ve ana kurala aykırı hareket edilmesini engelleyici bir mahiyetinin bulunduğu, bu yönüyle iptali istenilen ibarenin hukuka uygun olduğunun değerlendirildiği; davacı adına kayıtlı aracın 15 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden ise; davacı şirkete ait araç ile Yönerge'nin 19/h bendine göre, sadece tahsis aldığı Manisa merkez ilçe(ler) sınırları içerisinde hasta taşımacılığı yapılabileceği dikkate alındığında, davacıya ait araçla Akhisar ilçesi mahallelerinden (birden fazla noktadan) yolcu/hasta taşınmasının anılan Yönerge maddesine aykırı olduğu, bu haliyle de davacının belediyeden aldığı izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında yolcu taşıdığının sübuta erdiği kanaatine varıldığından, aracın 15 (on beş) gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; usul yönünden, dava konusu kararın davacı temsilcisince muhalefet şerhi konulmaksızın imzalandığı, Kurul halinde alınan kararlarda karara muhalif olmayan kişilerin dava açma ehliyetinin bulunmadığı; esas yönünden, AYKOME'nin altyapı yatırımlarına ilişkin bütçeyi ve üyelerinin bütçe içindeki katkı paylarını belirleme görev ve yetkisinin olduğu, davacı şirketin AYKOME üyesi olduğu, özelleştirilmiş olsa bile kendisini ilgilendiren imalatın bedelini ödeme yükümlülüğünün bulunduğu ve bu yükümlülüğün sunduğu hizmetin niteliğinden kaynaklandığı, 2019 yılı ortak kesin program taslağının aynı tarihte alınan AYKOME kararı ile kesinleştiği belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. Davalı ... Kaymakamlığı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 10/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6159
Karar No : 2024/5198
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
2- ... Kaymakamlığı / ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile, ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergahı dışında yolcu taşındığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendi uyarınca aracın 15 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Akhisar Trafik Denetleme Büro Amirliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işleme dayanak teşkil eden Manisa Büyükşehir Belediyesi (J) Plaka Tahsisli Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin 19. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan "Hastane, diyaliz merkezi, rehabilitasyon merkezi, fizik tedavi merkezi vb. yerlerin (J) plaka tahsisli öz mal taşıtları ile hizmetten faydalanan hasta ve benzeri kişilere yönelik yaptıkları ücretsiz taşımalar" şeklindeki düzenlemede yer alan ''öz mal'' ibaresinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Manisa Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurulu'nun ... tarih ve .../... sayılı kararı ile 23.02.2016 tarihinde yürürlüğe giren Manisa Büyükşehir Belediyesi (J) Plaka Tahsisli Umum Servis Araçları Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin 19. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan "Hastane, diyaliz merkezi, rehabilitasyon merkezi, fizik tedavi merkezi vb. yerlerin 'J' plaka tahsisli öz mal taşıtları ile hizmetten faydalanan hasta ve benzeri kişilere yönelik yaptıkları ücretsiz taşımalar" şeklindeki düzenlemede yer alan ''öz mal'' ibaresinin iptali istemi yönünden; 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmede, davalı idarece yer verilen kurala istisna getirilirken, öncelikle bu istisnanın ana kurala zarar verici sonuçlar doğurmasının ve kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı uygulamaların önüne geçilmesinin gerektiği, "öz mal" ibaresinin madde metninde yer almaması halinde, belirtilen sağlık kuruluşları kapsamında yer alan bir kuruluş/kişi ile yapılacak (muvazaalı bir) sözleşmenin varlığı halinde (dahi), sözleşme kapsamındaki tüm (J) plakalı araçlar ile (kolluk kuvvetlerince diğer istisna koşullarının tespitinin oldukça zor olacağı da göz önünde bulundurulduğunda) İl genelinde herhangi bir sınırlayama tabi olunmaksızın yolcu taşımacılığı yapılmasının mümkün hale geleceği, amaca aykırı kullanıma açık bir hukuki durum oluşturacak bu yöndeki (eksik) bir düzenlemenin ise Yönetmelik kapsamında usulüne uygun olarak taşımacılık yapan kişilerin aleyhine sonuçlar doğurabileceği, başka bir anlatımla "öz mal" ibaresinin madde metninde yer almamasının kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı sonuçlar doğurarak çalışma barışını bozabileceği ve haksız rekabete neden olabileceği nazara alındığında, getirilen istisnanın "öz mal" ile sınırlı tutulmasının suistimali ve ana kurala aykırı hareket edilmesini engelleyici bir mahiyetinin bulunduğu, bu yönüyle iptali istenilen ibarenin hukuka uygun olduğunun değerlendirildiği; davacı adına kayıtlı aracın 15 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden ise; davacı şirkete ait araç ile Yönerge'nin 19/h bendine göre, sadece tahsis aldığı Manisa merkez ilçe(ler) sınırları içerisinde hasta taşımacılığı yapılabileceği dikkate alındığında, davacıya ait araçla Akhisar ilçesi mahallelerinden (birden fazla noktadan) yolcu/hasta taşınmasının anılan Yönerge maddesine aykırı olduğu, bu haliyle de davacının belediyeden aldığı izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında yolcu taşıdığının sübuta erdiği kanaatine varıldığından, aracın 15 (on beş) gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; usul yönünden, dava konusu kararın davacı temsilcisince muhalefet şerhi konulmaksızın imzalandığı, Kurul halinde alınan kararlarda karara muhalif olmayan kişilerin dava açma ehliyetinin bulunmadığı; esas yönünden, AYKOME'nin altyapı yatırımlarına ilişkin bütçeyi ve üyelerinin bütçe içindeki katkı paylarını belirleme görev ve yetkisinin olduğu, davacı şirketin AYKOME üyesi olduğu, özelleştirilmiş olsa bile kendisini ilgilendiren imalatın bedelini ödeme yükümlülüğünün bulunduğu ve bu yükümlülüğün sunduğu hizmetin niteliğinden kaynaklandığı, 2019 yılı ortak kesin program taslağının aynı tarihte alınan AYKOME kararı ile kesinleştiği belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. Davalı ... Kaymakamlığı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 10/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.