Danıştay7. Daireİdare Hukuku
Danıştay 7. Daire E.2022/3346 K.2024/4183
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3346
Karar No : 2024/4183
**TEMYİZ EDEN:** 1- (DAVACI) : ... Akış Kontrol Sistemleri Ticaret Limited Şirketi
**VEKİLİ:** Av. ...
2- (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 1. kaleminde 8483.40.51.90.29 GTİP’te “dişli kutusu”, 2. kaleminde 8483.90.89.90.19 GTİP'te “dişli kutusu aksamı” ticari tanımı ile ithalatı yapılan eşyaların 8481.90.00.00.00 GTİP’te “valf aksamı” olduklarından bahisle tahakkuk ettirilen ilave gümrük ve katma değer vergileri üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin ayrıca ek olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük vergisinin iptali ile ödenen vergi ve cezanın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli beyanname kapsamındaki eşyaların 8481.90.00.00.00 GTİP'te %25 ilave gümrük vergisine tabi olarak ithal edilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu para cezası kararının alındığı, davacı tarafından bahsi geçen ceza kararına karşı Bölge Müdürlüğü nezdinde itiraz yoluna başvurulduğu, itiraz başvurusunun reddi üzerine işbu davanın açıldığı, dava dilekçesinde davaya konu edilen işlemlerin ayrı ayrı incelenmesi gerektiği, davaya konu işlemlerden 82.649,31-TL ilave gümrük vergisi tahakkukuna karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkin kısmın incelenmesi neticesinde, davalı idareden ilave gümrük vergisi tahakkukuna ve tahakkuka itiraz edilip edilmediğine ilişkin bilgi ve belgelerin istenildiği, gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden ise davacının itiraz dilekçesinde ilave gümrük vergisi tahakkuk işlemine değinilmediği sadece ceza kararının iptalinin istenildiği, dolayısıyla ilave gümrük vergisi tahakkuku yönünden dava açma tarihi itibariyle idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemin bulunmadığı; dava konusu işlemin para cezası kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkin kısmın incelenmesinden ise, 4458 sayılı Kanun'un 3. ve devamı maddeleriyle, gümrük mevzuatını uygulayarak gümrük işlemlerini yapma yetki ve görevinin Gümrük İdarelerine verildiği, dolayısıyla, Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevinin, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli idarelere ait olduğu, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin ve vergi oranının idarelerce belirlenmesinin yasal zorunluluk olduğu ve beyanın yükümlülerce yapılması gerektiğini zorunlu kılan bir düzenlemenin mevcut olmadığı anlaşıldığından, beyan edilen eşyanın, beyanname ve eki belgelerin incelenmesi, gerekiyorsa eşyanın gümrük laboratuvarlarında tetkik edilmesi suretiyle gerçekte hangi tarife ve istatistik pozisyonunda yer aldığının tespitinin, Gümrük İdaresince, kendiliğinden yapılabilecek durumda olması karşısında sunulan bilgi ve belgelerin, eşyanın dahil olacağı tarife ve istatistik pozisyonunun belirlenebilmesi bakımından, eksik ya da yanıltıcı olduğu konusunda herhangi bir iddianın da bulunmadığı dikkate alındığında 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca ceza kararı alınmasında hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, ödenen para cezasının tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizi ile birlikte davacıya iadesinin icap ettiği gerekçesiyle, davanın kısmen incelenmeksizin reddine kısmen de işlemin iptali ile ödenen para cezasının tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yapılan itirazın hem para cezası kararına hem de cezaya sebep olan vergi tahakkukuna ilişkin oluğu, ilave gümrük vergisi tahakkuku dolayısıyla tanzim edilen para cezasının tahakkuktan bağımsız değerlendirilmesinin hukuken olanaklı bulunmadığı, para cezasına yapılan itirazın evleviyetle tahakkuka da yapılmış sayılması gerekeceği; davalı idarece ise, beyanname konusu eşyalarla ilgili karara bağlanan para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuş, davalı idarece savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve ... TL'den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, Mahkemece karara bağlanan ve davacı tarafından peşin yatırılan maktu harcın mahsubundan sonra, kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/10/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İdare Hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, İdari Yargı mercilerinde açılan davalarda Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
İncelenen dosyada, dava dilekçesinde haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesinin istenildiği görülmüştür. Dilekçede talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten, kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen "kanuni faiz"in anlaşılması gerekmektedir.
Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulması durumunda yargı yerince taleple bağlı kalınmayarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinde belirtilen tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir.
Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle, dava dilekçesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na tabi olan ve 07/11/2019 tarihinden sonra tahsil edilip yargı kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen faizin anlaşılmasının gerektiği, bu itibarla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faizine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, temyize konu kararın tecil faizine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasının düzeltilerek onanması gerektiği oyu ile, kararın belirtilen kısmına katılmıyorum.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3346
Karar No : 2024/4183
**TEMYİZ EDEN:** 1- (DAVACI) : ... Akış Kontrol Sistemleri Ticaret Limited Şirketi
**VEKİLİ:** Av. ...
2- (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 1. kaleminde 8483.40.51.90.29 GTİP’te “dişli kutusu”, 2. kaleminde 8483.90.89.90.19 GTİP'te “dişli kutusu aksamı” ticari tanımı ile ithalatı yapılan eşyaların 8481.90.00.00.00 GTİP’te “valf aksamı” olduklarından bahisle tahakkuk ettirilen ilave gümrük ve katma değer vergileri üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin ayrıca ek olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük vergisinin iptali ile ödenen vergi ve cezanın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli beyanname kapsamındaki eşyaların 8481.90.00.00.00 GTİP'te %25 ilave gümrük vergisine tabi olarak ithal edilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu para cezası kararının alındığı, davacı tarafından bahsi geçen ceza kararına karşı Bölge Müdürlüğü nezdinde itiraz yoluna başvurulduğu, itiraz başvurusunun reddi üzerine işbu davanın açıldığı, dava dilekçesinde davaya konu edilen işlemlerin ayrı ayrı incelenmesi gerektiği, davaya konu işlemlerden 82.649,31-TL ilave gümrük vergisi tahakkukuna karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkin kısmın incelenmesi neticesinde, davalı idareden ilave gümrük vergisi tahakkukuna ve tahakkuka itiraz edilip edilmediğine ilişkin bilgi ve belgelerin istenildiği, gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden ise davacının itiraz dilekçesinde ilave gümrük vergisi tahakkuk işlemine değinilmediği sadece ceza kararının iptalinin istenildiği, dolayısıyla ilave gümrük vergisi tahakkuku yönünden dava açma tarihi itibariyle idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemin bulunmadığı; dava konusu işlemin para cezası kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkin kısmın incelenmesinden ise, 4458 sayılı Kanun'un 3. ve devamı maddeleriyle, gümrük mevzuatını uygulayarak gümrük işlemlerini yapma yetki ve görevinin Gümrük İdarelerine verildiği, dolayısıyla, Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevinin, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli idarelere ait olduğu, ithal edilen eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin ve vergi oranının idarelerce belirlenmesinin yasal zorunluluk olduğu ve beyanın yükümlülerce yapılması gerektiğini zorunlu kılan bir düzenlemenin mevcut olmadığı anlaşıldığından, beyan edilen eşyanın, beyanname ve eki belgelerin incelenmesi, gerekiyorsa eşyanın gümrük laboratuvarlarında tetkik edilmesi suretiyle gerçekte hangi tarife ve istatistik pozisyonunda yer aldığının tespitinin, Gümrük İdaresince, kendiliğinden yapılabilecek durumda olması karşısında sunulan bilgi ve belgelerin, eşyanın dahil olacağı tarife ve istatistik pozisyonunun belirlenebilmesi bakımından, eksik ya da yanıltıcı olduğu konusunda herhangi bir iddianın da bulunmadığı dikkate alındığında 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca ceza kararı alınmasında hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, ödenen para cezasının tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizi ile birlikte davacıya iadesinin icap ettiği gerekçesiyle, davanın kısmen incelenmeksizin reddine kısmen de işlemin iptali ile ödenen para cezasının tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yapılan itirazın hem para cezası kararına hem de cezaya sebep olan vergi tahakkukuna ilişkin oluğu, ilave gümrük vergisi tahakkuku dolayısıyla tanzim edilen para cezasının tahakkuktan bağımsız değerlendirilmesinin hukuken olanaklı bulunmadığı, para cezasına yapılan itirazın evleviyetle tahakkuka da yapılmış sayılması gerekeceği; davalı idarece ise, beyanname konusu eşyalarla ilgili karara bağlanan para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuş, davalı idarece savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve ... TL'den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, Mahkemece karara bağlanan ve davacı tarafından peşin yatırılan maktu harcın mahsubundan sonra, kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/10/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İdare Hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, İdari Yargı mercilerinde açılan davalarda Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
İncelenen dosyada, dava dilekçesinde haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesinin istenildiği görülmüştür. Dilekçede talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten, kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen "kanuni faiz"in anlaşılması gerekmektedir.
Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulması durumunda yargı yerince taleple bağlı kalınmayarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinde belirtilen tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir.
Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle, dava dilekçesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na tabi olan ve 07/11/2019 tarihinden sonra tahsil edilip yargı kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen faizin anlaşılmasının gerektiği, bu itibarla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faizine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, temyize konu kararın tecil faizine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasının düzeltilerek onanması gerektiği oyu ile, kararın belirtilen kısmına katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.