Danıştay7. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 7. Daire E.2022/2715 K.2024/1090
Özet: Uyuşmazlık, davacının 2015’de tescilli serbest dolaşma giriş beyannamesi içindeki ihtirazi kayıtla beyan edilmiş eşyaların kıymetinin yükseltilerek tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergilerinin iadesiyle ilgilidir. Mahkeme, vergi mahkemesinin kararını onaylayarak, davacının başvurusunun reddi, harçların davacıdan tahsili ve vergi ödemelerinin iptali hatasını düzeltme yoluyla iadesini sağlayacak şekilde karar vermiştir.
T.C. DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE
Esas No: 2022/2715
Karar No: 2024/1090
TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVACI): ... Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
2- (DAVALI): ... Bakanlığı adına ... Havalimanı Kargo Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına 2015 yılında tescilli 6 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, idarece belirlenen aynı eşyanın satış bedeline yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergilerinin ihtirazi kayda konu kısmına vaki itirazın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde başvuru yapılması gerektiğinden bahisle reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararına uymak suretiyle; olayda, davacının itirazı üzerine Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi ve Gümrük Yönetmeliği'nin 499 ilâ 511. maddeleri çerçevesinde Yönetmeliğin 78 no'lu ekinde yer alan "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak itirazın ilgili gümrük idaresine yapılması gerektiği yolunda işlem tesis edilmiş ise de; yukarıda değinilen düzenlemeler dikkate alındığında, davacı tarafından beyannameye ihtirazi kayıt konulmak suretiyle tahakkuk ettirilecek vergiler kabul edilmediğinden, tahakkukların davacının serbest iradesine dayandığından bahsedilemeyeceği; bu itibarla, dava konusu tahakkukların Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde düzenlenen idari prosedüre tabi olduğu, nitekim, davacının itirazının da bu madde hükmüne göre yapıldığı ortada olup, tahakkukun esası yönünden itirazın sonuçlandırılması gerekirken, anılan Kanun'un 211. maddesi çerçevesinde başvuru yapılması yolunda bir yönlendirme yapılmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği; diğer yandan, bozma kararı üzerine yapılan inceleme sonucunda, ihtirazi kayıtla tahakkuk eden ve fazladan ödenen vergilere vaki itirazın esası hakkında davalı idarece henüz bir karar verilmemiş olduğu dikkate alındığında, davacının tahsil edilen vergilerin yasal faiziyle birlikte iadesi yönündeki talebinin bu aşamada incelenmesinin mümkün olmadığı; yine, davacının iade istemi hakkında değerlendirme yapılamaması idarenin kusurundan kaynaklandığından, yargılama giderlerinin davalı idare üzerine bırakılmasının ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, iade istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş, yargılama giderleri davalı idare üzerinde bırakılarak, lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, davalı idarenin kusuru nedeniyle iade hakkından mahrum edilemeyecekleri, mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiği; davalı idarece, yapılan ithalatın 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 11. maddesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Davalı idarece, istemin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında ise, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Bu durumda, mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemelerce bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebilecektir.
Temyiz istemine konu kararın, dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrası, Dairemizin 27/10/2020 tarih ve E:2016/8561, K:2020/4272 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından, kararın anılan hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın söz konusu hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Diğer yandan, iade istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin hüküm fıkraları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın söz konusu hüküm fıkralarının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. ... TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2022/2715
Karar No: 2024/1090
TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVACI): ... Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
2- (DAVALI): ... Bakanlığı adına ... Havalimanı Kargo Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına 2015 yılında tescilli 6 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, idarece belirlenen aynı eşyanın satış bedeline yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergilerinin ihtirazi kayda konu kısmına vaki itirazın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde başvuru yapılması gerektiğinden bahisle reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararına uymak suretiyle; olayda, davacının itirazı üzerine Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi ve Gümrük Yönetmeliği'nin 499 ilâ 511. maddeleri çerçevesinde Yönetmeliğin 78 no'lu ekinde yer alan "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak itirazın ilgili gümrük idaresine yapılması gerektiği yolunda işlem tesis edilmiş ise de; yukarıda değinilen düzenlemeler dikkate alındığında, davacı tarafından beyannameye ihtirazi kayıt konulmak suretiyle tahakkuk ettirilecek vergiler kabul edilmediğinden, tahakkukların davacının serbest iradesine dayandığından bahsedilemeyeceği; bu itibarla, dava konusu tahakkukların Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde düzenlenen idari prosedüre tabi olduğu, nitekim, davacının itirazının da bu madde hükmüne göre yapıldığı ortada olup, tahakkukun esası yönünden itirazın sonuçlandırılması gerekirken, anılan Kanun'un 211. maddesi çerçevesinde başvuru yapılması yolunda bir yönlendirme yapılmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği; diğer yandan, bozma kararı üzerine yapılan inceleme sonucunda, ihtirazi kayıtla tahakkuk eden ve fazladan ödenen vergilere vaki itirazın esası hakkında davalı idarece henüz bir karar verilmemiş olduğu dikkate alındığında, davacının tahsil edilen vergilerin yasal faiziyle birlikte iadesi yönündeki talebinin bu aşamada incelenmesinin mümkün olmadığı; yine, davacının iade istemi hakkında değerlendirme yapılamaması idarenin kusurundan kaynaklandığından, yargılama giderlerinin davalı idare üzerine bırakılmasının ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, iade istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş, yargılama giderleri davalı idare üzerinde bırakılarak, lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, davalı idarenin kusuru nedeniyle iade hakkından mahrum edilemeyecekleri, mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiği; davalı idarece, yapılan ithalatın 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 11. maddesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Davalı idarece, istemin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında ise, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Bu durumda, mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemelerce bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebilecektir.
Temyiz istemine konu kararın, dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrası, Dairemizin 27/10/2020 tarih ve E:2016/8561, K:2020/4272 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından, kararın anılan hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın söz konusu hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Diğer yandan, iade istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin hüküm fıkraları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın söz konusu hüküm fıkralarının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. ... TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.