Danıştay 7. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 7. Daire E.2022/2428 K.2024/2755
Özet: Uyuşmazlık konusu, ithal edilen eşyaların gözetim ve TAREKS belgesi alınmadan gerçekleştirilmesi nedeniyle gümrük ve katma değer vergileri ile para cezası ve eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi kararlarının hukuka uygunluğunun tartışılmasıdır. Mahkeme, Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararını bozarak temyiz talebinin reddini ve dosyanın ilk derece mahkemesine iade edilmesini hükme bağlamıştır.
T.C. DANIŞTAY YEDİNCİ DAİRE
Esas No: 2022/2428
Karar No: 2024/2755
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... İhracat Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların gözetim belgesi ve TAREKS belgesi alınmadan ithalinin gerçekleştirildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezası ve anılan maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazların reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen değer, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, dava konusu işlemin gözetim kıymeti üzerinden hesaplanan kısmında hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan, uyuşmazlık konusu eşyaların 2019/1 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği kapsamında TAREKS denetimine tabi olduğu halde, TAREKS belgesi alınmadan ithalat işlemleri tamamlanmış ise de, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi ve 4. fıkrasının (b) bendi ile davacının lehine getirilen düzenlemelerden faydalanma imkanı verilmeden alınan ceza kararı ile eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davaya konu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ ve Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği'nde yer alan düzenlemeler uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların gözetim belgesi ve TAREKS belgesi alınmadan ithalinin gerçekleştirildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezası ve anılan maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazların reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'la değişik 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan, eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceğine ilişkin hüküm, 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle, eşyanın ithali, belli kuruluşların vereceği ve gümrük idaresine ibrazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin, uygunluk belgesi veya bu belgeler yerine geçen bilgiye bağlı olmasına rağmen, eşya belge veya bilgiye tabi değilmiş ya da belge veya bilgi alınmış gibi beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, varsa eşyanın fark gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği şeklinde değiştirilmiş, aynı maddenin (e) bendi ile de, Bakanlıkça belirlenecek süre içerisinde (c) bendinde belirtilen eşyanın ithalinin uygun bulunduğuna ilişkin belge veya bilginin düzenlenmesi veya ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetimin olumlu sonuçlandığının bildirilmesi hâlinde, 241. maddenin 1. fıkrası uyarınca idari para cezası verileceği kuralı getirilmiştir.
Yine, 4458 sayılı Kanun'un 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'la değişik 235. maddesinin 4. fıkrasında yer alan, 1. fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği ve eşyanın 177 ilâ 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağına ilişkin hüküm, anılan fıkraya 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen (c) bendinde; cezai hükümler saklı kalmak üzere, teslimden sonra kontrol sonucunda uygunsuzluğu tespit edilen ancak bulunamayan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine karar verileceği şeklinde düzenlenmiştir.
Gümrük Yönetmeliğinin 15/05/2013 tarih ve 28648 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesiyle değişik "Diğer Kurumlarca Yapılacak Kontroller" başlıklı 181. maddesinin 10. bendinde, ithalat ve ihracat kontrollerine konu eşya ile ilgili olarak, ithalat ve ihracat kontrollerine konu eşyanın denetim sonuçlarını gösteren ve 114. madde uyarınca belirlenen belgelerin veya referans numaralarının beyannameye kaydedilmesinin zorunlu olduğu, muayene veya kontrol sonucunun, yapılan beyanın aksine eşyanın ilgili kurumun ithalat veya ihracat kontrolünü gerekli kılması durumunda, gerekli kontrollerin yapılmasını teminen yükümlünün ilgili kuruma yönlendirileceği, denetime ilişkin belgenin veya referans numarasının beyannamede yer almadığının beyannamenin kapatılmasından veya eşyanın tesliminden sonra yapılan kontroller neticesinde anlaşılması durumunda da ilgili kurumun bilgilendirileceği, yapılan yönlendirme veya bilgilendirme neticesinde ilgili kurumca gerçekleştirilen denetimin olumsuz sonuçlandığının bildirilmesi veya ithali ve ihracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olan eşyanın denetlendiğine dair belge veya referans numarası alınmadığı halde alınmış gibi gösterilmesi halinde Kanun'un 235. maddesi hükümleri uygulanır hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, her ne kadar gözetim belgesi ve TAREKS belgesi ibraz edilmediğinden bahisle ek tahakkuk ve ceza kararları alınmış ise de; temyize konu kararın ek tahakkuka ilişkin kısmında yapılan değerlendirilmede değinildiği üzere İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen değer, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı gibi, Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin yukarıda hükmüne yer verilen iki farklı şekline göre de ceza kararı alınabilmesi için, eşyanın ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen bunlar olmadan gerçekleştirilmiş olması ya da belge varmış gibi beyan edilmiş olması halinin gerçekleşmesi gerekmektedir. Dolayısıyla ceza kararının dayanağını, anılan maddede aranılan belgelerin sunulmaması ya da sunulmuş gibi beyan edilmesi oluşturduğundan, öncelikle, gözetim belgesinin anılan maddede sayılan belgelerden olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İlgili belgelerin tanımı herhangi bir mevzuatta açıklanmasa da, gözetim belgesi, bir malın ithalatında, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artış olup olmadığının belirlenebilmesi için o malın ithal seyrinin izlenmesi amacıyla Dış Ticaret Müsteşarlığınca düzenlenen bir belgedir. Gözetim belgesinin ibrazı zorunluluğu ise, o malın, belli bir değerin altında kıymetle ithal edilmek istenmesi durumuna münhasır olmaktadır. Bu bağlamda, ithali serbest olan eşyanın ithalat seyrinin izlenmesi ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla getirilen ancak 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin her iki halinde de sayılanlar dışında kalan gözetim belgesinin ibraz edilmemesi, anılan madde uyarınca ceza kesilmesini gerektiren neden olarak kabul edilemez.
Dava konusu işlemin TAREKS belgesi alınmadığından bahisle tesis edilen kısmına gelince; 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesine 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen (e) bendindeki, idarece verilecek sürede eşyanın ithalinin uygun bulunduğuna ilişkin ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetim sonucuna göre anılan madde uyarınca ceza uygulanıp uygulanamayacağına ilişkin kuralın, Gümrük Yönetmeliğinin 181. maddesinin 10. bendine 15/05/2013 tarihinde yapılan değişiklikle, yönlendirme veya bilgilendirme neticesinde ilgili kurumca gerçekleştirilen denetimin olumsuz sonuçlandığının bildirilmesi veya eşyanın ithali için gereken belgelerin alınmadan alınmış gibi gösterilmesi halinde 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesi hükümlerinin uygulanacağı şeklinde anılan tarihten itibaren uygulandığı anlaşılmaktadır. Davalı idarece olay tarihinde yürürlükte olan Gümrük Yönetmeliğinin 181. maddesinin 10. bendine göre bilgilendirme ve yönlendirme yükümlülüğü yerine getirilmeden ve ilgili kurumca gerçekleştirilecek denetim neticesi beklenilmeden 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesi hükümlerinin uygulanamayacağı açıktır.
Bu nedenle, davacı adına tescilli beyanname kapsamında ithal edilen eşya için gözetim belgesinin ibrazı zorunlu belgelerden olmadığı, ibrazı zorunlu olan TAREKS belgesi ile ilgili ise Gümrük Yönetmeliğinde yer verilen yükümlülükler yerine getirilmeden işlem tesis edildiği sonucuna varıldığından, davaya konu edilen işlemde hukuka uyarlık, temyize konu kararda da sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 28/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2022/2428
Karar No: 2024/2755
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... İhracat Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların gözetim belgesi ve TAREKS belgesi alınmadan ithalinin gerçekleştirildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezası ve anılan maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazların reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen değer, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, dava konusu işlemin gözetim kıymeti üzerinden hesaplanan kısmında hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan, uyuşmazlık konusu eşyaların 2019/1 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği kapsamında TAREKS denetimine tabi olduğu halde, TAREKS belgesi alınmadan ithalat işlemleri tamamlanmış ise de, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi ve 4. fıkrasının (b) bendi ile davacının lehine getirilen düzenlemelerden faydalanma imkanı verilmeden alınan ceza kararı ile eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davaya konu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ ve Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği'nde yer alan düzenlemeler uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların gözetim belgesi ve TAREKS belgesi alınmadan ithalinin gerçekleştirildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezası ve anılan maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazların reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'la değişik 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan, eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceğine ilişkin hüküm, 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle, eşyanın ithali, belli kuruluşların vereceği ve gümrük idaresine ibrazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin, uygunluk belgesi veya bu belgeler yerine geçen bilgiye bağlı olmasına rağmen, eşya belge veya bilgiye tabi değilmiş ya da belge veya bilgi alınmış gibi beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, varsa eşyanın fark gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği şeklinde değiştirilmiş, aynı maddenin (e) bendi ile de, Bakanlıkça belirlenecek süre içerisinde (c) bendinde belirtilen eşyanın ithalinin uygun bulunduğuna ilişkin belge veya bilginin düzenlenmesi veya ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetimin olumlu sonuçlandığının bildirilmesi hâlinde, 241. maddenin 1. fıkrası uyarınca idari para cezası verileceği kuralı getirilmiştir.
Yine, 4458 sayılı Kanun'un 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'la değişik 235. maddesinin 4. fıkrasında yer alan, 1. fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği ve eşyanın 177 ilâ 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağına ilişkin hüküm, anılan fıkraya 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen (c) bendinde; cezai hükümler saklı kalmak üzere, teslimden sonra kontrol sonucunda uygunsuzluğu tespit edilen ancak bulunamayan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine karar verileceği şeklinde düzenlenmiştir.
Gümrük Yönetmeliğinin 15/05/2013 tarih ve 28648 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesiyle değişik "Diğer Kurumlarca Yapılacak Kontroller" başlıklı 181. maddesinin 10. bendinde, ithalat ve ihracat kontrollerine konu eşya ile ilgili olarak, ithalat ve ihracat kontrollerine konu eşyanın denetim sonuçlarını gösteren ve 114. madde uyarınca belirlenen belgelerin veya referans numaralarının beyannameye kaydedilmesinin zorunlu olduğu, muayene veya kontrol sonucunun, yapılan beyanın aksine eşyanın ilgili kurumun ithalat veya ihracat kontrolünü gerekli kılması durumunda, gerekli kontrollerin yapılmasını teminen yükümlünün ilgili kuruma yönlendirileceği, denetime ilişkin belgenin veya referans numarasının beyannamede yer almadığının beyannamenin kapatılmasından veya eşyanın tesliminden sonra yapılan kontroller neticesinde anlaşılması durumunda da ilgili kurumun bilgilendirileceği, yapılan yönlendirme veya bilgilendirme neticesinde ilgili kurumca gerçekleştirilen denetimin olumsuz sonuçlandığının bildirilmesi veya ithali ve ihracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olan eşyanın denetlendiğine dair belge veya referans numarası alınmadığı halde alınmış gibi gösterilmesi halinde Kanun'un 235. maddesi hükümleri uygulanır hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, her ne kadar gözetim belgesi ve TAREKS belgesi ibraz edilmediğinden bahisle ek tahakkuk ve ceza kararları alınmış ise de; temyize konu kararın ek tahakkuka ilişkin kısmında yapılan değerlendirilmede değinildiği üzere İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen değer, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı gibi, Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin yukarıda hükmüne yer verilen iki farklı şekline göre de ceza kararı alınabilmesi için, eşyanın ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen bunlar olmadan gerçekleştirilmiş olması ya da belge varmış gibi beyan edilmiş olması halinin gerçekleşmesi gerekmektedir. Dolayısıyla ceza kararının dayanağını, anılan maddede aranılan belgelerin sunulmaması ya da sunulmuş gibi beyan edilmesi oluşturduğundan, öncelikle, gözetim belgesinin anılan maddede sayılan belgelerden olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İlgili belgelerin tanımı herhangi bir mevzuatta açıklanmasa da, gözetim belgesi, bir malın ithalatında, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artış olup olmadığının belirlenebilmesi için o malın ithal seyrinin izlenmesi amacıyla Dış Ticaret Müsteşarlığınca düzenlenen bir belgedir. Gözetim belgesinin ibrazı zorunluluğu ise, o malın, belli bir değerin altında kıymetle ithal edilmek istenmesi durumuna münhasır olmaktadır. Bu bağlamda, ithali serbest olan eşyanın ithalat seyrinin izlenmesi ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla getirilen ancak 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin her iki halinde de sayılanlar dışında kalan gözetim belgesinin ibraz edilmemesi, anılan madde uyarınca ceza kesilmesini gerektiren neden olarak kabul edilemez.
Dava konusu işlemin TAREKS belgesi alınmadığından bahisle tesis edilen kısmına gelince; 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesine 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen (e) bendindeki, idarece verilecek sürede eşyanın ithalinin uygun bulunduğuna ilişkin ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetim sonucuna göre anılan madde uyarınca ceza uygulanıp uygulanamayacağına ilişkin kuralın, Gümrük Yönetmeliğinin 181. maddesinin 10. bendine 15/05/2013 tarihinde yapılan değişiklikle, yönlendirme veya bilgilendirme neticesinde ilgili kurumca gerçekleştirilen denetimin olumsuz sonuçlandığının bildirilmesi veya eşyanın ithali için gereken belgelerin alınmadan alınmış gibi gösterilmesi halinde 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesi hükümlerinin uygulanacağı şeklinde anılan tarihten itibaren uygulandığı anlaşılmaktadır. Davalı idarece olay tarihinde yürürlükte olan Gümrük Yönetmeliğinin 181. maddesinin 10. bendine göre bilgilendirme ve yönlendirme yükümlülüğü yerine getirilmeden ve ilgili kurumca gerçekleştirilecek denetim neticesi beklenilmeden 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesi hükümlerinin uygulanamayacağı açıktır.
Bu nedenle, davacı adına tescilli beyanname kapsamında ithal edilen eşya için gözetim belgesinin ibrazı zorunlu belgelerden olmadığı, ibrazı zorunlu olan TAREKS belgesi ile ilgili ise Gümrük Yönetmeliğinde yer verilen yükümlülükler yerine getirilmeden işlem tesis edildiği sonucuna varıldığından, davaya konu edilen işlemde hukuka uyarlık, temyize konu kararda da sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 28/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.