‹ Ana sayfa
Danıştay4. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma

Danıştay 4. Daire E.2025/5571 K.2025/6870

Esas No: 2025/5571 · Karar No: 2025/6870 · Karar Tarihi: 23.12.2025
T.C. DANIŞTAY
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2025/5571
Karar No: 2025/6870

TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...

VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI): ... Valiliği

VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Silivri İlçesi, ... Mahallesi sınırlarında bulunan ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmazda kurulması planlanan klinker öğütme tesisi projesi için ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi lehine tesis edilen ... tarih ve E-...sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nce verilen ... tarih ve E-...sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının, ... tarih ve ... sayılı yazı ekinde Silivri Kaymakamlığı ile ... Mahallesi Muhtarlığına gönderildiği; 18/02/2025-20/03/2025 tarihleri arasında Silivri Kaymakamlığı, 25/02/2025-25/03/2025 tarihleri arasında ise ... Mahalle Muhtarlığı ilan panolarına asılmak suretiyle ilan edildiği, işbu durumun muhtelif tarihli tutanaklarla da kayda alındığı; bu durumda, ilanen tebliğ edilen dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararının, -davacı firmanın işletmesinin bulunduğu- Silivri Kaymakamlığı'nda askı ilanının son günü olan 20/03/2025 tarihini izleyen günden (veya ... Mahalle Muhtarlığı'nda askı ilanının son günü olan 25/03/2025 tarihini izleyen günden) itibaren genel dava açma süresi olan 60 gün içinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden çok sonra 01/08/2025 tarihinde açılan iş bu davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın süre yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Mevzuat hükümleri gereği "ÇED Gerekli Değildir" kararlarının en az 30 gün süreyle askıya asılmak suretiyle ilan edilmesinin zorunlu olduğu; aksine bir uygulamanın işlemi hukuka aykırı hale getireceği, ilgili mevzuat hükmünün herhangi bir istisna öngörmeden ve herhangi bir takdir hakkı tanımadan 30 gün süreyle ilan edilmesini zorunlu tuttuğu, 30 günden az süreyle ilan edilen bir kararın işlemi geçersiz hale getireceği, ilan süresine uyulmaması halinde dava açma süresinin başlamayacağı, zira süre dolmadan ilanı askıdan indirmenin ilgililerin ıttıla olmasını engelleyeceği; dolayısıyla menfaati ihlal edilen kişinin olayı öğrendiğini beyan ettiği tarihin ıttıla tarihi olduğu kabul edilerek davanın esastan incelenmesi gerektiği; somut olayda, ... Muhtarlığı tarafından düzenlenen ilan asma ve kaldırma tutanakları incelendiğinde ilanın 25/02/2025 tarihinde asıldığı, 25/03/2025 tarihinde kaldırıldığı, Yönetmeliğin 1 ay değil, 30 gün olarak düzenlendiği, ilanın askıda 30 gün kalmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE

GEREKÇE:

MADDİ

OLAY:
Dava, İstanbul İli, Silivri İlçesi, ... Mahallesi sınırlarında bulunan ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmazda kurulması planlanan klinker öğütme tesisi projesi için ... Çimento Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi lehine tesis edilen ... tarih ve E-...sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın "Yargı Yolu" başlıklı 125. maddesinde; "... idari işlemlere karşı açılacak davalarda süre yazılı bildirim tarihinden başlar." hükmü yer almış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; "... süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ve 29/07/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin "Çevresel etki değerlendirmesi gereklidir veya çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasında; "Bakanlık inceleme değerlendirme süreci tamamlanarak karar aşamasına geçilen proje hakkında 5 iş günü içinde "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararını verir. Verilen karar il müdürlüğüne, görüş alınan kurum/kuruluşlara, proje sahibine ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara bildirilir. Bu karar il müdürlüğü tarafından internet sitesinde süresiz ve askıda 30 takvim günü ilan edilerek halka duyurulur." hükmüne, aynı Yönetmeliğin Tanımlar başlıklı 4. maddesinin (b) bendinde ise; "Askıda ilan: Gerçekleştirilmesi planlanan projenin ÇED süreci hakkında, projeden etkilenecek veya etkilenmesi muhtemel halkın yaşadığı yer/yerlerde, il müdürlüğü, kaymakamlık (Danıştay Altıncı Dairesinin 8/6/2023 tarihli ve E:2023/343 sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan ibare: veya) muhtarlık binasında bulunan askı ilan yerlerinde yapılan yazılı duyuruyu ifade eder" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda aktarılan hükümler ve olay birlikte değerlendirildiğinde; idari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler. Bu anlamda tebligat yargılama sürecinin başlangıcıdır ve tebliğ işlemi, yazılı tebligat, yayın veya ilan şeklinde olabilir. Dava konusu işlemin niteliği gereği belli bir bölgeyi ilgilendirmesi nedeniyle, tüm ilgililerine ayrı ayrı bildirilmesi mümkün olmadığından, ilgililerin etkin ve yeterli bir şekilde dava konusu işlemden haberdar olması amaçlanarak, Yönetmelikteki düzenlemeye göre, askıda ilan ve internet aracılığıyla halka duyurulması öngörülmüştür. İlan yolu ile tebliğlerde dava açma süresi ise son ilan tarihini izleyen günden itibaren başlamaktadır. Askı yoluyla ilan yapılması halinde, ilanı yapan kişi tarafından ilan metninin herkesin kolayca ulaşıp, okuyabileceği bir yerde asılı tutulması, ilan metninin hangi tarihlerde askıda kaldığına ilişkin bir tutanak düzenlenmesi ve bu tutanağın ilgili merciine sunulması gerekmektedir.

İşbu düzenlemelerle öngörülen ilan sürecinin tam olarak uygulanmadığı hallerde, davacının dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği gözönünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur. İdari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından verilen ... tarih ve E-...sayılı dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararının, ... tarih ve ... sayılı yazı ekinde Silivri Kaymakamlığı ile ... Mahallesi Muhtarlığına gönderildiği; 18/02/2025 - 20/03/2025 tarihleri arasında Silivri Kaymakamlığı, 25/02/2025 - 25/03/2025 tarihleri arasında ise ... Mahalle Muhtarlığı ilan panolarına asılmak suretiyle ilan edildiği, işbu durumun muhtelif tarihli tutanaklarla da kayda alındığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar temyize konu İdare Mahkemesi kararında, ilanen tebliğ edilen dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararının, -davacı firmanın işletmesinin bulunduğu- Silivri Kaymakamlığı'nda askı ilanının son günü olan 20/03/2025 tarihini izleyen günden (veya ... Mahalle Muhtarlığı'nda askı ilanının son günü olan 25/03/2025 tarihini izleyen günden) itibaren genel dava açma süresi olan 60 gün içinde dava açılması gerektiği gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ise de; yukarıda yer verilen Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 17.maddesinin 1.fıkrasında askıda ilanın "30 takvim günü ilan edilerek" halka duyurulacağı düzenlenmiş olup, dava konusu projenin gerçekleştirileceği ... Mahalle Muhtarlığında 25/02/2025 tarihinde asılan ilanın, yasal düzenlemeye göre 30 takvim günü, yani 27/03/2025 tarihine kadar askıda kalması gerekirken, 25/03/2025 tarihinde askıdan indirildiği; askıda ilanın, proje alanı ve projenin etki alanında muhtarlık binalarında yapılmasına yönelik getirilen düzenlemenin amacının, yöre halkının dava konusu işlemden haberdar edilmesi olduğu göz önünde bulundurulduğunda, projenin gerçekleştirilmesi planlanan mahallede yapılan ilanın 30 takvim günü askıda kalmaması nedeniyle dava konusu projenin usulüne uygun olarak ilan edilmediğinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davacı tarafından, projeyle ilgili gazeteden görülen haber tarihi olarak belirtilen 27/07/2025 tarihinin dava açma süresinin hesaplanmasında esas alınması gerektiği, 01/08/2025 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu sonucuna varıldığından, davanın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, süre aşımı yönünden reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan; proje sahibi ... Çimento Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 06/10/2025 tarihinde davaya müdahale talebinde bulunulduğu anlaşılmış olup; Mahkemece yeniden yapılacak yargılamada müdahil talebine ilişkin karar verileceği de tabiidir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 23/12/2025 tarihinde karar verildi.

(X) KARŞI OY:
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.

Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?