Danıştay2. Daireİdare Hukuku
Danıştay 2. Daire E.2022/4386 K.2023/3095
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4386
Karar No : 2023/3095
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR
1-
**DAVACI:** … Kurumu
**VEKİLİ:** Av. …
2-DAVACI YANINDA (MÜDAHİL) : … Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kaymakamlığı
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, … Mahallesi, … civarı mevkiinde bulunan … ada, … parsel sayılı mülkiyeti Hazineye ait 12.160,00 m² yüzölçümlü taşınmazın, 05/06/2007 - 04/06/2012 tarihleri arasındaki dönemde alışveriş merkezi ve araç park yeri yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 11.679.102,74-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile dayanağı … günlü, … sayılı komisyon kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Onuncu Dairesinin 08/12/2020 günlü, E:2016/7216, K:2020/5980 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle verilen … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; olayda, 1968 yılında kamu hizmetinde kullanılmak ve hava şehitliği yapılmak üzere Milli Savunma Bakanlığına tahsis edilen 39.835,00 m² taşınmazın, 2001'de ifraz edilerek 4 parsele ayrıldıktan sonra, alışveriş merkezi olarak kullanılan … ada, … parsel sayılı 12.160 m² kısmı Milli Savunma Bakanlığı ihtiyacı için kullanılmaması nedeniyle 2001 yılında tahsisin kaldırıldığı, talep edilmesine rağmen yeniden tahsis yapılmadığı ve davacıdan ecrimisil talebinde bulunulduğu, bu haliyle davacının kullanımının protokole dayandığı ve bu protokolun halen ayakta olduğu söylenilemeyeceğinden, davacının kullanımının hukuki dayanağı bulunmayıp, fuzuli şagil olduğu açık olmakla birlikte; dava konusu 11.679.102,74-TL tutarlı 20/06/2012 günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile bu işlemin de dayanağı olan … günlü, … sayılı komisyon kararının; nihai olarak 2.611.882,74-TL'lik kısmının iptaline karar verildiği ve onanarak kesinleştiği, 9.067.220,00-TL'lik kısmı yönünden ise hukuken geçerli bir sebebe dayanmaksızın Hazineye ait taşınmazın davacı tarafından alışveriş merkezi yapılmak suretiyle işgali nedeniyle ecrimisil istenilmesi hukuka uygun olup, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 9.067.220,00-TL'lik kısmı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesi ve dayanağı komisyon kararının 9.067.220,00-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından; dava konusu taşınmaz üzerinde protokol kapsamında tasarrufta bulunulduğu, dolayısıyla fuzuli şagil sayılamayacakları, yine anılan protokol kapsamında gerekli ödemelerin yapıldığı, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği ve dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Davacı yanında müdahil tarafından; dava konusu taşınmazın idarelerine yapılan tahsis kapsamında OYAK ile protokol yapıldığı ve belirtilen parselin ifraza uğraması sonucunda oluşan yeni parsellerinde fiili tahsislerinin devam ettiği dolayısıyla işgalden söz edilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin ve davacının duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACI ve DAVACI YANINDA MÜDAHİLİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan … -TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 31/05/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
13/09/1994 tarihinde yürürlüğe giren 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; mezarlıkların ve şehitliklerin satılamayacağı, kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği yolu ile iktisap edilemeyeceği, "Korunma" başlıklı 2. maddesinde; "Mezarlıklar ve şehitlikler ile mezarlar bozulamaz, tahrip edilemez ve kirletilemez. Bu yerler imar mevzuatı ile veya başka herhangi bir şekilde park, bahçe, meydan, otopark, çocuk parkı, yeşil alan gibi sahalar olarak ayrılamaz ve asli gayesi dışında hiçbir amaç için kullanılamaz...." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davalı idare tarafından dosyaya sunulan Hazineye Ait Kamu Hizmetine Tahsisli Arazi, Arsalar Bilgi ve Muhasebe Fişinden; … Mahallesi, … No:… , Sayfa no … , Sıra No:… 'lu yerin, 1941 yılında Mili Savunma Bakanlığınca "Tayyare Şehitliği" olarak kullanılmak üzere istimlak edildiği ve … pafta, … ada, … parsel ve 39.875 m² olarak Hazine adına kayıt edildiği, … tarihli, … sayılı Maliye Bakanlığı Milli Emlak Müdürlüğü yazısıyla, taşınmazın Milli Savunma Bakanlığınca öteden beri tayyare şehitliği olarak kullanıldığı fiilen Bakanlıklarına tahsisli olduğunun bildirildiği, söz konusu taşınmazın 1989 yılında ifraz edilerek … ada, … , … ve … sayılı parsellerin oluşturulduğu; daha sonra Çorlu Belediyesince 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesi uygulaması yapılarak, taşınmazın; … ada, … parsel (12.160 m²), … parsel (17.977 m²), … parsel (7.251 m²) ve … parsel (2.447 m²) oluşturulduğu ve hisselerin kısmen Hazine, kısmen Çorlu Belediyesi ve kısmen TEK Müdürlüğü adına 05/04/2001 tarihinde geçici olarak tahsis edildiği, ecrimisil istemine konu … ada … parselin tamamı üzerinde alışveriş merkezi, araç park yeri ve ATM yapılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle ecrimisil istenildiği, davacının bu alanın kendilerine tahsisine ilişkin Protokol bulunduğunu bildirdiği, imar planında söz konusu … ada … parselin "Çorlu Konut ve Ticari Gelişme Alanı " olarak görüldüğü anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen 3998 sayılı Kanun hükmü karşısında; taşınmazın istimlak amacına uygun olarak şehitlik dışında başka bir amaç ile kullanılmasına yasal imkan bulunmadığı, bu amaç dışında tahsis yapılamayacağı, plan ile yapılan uygulamaların anılan Yasa hükmü karşısında geçerli olmadığı gibi, şehitlik olan taşınmaza ilişkin herhangi bir hukuki sözleşmenin de sonuç doğuramayacağı açıktır.
Bu durumda, fuzuli işgalin sonlandırılarak taşınmazın "şehitlik" olarak kullanılmasının sağlanması gerekirken, istimlaki (müdahil) Milli Savunma Bakanlığınca yapılan taşınmazdan, davalı idarece ecrimisil istenilmesi hukuka uygun olmadığından, mahkeme kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4386
Karar No : 2023/3095
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR
1-
**DAVACI:** … Kurumu
**VEKİLİ:** Av. …
2-DAVACI YANINDA (MÜDAHİL) : … Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kaymakamlığı
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, … Mahallesi, … civarı mevkiinde bulunan … ada, … parsel sayılı mülkiyeti Hazineye ait 12.160,00 m² yüzölçümlü taşınmazın, 05/06/2007 - 04/06/2012 tarihleri arasındaki dönemde alışveriş merkezi ve araç park yeri yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 11.679.102,74-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile dayanağı … günlü, … sayılı komisyon kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Onuncu Dairesinin 08/12/2020 günlü, E:2016/7216, K:2020/5980 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle verilen … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; olayda, 1968 yılında kamu hizmetinde kullanılmak ve hava şehitliği yapılmak üzere Milli Savunma Bakanlığına tahsis edilen 39.835,00 m² taşınmazın, 2001'de ifraz edilerek 4 parsele ayrıldıktan sonra, alışveriş merkezi olarak kullanılan … ada, … parsel sayılı 12.160 m² kısmı Milli Savunma Bakanlığı ihtiyacı için kullanılmaması nedeniyle 2001 yılında tahsisin kaldırıldığı, talep edilmesine rağmen yeniden tahsis yapılmadığı ve davacıdan ecrimisil talebinde bulunulduğu, bu haliyle davacının kullanımının protokole dayandığı ve bu protokolun halen ayakta olduğu söylenilemeyeceğinden, davacının kullanımının hukuki dayanağı bulunmayıp, fuzuli şagil olduğu açık olmakla birlikte; dava konusu 11.679.102,74-TL tutarlı 20/06/2012 günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile bu işlemin de dayanağı olan … günlü, … sayılı komisyon kararının; nihai olarak 2.611.882,74-TL'lik kısmının iptaline karar verildiği ve onanarak kesinleştiği, 9.067.220,00-TL'lik kısmı yönünden ise hukuken geçerli bir sebebe dayanmaksızın Hazineye ait taşınmazın davacı tarafından alışveriş merkezi yapılmak suretiyle işgali nedeniyle ecrimisil istenilmesi hukuka uygun olup, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 9.067.220,00-TL'lik kısmı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesi ve dayanağı komisyon kararının 9.067.220,00-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından; dava konusu taşınmaz üzerinde protokol kapsamında tasarrufta bulunulduğu, dolayısıyla fuzuli şagil sayılamayacakları, yine anılan protokol kapsamında gerekli ödemelerin yapıldığı, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği ve dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Davacı yanında müdahil tarafından; dava konusu taşınmazın idarelerine yapılan tahsis kapsamında OYAK ile protokol yapıldığı ve belirtilen parselin ifraza uğraması sonucunda oluşan yeni parsellerinde fiili tahsislerinin devam ettiği dolayısıyla işgalden söz edilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin ve davacının duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACI ve DAVACI YANINDA MÜDAHİLİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan … -TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 31/05/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
13/09/1994 tarihinde yürürlüğe giren 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; mezarlıkların ve şehitliklerin satılamayacağı, kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği yolu ile iktisap edilemeyeceği, "Korunma" başlıklı 2. maddesinde; "Mezarlıklar ve şehitlikler ile mezarlar bozulamaz, tahrip edilemez ve kirletilemez. Bu yerler imar mevzuatı ile veya başka herhangi bir şekilde park, bahçe, meydan, otopark, çocuk parkı, yeşil alan gibi sahalar olarak ayrılamaz ve asli gayesi dışında hiçbir amaç için kullanılamaz...." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davalı idare tarafından dosyaya sunulan Hazineye Ait Kamu Hizmetine Tahsisli Arazi, Arsalar Bilgi ve Muhasebe Fişinden; … Mahallesi, … No:… , Sayfa no … , Sıra No:… 'lu yerin, 1941 yılında Mili Savunma Bakanlığınca "Tayyare Şehitliği" olarak kullanılmak üzere istimlak edildiği ve … pafta, … ada, … parsel ve 39.875 m² olarak Hazine adına kayıt edildiği, … tarihli, … sayılı Maliye Bakanlığı Milli Emlak Müdürlüğü yazısıyla, taşınmazın Milli Savunma Bakanlığınca öteden beri tayyare şehitliği olarak kullanıldığı fiilen Bakanlıklarına tahsisli olduğunun bildirildiği, söz konusu taşınmazın 1989 yılında ifraz edilerek … ada, … , … ve … sayılı parsellerin oluşturulduğu; daha sonra Çorlu Belediyesince 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesi uygulaması yapılarak, taşınmazın; … ada, … parsel (12.160 m²), … parsel (17.977 m²), … parsel (7.251 m²) ve … parsel (2.447 m²) oluşturulduğu ve hisselerin kısmen Hazine, kısmen Çorlu Belediyesi ve kısmen TEK Müdürlüğü adına 05/04/2001 tarihinde geçici olarak tahsis edildiği, ecrimisil istemine konu … ada … parselin tamamı üzerinde alışveriş merkezi, araç park yeri ve ATM yapılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle ecrimisil istenildiği, davacının bu alanın kendilerine tahsisine ilişkin Protokol bulunduğunu bildirdiği, imar planında söz konusu … ada … parselin "Çorlu Konut ve Ticari Gelişme Alanı " olarak görüldüğü anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen 3998 sayılı Kanun hükmü karşısında; taşınmazın istimlak amacına uygun olarak şehitlik dışında başka bir amaç ile kullanılmasına yasal imkan bulunmadığı, bu amaç dışında tahsis yapılamayacağı, plan ile yapılan uygulamaların anılan Yasa hükmü karşısında geçerli olmadığı gibi, şehitlik olan taşınmaza ilişkin herhangi bir hukuki sözleşmenin de sonuç doğuramayacağı açıktır.
Bu durumda, fuzuli işgalin sonlandırılarak taşınmazın "şehitlik" olarak kullanılmasının sağlanması gerekirken, istimlaki (müdahil) Milli Savunma Bakanlığınca yapılan taşınmazdan, davalı idarece ecrimisil istenilmesi hukuka uygun olmadığından, mahkeme kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.