Danıştay2. Daireİdare Hukuku
Danıştay 2. Daire E.2022/2320 K.2023/1497
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2320
Karar No : 2023/1497
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Niğde Valiliğinde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacı, "kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması" suçundan kesinleşmiş ertelemeli 1 yıl 8 ay mahkumiyet kararı aldığı gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-5 ve 98/b maddeleri gereğince Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Niğde Valiliği işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının "kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması" suçundan yapılan ceza yargılamasında ... Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla 1 yıl 8 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve cezanın ertelenmesine karar verildiği, kararın … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi tarafından onanarak 25/12/2020 tarihinde kesinleştiği, bunun üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-5 ve 98/b maddeleri uyarınca Devlet memurluğundan çıkarıldığı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca verilen mahkumiyet kararı ertelenmiş olsa bile, denetim süresinin getirilen yükümlülüklere uygun ve iyi halli olarak geçirilmesi durumunda ceza infaz edilmiş sayılacağından, cezanın ertelenmesinin 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde hüküm altına alınan mahkumiyete bağlı hak yoksunluklarını ortadan kaldıran mahiyeti bulunmamakta olup, bu sebeple kasten işlenen bir suçtan dolayı 1 yıldan fazla hapis cezası alanların, cezası ertelense dahi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-5 maddesi gereğince Devlet memuru olamayacağı gibi hali hazırda Devlet memuru olanların anılan Kanun'un 98/b maddesi uyarınca görevlerine de son verileceğinin açık olduğu; davacının mahkumiyetine yönelik kararın kesinleşmesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda sayılan Devlet memurluğu için gereken genel şartlardan biri olan "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına.....mahkûm olmamak.." şartını kaybettiğinden dolayı Kanun'un 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; mahkumiyetine ilişkin kesinleşen ceza mahkemesi kararına karşı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308/A maddesi kapsamında olağanüstü itiraz yoluna başvurulduğu, süreç sonunda hakkında beraat kararı verildiği ve karara yapılan istinaf başvurusunun da reddedildiği, işlemin sebep unsurunun ortadan kalktığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
Davacı Hatay Valiliği bünyesinde Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü olarak görev yapmakta iken, "kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması" suçundan hakkında ceza yargılamasına başlanılmıştır. Yargılama sonunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davacının 1 yıl 8 ay hapis cezası ve 80,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hapis cezasının ertelenmesine karar verilmiştir. Anılan karar, istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla kesinleşmiştir.
Bu arada davacı, 13/05/2020 tarihli İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü işlemi ile Niğde Valiliğine veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atanmıştır.
Ceza Mahkemesi kararının kesinleşmesinin ardından davacı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Devlet memurluğuna alınma şartlarının düzenlendiği 48/A-5 maddesinde yer alan "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ... mahkûm olmamak." şartını kaybettiğinden bahisle aynı Kanun'un 98/b maddesi hükmü uyarınca memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi nedeniyle Devlet Memurluğundan çıkarılmıştır.
Davacı, Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Niğde Valiliği işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bakılan davanın konusunu oluşturan Devlet memurluğundan çıkarılma işleminin dayanağının ... Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı ertelemeli mahkumiyet kararı olması nedeniyle söz konusu kararın hukuki varlığını ve geçerliliğini sürdürmesi önem arzetmektedir.
Davacının Devlet memurluğundan çıkarılması işleminin hukuka uygunluğunun denetlendiği yargılama sürecinde ortaya çıkan ve uyuşmazlığın esasına etki edebilecek nitelikte bulunan durumların resen göz önüne alınacağı tartışmasızdır.
Uyuşmazlık bu açıdan değerlendirildiğinde; ... Asliye Ceza Mahkemesince davacı hakkında "kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması" suçunun sübuta erdiğinden bahisle 1 yıl 8 ay hapis cezası verilerek cezanın ertelenmesine karar verilmiş ve yapılan istinaf başvurusu da … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilerek karar kesinleşmiş ise de; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308/A maddesinde olağanüstü kanun yolu olarak düzenlenen Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yetkisi hükmü uyarınca … Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığınca anılan karara karşı itiraz yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun … günlü, K:… sayılı kararı ile suçun yasal unsurlarının oluşmadığı belirtilerek itirazın kabulüne, dosyanın gereği için ... Ceza Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin dayanağını oluşturan ... Asliye Ceza Mahkemesinin mahkumiyete ilişkin hükmünün bozulmasına karar verilmiştir. Bozma kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:… K:… sayılı kararıyla davacının (sanığın) üzerine atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraatine karar verilmiş, yapılan istinaf başvurusunun da … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile esastan reddedilmiş olması nedeniyle davacının memuriyetine engel bir mahkumiyet hükmünün bulunduğundan söz etme olanağı kalmamıştır.
Her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmünün bulunması nedeniyle işlemin tesis edildiği aşamada bu anlamda bir hukuka aykırılık bulunmamakta ise de; davacının atılı suçtan beraati yönünde verilen yeni kararla birlikte ortaya çıkan ve yukarıda özetlenen yeni hukuki duruma göre dava konusu işlemin dayanaksız kaldığı hususu göz önünde bulundurularak karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 23/03/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2320
Karar No : 2023/1497
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Niğde Valiliğinde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacı, "kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması" suçundan kesinleşmiş ertelemeli 1 yıl 8 ay mahkumiyet kararı aldığı gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-5 ve 98/b maddeleri gereğince Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Niğde Valiliği işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının "kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması" suçundan yapılan ceza yargılamasında ... Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla 1 yıl 8 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve cezanın ertelenmesine karar verildiği, kararın … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi tarafından onanarak 25/12/2020 tarihinde kesinleştiği, bunun üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-5 ve 98/b maddeleri uyarınca Devlet memurluğundan çıkarıldığı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca verilen mahkumiyet kararı ertelenmiş olsa bile, denetim süresinin getirilen yükümlülüklere uygun ve iyi halli olarak geçirilmesi durumunda ceza infaz edilmiş sayılacağından, cezanın ertelenmesinin 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde hüküm altına alınan mahkumiyete bağlı hak yoksunluklarını ortadan kaldıran mahiyeti bulunmamakta olup, bu sebeple kasten işlenen bir suçtan dolayı 1 yıldan fazla hapis cezası alanların, cezası ertelense dahi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-5 maddesi gereğince Devlet memuru olamayacağı gibi hali hazırda Devlet memuru olanların anılan Kanun'un 98/b maddesi uyarınca görevlerine de son verileceğinin açık olduğu; davacının mahkumiyetine yönelik kararın kesinleşmesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda sayılan Devlet memurluğu için gereken genel şartlardan biri olan "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına.....mahkûm olmamak.." şartını kaybettiğinden dolayı Kanun'un 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; mahkumiyetine ilişkin kesinleşen ceza mahkemesi kararına karşı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308/A maddesi kapsamında olağanüstü itiraz yoluna başvurulduğu, süreç sonunda hakkında beraat kararı verildiği ve karara yapılan istinaf başvurusunun da reddedildiği, işlemin sebep unsurunun ortadan kalktığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
Davacı Hatay Valiliği bünyesinde Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü olarak görev yapmakta iken, "kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması" suçundan hakkında ceza yargılamasına başlanılmıştır. Yargılama sonunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davacının 1 yıl 8 ay hapis cezası ve 80,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hapis cezasının ertelenmesine karar verilmiştir. Anılan karar, istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla kesinleşmiştir.
Bu arada davacı, 13/05/2020 tarihli İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü işlemi ile Niğde Valiliğine veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atanmıştır.
Ceza Mahkemesi kararının kesinleşmesinin ardından davacı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Devlet memurluğuna alınma şartlarının düzenlendiği 48/A-5 maddesinde yer alan "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ... mahkûm olmamak." şartını kaybettiğinden bahisle aynı Kanun'un 98/b maddesi hükmü uyarınca memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi nedeniyle Devlet Memurluğundan çıkarılmıştır.
Davacı, Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Niğde Valiliği işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bakılan davanın konusunu oluşturan Devlet memurluğundan çıkarılma işleminin dayanağının ... Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı ertelemeli mahkumiyet kararı olması nedeniyle söz konusu kararın hukuki varlığını ve geçerliliğini sürdürmesi önem arzetmektedir.
Davacının Devlet memurluğundan çıkarılması işleminin hukuka uygunluğunun denetlendiği yargılama sürecinde ortaya çıkan ve uyuşmazlığın esasına etki edebilecek nitelikte bulunan durumların resen göz önüne alınacağı tartışmasızdır.
Uyuşmazlık bu açıdan değerlendirildiğinde; ... Asliye Ceza Mahkemesince davacı hakkında "kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması" suçunun sübuta erdiğinden bahisle 1 yıl 8 ay hapis cezası verilerek cezanın ertelenmesine karar verilmiş ve yapılan istinaf başvurusu da … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilerek karar kesinleşmiş ise de; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308/A maddesinde olağanüstü kanun yolu olarak düzenlenen Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yetkisi hükmü uyarınca … Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığınca anılan karara karşı itiraz yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun … günlü, K:… sayılı kararı ile suçun yasal unsurlarının oluşmadığı belirtilerek itirazın kabulüne, dosyanın gereği için ... Ceza Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin dayanağını oluşturan ... Asliye Ceza Mahkemesinin mahkumiyete ilişkin hükmünün bozulmasına karar verilmiştir. Bozma kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:… K:… sayılı kararıyla davacının (sanığın) üzerine atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraatine karar verilmiş, yapılan istinaf başvurusunun da … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile esastan reddedilmiş olması nedeniyle davacının memuriyetine engel bir mahkumiyet hükmünün bulunduğundan söz etme olanağı kalmamıştır.
Her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmünün bulunması nedeniyle işlemin tesis edildiği aşamada bu anlamda bir hukuka aykırılık bulunmamakta ise de; davacının atılı suçtan beraati yönünde verilen yeni kararla birlikte ortaya çıkan ve yukarıda özetlenen yeni hukuki duruma göre dava konusu işlemin dayanaksız kaldığı hususu göz önünde bulundurularak karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 23/03/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.