Danıştay13. Daireİdare Hukuku
Danıştay 13. Daire E.2022/784 K.2023/2124
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/784
Karar No:2023/2124
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … A.Ş.
2- …Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
3- …
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü'nce 04/07/2017 tarihinde gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Genel Müdürlük Merkez Binası ile Ek Hizmet Binasının 48 İşçiyle 36 Ay Süreyle İç ve Dış Genel Temizliği İşi" ihalesi üzerinde kalan davacı iş ortaklığının mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca davacıların 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 17/02/2021 tarih ve 31398 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı iş ortaklığının, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10. maddesi ile ihaleyi gerçekleştiren idare ile 29/09/2017 tarihinde imzalanan sözleşmenin "Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshi" başlıklı 28. maddesi uyarınca tek taraflı olarak sözleşmeyi feshettiği, bu tarihte feshin hüküm ve sonuçlarını doğurduğu, bu tarihten itibaren feshedilen sözleşmenin devam ettiğinin kabul edilemeyeceği ve sözleşmenin tek taraflı feshedilmesi sebebiyle sözleşme hükümlerine aykırı olarak taahhüdün yerine getirilmemesinden bahsedilemeyeceği, bu durumdan bahsedilebilmesi için sözleşmenin feshinin yargı kararıyla haksız olduğuna karar verilmesi gerektiği, davalı idarece yetkili adli yargı merciine başvurulduğu, ancak sözleşmenin davacı iş ortaklığı tarafından tek taraflı feshinin haksız olduğu yönünde verilmiş bir kararın dosyaya sunulamadığı,
Bu durumda, ihale ile üstlenilmiş olan işe ait sözleşmenin davacı iş ortaklığı tarafından tek taraflı olarak feshinin haklı olup olmadığı hususunun yetkili adli yargı mercilerince ortaya konulmaksızın, davacı iş ortaklığının taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; davacının mücbir sebep iddiasıyla sözleşmeyi feshinin, bu iradenin idareye intikali ile sonuç doğurmayacağı, ancak idarenin bu talep hakkındaki değerlendirmeleri sonucu talebin haklı görülmesi hâlinde karşılıklı olarak edimin ifasından vazgeçilmesinin söz konusu olacağı, davacının talebinin davalı idarece uygun görülmemesi hâlinde hizmeti sunmaya devam etmesi ve adli yargıda dava açabilmesi söz konusu iken, yasayla idareye tanınan yaptırım kullanma yetkisini işlevsiz bırakacak ve yasanın bir kamu ihtiyacının karşılanması için idareye tanıdığı yetkileri ortadan kaldırıp, yüklenicileri idareden de üstün konuma getirecek, dolayısıyla yasa sistematiğini tersine çevirecek bir yorumun kabulüne olanak bulunmadığı,
Bu durumda, davacı iş ortaklığının, Covid-19 pandemisi nedeniyle ekonomik sorunların yaşandığı ve tam kapanma tedbirleri sonucu işin yürütülemez hâle geldiğinden bahisle mücbir sebep nedeniyle sözleşmeyi feshetme talebi idareye ulaştıktan sonra hizmeti yürütmeye devam etmeyip, idarenin bu konudaki değerlendirmeleri ile bu kapsamda alınacak Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın fesih talebi ile ilgili görüşünün kendisine bildirilmesini beklemeden, temizlik hizmetini durdurarak taahhüdünü yerine getirmemesinin yasak fiil ve davranış olduğu, bu itibarla, davacının bir yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
. Belirtilen gerekçelerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, Covid-19 salgını nedeniyle tedarik ve dağıtım kanallarında sorunlar meydana geldiği, genel olarak malzemeli yemek hizmeti verdiği, bu projelerden/ihalelerden pandemi nedeniyle zarar ettiği, işçi giderlerini dahi karşılayamadığı, pandemi sürecinin genel itibarıyla mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacı iş ortaklığının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediği, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiği hususu yüklenicilere bildirildiği hâlde yükümlülüklerin yerine getirilmediği, bu nedenle Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü'nce sözleşmenin feshedildiği, bu eylemin 4735 sayılı Kanun'un 25/f maddesi uyarınca yasak fiil veya davranış teşkil ettiği ve davacıların aynı Kanun'un 26. maddesi gereğince 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklandığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 02/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/784
Karar No:2023/2124
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … A.Ş.
2- …Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
3- …
**VEKİLİ:** Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü'nce 04/07/2017 tarihinde gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Genel Müdürlük Merkez Binası ile Ek Hizmet Binasının 48 İşçiyle 36 Ay Süreyle İç ve Dış Genel Temizliği İşi" ihalesi üzerinde kalan davacı iş ortaklığının mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca davacıların 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 17/02/2021 tarih ve 31398 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı iş ortaklığının, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10. maddesi ile ihaleyi gerçekleştiren idare ile 29/09/2017 tarihinde imzalanan sözleşmenin "Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshi" başlıklı 28. maddesi uyarınca tek taraflı olarak sözleşmeyi feshettiği, bu tarihte feshin hüküm ve sonuçlarını doğurduğu, bu tarihten itibaren feshedilen sözleşmenin devam ettiğinin kabul edilemeyeceği ve sözleşmenin tek taraflı feshedilmesi sebebiyle sözleşme hükümlerine aykırı olarak taahhüdün yerine getirilmemesinden bahsedilemeyeceği, bu durumdan bahsedilebilmesi için sözleşmenin feshinin yargı kararıyla haksız olduğuna karar verilmesi gerektiği, davalı idarece yetkili adli yargı merciine başvurulduğu, ancak sözleşmenin davacı iş ortaklığı tarafından tek taraflı feshinin haksız olduğu yönünde verilmiş bir kararın dosyaya sunulamadığı,
Bu durumda, ihale ile üstlenilmiş olan işe ait sözleşmenin davacı iş ortaklığı tarafından tek taraflı olarak feshinin haklı olup olmadığı hususunun yetkili adli yargı mercilerince ortaya konulmaksızın, davacı iş ortaklığının taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; davacının mücbir sebep iddiasıyla sözleşmeyi feshinin, bu iradenin idareye intikali ile sonuç doğurmayacağı, ancak idarenin bu talep hakkındaki değerlendirmeleri sonucu talebin haklı görülmesi hâlinde karşılıklı olarak edimin ifasından vazgeçilmesinin söz konusu olacağı, davacının talebinin davalı idarece uygun görülmemesi hâlinde hizmeti sunmaya devam etmesi ve adli yargıda dava açabilmesi söz konusu iken, yasayla idareye tanınan yaptırım kullanma yetkisini işlevsiz bırakacak ve yasanın bir kamu ihtiyacının karşılanması için idareye tanıdığı yetkileri ortadan kaldırıp, yüklenicileri idareden de üstün konuma getirecek, dolayısıyla yasa sistematiğini tersine çevirecek bir yorumun kabulüne olanak bulunmadığı,
Bu durumda, davacı iş ortaklığının, Covid-19 pandemisi nedeniyle ekonomik sorunların yaşandığı ve tam kapanma tedbirleri sonucu işin yürütülemez hâle geldiğinden bahisle mücbir sebep nedeniyle sözleşmeyi feshetme talebi idareye ulaştıktan sonra hizmeti yürütmeye devam etmeyip, idarenin bu konudaki değerlendirmeleri ile bu kapsamda alınacak Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın fesih talebi ile ilgili görüşünün kendisine bildirilmesini beklemeden, temizlik hizmetini durdurarak taahhüdünü yerine getirmemesinin yasak fiil ve davranış olduğu, bu itibarla, davacının bir yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
. Belirtilen gerekçelerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, Covid-19 salgını nedeniyle tedarik ve dağıtım kanallarında sorunlar meydana geldiği, genel olarak malzemeli yemek hizmeti verdiği, bu projelerden/ihalelerden pandemi nedeniyle zarar ettiği, işçi giderlerini dahi karşılayamadığı, pandemi sürecinin genel itibarıyla mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacı iş ortaklığının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediği, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiği hususu yüklenicilere bildirildiği hâlde yükümlülüklerin yerine getirilmediği, bu nedenle Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü'nce sözleşmenin feshedildiği, bu eylemin 4735 sayılı Kanun'un 25/f maddesi uyarınca yasak fiil veya davranış teşkil ettiği ve davacıların aynı Kanun'un 26. maddesi gereğince 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklandığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 02/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.