Danıştay 12. Daire İdare Hukuku Ticaret Hukuku
Danıştay 12. Daire E.2023/3156 K.2023/4112
Özet: Uyuşmazlık, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü’ne göre “chiçekçi‑şapkacı” statüsünde hizmet veren davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda teknik hizmet sınıfı mühendisler için uygulanan ek göstergeyle ödenen aylık ve emeklilik ücreti artışının kaldırılmasıyla ilgili yönetim kararının iptalini ve 15/04/2023 tarihinden itibaren yoksun kaldığı ek ücretlerin faizli olarak ödenmesini talep etmesidir. Danıştay, davacıya karşı kararı revize ederek, ilgili düzenleyici işlemin iptalini ve yoksun kalan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesini onaylamıştır.
T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2023/3156
Karar No: 2023/4112
DAVACI: …
DAVALI: … Genel Müdürlüğü
DAVANIN KONUSU: Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde sanatkar statüsünde "çiçekçi - şapkacı" unvanı ile idari hizmet sözleşmesi imzalayarak görev yapan davacının, aylık ve emeklilik intibakının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek Geçici 16. maddesindeki esaslara göre "Teknik Hizmetler Sınıfı"ndaki "mühendisler" için öngörülen ek gösterge üzerinden yapılmaması şeklindeki tesis edilen düzenleyici işlemin iptali ile 15/04/2023 tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi Muhammed Yasir Yürük'ün açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçeleri üzerinde yapılacak ilk incelemede, dilekçelerin 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden de inceleneceği; altıncı fıkrasında, ilk incelemeden sonra dava dilekçesindeki eksikliklerin tespiti halinde davanın her aşamasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, 3. maddeye uygun olmayan dava dilekçesinin otuz gün içinde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği; beşinci fıkrasında ise, dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışında kalan düzenleyici işlemlere, (c) bendinde; Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı, Danıştayda ilk derece mahkemesi olarak dava açılabileceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri de talep ile bağlılıktır. Bu ilke uyarınca, mahkemelerce iptali istenilen idarî işlemle sınırlı olarak inceleme yapılması gerektiğinden, talebin incelemeye elverişli olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Diğer taraftan, hukuki denetimi Danıştayca yapılacak ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemler, üst hukuk normuna uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da olan bir kuralı değiştiren veya kaldıran işlemlerdir.
Bu itibarla, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, iptali istenilen düzenleyici işlemin tarih ve sayısı ile tebliğ/ uygulama tarihinin gösterilmesi zorunlu olmakla birlikte, idarî işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin eksik düzenleme ya da başka bir nedenle belirli maddelerinin/ibarelerinin hukuka aykırılık sebepleri de belirtilmek suretiyle iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenilen düzenleyici işlemin tarih ve sayısı, tebliğ tarihi ve iptali istenen maddelerinin açıkça belirtilmesi ve bu kısımların davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ortaya konulması gerekmektedir.
Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacı tarafından, aylık ve emeklilik intibakının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek Geçici 16. maddesindeki esaslara göre "Teknik Hizmetler Sınıfı"ndaki "mühendisler" için öngörülen ek gösterge üzerinden yapılmaması şeklindeki tesis edilen düzenleyici işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı ve dava dilekçesinin "dava konusu" ve "sonuç ve istem" kısmında mühendisler için öngörülen ek göstergenin kendisine uygulanmamasının ülke çapında uygulanacak bir düzenleyici işlem olduğunu belirterek bu düzenleyici işlemin iptalinin istenildiği; ancak dava dilekçesinin içeriğinde, iptali istenen düzenleyici işlemin gün ve sayısına yer verilmediği, bireysel işlem olarak ise aylık tarihleri yazılarak süregelen işlemler olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; kanun hükmüne göre yürütülmekte olan uygulamanın düzenleyici işlem olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından, hangi düzenleyici işlemin iptalinin istenildiğinin gün ve sayısı gösterilmek suretiyle açıkça belirtilmesi, böyle bir düzenleyici işlem yoksa sadece uygulanmakta olan bireysel işlemin iptalinin talep edilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, mevcut haliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrası ve 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, 3. maddeye uygun şekilde ve belirtilen eksiklikler giderildikten sonra yeniden dava açılmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE;
2. 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yeni dilekçe düzenlenerek açılacak dava için ayrıca harç alınmamasına;
3. Yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca davanın reddedileceği hususunun davacıya bildirilmesine;
4. Dava dilekçesinin yenilenmemesi halinde, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve posta gideri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 19/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2023/3156
Karar No: 2023/4112
DAVACI: …
DAVALI: … Genel Müdürlüğü
DAVANIN KONUSU: Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde sanatkar statüsünde "çiçekçi - şapkacı" unvanı ile idari hizmet sözleşmesi imzalayarak görev yapan davacının, aylık ve emeklilik intibakının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek Geçici 16. maddesindeki esaslara göre "Teknik Hizmetler Sınıfı"ndaki "mühendisler" için öngörülen ek gösterge üzerinden yapılmaması şeklindeki tesis edilen düzenleyici işlemin iptali ile 15/04/2023 tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi Muhammed Yasir Yürük'ün açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçeleri üzerinde yapılacak ilk incelemede, dilekçelerin 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden de inceleneceği; altıncı fıkrasında, ilk incelemeden sonra dava dilekçesindeki eksikliklerin tespiti halinde davanın her aşamasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, 3. maddeye uygun olmayan dava dilekçesinin otuz gün içinde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği; beşinci fıkrasında ise, dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışında kalan düzenleyici işlemlere, (c) bendinde; Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı, Danıştayda ilk derece mahkemesi olarak dava açılabileceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri de talep ile bağlılıktır. Bu ilke uyarınca, mahkemelerce iptali istenilen idarî işlemle sınırlı olarak inceleme yapılması gerektiğinden, talebin incelemeye elverişli olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Diğer taraftan, hukuki denetimi Danıştayca yapılacak ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemler, üst hukuk normuna uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da olan bir kuralı değiştiren veya kaldıran işlemlerdir.
Bu itibarla, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, iptali istenilen düzenleyici işlemin tarih ve sayısı ile tebliğ/ uygulama tarihinin gösterilmesi zorunlu olmakla birlikte, idarî işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin eksik düzenleme ya da başka bir nedenle belirli maddelerinin/ibarelerinin hukuka aykırılık sebepleri de belirtilmek suretiyle iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenilen düzenleyici işlemin tarih ve sayısı, tebliğ tarihi ve iptali istenen maddelerinin açıkça belirtilmesi ve bu kısımların davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ortaya konulması gerekmektedir.
Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacı tarafından, aylık ve emeklilik intibakının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek Geçici 16. maddesindeki esaslara göre "Teknik Hizmetler Sınıfı"ndaki "mühendisler" için öngörülen ek gösterge üzerinden yapılmaması şeklindeki tesis edilen düzenleyici işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı ve dava dilekçesinin "dava konusu" ve "sonuç ve istem" kısmında mühendisler için öngörülen ek göstergenin kendisine uygulanmamasının ülke çapında uygulanacak bir düzenleyici işlem olduğunu belirterek bu düzenleyici işlemin iptalinin istenildiği; ancak dava dilekçesinin içeriğinde, iptali istenen düzenleyici işlemin gün ve sayısına yer verilmediği, bireysel işlem olarak ise aylık tarihleri yazılarak süregelen işlemler olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; kanun hükmüne göre yürütülmekte olan uygulamanın düzenleyici işlem olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından, hangi düzenleyici işlemin iptalinin istenildiğinin gün ve sayısı gösterilmek suretiyle açıkça belirtilmesi, böyle bir düzenleyici işlem yoksa sadece uygulanmakta olan bireysel işlemin iptalinin talep edilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, mevcut haliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrası ve 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, 3. maddeye uygun şekilde ve belirtilen eksiklikler giderildikten sonra yeniden dava açılmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE;
2. 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yeni dilekçe düzenlenerek açılacak dava için ayrıca harç alınmamasına;
3. Yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca davanın reddedileceği hususunun davacıya bildirilmesine;
4. Dava dilekçesinin yenilenmemesi halinde, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve posta gideri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 19/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.