Danıştay12. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 12. Daire E.2023/1783 K.2023/2181
Özet: Uyuşmazlık, belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası arasında 2021’te imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesi’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen aidat oranının, taraf sendika üyeleri ile üyesi olmayan personel arasında eşit olup olmadığı konusundaki hukuki ve mevzuata uygunluk iddialarıdır. Mahkeme, sözleşmenin ilgili maddesindeki aidat oranının aynı olduğuna ve bu durumu hukuka aykırı kabul etmediğine karar vererek, temyiz kararının ONANMAKZİEYE ve temyiz giderlerinin talebiyle ilgili kararları onaylamıştır.
T.C. DANIŞTAY ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2023/1783
Karar No: 2023/2181
TEMYİZ EDENLER:
1-
DAVALI: … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
2- DAVALI YANINDA MÜDAHİL: … Birliği Sendikası
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Sendikası
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, … Belediye Başkanlığı ile Belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası (… SEN) arasında, 01/01/2022-31/12/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 13/12/2021 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesinin; "Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları" başlığını taşıyan 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Sosyal denge sözleşmesinin taraf sendikası, üyesi olmayan kamu görevlilerinden, aynı ünvanlı üyesinden aldığı aidat oranında sosyal denge sözleşmesi aidatı alır. Bu aidatı ödeyen kamu görevlileri sözkonusu sözleşmeden aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanır." ibaresinin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davaya konu, 01/01/2022- 31/12/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı belediye ile ...-Sen arasında imzalanan 13/12/2021 tarihli Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, sözleşmeye taraf olan sendikanın üyeleri ile taraf sendikanın üyesi olmayan personelin, sözleşmeden yararlanmak için ödeyeceği sözleşme aidatı miktarının (taban aylığının %1'i oranında) aynı olduğu, dolayısıyla, sözleşmeye taraf olan sendika üyeleri ile başka sendikalara üye olanların sözleşmeden yararlanma şartlarının aynı olduğu ve sosyal denge tazminatının ödenmesinde aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım (eşitsizlik) yaratacak bir durumun olmadığı, tam aksine, davacı Sendikanın talep ettiği gibi, sendikalarına üye olan ve ilgili sözleşmeden yararlanmak isteyen personelden sözleşme aidatı alınmaması durumunda, sözleşmeye taraf olan sendika üyesi personel ile diğer sendikalara üye personel arasında ayrım (eşitsizlik) yaratacak bir durumunun ortaya çıkacağı, bu durumda; sosyal denge tazminatı ödenmesini sözleşme aidatı ödenmesine bağlayan ve sözleşmenin tarafı olmayan sendika üyelerinden, sözleşmeye taraf sendika üyelerinden alınan aidat oranında sözleşme aidatı alınmasını içeren, Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin dava konusu edilen kısmında mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; sosyal denge sözleşmesinin 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nda açıkça belirtildiği üzere toplu iş sözleşmesi niteliğinde olmadığı, dolayısıyla 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında da bu yönde bir kesinti yapılmasının mümkün bulunmadığı, gelinen noktada sosyal denge tazminatı sözleşmelerinden faydalanabilmek için aidat veya başka adlar altında sözleşmeden faydalanan kişinin mali haklarından kesintiler yapılmasına cevaz veren yasal bir düzenlemenin bulunmadığı, bu bakımdan sözleşmeden faydalanan kamu görevlilerinden herhangi bir aidat kesintisi yapılamayacağı, ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek temsilci ile sözleşme imzalanacağına ilişkin düzenleme ile tanınan yetkinin, sözleşme imzalanması safhasında yürütülecek işlemler açısından hüküm ifade edeceği, anılan yetkiye dayalı olarak da sosyal denge sözleşmesiyle, sözleşmeye taraf sendikaya aidat ödenmesine yönelik bir yükümlülük getirilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin kabulüne, istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
1) Davalı İdare tarafından; sosyal denge sözleşmesinin toplu sözleşme olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, ancak toplu sözleşme hükümlerine benzer hükümlerin düzenlenmesi açısından hukuken bir engel bulunmadığı, sendika üyesi olan veya olmayan arasında bir ayrım gözetilmeksizin kamu görevlilerinin eşit koşullarda sözleşme hükümlerinden yararlanmaları açısından söz konusu aidatın alınmasının gerektiği ileri sürülmektedir.
2) Müdahil tarafından; Sosyal denge sözleşmesinin kanunen yapılmak zorunluluğu olmadığı, idarenin sözleşme yapmak bakımından serbest olduğu ve idarenin yapılan sözleşmede kendine özgü yararlanma şartı getirmesinin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin ve davalı idare yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, istinafa konu kararın kaldırılması ve dava konusu düzenlemenin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/04/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2023/1783
Karar No: 2023/2181
TEMYİZ EDENLER:
1-
DAVALI: … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
2- DAVALI YANINDA MÜDAHİL: … Birliği Sendikası
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Sendikası
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, … Belediye Başkanlığı ile Belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası (… SEN) arasında, 01/01/2022-31/12/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 13/12/2021 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesinin; "Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları" başlığını taşıyan 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Sosyal denge sözleşmesinin taraf sendikası, üyesi olmayan kamu görevlilerinden, aynı ünvanlı üyesinden aldığı aidat oranında sosyal denge sözleşmesi aidatı alır. Bu aidatı ödeyen kamu görevlileri sözkonusu sözleşmeden aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanır." ibaresinin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davaya konu, 01/01/2022- 31/12/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı belediye ile ...-Sen arasında imzalanan 13/12/2021 tarihli Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, sözleşmeye taraf olan sendikanın üyeleri ile taraf sendikanın üyesi olmayan personelin, sözleşmeden yararlanmak için ödeyeceği sözleşme aidatı miktarının (taban aylığının %1'i oranında) aynı olduğu, dolayısıyla, sözleşmeye taraf olan sendika üyeleri ile başka sendikalara üye olanların sözleşmeden yararlanma şartlarının aynı olduğu ve sosyal denge tazminatının ödenmesinde aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım (eşitsizlik) yaratacak bir durumun olmadığı, tam aksine, davacı Sendikanın talep ettiği gibi, sendikalarına üye olan ve ilgili sözleşmeden yararlanmak isteyen personelden sözleşme aidatı alınmaması durumunda, sözleşmeye taraf olan sendika üyesi personel ile diğer sendikalara üye personel arasında ayrım (eşitsizlik) yaratacak bir durumunun ortaya çıkacağı, bu durumda; sosyal denge tazminatı ödenmesini sözleşme aidatı ödenmesine bağlayan ve sözleşmenin tarafı olmayan sendika üyelerinden, sözleşmeye taraf sendika üyelerinden alınan aidat oranında sözleşme aidatı alınmasını içeren, Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin dava konusu edilen kısmında mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; sosyal denge sözleşmesinin 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nda açıkça belirtildiği üzere toplu iş sözleşmesi niteliğinde olmadığı, dolayısıyla 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında da bu yönde bir kesinti yapılmasının mümkün bulunmadığı, gelinen noktada sosyal denge tazminatı sözleşmelerinden faydalanabilmek için aidat veya başka adlar altında sözleşmeden faydalanan kişinin mali haklarından kesintiler yapılmasına cevaz veren yasal bir düzenlemenin bulunmadığı, bu bakımdan sözleşmeden faydalanan kamu görevlilerinden herhangi bir aidat kesintisi yapılamayacağı, ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek temsilci ile sözleşme imzalanacağına ilişkin düzenleme ile tanınan yetkinin, sözleşme imzalanması safhasında yürütülecek işlemler açısından hüküm ifade edeceği, anılan yetkiye dayalı olarak da sosyal denge sözleşmesiyle, sözleşmeye taraf sendikaya aidat ödenmesine yönelik bir yükümlülük getirilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin kabulüne, istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
1) Davalı İdare tarafından; sosyal denge sözleşmesinin toplu sözleşme olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, ancak toplu sözleşme hükümlerine benzer hükümlerin düzenlenmesi açısından hukuken bir engel bulunmadığı, sendika üyesi olan veya olmayan arasında bir ayrım gözetilmeksizin kamu görevlilerinin eşit koşullarda sözleşme hükümlerinden yararlanmaları açısından söz konusu aidatın alınmasının gerektiği ileri sürülmektedir.
2) Müdahil tarafından; Sosyal denge sözleşmesinin kanunen yapılmak zorunluluğu olmadığı, idarenin sözleşme yapmak bakımından serbest olduğu ve idarenin yapılan sözleşmede kendine özgü yararlanma şartı getirmesinin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin ve davalı idare yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, istinafa konu kararın kaldırılması ve dava konusu düzenlemenin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/04/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.