Danıştay12. Daireİdare Hukuku
Danıştay 12. Daire E.2020/3668 K.2023/3558
T.C.D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2020/3668Karar No : 2023/3558 DAVACILAR : 1- .., 2- …, 3- …., 4- …, 5- …, 6- …, 7- …, 8- …, 9- …, 10- …, 11- ….
**VEKİLLERİ:** Av. ….DAVALILAR : 1- …
**VEKİLİ:** … Genel Müdürü … 2- Milli Savunma Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. …DAVANIN KONUSU : 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı" ibaresinin iptali istenilmektedir.DAVACILARIN İDDİALARI : Deniz Kuvvetleri Komutanlığının deniz kıyı teşkillerinde astsubay rütbesiyle görev yaptıkları, haklarında akıl ve ruh sağlığı hastalığı nedeniyle sağlık kurulu raporu bulunduğu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile öngörülen iş güçlüğü ve iş riski zammında dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8. maddesine istinaden 2/3 oranında kesinti yapıldığı, kesintinin 926 sayılı Kanun’a ve Anayasa’ya aykırı olduğu, 926 sayılı Kanun’da, göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin tazminatından kesinti yapılacağının hükme bağlandığı, kendilerinin kadro görevine yönelik hiçbir faaliyetten belirli bir süre ile muaf tutulmadıkları, kadro görevi ve silahlı nöbet görevlerini eksiksiz olarak ifa ettikleri, ‘Silah Taşıyamaz/Silahlı Görev Yapamaz’ raporu bulunanların, göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personel ile aynı değerlendirmeye tâbi tutulmuş olmasının hukuka aykırı olduğu; denizin kıyı teşkilinde görevlendirildikleri ve gemi ile ilişiğin kesilmesinden itibaren gemi görevi ile ilgili tazminat almadıkları, kıyı teşkilindeki kadro görevinden kaynaklanan tazminattan 2/3 oranında yapılan kesintinin hukuka aykırı ve ölçüsüz olduğu; haklarındaki sağlık kurulu raporunun kesin ve süresiz olduğu, hastalıklar arasında ayrım yapılarak eşitlik ilkesinin ihlal edildiği; zira, akıl/ruh sağlığı hastalıkları haricinde herhangi bir hastalıktan dolayı fiilen gemi görevini yürütmeye engel/mazeret teşkil eder nitelikte sağlık raporu bulunan personelin tazminatından kesinti yapılmadığı; örneğin, kendileriyle denizin kıyı teşkilinde görev yapan emsali personelle (silahlı nöbet görevi dahil, hiçbir faaliyetten muaf olmadığı halde) aynı görevi yaptıkları halde, 2/3 oranındaki kesinti nedeniyle rütbeye bağlı olarak değişen parasal kayıpların oluştuğu ileri sürülmektedir.DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :Davalı Cumhurbaşkanlığı tarafından; 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun Ek 3. maddesi gereğince; subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan, niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı; hayat ve sağlık için tehlike arzeden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı; temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunanlara temininde güçlük zammı; Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlara mali sorumluluk tazminatı ödendiği; anılan Kanun hükmünde; Cumhurbaşkanlığına, zam ve tazminatlardan hangi hallerde kesinti yapılacağı ve yapılacak kesinti miktarını belirleme yetkisi tanındığından, yetki hususundaki iddialarının gerçeği yansıtmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmuştur.Davalı Milli Savunma Bakanlığı tarafından; 926 sayılı Kanun’un Ek 3. maddesi gereğince; subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan, niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı; hayat ve sağlık için tehlike arzeden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı; temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunanlara temininde güçlük zammı; Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlara mali sorumluluk tazminatı ödendiği; anılan Kanun hükmünde; Cumhurbaşkanlığına, zam ve tazminatlardan hangi hallerde kesinti yapılacağı ve yapılacak kesinti miktarını belirleme yetkisi tanındığından yetki hususundaki iddialarının gerçeği yansıtmadığı, Cumhurbaşkanlığı Kararı'nda belirtilen kesinti miktarının, 2018 yılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 2019 yılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'nda da aynı şekilde düzenlendiği, davanın reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenleyici işlemde, idareye tanınan takdir yetkisinin ölçüsüz kullanılmadığı, üst norma ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI : …DÜŞÜNCESİ : Dava; 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "İş güçlüğü ve riski zammı" başlıklı Ek 3. maddesinde; "Subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan;Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı,Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı,Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlara temininde güçlük zammı,Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlara Mali sorumluluk tazminatı ödenir. Ancak;a) Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri, b) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri,c) Hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi gördükleri tedavi süreleri ile terörle mücadele veya hudut birliklerindeki görevleri nedeniyle yaralanan personel, hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 15 günü aşması halinde, aşan günlere isabet eden zam ve tazminatlar ödenmez. Bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılmasına ilişkin hususlar her yıl Cumhurbaşkanınca yılda bir defa tespit edilir. Ve bu tespiti izleyen mali yılbaşından itibaren yürürlüğe girer." hükmüne yer verilmiştir.Söz konusu Yasa hükmü uyarınca hazırlanan 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1. maddesinde, "926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun Ek 3 ncü maddesi gereğince subay (hakim subaylar hariç), astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara hangi rütbe ve görevler için ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ödeneceği EK-1 ve EK-2 çizelgelerde puan olarak gösterilmiştir." düzenlemesi yer almıştır.Anılan Kararın 8. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte; "silah taşıyamaz/silahlı görev yapamaz", akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı "denizin kıyı teşkillerinde çalışır", "denizin kıyı teşkillerinde görev yapması uygundur", "kara görevi" ve benzeri fiilen gemi görevinin yürütülmesine mazeret teşkil eden rapor alanlara, bu raporların bir takvim yılında 15 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar 1/3 oranında ödenir." düzenlemesi yapılmıştır. Görüldüğü üzere, anılan Yasa hükmüyle, niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde, hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlar, temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan personel için öngörülen zam ve tazminatların; hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılacağına ilişkin hususların her yıl Cumhurbaşkanınca belirleneceği öngörülerek, bu konuda Cumhurbaşkanına takdir yetkisi verildiği anlaşılmıştır.Bu durumda, akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı fiilen gemi görevinin yürütülmesine mazeret teşkil eden rapor alanlara, bu raporların bir takvim yılında 15 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatların 1/3 oranında ödeneceğinin kurala bağlanmasında 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na, üst hukuk normlarına ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, davacılar vekili tarafından verilen 15/03/2023 tarihli dilekçe ile duruşma isteminden vazgeçildiği anlaşılmakla, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE
**GEREKÇE:**MADDİ
**OLAY:** Davacılar, Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait gemilerde astsubay olarak görev yapmakta iken, akıl ve ruh sağlığı hastalıkları nedeniyle haklarında düzenlenen sağlık kurulu raporları üzerine, kıyıda görevlendirilmişlerdir.Kıyıda görev yapmaya başlayan davacılara, zam ve tazminatları, 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 2/3 oranında kesinti yapılarak, 1/3 oranında ödenmiştir.Bunun üzerine, davacılar, anılan Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, "akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı" ibaresinin iptali istemiyle bakılan davayı açmışlardır.
**İLGİLİ MEVZUAT:**926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun, askeri personelin zam ve tazminatlarını düzenleyen Ek 3. maddesinde, "(Ek: 31/7/1970 - 1323/13 md.; Değişik: 20/1/1976 - 1933/1 md.) Subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan; Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı, Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı, Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlara temininde güçlük zammı, Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlara Mali sorumluluk tazminatı ödenir. (Ek fıkra: 11/2/2014-6519/41 md.) Ancak; a) Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri,b) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri, c) Hastalıkları sebebiyle resmî yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi gördükleri tedavi süreleri ile terörle mücadele veya hudut birliklerindeki görevleri nedeniyle yaralanan personel, hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 15 günü aşması hâlinde, aşan günlere isabet eden zam ve tazminatlar ödenmez.Bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılmasına ilişkin hususlar her yıl Cumhurbaşkanınca yılda bir defa tespit edilir. Ve bu tespiti izleyen mali yılbaşından itibaren yürürlüğe girer." hükmüne yer verilmiştir.Bu Kanun hükmü uyarınca 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin Bakanlar Kurulu kararlarıyla, subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara; iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ödenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş olup; 2018 yılına ilişkin 29/12/2017 tarih ve 2017/11178 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 8. maddesinin (a) bendinde, "Görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte; “Silah taşıyamaz/Silahlı görev yapamaz”, akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı “Denizin Kıyı Teşkillerinde Çalışır”, “denizin kıyı teşkillerinde görev yapması uygundur”, “kara görevi” vb. fiilen gemi görevinin yürütülmesine mazeret teşkil eden rapor alanlara, bu raporların bir takvim yılında 15 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar 1/3 oranında ödenir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. 2019 yılı için ise, 20/09/2019 tarih ve 1591 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1. maddesinde, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun Ek 3. maddesi gereğince subay (hakim subaylar hariç), astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara hangi rütbe ve görevler için ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ödeneceğinin EK-1 ve EK-2 çizelgelerde puan olarak gösterildiği belirtildikten sonra, 8. maddesinin birinci fıkrasında, "Görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte; "silah taşıyamaz/silahlı görev yapamaz", akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı "denizin kıyı teşkillerinde çalışır", "denizin kıyı teşkillerinde görev yapması uygundur", "kara görevi" ve benzeri fiilen gemi görevinin yürütülmesine mazeret teşkil eden rapor alanlara, bu raporların bir takvim yılında 15 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar 1/3 oranında ödenir." şeklinde düzenleme getirilmiştir. 2020 yılı için de, 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla, 1591 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1. ve 8. maddelerindeki hükümler aynen tekrar edilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinden, niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde; hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışan; temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan personel için öngörülen zam ve tazminatların; hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılacağına ilişkin hususların her yıl Cumhurbaşkanı tarafından belirleneceği öngörülerek, bu konuda Cumhurbaşkanına takdir yetkisi verildiği anlaşılmaktadır.Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanarak 01/01/2020 tarihinden itibaren yürürlüğe konulan 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın eki çizelgelerle, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan askeri personele, komutanlık puanları ile atandıkları görevin kadrosundaki rütbelerin karşılığı belirlenen puanların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tâbi personel için tespit edilmiş olan yan ödeme katsayısı ile çarpılmak suretiyle zam ve tazminat tutarının ödeneceği kararlaştırılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, davacıların, sağlık mazereti nedeniyle denizdeki görev süresini tamamlamaksızın bu görevlerinden alınarak, rapor süresince görevlendirildiği kıyı birliğinin komutanlık ve rütbe puanı dikkate alınarak 15 günü aşan rapor süresine isabet eden zam ve tazminatlarının, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde 1/3 oranında ödendiği anlaşılmaktadır.Bu durumda, 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, “akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı” fiilen gemi görevinin yürütülmesine mazeret teşkil eden rapor alanlara, bu raporların bir takvim yılında 15 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatların 1/3 oranında ödeneceğinin kurala bağlanmasında açık takdir hatası bulunmadığı, idareye tanınan takdir yetkisinin ölçüsüz kullanılmadığı sonucuna varılmış olup; anılan düzenlemede 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na, üst hukuk normlarına, hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir.KARAR SONUCU :Açıklanan nedenlerle;1. DAVANIN REDDİNE,2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ….-TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idarelere verilmesine,4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara iadesine,5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 19/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
**VEKİLLERİ:** Av. ….DAVALILAR : 1- …
**VEKİLİ:** … Genel Müdürü … 2- Milli Savunma Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. …DAVANIN KONUSU : 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı" ibaresinin iptali istenilmektedir.DAVACILARIN İDDİALARI : Deniz Kuvvetleri Komutanlığının deniz kıyı teşkillerinde astsubay rütbesiyle görev yaptıkları, haklarında akıl ve ruh sağlığı hastalığı nedeniyle sağlık kurulu raporu bulunduğu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile öngörülen iş güçlüğü ve iş riski zammında dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8. maddesine istinaden 2/3 oranında kesinti yapıldığı, kesintinin 926 sayılı Kanun’a ve Anayasa’ya aykırı olduğu, 926 sayılı Kanun’da, göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin tazminatından kesinti yapılacağının hükme bağlandığı, kendilerinin kadro görevine yönelik hiçbir faaliyetten belirli bir süre ile muaf tutulmadıkları, kadro görevi ve silahlı nöbet görevlerini eksiksiz olarak ifa ettikleri, ‘Silah Taşıyamaz/Silahlı Görev Yapamaz’ raporu bulunanların, göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personel ile aynı değerlendirmeye tâbi tutulmuş olmasının hukuka aykırı olduğu; denizin kıyı teşkilinde görevlendirildikleri ve gemi ile ilişiğin kesilmesinden itibaren gemi görevi ile ilgili tazminat almadıkları, kıyı teşkilindeki kadro görevinden kaynaklanan tazminattan 2/3 oranında yapılan kesintinin hukuka aykırı ve ölçüsüz olduğu; haklarındaki sağlık kurulu raporunun kesin ve süresiz olduğu, hastalıklar arasında ayrım yapılarak eşitlik ilkesinin ihlal edildiği; zira, akıl/ruh sağlığı hastalıkları haricinde herhangi bir hastalıktan dolayı fiilen gemi görevini yürütmeye engel/mazeret teşkil eder nitelikte sağlık raporu bulunan personelin tazminatından kesinti yapılmadığı; örneğin, kendileriyle denizin kıyı teşkilinde görev yapan emsali personelle (silahlı nöbet görevi dahil, hiçbir faaliyetten muaf olmadığı halde) aynı görevi yaptıkları halde, 2/3 oranındaki kesinti nedeniyle rütbeye bağlı olarak değişen parasal kayıpların oluştuğu ileri sürülmektedir.DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :Davalı Cumhurbaşkanlığı tarafından; 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun Ek 3. maddesi gereğince; subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan, niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı; hayat ve sağlık için tehlike arzeden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı; temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunanlara temininde güçlük zammı; Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlara mali sorumluluk tazminatı ödendiği; anılan Kanun hükmünde; Cumhurbaşkanlığına, zam ve tazminatlardan hangi hallerde kesinti yapılacağı ve yapılacak kesinti miktarını belirleme yetkisi tanındığından, yetki hususundaki iddialarının gerçeği yansıtmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmuştur.Davalı Milli Savunma Bakanlığı tarafından; 926 sayılı Kanun’un Ek 3. maddesi gereğince; subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan, niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı; hayat ve sağlık için tehlike arzeden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı; temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunanlara temininde güçlük zammı; Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlara mali sorumluluk tazminatı ödendiği; anılan Kanun hükmünde; Cumhurbaşkanlığına, zam ve tazminatlardan hangi hallerde kesinti yapılacağı ve yapılacak kesinti miktarını belirleme yetkisi tanındığından yetki hususundaki iddialarının gerçeği yansıtmadığı, Cumhurbaşkanlığı Kararı'nda belirtilen kesinti miktarının, 2018 yılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 2019 yılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'nda da aynı şekilde düzenlendiği, davanın reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenleyici işlemde, idareye tanınan takdir yetkisinin ölçüsüz kullanılmadığı, üst norma ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI : …DÜŞÜNCESİ : Dava; 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "İş güçlüğü ve riski zammı" başlıklı Ek 3. maddesinde; "Subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan;Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı,Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı,Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlara temininde güçlük zammı,Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlara Mali sorumluluk tazminatı ödenir. Ancak;a) Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri, b) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri,c) Hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi gördükleri tedavi süreleri ile terörle mücadele veya hudut birliklerindeki görevleri nedeniyle yaralanan personel, hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 15 günü aşması halinde, aşan günlere isabet eden zam ve tazminatlar ödenmez. Bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılmasına ilişkin hususlar her yıl Cumhurbaşkanınca yılda bir defa tespit edilir. Ve bu tespiti izleyen mali yılbaşından itibaren yürürlüğe girer." hükmüne yer verilmiştir.Söz konusu Yasa hükmü uyarınca hazırlanan 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1. maddesinde, "926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun Ek 3 ncü maddesi gereğince subay (hakim subaylar hariç), astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara hangi rütbe ve görevler için ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ödeneceği EK-1 ve EK-2 çizelgelerde puan olarak gösterilmiştir." düzenlemesi yer almıştır.Anılan Kararın 8. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte; "silah taşıyamaz/silahlı görev yapamaz", akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı "denizin kıyı teşkillerinde çalışır", "denizin kıyı teşkillerinde görev yapması uygundur", "kara görevi" ve benzeri fiilen gemi görevinin yürütülmesine mazeret teşkil eden rapor alanlara, bu raporların bir takvim yılında 15 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar 1/3 oranında ödenir." düzenlemesi yapılmıştır. Görüldüğü üzere, anılan Yasa hükmüyle, niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde, hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlar, temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan personel için öngörülen zam ve tazminatların; hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılacağına ilişkin hususların her yıl Cumhurbaşkanınca belirleneceği öngörülerek, bu konuda Cumhurbaşkanına takdir yetkisi verildiği anlaşılmıştır.Bu durumda, akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı fiilen gemi görevinin yürütülmesine mazeret teşkil eden rapor alanlara, bu raporların bir takvim yılında 15 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatların 1/3 oranında ödeneceğinin kurala bağlanmasında 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na, üst hukuk normlarına ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, davacılar vekili tarafından verilen 15/03/2023 tarihli dilekçe ile duruşma isteminden vazgeçildiği anlaşılmakla, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE
**GEREKÇE:**MADDİ
**OLAY:** Davacılar, Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait gemilerde astsubay olarak görev yapmakta iken, akıl ve ruh sağlığı hastalıkları nedeniyle haklarında düzenlenen sağlık kurulu raporları üzerine, kıyıda görevlendirilmişlerdir.Kıyıda görev yapmaya başlayan davacılara, zam ve tazminatları, 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 2/3 oranında kesinti yapılarak, 1/3 oranında ödenmiştir.Bunun üzerine, davacılar, anılan Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, "akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı" ibaresinin iptali istemiyle bakılan davayı açmışlardır.
**İLGİLİ MEVZUAT:**926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun, askeri personelin zam ve tazminatlarını düzenleyen Ek 3. maddesinde, "(Ek: 31/7/1970 - 1323/13 md.; Değişik: 20/1/1976 - 1933/1 md.) Subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan; Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı, Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı, Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlara temininde güçlük zammı, Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlara Mali sorumluluk tazminatı ödenir. (Ek fıkra: 11/2/2014-6519/41 md.) Ancak; a) Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri,b) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri, c) Hastalıkları sebebiyle resmî yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi gördükleri tedavi süreleri ile terörle mücadele veya hudut birliklerindeki görevleri nedeniyle yaralanan personel, hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 15 günü aşması hâlinde, aşan günlere isabet eden zam ve tazminatlar ödenmez.Bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılmasına ilişkin hususlar her yıl Cumhurbaşkanınca yılda bir defa tespit edilir. Ve bu tespiti izleyen mali yılbaşından itibaren yürürlüğe girer." hükmüne yer verilmiştir.Bu Kanun hükmü uyarınca 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin Bakanlar Kurulu kararlarıyla, subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara; iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ödenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş olup; 2018 yılına ilişkin 29/12/2017 tarih ve 2017/11178 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 8. maddesinin (a) bendinde, "Görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte; “Silah taşıyamaz/Silahlı görev yapamaz”, akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı “Denizin Kıyı Teşkillerinde Çalışır”, “denizin kıyı teşkillerinde görev yapması uygundur”, “kara görevi” vb. fiilen gemi görevinin yürütülmesine mazeret teşkil eden rapor alanlara, bu raporların bir takvim yılında 15 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar 1/3 oranında ödenir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. 2019 yılı için ise, 20/09/2019 tarih ve 1591 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1. maddesinde, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun Ek 3. maddesi gereğince subay (hakim subaylar hariç), astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara hangi rütbe ve görevler için ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ödeneceğinin EK-1 ve EK-2 çizelgelerde puan olarak gösterildiği belirtildikten sonra, 8. maddesinin birinci fıkrasında, "Görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte; "silah taşıyamaz/silahlı görev yapamaz", akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı "denizin kıyı teşkillerinde çalışır", "denizin kıyı teşkillerinde görev yapması uygundur", "kara görevi" ve benzeri fiilen gemi görevinin yürütülmesine mazeret teşkil eden rapor alanlara, bu raporların bir takvim yılında 15 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar 1/3 oranında ödenir." şeklinde düzenleme getirilmiştir. 2020 yılı için de, 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla, 1591 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1. ve 8. maddelerindeki hükümler aynen tekrar edilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinden, niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde; hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışan; temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan personel için öngörülen zam ve tazminatların; hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılacağına ilişkin hususların her yıl Cumhurbaşkanı tarafından belirleneceği öngörülerek, bu konuda Cumhurbaşkanına takdir yetkisi verildiği anlaşılmaktadır.Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanarak 01/01/2020 tarihinden itibaren yürürlüğe konulan 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın eki çizelgelerle, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan askeri personele, komutanlık puanları ile atandıkları görevin kadrosundaki rütbelerin karşılığı belirlenen puanların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tâbi personel için tespit edilmiş olan yan ödeme katsayısı ile çarpılmak suretiyle zam ve tazminat tutarının ödeneceği kararlaştırılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, davacıların, sağlık mazereti nedeniyle denizdeki görev süresini tamamlamaksızın bu görevlerinden alınarak, rapor süresince görevlendirildiği kıyı birliğinin komutanlık ve rütbe puanı dikkate alınarak 15 günü aşan rapor süresine isabet eden zam ve tazminatlarının, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde 1/3 oranında ödendiği anlaşılmaktadır.Bu durumda, 13/04/2020 tarih ve 2396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, “akıl/ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı” fiilen gemi görevinin yürütülmesine mazeret teşkil eden rapor alanlara, bu raporların bir takvim yılında 15 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatların 1/3 oranında ödeneceğinin kurala bağlanmasında açık takdir hatası bulunmadığı, idareye tanınan takdir yetkisinin ölçüsüz kullanılmadığı sonucuna varılmış olup; anılan düzenlemede 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na, üst hukuk normlarına, hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir.KARAR SONUCU :Açıklanan nedenlerle;1. DAVANIN REDDİNE,2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ….-TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idarelere verilmesine,4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara iadesine,5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 19/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.