Danıştay12. Daireİdare Hukuku
Danıştay 12. Daire E.2019/7815 K.2023/3804
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/7815
Karar No : 2023/3804
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kuveyt Büyükelçiliğinde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, Tip Hizmet Sözleşmesinin 13. maddesinin (a) bendinin (8). ve (10). alt bentleri uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 21/06/2018 tarihli işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; Büyükelçilikte sözleşmeli personel olarak görev yapan davacı hakkında yapılan soruşturma sonucunda, kendisine isnat edilen vize usulsüzlüğü eylemlerine en hafif haliyle iştirak düzeyinde dahil olduğunun belirtildiği, dolayısıyla, davacının anılan yerde kamu görevini sürdürebilmesi için gerekli olan güven ilişkisinin mutlak surette bozulduğunun anlaşılması karşısında, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında ileri sürülen iddiaların gerçeği yansıtmadığı, görevine son verilmesini gerektirecek eyleminin bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacının da aralarında yer aldığı bazı kişilerin rüşvet ve haksız kazanç sağladığına yönelik iddialar kapsamında düzenlenen rapor uyarınca davacının eylemlerinin, sözleşmenin tek taraflı feshedilmesine dair haller arasında yer aldığı, eylemine uyan işlemin tesis edildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
15/10/2005 tarihinden itibaren Kuveyt Büyükelçiliğinde sözleşmeli sekreter olarak görev yapan davacının da aralarında bulunduğu bazı kişiler hakkında, Büyükelçilikte vize işlemlerinde usulsüzlük yaptığına ilişkin şikayetlerde bulunulması üzerine, 09/04/2018 tarihli inceleme ve soruşturma raporunun düzenlendiği; anılan rapor uyarınca davacının, vize usulsüzlüğü yaptığı ve haksız kazanç elde ettiğinden bahisle, Tip Hizmet Sözleşmesinin 13. maddesinin (a) bendinin (8). ve (10). alt bentleri uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 21/06/2018 tarihli işlemin iptali istemiyle, temyizen incelenen dava açılmıştır.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde düzenlenmiştir.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; "Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır." hükmüne, 7. maddesinin (b) fıkrasında "Hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi,.... hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise, sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiştir. Buna göre, "Personelin;
a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,
b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,
c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,
ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,
e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,
f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,
hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Davacının Tip Hizmet Sözleşmesinin 13. maddesinin (a) bendinde de, maddeler halinde tek taraflı fesih nedenlerine yer verilmiş olup, (8). alt bendinde; "Kendisine verilen işleri yürürlükteki kanun, tüzük, yönetmelik, genelgelere ve verilecek emirlere uygun yapmaması", (10). alt bendinde; "Kurumun itibarını veya görev haysiyetini zedeleyici fiil ve davranışlarda bulunması" sebepleri, sözleşme feshi nedeni olarak düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının 23/04/2018 tarihinde imzaladığı Tip Hizmet Sözleşmesinin 21. maddesinde, imzalanan sözleşmenin, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi ve 6/6/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Kararnamenin değişik 14. maddesi uyarınca akdedildiği belirtilmiştir. Dolayısıyla davacının imzaladığı Tip Hizmet Sözleşmesinin, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine ve 6/6/1978 tarihli Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'a aykırılık taşımaması gerekmektedir.
Davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde belirtilen Tip Hizmet Sözleşmesinin 13. maddesinin (a) bendinin (8). ve (10). alt bentlerinde yer alan sözleşme fesih hallerinin, Tip Hizmet Sözleşmesinin dayanağı olan gerek 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesinde, gerekse de 6/6/1978 tarihli Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinde düzenlenmediği görüldüğünden; üst hukuk normlarında tek tek belirlenen fesih halleri dışında yeni fesih sebepleri getiren Tip Hizmet Sözleşmesine dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/07/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/7815
Karar No : 2023/3804
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kuveyt Büyükelçiliğinde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, Tip Hizmet Sözleşmesinin 13. maddesinin (a) bendinin (8). ve (10). alt bentleri uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 21/06/2018 tarihli işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; Büyükelçilikte sözleşmeli personel olarak görev yapan davacı hakkında yapılan soruşturma sonucunda, kendisine isnat edilen vize usulsüzlüğü eylemlerine en hafif haliyle iştirak düzeyinde dahil olduğunun belirtildiği, dolayısıyla, davacının anılan yerde kamu görevini sürdürebilmesi için gerekli olan güven ilişkisinin mutlak surette bozulduğunun anlaşılması karşısında, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında ileri sürülen iddiaların gerçeği yansıtmadığı, görevine son verilmesini gerektirecek eyleminin bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacının da aralarında yer aldığı bazı kişilerin rüşvet ve haksız kazanç sağladığına yönelik iddialar kapsamında düzenlenen rapor uyarınca davacının eylemlerinin, sözleşmenin tek taraflı feshedilmesine dair haller arasında yer aldığı, eylemine uyan işlemin tesis edildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
15/10/2005 tarihinden itibaren Kuveyt Büyükelçiliğinde sözleşmeli sekreter olarak görev yapan davacının da aralarında bulunduğu bazı kişiler hakkında, Büyükelçilikte vize işlemlerinde usulsüzlük yaptığına ilişkin şikayetlerde bulunulması üzerine, 09/04/2018 tarihli inceleme ve soruşturma raporunun düzenlendiği; anılan rapor uyarınca davacının, vize usulsüzlüğü yaptığı ve haksız kazanç elde ettiğinden bahisle, Tip Hizmet Sözleşmesinin 13. maddesinin (a) bendinin (8). ve (10). alt bentleri uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 21/06/2018 tarihli işlemin iptali istemiyle, temyizen incelenen dava açılmıştır.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde düzenlenmiştir.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; "Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır." hükmüne, 7. maddesinin (b) fıkrasında "Hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi,.... hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise, sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiştir. Buna göre, "Personelin;
a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,
b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,
c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,
ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,
e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,
f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,
hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Davacının Tip Hizmet Sözleşmesinin 13. maddesinin (a) bendinde de, maddeler halinde tek taraflı fesih nedenlerine yer verilmiş olup, (8). alt bendinde; "Kendisine verilen işleri yürürlükteki kanun, tüzük, yönetmelik, genelgelere ve verilecek emirlere uygun yapmaması", (10). alt bendinde; "Kurumun itibarını veya görev haysiyetini zedeleyici fiil ve davranışlarda bulunması" sebepleri, sözleşme feshi nedeni olarak düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının 23/04/2018 tarihinde imzaladığı Tip Hizmet Sözleşmesinin 21. maddesinde, imzalanan sözleşmenin, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi ve 6/6/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Kararnamenin değişik 14. maddesi uyarınca akdedildiği belirtilmiştir. Dolayısıyla davacının imzaladığı Tip Hizmet Sözleşmesinin, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine ve 6/6/1978 tarihli Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'a aykırılık taşımaması gerekmektedir.
Davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde belirtilen Tip Hizmet Sözleşmesinin 13. maddesinin (a) bendinin (8). ve (10). alt bentlerinde yer alan sözleşme fesih hallerinin, Tip Hizmet Sözleşmesinin dayanağı olan gerek 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesinde, gerekse de 6/6/1978 tarihli Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinde düzenlenmediği görüldüğünden; üst hukuk normlarında tek tek belirlenen fesih halleri dışında yeni fesih sebepleri getiren Tip Hizmet Sözleşmesine dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/07/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.