Danıştay12. Daireİdare Hukuku
Danıştay 12. Daire E.2019/760 K.2023/5213
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/760
Karar No : 2023/5213
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNAN (DAVACI):...
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, .... Motorlu Piyade Tümen Komutanlığında astsubay olarak görev yapan davacının, TSK Disiplin Kanunu’nun 13. maddesi ve 20 maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezasıyla Cezalandırılmasına ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararının ve ... karar numaralı Milli Savunma Bakanlığından ayırma kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi .... Dairesince; davacının ceza soruşturmasında elde edilen deliller itibarıyla hizmete engel ve ahlaka aykırı davranışlarda bulunduğuna dair (telefon konuşması içerikleri, banka hesabı döküm ve makbuzları ve teknik takip ve izleme tutanakları gibi) disiplin yaptırımı uygulanmasına elverişli pek çok somut delil bulunduğu, bu delillere istinaden verilen ayırma cezasının mevzuata, maddi gerçeğe, ölçülülük ilkesine uygun olduğu; disiplin işlem sürecinde davacıya mevzuata uygun olarak tanınan savunma hakkını kulanmasında bir kısıtlamaya tabi tutulmadığı; savunma hakkını Yüksek Disiplin Kurulu önünde sözlü olarak da kullanan davacı hakkında, ayırma işlemlerinde uygulanacak usuller ve özellikle de savunma hakkı açısından personel lehine daha teminatlı hükümler getiren TSK Disiplin Kanunu ile TSK Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliğinin uygulanmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı, dava dosyasında mevcut delil durumuna göre; davalı idarece, davacının yargılamasında delil olarak gösterilen telefon görüşmeleri içerikleri, fiziki ve teknik takip tutunakları ve banka hesap dökümlerinin disiplin hukuku ekseninde incelenip değerlendirilmesi neticesinde; .... Motorlu Piyade Tümeni, Piyade Alay Karargahı Lojistik Kısmında ana malzeme astsubayı olarak görev yaptığı sırada, ‘firma yetkilileri ile (bu şahıslara açık öğretim ücretini yatırtacak ve bu şahıslarla görev yeri haricinde kalan yerlerde yüz yüze görüşecek derecede) yakın bağlantıla kurduğu; bu surette görevini yerine getirirken özensiz tutum ve fiiller sergilediği ve meslek etiğine aykırı ve görevinin gerekleri ile bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulunduğu’ kanaatine ulaşılırken objektif esaslara göre hareket ediliği; idarece bu davranışlarının ‘hizmete engel davranış’ ve ‘ahlaki zayıflık’ olarak kabul edilmesinde ve anılan kabul çerçevesinde ‘kamu görevlisi’ olma vasfını yitirdiği kanaatine varılmasında mevzuata uygun hareket edildiği; tüm bu sebeplerle davacı hakkında verilen ayırma cezasının ve bu cezaya istinaden tesis edilen ayırma işleminin tüm yönleriyle hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Mahkeme kararının somut olarak ispat edilmemiş iddialara dayanılarak verildiği, hakkında disiplin soruşturması yapılmadan ayırma cezası verildiği, hakkında kesinleşmiş bir ceza kararının bulunmadığı belirtilerek, Mahkeme kararının düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile ... İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, gereği görüşüldü:
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/08/2017 tarih ve 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 36. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Geçici 45. maddenin sekizinci fıkrasının (b) bendinde: "... Kaldırılan askeri yargı mercilerinde görülmekte olan, tebliğde ve infaz aşamasında bulunanlar ile bu mercilerin arşivlerinde bulunan işi bitmemiş dosyalardan; ... b) Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olanlar Danıştaya; diğerleri Ankara İdare Mahkemelerine, ... 21/01/2017 tarih ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde herhangi bir karara gerek kalmaksızın listeye bağlanarak gönderilir." hükmüne yer verilmiştir.
... Mahkemesi .... Dairesi tarafından verilen kararın, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun Geçici 45. maddesi uyarınca incelenmesinden; kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, karar düzeltme isteminin kabulü ile ... İdare Mahkemesi ....Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
Davacı, .... Motorlu Piyade Tümen Komutanlığında astsubay olarak
görev yaptığı sırada, işlediği iddia olunan eylemleri nedeniyle, hakkında ... Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının ...tarih ve ... sayılı iddianamesiyle suç işlemek amacıyla örgüt kurma,
ihaleye fesat karıştırma ve rüşvet almak suçlarından kamu davası açılması sonrasında, yazılı
savunmasını alınarak sıralı disiplin amirlerinin teklifi üzerine Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edilmiş;
16/01/2015 tarihinde toplanan K.K.K.lığı Yüksek Disiplin Kurulu huzurunda sözlü olarak savunmasını
yapmasının ardından, Kurulun ... tarih ve ...Dosya - karar numaralı kararı ile
6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu’nun 13. maddesi ve 20 maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezasıyla
cezalandırılmasına karar verilmiş; bu kararın 23/01/2015 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığınca onaylanmasının
ardından Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve... sayılı kararnamesi ile emekliye sevk edilerek
29/06/2015 tarihinde TSK’dan ilişiği kesilen davacı tarafından işbu dava açılmıştır.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
16/2/2013 tarih ve 28561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Kanunun amacı; Türk Silahlı Kuvvetlerinde etkin bir disiplin sisteminin tesisi, muhafazası ve idamesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.", "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; Bu Kanun; askeri hâkimler hariç subaylar, astsubaylar, uzman erbaşlar, sözleşmeli erbaş ve erler, erbaş ve erler ile askeri öğrencileri kapsar.", "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Bu Kanunun uygulanmasında;..e) Disiplin soruşturması: Disiplinsizlik yapan personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri tarafından yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemeyi,..kapsar.", "Disiplin soruşturması veya tahkikatın adli soruşturma veya kovuşturmadan bağımsızlığı" başlıklı 5. maddesinde; "(1) Herhangi bir fiilden dolayı ilgili hakkında yapılan adli soruşturma veya kovuşturma, aynı fiilden dolayı ayrıca disiplin soruşturması ve tahkikat yapılmasını, disiplin cezası verilmesini ve bu cezanın yerine getirilmesini engellemez.", "Disiplin soruşturması ve yetkiler" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil edebilecek bir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını herhangi bir şekilde öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılması gerektiğine kanaat getirirse, yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla ya da şahsen disiplin soruşturması yapar.", "Disiplin cezaları" başlıklı 11. maddesinde; "(1) Subay, astsubay (…)(1) ve uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında verilebilecek disiplin cezaları ağırlık derecesine göre aşağıda belirtilmiştir:f) Silahlı Kuvvetlerden ayırma.. (2) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası yüksek disiplin kurulları tarafından verilir.", "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" başlıklı 13. maddesinde; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası, personelin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi veya durumuna göre sözleşmesinin feshedilmesi sonucunu doğurur.... (2) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası; Milli Savunma Bakanlığı ve kuvvet komutanlıklarında oluşturulacak yüksek disiplin kurulları tarafından verilir. Kararlar, ilgisine göre Milli Savunma Bakanı veya ilgili kuvvet komutanı onayı ile yerine getirilir. General ve amirallerhakkında ise Genelkurmay Başkanlığında teşkil edilecek yüksek disiplin kurulu tarafından verilir ve yerine getirilir.. (4) Kuvvet komutanlıklarında teşkil edilecek yüksek disiplin kurulları; kurmay başkanının başkanlığında personel, istihbarat, harekât, lojistik ve genel plan ve prensipler başkanları, tayin dairesi başkanı, hukuk hizmetleri başkanı veya hukuk müşaviri ile yüksek disiplin kurulu işlemlerinin yürütülmesinden sorumlu şube müdüründen oluşur.. (6) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının verilmesine ilişkin sürecin; disiplin amirlerinin teklifi ile başlatılması hâlinde süreci başlatan disiplin amiri tarafından, diğer durumlarda ise yetkili komutanlıklar vasıtası ile yüksek disiplin kurulları tarafından hakkında karar verilecek personelin savunması alınır. Yazılı savunma haricinde, yüksek disiplin kurulu tarafından gerek görülmesi veya personelin talepte bulunması hâlinde personel sözlü olarak da ifade vermeye çağrılabilir...", "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinde; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır:..b) Ahlaki zayıflık: Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunmaktır. c) Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır...", "Zamanaşımı" başlıklı 39. maddesinde; "(1) Disiplin amirleri tarafından, disiplinsizliğin kendileri tarafından öğrenilmesinden itibaren bir ay ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez. Fiil, inceleme ve araştırma yapmayı gerektirmiş ise, bir ay içerisinde inceleme ve araştırmaya başlanmış olmak ve altı ayı geçmemek kaydıyla, inceleme ve araştırma için geçen süre bir aylık süreye dâhil edilmez. (2) Disiplin kurullarında yapılan tahkikatlarda, fiilin disiplin amiri tarafından öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde disiplin cezasını gere (3) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektirecek durumun oluştuğunun disiplin amirleri tarafından tespit edilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra aynı sebeple yüksek disiplin kurulu tarafından ceza verilemez.(4) Fiilin disiplin cezasını gerektirdiği savcılık, mahkeme, disiplin kurulu tarafından anlaşılırsa, yukarıdaki fıkralarda belirtilen zamanaşımı süreleri, bu konu ile ilgili karar veya hükmün kesinleşerek evrakın yetkili makama iade edildiği tarihten itibaren başlar...", "Savunma hakkı" başlıklı 40. maddesinde; "(1) Bu Kanunun 13 üncü maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenen istisna haricinde disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) (Değişik: 22/1/2015-6586/105 md.) İsnat olunan hususlar ile savunma için verilen süre açıkça ve yazılıolarak ilgiliye bildirilir. Yüksek disiplin kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde verilecek savunma süresi üç iş gününden, diğer disiplinsizliklerde ise iki iş gününden az ve her hâlde beş iş gününden fazla olamaz. Savunması istenen kişinin talebi hâlinde ilave savunma süresi verilebilir. Ancak, ilk verilen savunma süresi ile ilave verilen savunma süresinin toplamı beş iş gününü geçemez. Verilen süre içinde savunmasını yapmayan personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.", "Yönetmelik" başlıklı 49. maddesinde (1) Disiplin soruşturması ve tahkikat usul ve esasları, disiplin cezalarının verilmesi ve yerine getirilmesine ilişkin usul ve esaslar ile bu Kanunun uygulanmasına yönelik diğer hususlar Milli Savunma Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikler ile düzenlenir." hükümlerine yer verilmiştir.
12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik; 31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununun 49 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.", "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası işlemlerinin başlatılması" başlıklı 12. maddesinde; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası; disiplin amirlerinden en az ikisinin teklifi üzerine yüksek disiplin kurulları tarafından verilebileceği gibi, eldeki bilgi ve belgelere göre yüksek disiplin kurulları tarafından resen de verilebilir. Genelkurmay Başkanının eldeki bilgi ve belgelere ya da gerekli görmesi üzerine yaptırdığı disiplin soruşturması sonucuna göre hakkında bu cezanın verilmesine kanaat getirdiği personelin dosyaları bir karar verilmek üzere doğrudan yetkili yüksek disiplin kuruluna sevk edilir.", "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası işlemlerinin disiplin amirlerinin teklifi ile başlatılması" başlıklı 13. maddesinde; (1) Disiplin amirleri, kanunlarla kendilerine verilmiş yetkiler çerçevesinde, maiyetinin bu Yönetmelik kapsamında Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektirecek bir disiplinsizlik içinde olup olmadıklarını tespit etmekten ve bu kapsamda her türlü bilgi ve belgenin düzenlenmesinden sorumludur. (2) Maiyetinden birinin bu Yönetmelik kapsamında Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizliklerden birini teşkil edebilecek bir fiilini veya durumunu herhangi bir şekilde öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılması gerektiğine kanaat getirirse, yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla ya da şahsen 6413 sayılı Kanunun 7 nci maddesi uyarınca disiplin soruşturması yapar. Ayrıca, disiplin amirleri gerekli görmeleri halinde disiplin soruşturmasının yapılmasını üst disiplin amirlerinden de talep edebilir. Disiplin soruşturması sonucunda disiplin soruşturma sonuç raporu tanzim edilir ve yüksek disiplin kurulu dosyasına eklenir. Disiplin amirleri, soruşturma sonucunda personelinin Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren bir disiplinsizliği gerçekleştirdiği kanaatine varması halinde personel hakkında Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası verilmesine dair hazırlık işlemlerini başlatır..." düzenlemeleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ihalelere ve edimin ifasına fesat karıştırdıkları, rüşvet alıp verdikleri iddialarıyla "Aybirdi" ve "Çeçenler" grupları olarak adlandırılan suç örgütüne ve bazı asker kişilere yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında şüpheli olarak yer aldığının ve ... Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından bu soruşturmaya ilişkin olarak düzenlenen... tarih ve E:...,...sayılı iddianamede davacının "Suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak, rüşvet almak ve vermek" suçlarıyla suçlandığının davalı idare tarafından öğrenilmesi üzerine, davacının disiplin amirleri tarafından TSK'dan ayırma cezası verilmesi istemiyle Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sevkedildiği, bu arada davacının disiplin amiri tarafından yazılı savunmasının alındığı, Yüksek Disiplin Kurulu tarafından eldeki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve davacıya sözlü savunma hakkı tanınmasını müteakip, davacının eylemlerinin Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte yüz kızartıcı, utanç verici olduğu ve TSK'nın itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlar ile ağır suç ve disiplinsizlik teşkil ettiği; diğer yandan, davacının sahip olduğu rütbe ile azami dikkat ve özen gerektiren kadro görevinin gereklerine aykırı olarak menfaat ilişkisi içerisinde olduğunu gösteren tutum ve davranışlarda bulunmak suretiyle TSK'nın manevi şahsiyetini zedelediği ve bu eylemi nedeniyle 6413 sayılı Kanunun 20. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerindeki "ahlaki zayıflık" ve "hizmete engel davranışlarda bulunmak" disiplinsizliklerini işlediği kanaatine varılarak davaya konu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına konu olayın, esasen askeri personel olan davacı hakkında, yapılan bazı kamu ihaleleri sırasında ihaleye fesat karıştırmak, rüşvet almak suçlarını işlediğinden bahisle... Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında yapılan adli soruşturma sonucunda iddianame düzenlenmek suretiyle ... Anadolu... Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde kamu davası açılmasıyla öğrenildiği, davalı idarece isnatların sübuta erip ermediği konusunda idari tahkikat yapması gerekirken, davacı hakkındaki söz konusu iddianamedeki isnatların sübuta erdiği peşin kabulüyle ayrıca bir idari tahkikat yapılmaksızın, iddianame esas alınarak doğrudan davacının son savunması istenilmek suretiyle dava konusu ayırma işleminin tesis edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki" başlıklı 33. maddesinin ikinci fıkrasında, kamu görevlilerinin görevlerine son verilmesi ile ilgili davalarda yetkili mahkemenin, kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.
Bu sebeple, davacının...Motorlu Piyade Tümen Komutanlığında görev yaptığı sırada tesis edilen Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işleme karşı açtığı işbu davanın ilk derece mahkemesi sıfatıyla görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 33. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgilinin son görev yaptığı yerin bağlı bulunduğu idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesi yetkilidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- Davacının karar düzeltme isteminin kabulüne,
2- Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3- Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İstanbul İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/760
Karar No : 2023/5213
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNAN (DAVACI):...
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, .... Motorlu Piyade Tümen Komutanlığında astsubay olarak görev yapan davacının, TSK Disiplin Kanunu’nun 13. maddesi ve 20 maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezasıyla Cezalandırılmasına ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararının ve ... karar numaralı Milli Savunma Bakanlığından ayırma kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi .... Dairesince; davacının ceza soruşturmasında elde edilen deliller itibarıyla hizmete engel ve ahlaka aykırı davranışlarda bulunduğuna dair (telefon konuşması içerikleri, banka hesabı döküm ve makbuzları ve teknik takip ve izleme tutanakları gibi) disiplin yaptırımı uygulanmasına elverişli pek çok somut delil bulunduğu, bu delillere istinaden verilen ayırma cezasının mevzuata, maddi gerçeğe, ölçülülük ilkesine uygun olduğu; disiplin işlem sürecinde davacıya mevzuata uygun olarak tanınan savunma hakkını kulanmasında bir kısıtlamaya tabi tutulmadığı; savunma hakkını Yüksek Disiplin Kurulu önünde sözlü olarak da kullanan davacı hakkında, ayırma işlemlerinde uygulanacak usuller ve özellikle de savunma hakkı açısından personel lehine daha teminatlı hükümler getiren TSK Disiplin Kanunu ile TSK Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliğinin uygulanmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı, dava dosyasında mevcut delil durumuna göre; davalı idarece, davacının yargılamasında delil olarak gösterilen telefon görüşmeleri içerikleri, fiziki ve teknik takip tutunakları ve banka hesap dökümlerinin disiplin hukuku ekseninde incelenip değerlendirilmesi neticesinde; .... Motorlu Piyade Tümeni, Piyade Alay Karargahı Lojistik Kısmında ana malzeme astsubayı olarak görev yaptığı sırada, ‘firma yetkilileri ile (bu şahıslara açık öğretim ücretini yatırtacak ve bu şahıslarla görev yeri haricinde kalan yerlerde yüz yüze görüşecek derecede) yakın bağlantıla kurduğu; bu surette görevini yerine getirirken özensiz tutum ve fiiller sergilediği ve meslek etiğine aykırı ve görevinin gerekleri ile bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulunduğu’ kanaatine ulaşılırken objektif esaslara göre hareket ediliği; idarece bu davranışlarının ‘hizmete engel davranış’ ve ‘ahlaki zayıflık’ olarak kabul edilmesinde ve anılan kabul çerçevesinde ‘kamu görevlisi’ olma vasfını yitirdiği kanaatine varılmasında mevzuata uygun hareket edildiği; tüm bu sebeplerle davacı hakkında verilen ayırma cezasının ve bu cezaya istinaden tesis edilen ayırma işleminin tüm yönleriyle hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Mahkeme kararının somut olarak ispat edilmemiş iddialara dayanılarak verildiği, hakkında disiplin soruşturması yapılmadan ayırma cezası verildiği, hakkında kesinleşmiş bir ceza kararının bulunmadığı belirtilerek, Mahkeme kararının düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile ... İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, gereği görüşüldü:
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/08/2017 tarih ve 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 36. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Geçici 45. maddenin sekizinci fıkrasının (b) bendinde: "... Kaldırılan askeri yargı mercilerinde görülmekte olan, tebliğde ve infaz aşamasında bulunanlar ile bu mercilerin arşivlerinde bulunan işi bitmemiş dosyalardan; ... b) Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olanlar Danıştaya; diğerleri Ankara İdare Mahkemelerine, ... 21/01/2017 tarih ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde herhangi bir karara gerek kalmaksızın listeye bağlanarak gönderilir." hükmüne yer verilmiştir.
... Mahkemesi .... Dairesi tarafından verilen kararın, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun Geçici 45. maddesi uyarınca incelenmesinden; kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, karar düzeltme isteminin kabulü ile ... İdare Mahkemesi ....Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
Davacı, .... Motorlu Piyade Tümen Komutanlığında astsubay olarak
görev yaptığı sırada, işlediği iddia olunan eylemleri nedeniyle, hakkında ... Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının ...tarih ve ... sayılı iddianamesiyle suç işlemek amacıyla örgüt kurma,
ihaleye fesat karıştırma ve rüşvet almak suçlarından kamu davası açılması sonrasında, yazılı
savunmasını alınarak sıralı disiplin amirlerinin teklifi üzerine Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edilmiş;
16/01/2015 tarihinde toplanan K.K.K.lığı Yüksek Disiplin Kurulu huzurunda sözlü olarak savunmasını
yapmasının ardından, Kurulun ... tarih ve ...Dosya - karar numaralı kararı ile
6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu’nun 13. maddesi ve 20 maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezasıyla
cezalandırılmasına karar verilmiş; bu kararın 23/01/2015 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığınca onaylanmasının
ardından Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve... sayılı kararnamesi ile emekliye sevk edilerek
29/06/2015 tarihinde TSK’dan ilişiği kesilen davacı tarafından işbu dava açılmıştır.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
16/2/2013 tarih ve 28561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Kanunun amacı; Türk Silahlı Kuvvetlerinde etkin bir disiplin sisteminin tesisi, muhafazası ve idamesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.", "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; Bu Kanun; askeri hâkimler hariç subaylar, astsubaylar, uzman erbaşlar, sözleşmeli erbaş ve erler, erbaş ve erler ile askeri öğrencileri kapsar.", "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Bu Kanunun uygulanmasında;..e) Disiplin soruşturması: Disiplinsizlik yapan personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri tarafından yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemeyi,..kapsar.", "Disiplin soruşturması veya tahkikatın adli soruşturma veya kovuşturmadan bağımsızlığı" başlıklı 5. maddesinde; "(1) Herhangi bir fiilden dolayı ilgili hakkında yapılan adli soruşturma veya kovuşturma, aynı fiilden dolayı ayrıca disiplin soruşturması ve tahkikat yapılmasını, disiplin cezası verilmesini ve bu cezanın yerine getirilmesini engellemez.", "Disiplin soruşturması ve yetkiler" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil edebilecek bir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını herhangi bir şekilde öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılması gerektiğine kanaat getirirse, yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla ya da şahsen disiplin soruşturması yapar.", "Disiplin cezaları" başlıklı 11. maddesinde; "(1) Subay, astsubay (…)(1) ve uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında verilebilecek disiplin cezaları ağırlık derecesine göre aşağıda belirtilmiştir:f) Silahlı Kuvvetlerden ayırma.. (2) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası yüksek disiplin kurulları tarafından verilir.", "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" başlıklı 13. maddesinde; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası, personelin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi veya durumuna göre sözleşmesinin feshedilmesi sonucunu doğurur.... (2) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası; Milli Savunma Bakanlığı ve kuvvet komutanlıklarında oluşturulacak yüksek disiplin kurulları tarafından verilir. Kararlar, ilgisine göre Milli Savunma Bakanı veya ilgili kuvvet komutanı onayı ile yerine getirilir. General ve amirallerhakkında ise Genelkurmay Başkanlığında teşkil edilecek yüksek disiplin kurulu tarafından verilir ve yerine getirilir.. (4) Kuvvet komutanlıklarında teşkil edilecek yüksek disiplin kurulları; kurmay başkanının başkanlığında personel, istihbarat, harekât, lojistik ve genel plan ve prensipler başkanları, tayin dairesi başkanı, hukuk hizmetleri başkanı veya hukuk müşaviri ile yüksek disiplin kurulu işlemlerinin yürütülmesinden sorumlu şube müdüründen oluşur.. (6) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının verilmesine ilişkin sürecin; disiplin amirlerinin teklifi ile başlatılması hâlinde süreci başlatan disiplin amiri tarafından, diğer durumlarda ise yetkili komutanlıklar vasıtası ile yüksek disiplin kurulları tarafından hakkında karar verilecek personelin savunması alınır. Yazılı savunma haricinde, yüksek disiplin kurulu tarafından gerek görülmesi veya personelin talepte bulunması hâlinde personel sözlü olarak da ifade vermeye çağrılabilir...", "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinde; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır:..b) Ahlaki zayıflık: Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunmaktır. c) Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır...", "Zamanaşımı" başlıklı 39. maddesinde; "(1) Disiplin amirleri tarafından, disiplinsizliğin kendileri tarafından öğrenilmesinden itibaren bir ay ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez. Fiil, inceleme ve araştırma yapmayı gerektirmiş ise, bir ay içerisinde inceleme ve araştırmaya başlanmış olmak ve altı ayı geçmemek kaydıyla, inceleme ve araştırma için geçen süre bir aylık süreye dâhil edilmez. (2) Disiplin kurullarında yapılan tahkikatlarda, fiilin disiplin amiri tarafından öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde disiplin cezasını gere (3) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektirecek durumun oluştuğunun disiplin amirleri tarafından tespit edilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra aynı sebeple yüksek disiplin kurulu tarafından ceza verilemez.(4) Fiilin disiplin cezasını gerektirdiği savcılık, mahkeme, disiplin kurulu tarafından anlaşılırsa, yukarıdaki fıkralarda belirtilen zamanaşımı süreleri, bu konu ile ilgili karar veya hükmün kesinleşerek evrakın yetkili makama iade edildiği tarihten itibaren başlar...", "Savunma hakkı" başlıklı 40. maddesinde; "(1) Bu Kanunun 13 üncü maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenen istisna haricinde disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) (Değişik: 22/1/2015-6586/105 md.) İsnat olunan hususlar ile savunma için verilen süre açıkça ve yazılıolarak ilgiliye bildirilir. Yüksek disiplin kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde verilecek savunma süresi üç iş gününden, diğer disiplinsizliklerde ise iki iş gününden az ve her hâlde beş iş gününden fazla olamaz. Savunması istenen kişinin talebi hâlinde ilave savunma süresi verilebilir. Ancak, ilk verilen savunma süresi ile ilave verilen savunma süresinin toplamı beş iş gününü geçemez. Verilen süre içinde savunmasını yapmayan personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.", "Yönetmelik" başlıklı 49. maddesinde (1) Disiplin soruşturması ve tahkikat usul ve esasları, disiplin cezalarının verilmesi ve yerine getirilmesine ilişkin usul ve esaslar ile bu Kanunun uygulanmasına yönelik diğer hususlar Milli Savunma Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikler ile düzenlenir." hükümlerine yer verilmiştir.
12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik; 31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununun 49 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.", "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası işlemlerinin başlatılması" başlıklı 12. maddesinde; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası; disiplin amirlerinden en az ikisinin teklifi üzerine yüksek disiplin kurulları tarafından verilebileceği gibi, eldeki bilgi ve belgelere göre yüksek disiplin kurulları tarafından resen de verilebilir. Genelkurmay Başkanının eldeki bilgi ve belgelere ya da gerekli görmesi üzerine yaptırdığı disiplin soruşturması sonucuna göre hakkında bu cezanın verilmesine kanaat getirdiği personelin dosyaları bir karar verilmek üzere doğrudan yetkili yüksek disiplin kuruluna sevk edilir.", "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası işlemlerinin disiplin amirlerinin teklifi ile başlatılması" başlıklı 13. maddesinde; (1) Disiplin amirleri, kanunlarla kendilerine verilmiş yetkiler çerçevesinde, maiyetinin bu Yönetmelik kapsamında Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektirecek bir disiplinsizlik içinde olup olmadıklarını tespit etmekten ve bu kapsamda her türlü bilgi ve belgenin düzenlenmesinden sorumludur. (2) Maiyetinden birinin bu Yönetmelik kapsamında Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizliklerden birini teşkil edebilecek bir fiilini veya durumunu herhangi bir şekilde öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılması gerektiğine kanaat getirirse, yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla ya da şahsen 6413 sayılı Kanunun 7 nci maddesi uyarınca disiplin soruşturması yapar. Ayrıca, disiplin amirleri gerekli görmeleri halinde disiplin soruşturmasının yapılmasını üst disiplin amirlerinden de talep edebilir. Disiplin soruşturması sonucunda disiplin soruşturma sonuç raporu tanzim edilir ve yüksek disiplin kurulu dosyasına eklenir. Disiplin amirleri, soruşturma sonucunda personelinin Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren bir disiplinsizliği gerçekleştirdiği kanaatine varması halinde personel hakkında Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası verilmesine dair hazırlık işlemlerini başlatır..." düzenlemeleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ihalelere ve edimin ifasına fesat karıştırdıkları, rüşvet alıp verdikleri iddialarıyla "Aybirdi" ve "Çeçenler" grupları olarak adlandırılan suç örgütüne ve bazı asker kişilere yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında şüpheli olarak yer aldığının ve ... Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından bu soruşturmaya ilişkin olarak düzenlenen... tarih ve E:...,...sayılı iddianamede davacının "Suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak, rüşvet almak ve vermek" suçlarıyla suçlandığının davalı idare tarafından öğrenilmesi üzerine, davacının disiplin amirleri tarafından TSK'dan ayırma cezası verilmesi istemiyle Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sevkedildiği, bu arada davacının disiplin amiri tarafından yazılı savunmasının alındığı, Yüksek Disiplin Kurulu tarafından eldeki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda ve davacıya sözlü savunma hakkı tanınmasını müteakip, davacının eylemlerinin Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte yüz kızartıcı, utanç verici olduğu ve TSK'nın itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlar ile ağır suç ve disiplinsizlik teşkil ettiği; diğer yandan, davacının sahip olduğu rütbe ile azami dikkat ve özen gerektiren kadro görevinin gereklerine aykırı olarak menfaat ilişkisi içerisinde olduğunu gösteren tutum ve davranışlarda bulunmak suretiyle TSK'nın manevi şahsiyetini zedelediği ve bu eylemi nedeniyle 6413 sayılı Kanunun 20. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerindeki "ahlaki zayıflık" ve "hizmete engel davranışlarda bulunmak" disiplinsizliklerini işlediği kanaatine varılarak davaya konu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına konu olayın, esasen askeri personel olan davacı hakkında, yapılan bazı kamu ihaleleri sırasında ihaleye fesat karıştırmak, rüşvet almak suçlarını işlediğinden bahisle... Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında yapılan adli soruşturma sonucunda iddianame düzenlenmek suretiyle ... Anadolu... Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde kamu davası açılmasıyla öğrenildiği, davalı idarece isnatların sübuta erip ermediği konusunda idari tahkikat yapması gerekirken, davacı hakkındaki söz konusu iddianamedeki isnatların sübuta erdiği peşin kabulüyle ayrıca bir idari tahkikat yapılmaksızın, iddianame esas alınarak doğrudan davacının son savunması istenilmek suretiyle dava konusu ayırma işleminin tesis edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki" başlıklı 33. maddesinin ikinci fıkrasında, kamu görevlilerinin görevlerine son verilmesi ile ilgili davalarda yetkili mahkemenin, kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.
Bu sebeple, davacının...Motorlu Piyade Tümen Komutanlığında görev yaptığı sırada tesis edilen Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işleme karşı açtığı işbu davanın ilk derece mahkemesi sıfatıyla görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 33. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgilinin son görev yaptığı yerin bağlı bulunduğu idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesi yetkilidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- Davacının karar düzeltme isteminin kabulüne,
2- Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3- Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İstanbul İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.