Danıştay10. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 10. Daire E.2021/2489 K.2025/2689
T.C. DANIŞTAY ONUNCU DAİRE
Esas No: 2021/2489
Karar No: 2025/2689
DAVACI: ... Bisküvi Sanayi A.Ş.
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN_KONUSU: Davacı tarafından, 26/01/2017 tarih ve 29960 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 1. fıkrasının ve 5. fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI: Dava konusu Yönetmelik maddelerinde düzenlendiği üzere ürün ambalajlarında iki ayrı ölçü birimi kullanmanın hukuki, maddi ve teknik bir faydası bulunmadığı, bu düzenlemelerin kamu yararına uygun olmadığı, aynı amaca hizmet eden bir değerin iki farklı ölçü birimi ile gösterilmesinin tüketicilerde karışıklığa yol açabileceği, dünya çapında gıdalardan alınan enerjilerden bahsedilirken en yaygın kullanılan terim kalori olsa da, kalorinin Joule ile hesaplanabilen bir terim olduğu ve Türk gıda mevzuatının temelini oluşturan AB mevzuatında, Kj ve kcal birlikte kullanıldığı ancak bunun AB üye ülkelerinin ölçü birimleri mevzuatından kaynaklı olduğu, gıdanın serbest dolaşımı bakımından tek bir ölçü biriminin yeterli olacağı, ülkelerin AB mevzuatını bütünüyle kendi mevzuatına almak zorunda olmadığı, bu hususta farklı uygulamalar sebebiyle ülkeler arasında farklılık olabileceği, Türkiye’de tüketicileri en sade, en anlaşılır ve yaygın olarak kullanılan “Kcal” ifadesi ile bilgilendirmenin yeterli olduğu, KJ ile ilave bir ifadenin etikette yer almasının tüketici için bir fayda sağlamadığı, bu değeri görmek isteyen tüketici çok basit bir şekilde 1 kcal değerini yaklaşık 4.18 ile çarparak kolayca “Kj “ değerini bulabileceği, Türkiye’de gıdalarda enerji değerini göstermek için kullanılan genel birimin Kcal olduğu, diyetisyen ihtiyacı duyan bireylerin diyet programlarında bile besin listesinin Kcal üzerinden verildiği, Kj biriminin yaygın olarak kullanılmadığı ve tanınmadığı, gıdadan ziyade üniversitelerde, fizik biliminde kullanılan bir birim algısı olduğu, Kcal yanında “kj” değerinin de gösterilmesi şartının getirilmesinin kamu yararı taşımayan, lüzumsuz ve tüketicileri korumak ve aydınlatmak yerine karışıklığa sebep olabilecek, sadece üreticilere ağır maddi külfet getiren düzenleme olduğu, hukuka uygun olmadığı ve iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ_SAVUNMASI: Ülkemizde gıdaların etiketlenmesine ilişkin kuralların, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile belirlendiği, 26/01/2017 tarihli Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmeliğin “Tüketicilerin Gıdalar Hakkında Bilgilendirilmesine İlişkin 25 Ekim 2011 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü” dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandığı, beslenme yönünden etiketleme kurallarının 29/12/2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Mülga Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği’nin Beşinci Bölümünde düzenlendiği, Mülga Yönetmelikte de “kJ ve kcal” birimlerinin her ikisinin de bildirimde yer almasının zorunlu olduğunun düzenlendiği, 29/12/2011 tarihli Resmi Gazete de yayımlananarak yürürlüğe giren Mülga Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinde de 26/01/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde de hazır ambalajlı gıdalarda beslenme bildirimi yapılırken enerji değeri için Kj ve Kcal birimleri kullanılarak bildirim yapılmasının zorunlu olduğu, Yönetmelik değişiklğinde söz konusu birimlerle ilgili herhangi bir değişiklik yapılmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI:...
DÜŞÜNCESİ: Dava, 26/01/2017 tarih ve 29960 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 1. ve 5. fıkralarının iptali istemiyle açılmıştır.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanun'unun 24. maddesinde "(1) Gıda veya yem işletmecileri izlenebilirliği sağlamak amacıyla, üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında, sorumluluğundaki gıda veya yemin, gıda veya yeme ilave edilecek her türlü maddenin ve gıdanın elde edildiği hayvanın takibinin yapılabilmesi için, bir sistem oluşturmak ve talep hâlinde bu bilgileri Bakanlığa sunmak zorundadır.
(2) Piyasaya arz edilecek gıda ve yem, izlenebilirliği sağlamak amacıyla, uygun şekilde etiketlenmek veya Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelerle uygun şekilde tanımlanmak zorundadır.
(3) Gıda ile ilgili özel mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gıdanın ve yemin şekli, görünümü, ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, tasarlanma ve sergilenme şekli, her tür yazılı veya görsel basın aracılığı ile sunulan bilgi dâhil, etiketlenmesi, tanıtımı, reklâmı ve sunumu tüketiciyi yanıltıcı şekilde yapılamaz.
(4) Gıda ve yemde taklit ve tağşiş yapılamaz. (Ek cümle:28/10/2020-7255/29 md.) Taklit ve tağşiş yapılmış ürün işleme tabi tutulamaz, piyasaya arz edilemez.
(5) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." kuralına yer verilmiştir.
Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme Ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 37. maddesinde "(1) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, Ek-11’de yer alan ölçü birimleri kullanılarak verilir.
(2) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, 100 g veya 100 mL üzerinden verilir.
(3) Vitaminler ve mineraller ile ilgili bilgiler verildiğinde, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak, 100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 1’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak da belirtilir.
(4) Enerji değeri ve 35 inci maddenin birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen besin öğesi miktarları, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak, 100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 2’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak belirtilebilir.
(5) Bu maddenin dördüncü fıkrası ve/veya 39 uncu madde hükümleri uygulandığında aynı görüş alanında olmak kaydıyla bu bilgilere çok yakın bir yerde ‘Ortalama bir yetişkinin referans alım (RA) değeri (8400 kJ / 2000 kcal)’ ifadesine yer verilir." kuralına yer verilmiş;
50. maddesinde ise Bu Yönetmelik'in Tüketicilerin Gıdalar Hakkında Bilgilendirilmesine İlişkin 25 Ekim 2011 tarihli ve (AT) 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandığı ifade edilmiştir.
1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü'nün 30. maddesinde de enerji değeri ve besin miktarının, Ek XV'de listelenen ölçüm birimleri kullanılarak ifade edileceği kurala bağlanmış ve ek liste XV'de Enerji kilojoule (kJ) ve kilokalori (kcal)) ve kütle (gram (g), miligram (mg) veya mikrogram (μg)) için beslenme beyanında kullanılacak ölçü birimleri ve bilgilerin sunum sırası, uygun şekilde aşağıdakiler olacaktır denilerek enerji değerinin kJ ve kcal olarak ifade edileceği belirtilmiştir.
Zorunlu gıda bilgisini gerektiren en önemli husus, tüketicilerin bir gıdayı tanımlamaları ve bunlardan uygun bir şekilde faydalanmalarını sağlamak ve bireysel diyet ihtiyaçlarına uygun seçimler yapmaktır. Bunun için etiketlerde kullanılacak ifadelerde, tüketici grupların algılama ve kültürel değerleri dikkate alınarak, tüketiciyi yanıltıcı ifadelerin kullanılmasından kaçınılması gerekmektedir.
Nitekim yukarıda anılan 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü'nde Sağlık, ekonomik, çevresel, sosyal ve etnik mülahazalar dikkate alarak tüketicilerin bilinçli seçim yapmalarının sağlanması, gıdaların güvenilir şekilde kullanımının sağlanması ile tüketicilerin sağlığının ve çıkarlarının korunması, kaliteli üretimin teşvik edilmesi, üreticilerin meşru menfaatlerinin korunması, yasal olarak üretilen ve pazarlanan gıdanın AB içerisinde serbest dolaşımının temini hususları hedef olarak belirlenmiştir.
Buna göre, tüketici grupların algılama ve kültürel değerleri ile pazarlanan gıdanın serbest dolaşımı da dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu olacak şekilde enerji değerinin kJ ve kcal olarak belirtilmesi gerektiğine yönelik dava konusu Yönetmeliğin 37. maddesinin 1. ve 5. fıkralarında üst hukuk normlarına ve kamu yararı yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:
Davacı şirketin "Esenboğa Yolu 21. Km Akyurt/ANKARA" adresinde bulunan işletmesine 01/10/2020 tarihinde ve 24/03/2021 tarihlerinde yapılan resmi kontrollerde, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 21. maddesine aykırı olarak faaliyetlerini sürdürdüğü tespit edildiğinden bahisle, Akyurt Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından davacı şirket hakkında 5996 sayılı Kanunu'nun 40. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince 13.934,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlem ve 15.203,00 TL idari para cezası verilmesine ilişin ... tarihli ve ... sayılı işlemin tesis edildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından, 26/01/2017 tarih ve 29960 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 1. ve 5. fıkralarının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE
GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu'nun
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde
"(1) Bu Kanunun amacı, gıda ve yem güvenilirliğini, halk sağlığı, bitki ve hayvan sağlığı ile hayvan ıslahı ve refahını, tüketici menfaatleri ile çevrenin korunması da dikkate alınarak korumak ve sağlamaktır." hükmü;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde,
"(1) Bu Kanun, gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ile yemlerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarını, bitki koruma ürünü ve veteriner tıbbî ürün kalıntıları ile diğer kalıntılar ve bulaşanların kontrollerini, salgın veya bulaşıcı hayvan hastalıkları, bitki ve bitkisel ürünlerdeki zararlı organizmalar ile mücadeleyi, çiftlik ve deney hayvanları ile ev ve süs hayvanlarının refahını, zootekni konularını, veteriner sağlık ve bitki koruma ürünlerini, veteriner ve bitki sağlığı hizmetlerini, canlı hayvan ve ürünlerin ülkeye giriş ve çıkış işlemlerini ve bu konulara ilişkin resmî kontrolleri ve yaptırımları kapsar.
(2) Kişisel tüketim amaçlı birincil üretim ile kişisel tüketim amacıyla hazırlanan gıdalar bu Kanunun kapsamı dışındadır." hükmü;
"Gıda ve yem güvenilirliği şartları" başlıklı 21. maddesinde,
"(1) Gıda güvenilirliği şartları aşağıda belirtilmiştir:
a) Güvenilir olmayan gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme piyasaya arz edilemez. İnsan sağlığı için tehlike oluşturan ve tüketime uygun olmayan gıda, güvenilir olmayan gıda kabul edilir.
b) Gıdanın güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde, üretim, işleme ve dağıtım aşamaları, etiket bilgileri ve sağlıkla ilgili uyarı niteliğindeki bilgiler ile insanlar tarafından günlük normal kullanım koşulları dikkate alınır.
c) Gıdanın insan sağlığına zararlı olup olmadığının belirlenmesinde; tüketenin sağlığı üzerinde ani, kısa veya uzun vadede oluşturabileceği muhtemel etkileri yanında, gelecek nesiller üzerindeki etkileri, birikerek artan muhtemel toksik etkileri ve belirli tüketici gruplarının özel sağlık hassasiyetleri de dikkate alınır.
...
(7) Gıda ve yem mevzuatındaki gıda ve yem güvenilirliğine ilişkin hükümlerine uygun olan ürün, bu mevzuat hükümlerinin kapsadığı ölçüde güvenilir kabul edilir." hükmü;
"Gıda kodeksi" başlıklı 23. maddesinde,
"(1) Bakanlık, gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerle ilgili asgarî teknik ve hijyen kriterleri, bitki koruma ürünü ve veteriner ilaç kalıntıları, katkı maddeleri, bulaşanları, numune alma, ambalajlama, etiketleme, nakliye, depolama esasları ve analiz metotlarını belirleyen gıda kodeksini hazırlar ve yayımlar. Bakanlık, kodeksin hazırlanmasında ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapabilir ve bu amaçla komisyonlar kurabilir. Bakanlık, uluslararası Kodeks Alimentarius Komisyonunun temas noktasıdır ve konu ile ilgili çalışmaları yürütür. Bakanlık gıda kodeksini hazırlamak üzere Ulusal Gıda Kodeks Komisyonu oluşturur. Komisyonun üye seçimi, görev süresi, alt komisyon oluşturulması, Ulusal Gıda Kodeks Komisyonu ve alt komisyonların çalışma usul ve esaslarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir. Komisyonun sekretarya hizmetleri Bakanlıkça yürütülür.
....
(5) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." hükmü;
"Gıda ve yemde izlenebilirlik ve etiketleme, sunum ve reklâm ile tüketici haklarının korunması" başlıklı 24. maddesinde,
(1) Gıda veya yem işletmecileri izlenebilirliği sağlamak amacıyla, üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında, sorumluluğundaki gıda veya yemin, gıda veya yeme ilave edilecek her türlü maddenin ve gıdanın elde edildiği hayvanın takibinin yapılabilmesi için, bir sistem oluşturmak ve talep hâlinde bu bilgileri Bakanlığa sunmak zorundadır.
(2) Piyasaya arz edilecek gıda ve yem, izlenebilirliği sağlamak amacıyla, uygun şekilde etiketlenmek veya Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelerle uygun şekilde tanımlanmak zorundadır.
(3) Gıda ile ilgili özel mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gıdanın ve yemin şekli, görünümü, ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, tasarlanma ve sergilenme şekli, her tür yazılı veya görsel basın aracılığı ile sunulan bilgi dâhil, etiketlenmesi, tanıtımı, reklâmı ve sunumu tüketiciyi yanıltıcı şekilde yapılamaz.
(4) Gıda ve yemde taklit ve tağşiş yapılamaz.
(5) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." hükmü bulunmaktadır.
19/02/2020 tarih ve 31044 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'nin;
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmeliğin amacı; gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelere ilişkin asgari teknik ve hijyen kriterleri, pestisit kalıntıları ve veteriner ilaç kalıntıları, gıda katkı maddeleri, gıdalara eklenebilecek vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeler, aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, gıda enzimleri, bulaşanlar, hedef dışı yemlere taşınması önlenemeyen koksidiyostatların ve histomonostatların hayvansal gıdalarda bulunabilecek maksimum miktarları, ambalajlama, etiketleme, hayvansal gıdalarda bulunabilecek veteriner ilaçlarına ait farmakolojik aktif maddelerin sınıflandırılması ve maksimum kalıntı limitleri, numune alma ve analiz metotları, taşıma ve depolama ile ilgili yatay ve dikey gıda kodeksine ilişkin esaslar, coğrafi işaretle ilgili özel hükümler ile diğer bazı gıda ve/veya gıda gruplarına ilişkin özel hükümlerin belirlenmesine dair kuralları düzenlemektir." hükmüne;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde,
(1) Bu Yönetmelik; gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelere ilişkin asgari teknik ve hijyen kriterleri, pestisit kalıntıları ve veteriner ilaç kalıntıları, gıdalara eklenebilecek vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeler, gıda katkı maddeleri, aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, gıda enzimleri, bulaşanlar, ambalajlama, etiketleme, numune alma ve analiz metotları, hedef dışı yemlere taşınması önlenemeyen koksidiyostatların ve histomonostatların hayvansal gıdalarda bulunabilecek maksimum miktarları, taşıma ve depolama ile ilgili yatay ve dikey gıda kodeksine ilişkin esaslar, coğrafi işaretle ilgili özel hükümler, diğer bazı gıda ve/veya gıda gruplarına ilişkin özel hükümlerin belirlenmesine dair kurallar ile yatay ve dikey gıda kodeksinde yer almayan belirli bir gıda veya gıda grubu ile ilgili özel düzenlemelere ilişkin hükümleri kapsar." hükmüne yer verilmiştir.
26/01/2017 tarihli 29960 Mükerrer sayılı Resmî Gazete yayınlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde
"(1) Bu Yönetmeliğin amacı, algı farklılıkları ve bilgi gereksinimleri dâhil gıda hakkında bilgilendirme açısından tüketicilerin üst düzeyde korunmasına ilişkin kuralları belirlemektir." hükmü;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelik;
a) Özellikle gıdaların etiketlenmesi olmak üzere, gıda hakkında bilgilendirme ile ilgili genel kuralları, gereklilikleri ve sorumlulukları belirlemektedir.
b) Yeni bilgilendirme gereklilikleri ile sonradan oluşabilecek gelişmelere karşılık verilebilmesi amacıyla yeterli esnekliğin sağlanması ihtiyacı dikkate alınarak gıda hakkında bilgilendirme usulleri ve tüketicinin bilgilenme hakkının garanti altına alınmasını sağlayacak tedbirleri ortaya koymaktadır.
(2) Bu Yönetmelik, gıda zincirinin tüm aşamalarında, gıda işletmecilerine uygulanır.
(3) Bu Yönetmelik, toplu tüketim yerleri tarafından sunulan gıdalar dâhil olmak üzere son tüketiciye sunulması amaçlanan tüm gıdaları, toplu tüketim yerlerine yönelik olarak hazırlanan gıdaları ve gıda işletmecileri arasında arz edilen gıdaları kapsar.
(4) Bu Yönetmelik hükümleri, yatay ve dikey gıda kodeksinde yer alan etiketlemeye ilişkin hükümler ve belirli gıdalar için yürürlükte olan özel mevzuatta belirlenen etiketleme gereklilikleri saklı kalmak kaydıyla uygulanır." hükmü,
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde,
"...
(3) Bu Yönetmelikte beslenme bildirimi ile ilgili geçen;
a) ‘Beslenme yönünden etiketleme’ veya ‘beslenme bildirimi’:
1) Enerji değeri veya,
2) Enerji değeri ve sadece besin öğelerinden bir veya birden fazlası (“Yağ (doymuş yağ, tekli doymamış yağ, çoklu doymamış yağ, trans yağ)”, “Karbonhidrat (şekerler, polioller, nişasta)”, “Tuz”, “Lif”, “Protein”, “Ek-9 Bölüm 1’de yer alan ve bu ekte tanımlanan belirgin miktarlarda bulunan vitamin ve mineraller”), hakkındaki bilgileri içeren bildirimi,
b) Çoklu doymamış yağ: Cis, cis-metilen kesintili iki veya daha fazla çift bağ içeren yağ asitlerini,
c) Doymuş yağ: Çift bağ içermeyen yağ asitlerini,
ç) Karbonhidrat: Polioller de dâhil olmak üzere, insan vücudunda metabolize olan herhangi bir karbonhidratı,
... ifade eder." hükmü,
"Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin ilkeleri" başlıklı 5. maddesinde,
"(1) Bakanlık, gıda hakkında bilgilendirme mevzuatının gerektirdiği zorunlu bilgilendirme kurallarını düzenlerken aşağıdaki özelliklere ilişkin bilgileri esas alır:
a) Gıdanın kimliği ve bileşimi, özellikleri veya diğer nitelikleri.
b) Özellikle belli tüketici gruplarının sağlığına zararlı olabilecek içerik, güvenli kullanım, muhafaza, dayanıklılık ve gıdanın zararlı veya tehlikeli içeriğine ilişkin sonuçları ve riskleri içeren sağlık etkisine dair bilgileri içerecek şekilde tüketici sağlığının korunmasını ve gıdanın güvenilir kullanımını.
c) Özel beslenme ihtiyaçları olanlar dahil tüketicilerin bilinçli olarak seçim yapmasını sağlayacak besin öğeleri.
(2) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin gerekliliği değerlendirilirken ve tüketicilerin bilinçli seçim yapmalarını sağlamak için, tüketicilerin çoğunluğu tarafından özel olarak önem verilen belirli bilgilere duyulan yaygın ihtiyaç ve güvenilir gıdanın piyasaya arzı dikkate alınır." hükmü,
"Zorunlu bilgiler" başlıklı 9. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelikteki istisnalar saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki bilgilerin belirtilmesi zorunludur:
a) Gıdanın adı.
b) Bileşenler listesi.
c) Ek-1’de yer alan Alerjiye veya İntoleransa Neden Olan Belirli Madde veya Ürünler.
ç) Belirli bileşenlerin veya bileşen gruplarının miktarı.
d) Gıdanın net miktarı.
e) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi.
f) Özel muhafaza ve/veya kullanım koşulları.
g) 8 inci maddenin birinci fıkrasında bahsedilen gıda işletmecisinin adı veya ticari unvanı ve adresi.
ğ) 12 nci maddede belirtilen işletme kayıt numarası veya tanımlama işareti.
h) Menşe ülke.
ı) Kullanım bilgisi olmadığında gıdanın uygun şekilde tüketimi mümkün değilse, gıdanın kullanım talimatı.
i) Hacmen % 1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde hacmen gerçek alkol derecesi.
j) Beslenme bildirimi
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen bilgiler kelimeler ve rakamlarla verilir. Bu bilgiler, kelime ve rakamlara ilave olarak, 42 nci madde hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla resimli gösterimler veya semboller aracılığıyla ifade edilebilir." hükmü,
"Belirli gıdalar veya gıda grupları için ilave zorunlu bilgiler" başlıklı 10. maddesinde,
"(1) Ek-2’de yer alan etiketinde ilave zorunlu bilgiler bulunması gereken gıdalar için, 9 uncu maddede belirtilen bilgilere ilave olarak Ek-2’de yer alan bilgilerin de bulunması zorunludur." hükmü,
"Beslenme bildiriminin içeriği" başlıklı 35. maddesinde,
" (1) Zorunlu beslenme bildirimi aşağıdaki bilgilerden oluşur:
a) Enerji değeri.
b) Yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şekerler, protein ve tuz miktarları.
c) Tuz içeriğinin sadece gıdanın doğasında bulunan sodyumdan kaynaklandığı durumlarda bu duruma ilişkin bir ifade beslenme bildirimine çok yakın bir yerde yer alabilir.
"Gıdanın 100 gramı veya 100 mL’si üzerinden bildirim" başlıklı 37. maddesinde,
"(1) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, Ek-11’de yer alan ölçü birimleri kullanılarak verilir.
(2) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, 100 g veya 100 mL üzerinden verilir.
(3) Vitaminler ve mineraller ile ilgili bilgiler verildiğinde, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak, 100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 1’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak da belirtilir.
(4) Enerji değeri ve 35 inci maddenin birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen besin öğesi miktarları, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak, 100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 2’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak belirtilebilir.
(5) Bu maddenin dördüncü fıkrası ve/veya 39 uncu madde hükümleri uygulandığında aynı görüş alanında olmak kaydıyla bu bilgilere çok yakın bir yerde ‘Ortalama bir yetişkinin referans alım (RA) değeri (8400 kJ / 2000 kcal)’ ifadesine yer verilir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bir hiyerarşik kurallar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki kuralların, dayanaklarını üst düzeydeki kurallardan aldıkları kuşkusuzdur. Kurallar hiyerarşisinin en üstünde genel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar dayanağını Anayasadan, yönetmelikler ise dayanağını kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla, bir kuralın, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir kurala aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
Nitekim, belirtilen hiyerarşinin, yönetmelikler bakımından ifadesi niteliğini taşıyan Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kurala bağlanmıştır.
Bunun yanında, idarelerin düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanlarda, bu alanları düzenleyici işlemler ile objektif bir şekilde düzenlerken kendilerine Anayasa ve kanunlarla çizilen çerçeve içinde takdir yetkilerini kullanmaları ve bu yetkilerini kullanırken kamu hizmetinin gereklerini ve kamu yararını göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin birlikte irdelenmesinden; 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu'nun "Gıda ve yem güvenilirliği şartları" başlıklı 21. maddesinde, gıdanın güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde, üretim, işleme ve dağıtım aşamaları, etiket bilgileri ve sağlıkla ilgili uyarı niteliğindeki bilgiler ile insanlar tarafından günlük normal kullanım koşullarının dikkate alınacağının düzenlendiği, "Gıda kodeksi" başlıklı 23. maddesinde, Bakanlığın gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerle ilgili asgarî teknik ve hijyen kriterleri, bitki koruma ürünü ve veteriner ilaç kalıntıları, katkı maddeleri, bulaşanları, numune alma, ambalajlama, etiketleme, nakliye, depolama esasları ve analiz metotlarını belirleyen gıda kodeksini hazırlayıp yayımlayacağının düzenlendiği, bu doğrultuda 26/01/2017 tarihli 29960 Mükerrer sayılı Resmî Gazete yayınlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, algı farklılıkları ve bilgi gereksinimleri dâhil gıda hakkında bilgilendirme açısından tüketicilerin üst düzeyde korunmasına ilişkin kuralları belirlemek amacında olduğunun düzenlendiği, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde ise, özellikle gıdaların etiketlenmesi olmak üzere, gıda hakkında bilgilendirme ile ilgili genel kuralların gerekliliklerin ve sorumlulukların düzenlendiği, gıda hakkında bilgilendirme usulleri ve tüketicinin bilgilenme hakkının garanti altına alınmasını sağlayacak tedbirlerin ortaya konulduğu, anılan Yönetmeliğin "Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin ilkeleri" başlıklı 5. maddesinde, tüketicilerin bilinçli olarak seçim yapmasını sağlayacak besin öğelerinin ve tüketicilerin çoğunluğu tarafından özel olarak önem verilen belirli bilgilere duyulan yaygın ihtiyaç ve güvenilir gıdanın piyasaya arzının dikkate alınacağının düzenlendiği, "Zorunlu bilgiler" başlıklı 9. maddesinde, beslenme bildiriminin belirtilmesi zorunlu hususlardan olduğunun düzenlendiği, "Beslenme bildiriminin içeriği" başlıklı 35. maddesinde ise enerji değerinin belirtilmesinin zorunlu beslenme bildirimi olarak düzenlendiği, "Gıdanın 100 gramı veya 100 mL’si üzerinden bildirim" başlıklı 37. maddesinde, 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarlarının Ek-11’de yer alan ölçü birimleri kullanılarak verileceğinin ve ‘Ortalama bir yetişkinin referans alım (RA) değeri (8400 kJ / 2000 kcal)’ ifadesine yer verileceğinin düzenlendiği, anılan Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-11 de Beslenme Bildirimin Gösterim Biçimi başlığı altında enerji ve besin öğesinin 100 g veya 100 mL için kj ve kcal olarak gösterileceğinin düzenlendiği görülmektedir.
Dava konusu Yönetmeliğin Tüketicilerin Gıdalar Hakkında Bilgilendirilmesine İlişkin 25 Ekim 2011 tarihli ve (AT) 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandığı ve 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü'nün 30. maddesinde de enerji değeri ve besin miktarının, Ek XV'de listelenen ölçüm birimleri kullanılarak ifade edileceği ve enerji değerinin de "kJ ve kcal" olarak birlikte ifade edileceği belirtilmiştir.
Algı farklılıkları ve bilgi gereksinimleri dâhil gıda hakkında bilgilendirme açısından tüketicilerin üst düzeyde korunmasına ilişkin kuralların düzenlenmesi, tüketicilerin bilinçli seçim yapmasının sağlanması ve ülkemizde yasal olarak üretilen ve pazarlanan gıdanın Avrupa Birliği içerisinde serbest dolaşımının sağlanması amacıyla Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu olacak şekilde düzenlenen dava konusu Yönetmeliğin, tüketicilerin bilgilendirilmesine yönelik beslenme bildirimine etiketlerinde yer verirken kJ ve kcal enerji değerlerinin birlikte kullanımını düzenleyen dava konusu Yönetmelik maddelerinde, üst hukuk normlarına ve kamu yararına aykırılık görülmemiştir.
Dava konusu düzenlemenin, tüketici sağlığının ve çıkarlarının korunmasının yanı sıra kaliteli üretimin teşvik edilerek üreticilerin de meşru menfaatlerinin korunması ve bu kapsamda üretilen gıdanın ihracatını kolaylaştırıcı etkisi de göz önüne alındığında, davacının Türkiye’deki tüketicileri en sade, en anlaşılır ve yaygın olarak kullanılan “Kcal” ifadesi ile bilgilendirmenin yeterli olduğu ve Kj biriminin yaygın olarak kullanılmadığı ve tanınmadığı yönündeki iddialarına itibar edilmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 26/01/2017 tarih ve 29960 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 1. fıkrasının ve 5. fıkrasının iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/05/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Esas No: 2021/2489
Karar No: 2025/2689
DAVACI: ... Bisküvi Sanayi A.Ş.
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN_KONUSU: Davacı tarafından, 26/01/2017 tarih ve 29960 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 1. fıkrasının ve 5. fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI: Dava konusu Yönetmelik maddelerinde düzenlendiği üzere ürün ambalajlarında iki ayrı ölçü birimi kullanmanın hukuki, maddi ve teknik bir faydası bulunmadığı, bu düzenlemelerin kamu yararına uygun olmadığı, aynı amaca hizmet eden bir değerin iki farklı ölçü birimi ile gösterilmesinin tüketicilerde karışıklığa yol açabileceği, dünya çapında gıdalardan alınan enerjilerden bahsedilirken en yaygın kullanılan terim kalori olsa da, kalorinin Joule ile hesaplanabilen bir terim olduğu ve Türk gıda mevzuatının temelini oluşturan AB mevzuatında, Kj ve kcal birlikte kullanıldığı ancak bunun AB üye ülkelerinin ölçü birimleri mevzuatından kaynaklı olduğu, gıdanın serbest dolaşımı bakımından tek bir ölçü biriminin yeterli olacağı, ülkelerin AB mevzuatını bütünüyle kendi mevzuatına almak zorunda olmadığı, bu hususta farklı uygulamalar sebebiyle ülkeler arasında farklılık olabileceği, Türkiye’de tüketicileri en sade, en anlaşılır ve yaygın olarak kullanılan “Kcal” ifadesi ile bilgilendirmenin yeterli olduğu, KJ ile ilave bir ifadenin etikette yer almasının tüketici için bir fayda sağlamadığı, bu değeri görmek isteyen tüketici çok basit bir şekilde 1 kcal değerini yaklaşık 4.18 ile çarparak kolayca “Kj “ değerini bulabileceği, Türkiye’de gıdalarda enerji değerini göstermek için kullanılan genel birimin Kcal olduğu, diyetisyen ihtiyacı duyan bireylerin diyet programlarında bile besin listesinin Kcal üzerinden verildiği, Kj biriminin yaygın olarak kullanılmadığı ve tanınmadığı, gıdadan ziyade üniversitelerde, fizik biliminde kullanılan bir birim algısı olduğu, Kcal yanında “kj” değerinin de gösterilmesi şartının getirilmesinin kamu yararı taşımayan, lüzumsuz ve tüketicileri korumak ve aydınlatmak yerine karışıklığa sebep olabilecek, sadece üreticilere ağır maddi külfet getiren düzenleme olduğu, hukuka uygun olmadığı ve iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ_SAVUNMASI: Ülkemizde gıdaların etiketlenmesine ilişkin kuralların, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile belirlendiği, 26/01/2017 tarihli Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmeliğin “Tüketicilerin Gıdalar Hakkında Bilgilendirilmesine İlişkin 25 Ekim 2011 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü” dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandığı, beslenme yönünden etiketleme kurallarının 29/12/2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Mülga Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği’nin Beşinci Bölümünde düzenlendiği, Mülga Yönetmelikte de “kJ ve kcal” birimlerinin her ikisinin de bildirimde yer almasının zorunlu olduğunun düzenlendiği, 29/12/2011 tarihli Resmi Gazete de yayımlananarak yürürlüğe giren Mülga Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinde de 26/01/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde de hazır ambalajlı gıdalarda beslenme bildirimi yapılırken enerji değeri için Kj ve Kcal birimleri kullanılarak bildirim yapılmasının zorunlu olduğu, Yönetmelik değişiklğinde söz konusu birimlerle ilgili herhangi bir değişiklik yapılmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI:...
DÜŞÜNCESİ: Dava, 26/01/2017 tarih ve 29960 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 1. ve 5. fıkralarının iptali istemiyle açılmıştır.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanun'unun 24. maddesinde "(1) Gıda veya yem işletmecileri izlenebilirliği sağlamak amacıyla, üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında, sorumluluğundaki gıda veya yemin, gıda veya yeme ilave edilecek her türlü maddenin ve gıdanın elde edildiği hayvanın takibinin yapılabilmesi için, bir sistem oluşturmak ve talep hâlinde bu bilgileri Bakanlığa sunmak zorundadır.
(2) Piyasaya arz edilecek gıda ve yem, izlenebilirliği sağlamak amacıyla, uygun şekilde etiketlenmek veya Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelerle uygun şekilde tanımlanmak zorundadır.
(3) Gıda ile ilgili özel mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gıdanın ve yemin şekli, görünümü, ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, tasarlanma ve sergilenme şekli, her tür yazılı veya görsel basın aracılığı ile sunulan bilgi dâhil, etiketlenmesi, tanıtımı, reklâmı ve sunumu tüketiciyi yanıltıcı şekilde yapılamaz.
(4) Gıda ve yemde taklit ve tağşiş yapılamaz. (Ek cümle:28/10/2020-7255/29 md.) Taklit ve tağşiş yapılmış ürün işleme tabi tutulamaz, piyasaya arz edilemez.
(5) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." kuralına yer verilmiştir.
Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme Ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 37. maddesinde "(1) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, Ek-11’de yer alan ölçü birimleri kullanılarak verilir.
(2) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, 100 g veya 100 mL üzerinden verilir.
(3) Vitaminler ve mineraller ile ilgili bilgiler verildiğinde, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak, 100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 1’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak da belirtilir.
(4) Enerji değeri ve 35 inci maddenin birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen besin öğesi miktarları, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak, 100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 2’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak belirtilebilir.
(5) Bu maddenin dördüncü fıkrası ve/veya 39 uncu madde hükümleri uygulandığında aynı görüş alanında olmak kaydıyla bu bilgilere çok yakın bir yerde ‘Ortalama bir yetişkinin referans alım (RA) değeri (8400 kJ / 2000 kcal)’ ifadesine yer verilir." kuralına yer verilmiş;
50. maddesinde ise Bu Yönetmelik'in Tüketicilerin Gıdalar Hakkında Bilgilendirilmesine İlişkin 25 Ekim 2011 tarihli ve (AT) 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandığı ifade edilmiştir.
1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü'nün 30. maddesinde de enerji değeri ve besin miktarının, Ek XV'de listelenen ölçüm birimleri kullanılarak ifade edileceği kurala bağlanmış ve ek liste XV'de Enerji kilojoule (kJ) ve kilokalori (kcal)) ve kütle (gram (g), miligram (mg) veya mikrogram (μg)) için beslenme beyanında kullanılacak ölçü birimleri ve bilgilerin sunum sırası, uygun şekilde aşağıdakiler olacaktır denilerek enerji değerinin kJ ve kcal olarak ifade edileceği belirtilmiştir.
Zorunlu gıda bilgisini gerektiren en önemli husus, tüketicilerin bir gıdayı tanımlamaları ve bunlardan uygun bir şekilde faydalanmalarını sağlamak ve bireysel diyet ihtiyaçlarına uygun seçimler yapmaktır. Bunun için etiketlerde kullanılacak ifadelerde, tüketici grupların algılama ve kültürel değerleri dikkate alınarak, tüketiciyi yanıltıcı ifadelerin kullanılmasından kaçınılması gerekmektedir.
Nitekim yukarıda anılan 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü'nde Sağlık, ekonomik, çevresel, sosyal ve etnik mülahazalar dikkate alarak tüketicilerin bilinçli seçim yapmalarının sağlanması, gıdaların güvenilir şekilde kullanımının sağlanması ile tüketicilerin sağlığının ve çıkarlarının korunması, kaliteli üretimin teşvik edilmesi, üreticilerin meşru menfaatlerinin korunması, yasal olarak üretilen ve pazarlanan gıdanın AB içerisinde serbest dolaşımının temini hususları hedef olarak belirlenmiştir.
Buna göre, tüketici grupların algılama ve kültürel değerleri ile pazarlanan gıdanın serbest dolaşımı da dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu olacak şekilde enerji değerinin kJ ve kcal olarak belirtilmesi gerektiğine yönelik dava konusu Yönetmeliğin 37. maddesinin 1. ve 5. fıkralarında üst hukuk normlarına ve kamu yararı yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:
Davacı şirketin "Esenboğa Yolu 21. Km Akyurt/ANKARA" adresinde bulunan işletmesine 01/10/2020 tarihinde ve 24/03/2021 tarihlerinde yapılan resmi kontrollerde, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 21. maddesine aykırı olarak faaliyetlerini sürdürdüğü tespit edildiğinden bahisle, Akyurt Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından davacı şirket hakkında 5996 sayılı Kanunu'nun 40. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince 13.934,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlem ve 15.203,00 TL idari para cezası verilmesine ilişin ... tarihli ve ... sayılı işlemin tesis edildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından, 26/01/2017 tarih ve 29960 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 1. ve 5. fıkralarının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE
GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu'nun
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde
"(1) Bu Kanunun amacı, gıda ve yem güvenilirliğini, halk sağlığı, bitki ve hayvan sağlığı ile hayvan ıslahı ve refahını, tüketici menfaatleri ile çevrenin korunması da dikkate alınarak korumak ve sağlamaktır." hükmü;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde,
"(1) Bu Kanun, gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ile yemlerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarını, bitki koruma ürünü ve veteriner tıbbî ürün kalıntıları ile diğer kalıntılar ve bulaşanların kontrollerini, salgın veya bulaşıcı hayvan hastalıkları, bitki ve bitkisel ürünlerdeki zararlı organizmalar ile mücadeleyi, çiftlik ve deney hayvanları ile ev ve süs hayvanlarının refahını, zootekni konularını, veteriner sağlık ve bitki koruma ürünlerini, veteriner ve bitki sağlığı hizmetlerini, canlı hayvan ve ürünlerin ülkeye giriş ve çıkış işlemlerini ve bu konulara ilişkin resmî kontrolleri ve yaptırımları kapsar.
(2) Kişisel tüketim amaçlı birincil üretim ile kişisel tüketim amacıyla hazırlanan gıdalar bu Kanunun kapsamı dışındadır." hükmü;
"Gıda ve yem güvenilirliği şartları" başlıklı 21. maddesinde,
"(1) Gıda güvenilirliği şartları aşağıda belirtilmiştir:
a) Güvenilir olmayan gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme piyasaya arz edilemez. İnsan sağlığı için tehlike oluşturan ve tüketime uygun olmayan gıda, güvenilir olmayan gıda kabul edilir.
b) Gıdanın güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde, üretim, işleme ve dağıtım aşamaları, etiket bilgileri ve sağlıkla ilgili uyarı niteliğindeki bilgiler ile insanlar tarafından günlük normal kullanım koşulları dikkate alınır.
c) Gıdanın insan sağlığına zararlı olup olmadığının belirlenmesinde; tüketenin sağlığı üzerinde ani, kısa veya uzun vadede oluşturabileceği muhtemel etkileri yanında, gelecek nesiller üzerindeki etkileri, birikerek artan muhtemel toksik etkileri ve belirli tüketici gruplarının özel sağlık hassasiyetleri de dikkate alınır.
...
(7) Gıda ve yem mevzuatındaki gıda ve yem güvenilirliğine ilişkin hükümlerine uygun olan ürün, bu mevzuat hükümlerinin kapsadığı ölçüde güvenilir kabul edilir." hükmü;
"Gıda kodeksi" başlıklı 23. maddesinde,
"(1) Bakanlık, gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerle ilgili asgarî teknik ve hijyen kriterleri, bitki koruma ürünü ve veteriner ilaç kalıntıları, katkı maddeleri, bulaşanları, numune alma, ambalajlama, etiketleme, nakliye, depolama esasları ve analiz metotlarını belirleyen gıda kodeksini hazırlar ve yayımlar. Bakanlık, kodeksin hazırlanmasında ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapabilir ve bu amaçla komisyonlar kurabilir. Bakanlık, uluslararası Kodeks Alimentarius Komisyonunun temas noktasıdır ve konu ile ilgili çalışmaları yürütür. Bakanlık gıda kodeksini hazırlamak üzere Ulusal Gıda Kodeks Komisyonu oluşturur. Komisyonun üye seçimi, görev süresi, alt komisyon oluşturulması, Ulusal Gıda Kodeks Komisyonu ve alt komisyonların çalışma usul ve esaslarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir. Komisyonun sekretarya hizmetleri Bakanlıkça yürütülür.
....
(5) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." hükmü;
"Gıda ve yemde izlenebilirlik ve etiketleme, sunum ve reklâm ile tüketici haklarının korunması" başlıklı 24. maddesinde,
(1) Gıda veya yem işletmecileri izlenebilirliği sağlamak amacıyla, üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında, sorumluluğundaki gıda veya yemin, gıda veya yeme ilave edilecek her türlü maddenin ve gıdanın elde edildiği hayvanın takibinin yapılabilmesi için, bir sistem oluşturmak ve talep hâlinde bu bilgileri Bakanlığa sunmak zorundadır.
(2) Piyasaya arz edilecek gıda ve yem, izlenebilirliği sağlamak amacıyla, uygun şekilde etiketlenmek veya Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelerle uygun şekilde tanımlanmak zorundadır.
(3) Gıda ile ilgili özel mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gıdanın ve yemin şekli, görünümü, ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, tasarlanma ve sergilenme şekli, her tür yazılı veya görsel basın aracılığı ile sunulan bilgi dâhil, etiketlenmesi, tanıtımı, reklâmı ve sunumu tüketiciyi yanıltıcı şekilde yapılamaz.
(4) Gıda ve yemde taklit ve tağşiş yapılamaz.
(5) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." hükmü bulunmaktadır.
19/02/2020 tarih ve 31044 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'nin;
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmeliğin amacı; gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelere ilişkin asgari teknik ve hijyen kriterleri, pestisit kalıntıları ve veteriner ilaç kalıntıları, gıda katkı maddeleri, gıdalara eklenebilecek vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeler, aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, gıda enzimleri, bulaşanlar, hedef dışı yemlere taşınması önlenemeyen koksidiyostatların ve histomonostatların hayvansal gıdalarda bulunabilecek maksimum miktarları, ambalajlama, etiketleme, hayvansal gıdalarda bulunabilecek veteriner ilaçlarına ait farmakolojik aktif maddelerin sınıflandırılması ve maksimum kalıntı limitleri, numune alma ve analiz metotları, taşıma ve depolama ile ilgili yatay ve dikey gıda kodeksine ilişkin esaslar, coğrafi işaretle ilgili özel hükümler ile diğer bazı gıda ve/veya gıda gruplarına ilişkin özel hükümlerin belirlenmesine dair kuralları düzenlemektir." hükmüne;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde,
(1) Bu Yönetmelik; gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelere ilişkin asgari teknik ve hijyen kriterleri, pestisit kalıntıları ve veteriner ilaç kalıntıları, gıdalara eklenebilecek vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeler, gıda katkı maddeleri, aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, gıda enzimleri, bulaşanlar, ambalajlama, etiketleme, numune alma ve analiz metotları, hedef dışı yemlere taşınması önlenemeyen koksidiyostatların ve histomonostatların hayvansal gıdalarda bulunabilecek maksimum miktarları, taşıma ve depolama ile ilgili yatay ve dikey gıda kodeksine ilişkin esaslar, coğrafi işaretle ilgili özel hükümler, diğer bazı gıda ve/veya gıda gruplarına ilişkin özel hükümlerin belirlenmesine dair kurallar ile yatay ve dikey gıda kodeksinde yer almayan belirli bir gıda veya gıda grubu ile ilgili özel düzenlemelere ilişkin hükümleri kapsar." hükmüne yer verilmiştir.
26/01/2017 tarihli 29960 Mükerrer sayılı Resmî Gazete yayınlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde
"(1) Bu Yönetmeliğin amacı, algı farklılıkları ve bilgi gereksinimleri dâhil gıda hakkında bilgilendirme açısından tüketicilerin üst düzeyde korunmasına ilişkin kuralları belirlemektir." hükmü;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelik;
a) Özellikle gıdaların etiketlenmesi olmak üzere, gıda hakkında bilgilendirme ile ilgili genel kuralları, gereklilikleri ve sorumlulukları belirlemektedir.
b) Yeni bilgilendirme gereklilikleri ile sonradan oluşabilecek gelişmelere karşılık verilebilmesi amacıyla yeterli esnekliğin sağlanması ihtiyacı dikkate alınarak gıda hakkında bilgilendirme usulleri ve tüketicinin bilgilenme hakkının garanti altına alınmasını sağlayacak tedbirleri ortaya koymaktadır.
(2) Bu Yönetmelik, gıda zincirinin tüm aşamalarında, gıda işletmecilerine uygulanır.
(3) Bu Yönetmelik, toplu tüketim yerleri tarafından sunulan gıdalar dâhil olmak üzere son tüketiciye sunulması amaçlanan tüm gıdaları, toplu tüketim yerlerine yönelik olarak hazırlanan gıdaları ve gıda işletmecileri arasında arz edilen gıdaları kapsar.
(4) Bu Yönetmelik hükümleri, yatay ve dikey gıda kodeksinde yer alan etiketlemeye ilişkin hükümler ve belirli gıdalar için yürürlükte olan özel mevzuatta belirlenen etiketleme gereklilikleri saklı kalmak kaydıyla uygulanır." hükmü,
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde,
"...
(3) Bu Yönetmelikte beslenme bildirimi ile ilgili geçen;
a) ‘Beslenme yönünden etiketleme’ veya ‘beslenme bildirimi’:
1) Enerji değeri veya,
2) Enerji değeri ve sadece besin öğelerinden bir veya birden fazlası (“Yağ (doymuş yağ, tekli doymamış yağ, çoklu doymamış yağ, trans yağ)”, “Karbonhidrat (şekerler, polioller, nişasta)”, “Tuz”, “Lif”, “Protein”, “Ek-9 Bölüm 1’de yer alan ve bu ekte tanımlanan belirgin miktarlarda bulunan vitamin ve mineraller”), hakkındaki bilgileri içeren bildirimi,
b) Çoklu doymamış yağ: Cis, cis-metilen kesintili iki veya daha fazla çift bağ içeren yağ asitlerini,
c) Doymuş yağ: Çift bağ içermeyen yağ asitlerini,
ç) Karbonhidrat: Polioller de dâhil olmak üzere, insan vücudunda metabolize olan herhangi bir karbonhidratı,
... ifade eder." hükmü,
"Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin ilkeleri" başlıklı 5. maddesinde,
"(1) Bakanlık, gıda hakkında bilgilendirme mevzuatının gerektirdiği zorunlu bilgilendirme kurallarını düzenlerken aşağıdaki özelliklere ilişkin bilgileri esas alır:
a) Gıdanın kimliği ve bileşimi, özellikleri veya diğer nitelikleri.
b) Özellikle belli tüketici gruplarının sağlığına zararlı olabilecek içerik, güvenli kullanım, muhafaza, dayanıklılık ve gıdanın zararlı veya tehlikeli içeriğine ilişkin sonuçları ve riskleri içeren sağlık etkisine dair bilgileri içerecek şekilde tüketici sağlığının korunmasını ve gıdanın güvenilir kullanımını.
c) Özel beslenme ihtiyaçları olanlar dahil tüketicilerin bilinçli olarak seçim yapmasını sağlayacak besin öğeleri.
(2) Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin gerekliliği değerlendirilirken ve tüketicilerin bilinçli seçim yapmalarını sağlamak için, tüketicilerin çoğunluğu tarafından özel olarak önem verilen belirli bilgilere duyulan yaygın ihtiyaç ve güvenilir gıdanın piyasaya arzı dikkate alınır." hükmü,
"Zorunlu bilgiler" başlıklı 9. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelikteki istisnalar saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki bilgilerin belirtilmesi zorunludur:
a) Gıdanın adı.
b) Bileşenler listesi.
c) Ek-1’de yer alan Alerjiye veya İntoleransa Neden Olan Belirli Madde veya Ürünler.
ç) Belirli bileşenlerin veya bileşen gruplarının miktarı.
d) Gıdanın net miktarı.
e) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi.
f) Özel muhafaza ve/veya kullanım koşulları.
g) 8 inci maddenin birinci fıkrasında bahsedilen gıda işletmecisinin adı veya ticari unvanı ve adresi.
ğ) 12 nci maddede belirtilen işletme kayıt numarası veya tanımlama işareti.
h) Menşe ülke.
ı) Kullanım bilgisi olmadığında gıdanın uygun şekilde tüketimi mümkün değilse, gıdanın kullanım talimatı.
i) Hacmen % 1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde hacmen gerçek alkol derecesi.
j) Beslenme bildirimi
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen bilgiler kelimeler ve rakamlarla verilir. Bu bilgiler, kelime ve rakamlara ilave olarak, 42 nci madde hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla resimli gösterimler veya semboller aracılığıyla ifade edilebilir." hükmü,
"Belirli gıdalar veya gıda grupları için ilave zorunlu bilgiler" başlıklı 10. maddesinde,
"(1) Ek-2’de yer alan etiketinde ilave zorunlu bilgiler bulunması gereken gıdalar için, 9 uncu maddede belirtilen bilgilere ilave olarak Ek-2’de yer alan bilgilerin de bulunması zorunludur." hükmü,
"Beslenme bildiriminin içeriği" başlıklı 35. maddesinde,
" (1) Zorunlu beslenme bildirimi aşağıdaki bilgilerden oluşur:
a) Enerji değeri.
b) Yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şekerler, protein ve tuz miktarları.
c) Tuz içeriğinin sadece gıdanın doğasında bulunan sodyumdan kaynaklandığı durumlarda bu duruma ilişkin bir ifade beslenme bildirimine çok yakın bir yerde yer alabilir.
"Gıdanın 100 gramı veya 100 mL’si üzerinden bildirim" başlıklı 37. maddesinde,
"(1) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, Ek-11’de yer alan ölçü birimleri kullanılarak verilir.
(2) 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarları, 100 g veya 100 mL üzerinden verilir.
(3) Vitaminler ve mineraller ile ilgili bilgiler verildiğinde, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak, 100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 1’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak da belirtilir.
(4) Enerji değeri ve 35 inci maddenin birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen besin öğesi miktarları, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ifade biçimine ilave olarak, 100 g veya 100 mL üzerinden, Ek-9 Bölüm 2’de yer alan referans alım değerlerinin yüzdesi olarak belirtilebilir.
(5) Bu maddenin dördüncü fıkrası ve/veya 39 uncu madde hükümleri uygulandığında aynı görüş alanında olmak kaydıyla bu bilgilere çok yakın bir yerde ‘Ortalama bir yetişkinin referans alım (RA) değeri (8400 kJ / 2000 kcal)’ ifadesine yer verilir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bir hiyerarşik kurallar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki kuralların, dayanaklarını üst düzeydeki kurallardan aldıkları kuşkusuzdur. Kurallar hiyerarşisinin en üstünde genel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar dayanağını Anayasadan, yönetmelikler ise dayanağını kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla, bir kuralın, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir kurala aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
Nitekim, belirtilen hiyerarşinin, yönetmelikler bakımından ifadesi niteliğini taşıyan Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kurala bağlanmıştır.
Bunun yanında, idarelerin düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanlarda, bu alanları düzenleyici işlemler ile objektif bir şekilde düzenlerken kendilerine Anayasa ve kanunlarla çizilen çerçeve içinde takdir yetkilerini kullanmaları ve bu yetkilerini kullanırken kamu hizmetinin gereklerini ve kamu yararını göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin birlikte irdelenmesinden; 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu'nun "Gıda ve yem güvenilirliği şartları" başlıklı 21. maddesinde, gıdanın güvenilir olup olmadığının belirlenmesinde, üretim, işleme ve dağıtım aşamaları, etiket bilgileri ve sağlıkla ilgili uyarı niteliğindeki bilgiler ile insanlar tarafından günlük normal kullanım koşullarının dikkate alınacağının düzenlendiği, "Gıda kodeksi" başlıklı 23. maddesinde, Bakanlığın gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerle ilgili asgarî teknik ve hijyen kriterleri, bitki koruma ürünü ve veteriner ilaç kalıntıları, katkı maddeleri, bulaşanları, numune alma, ambalajlama, etiketleme, nakliye, depolama esasları ve analiz metotlarını belirleyen gıda kodeksini hazırlayıp yayımlayacağının düzenlendiği, bu doğrultuda 26/01/2017 tarihli 29960 Mükerrer sayılı Resmî Gazete yayınlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, algı farklılıkları ve bilgi gereksinimleri dâhil gıda hakkında bilgilendirme açısından tüketicilerin üst düzeyde korunmasına ilişkin kuralları belirlemek amacında olduğunun düzenlendiği, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde ise, özellikle gıdaların etiketlenmesi olmak üzere, gıda hakkında bilgilendirme ile ilgili genel kuralların gerekliliklerin ve sorumlulukların düzenlendiği, gıda hakkında bilgilendirme usulleri ve tüketicinin bilgilenme hakkının garanti altına alınmasını sağlayacak tedbirlerin ortaya konulduğu, anılan Yönetmeliğin "Gıda hakkında zorunlu bilgilendirmenin ilkeleri" başlıklı 5. maddesinde, tüketicilerin bilinçli olarak seçim yapmasını sağlayacak besin öğelerinin ve tüketicilerin çoğunluğu tarafından özel olarak önem verilen belirli bilgilere duyulan yaygın ihtiyaç ve güvenilir gıdanın piyasaya arzının dikkate alınacağının düzenlendiği, "Zorunlu bilgiler" başlıklı 9. maddesinde, beslenme bildiriminin belirtilmesi zorunlu hususlardan olduğunun düzenlendiği, "Beslenme bildiriminin içeriği" başlıklı 35. maddesinde ise enerji değerinin belirtilmesinin zorunlu beslenme bildirimi olarak düzenlendiği, "Gıdanın 100 gramı veya 100 mL’si üzerinden bildirim" başlıklı 37. maddesinde, 35 inci maddede atıf yapılan enerji değeri ve besin öğesi miktarlarının Ek-11’de yer alan ölçü birimleri kullanılarak verileceğinin ve ‘Ortalama bir yetişkinin referans alım (RA) değeri (8400 kJ / 2000 kcal)’ ifadesine yer verileceğinin düzenlendiği, anılan Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-11 de Beslenme Bildirimin Gösterim Biçimi başlığı altında enerji ve besin öğesinin 100 g veya 100 mL için kj ve kcal olarak gösterileceğinin düzenlendiği görülmektedir.
Dava konusu Yönetmeliğin Tüketicilerin Gıdalar Hakkında Bilgilendirilmesine İlişkin 25 Ekim 2011 tarihli ve (AT) 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandığı ve 1169/2011 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü'nün 30. maddesinde de enerji değeri ve besin miktarının, Ek XV'de listelenen ölçüm birimleri kullanılarak ifade edileceği ve enerji değerinin de "kJ ve kcal" olarak birlikte ifade edileceği belirtilmiştir.
Algı farklılıkları ve bilgi gereksinimleri dâhil gıda hakkında bilgilendirme açısından tüketicilerin üst düzeyde korunmasına ilişkin kuralların düzenlenmesi, tüketicilerin bilinçli seçim yapmasının sağlanması ve ülkemizde yasal olarak üretilen ve pazarlanan gıdanın Avrupa Birliği içerisinde serbest dolaşımının sağlanması amacıyla Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu olacak şekilde düzenlenen dava konusu Yönetmeliğin, tüketicilerin bilgilendirilmesine yönelik beslenme bildirimine etiketlerinde yer verirken kJ ve kcal enerji değerlerinin birlikte kullanımını düzenleyen dava konusu Yönetmelik maddelerinde, üst hukuk normlarına ve kamu yararına aykırılık görülmemiştir.
Dava konusu düzenlemenin, tüketici sağlığının ve çıkarlarının korunmasının yanı sıra kaliteli üretimin teşvik edilerek üreticilerin de meşru menfaatlerinin korunması ve bu kapsamda üretilen gıdanın ihracatını kolaylaştırıcı etkisi de göz önüne alındığında, davacının Türkiye’deki tüketicileri en sade, en anlaşılır ve yaygın olarak kullanılan “Kcal” ifadesi ile bilgilendirmenin yeterli olduğu ve Kj biriminin yaygın olarak kullanılmadığı ve tanınmadığı yönündeki iddialarına itibar edilmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 26/01/2017 tarih ve 29960 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 1. fıkrasının ve 5. fıkrasının iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/05/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.