Danıştay10. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 10. Daire E.2019/9110 K.2023/3778
T.C. DANIŞTAY ONUNCU DAİRE
Esas No: 2019/9110
Karar No: 2023/3778
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- …2- …
VEKİLLERİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Huk. Müş. …
İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; Muğla ili, Fethiye ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde bulunan ipotekli taşınmazın satış işlemi sırasında yabancı uyruklu olduklarından tercüman bulunmasına rağmen asıl borçlunun borcunu ödememesi durumunda ipoteğin yasal sonuçları hakkında Fethiye Tapu Müdürlüğünce bilgi verilmediğinden taşınmazın ipotekli olarak satın alınmasında davalı idarenin kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık 145.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda davalı idarenin zarar verici davranışının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından; davalı idarece gereken tedbir alınmış olsaydı mağduriyetlerinin ve zararlarının önlenebileceği, dolayısıyla idarenin dava konusu olayın meydana gelmesinde kusuru bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Dosyanın incelenmesinden; Muğla ili, Fethiye ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı dubleks meskenin yabancı uyruklu olan davacılar tarafından satın alınmak istendiği, satış işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla Fethiye Tapu Müdürlüğüne başvurdukları, Fethiye Tapu Müdürlüğünde yeminli tercüman aracılığıyla üzerinde … Bankası A.Ş. lehine 1.000.000,00 TL ipotek bulunan taşınmazın … tarih ve … yevmiye numaralı resmi senet ile satın alındığı, aynı tarihte satış işleminin tapuya tescil edildiği, davacılar tarafından 29/03/2016 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru ile ipotekli olarak aldıkları taşınmaz hakkında asıl borçlunun borcunu ödememesi durumunda ipoteğin yasal sonuçları hakkında bilgi verilmediğinden taşınmazın ipotekli olarak satın alınmasında idarenin sorumluluğu olduğundan zararlarının tazmin edilmesinin istenildiği, davalı idarece söz konusu başvurunun reddedilmesi üzerine maddi tazminat istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasında, dava dilekçelerinin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; anılan Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde de 14. maddenin 3/a bendine göre adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Tapu İdareleri" kısmının "Kuruluş" başlıklı 1006. maddesinde, "Tapu idarelerinin kuruluş, işleyiş ve hizmetlerinin yürütülmesi, özel kanun hükümlerine tâbidir." hükmüne; "Sorumluluk" başlıklı 1007. maddesinde, "Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlığın, yabancı uyruklu olan davacılar tarafından ipotekli taşınmazın satın alınmasında davalı idarece gerekli bilgi verilmediğinden bahisle idarenin kusuru bulunduğu ileri sürülerek ipotekli taşınmazın ipotek borçlusunun borcunu ödemediğinden icra yoluyla satışa çıkarılması sebebiyle ortaya çıkan zararın davalı idarece tazmininin istenilmesinden kaynaklı olduğu görülmektedir.
Dosya kapsamı ve yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, her ne kadar davacılar tarafından davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklı olarak zarara uğradıkları ileri sürülmekteyse de, Devletin sorumluluğuna ilişkin söz konusu özel düzenlemeler dikkate alındığında uyuşmazlıkta özel hukuk hükümlerinin uygulanması gerektiğinden davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davanın görev yönünden reddi gerekmekteyken, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının görev yönünden BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 19/06/2023 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY:
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlığın, yabancı uyruklu olan davacıların satın almak istedikleri Muğla ili, Fethiye ilçesi, … Mahallesinde bulunan taşınmazın üzerindeki ipotek hakkında Fethiye Tapu Müdürlüğünce satış işlemleri gerçekleştirilirken asıl borçlunun borcunu ödememesi durumunda ipoteğin yasal sonuçları hakkında bilgi verilmemesi nedeniyle davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan uğradıkları iddia edilen zararların karşılanmasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığın, Muğla/Fethiye Tapu Müdürlüğünün hizmet kusurundan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olduğu dikkate alındığında davanın görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğu oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.19/06/2023
Esas No: 2019/9110
Karar No: 2023/3778
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- …2- …
VEKİLLERİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Huk. Müş. …
İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; Muğla ili, Fethiye ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde bulunan ipotekli taşınmazın satış işlemi sırasında yabancı uyruklu olduklarından tercüman bulunmasına rağmen asıl borçlunun borcunu ödememesi durumunda ipoteğin yasal sonuçları hakkında Fethiye Tapu Müdürlüğünce bilgi verilmediğinden taşınmazın ipotekli olarak satın alınmasında davalı idarenin kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık 145.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda davalı idarenin zarar verici davranışının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından; davalı idarece gereken tedbir alınmış olsaydı mağduriyetlerinin ve zararlarının önlenebileceği, dolayısıyla idarenin dava konusu olayın meydana gelmesinde kusuru bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Dosyanın incelenmesinden; Muğla ili, Fethiye ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı dubleks meskenin yabancı uyruklu olan davacılar tarafından satın alınmak istendiği, satış işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla Fethiye Tapu Müdürlüğüne başvurdukları, Fethiye Tapu Müdürlüğünde yeminli tercüman aracılığıyla üzerinde … Bankası A.Ş. lehine 1.000.000,00 TL ipotek bulunan taşınmazın … tarih ve … yevmiye numaralı resmi senet ile satın alındığı, aynı tarihte satış işleminin tapuya tescil edildiği, davacılar tarafından 29/03/2016 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru ile ipotekli olarak aldıkları taşınmaz hakkında asıl borçlunun borcunu ödememesi durumunda ipoteğin yasal sonuçları hakkında bilgi verilmediğinden taşınmazın ipotekli olarak satın alınmasında idarenin sorumluluğu olduğundan zararlarının tazmin edilmesinin istenildiği, davalı idarece söz konusu başvurunun reddedilmesi üzerine maddi tazminat istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasında, dava dilekçelerinin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; anılan Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde de 14. maddenin 3/a bendine göre adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Tapu İdareleri" kısmının "Kuruluş" başlıklı 1006. maddesinde, "Tapu idarelerinin kuruluş, işleyiş ve hizmetlerinin yürütülmesi, özel kanun hükümlerine tâbidir." hükmüne; "Sorumluluk" başlıklı 1007. maddesinde, "Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlığın, yabancı uyruklu olan davacılar tarafından ipotekli taşınmazın satın alınmasında davalı idarece gerekli bilgi verilmediğinden bahisle idarenin kusuru bulunduğu ileri sürülerek ipotekli taşınmazın ipotek borçlusunun borcunu ödemediğinden icra yoluyla satışa çıkarılması sebebiyle ortaya çıkan zararın davalı idarece tazmininin istenilmesinden kaynaklı olduğu görülmektedir.
Dosya kapsamı ve yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, her ne kadar davacılar tarafından davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklı olarak zarara uğradıkları ileri sürülmekteyse de, Devletin sorumluluğuna ilişkin söz konusu özel düzenlemeler dikkate alındığında uyuşmazlıkta özel hukuk hükümlerinin uygulanması gerektiğinden davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davanın görev yönünden reddi gerekmekteyken, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının görev yönünden BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 19/06/2023 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY:
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlığın, yabancı uyruklu olan davacıların satın almak istedikleri Muğla ili, Fethiye ilçesi, … Mahallesinde bulunan taşınmazın üzerindeki ipotek hakkında Fethiye Tapu Müdürlüğünce satış işlemleri gerçekleştirilirken asıl borçlunun borcunu ödememesi durumunda ipoteğin yasal sonuçları hakkında bilgi verilmemesi nedeniyle davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan uğradıkları iddia edilen zararların karşılanmasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığın, Muğla/Fethiye Tapu Müdürlüğünün hizmet kusurundan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olduğu dikkate alındığında davanın görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğu oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.19/06/2023
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.