Danıştay10. Daireİdare Hukuku
Danıştay 10. Daire E.2018/5416 K.2020/54
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2018/5416
Karar No : 2020/54
DAVACILAR : 1-...Konfederasyonu
2- ...Derneği
3- ...Derneği
4- ...Sendikası
5- ... Derneği
6- ... Derneği
7- ... Derneği
8- ...Derneği
9- ...Derneği
10- ...Barosu
11- ...Kooperatifi
12- ... Derneği
13- ... Derneği
14- ... Birliği
15- ... Derneği
16- ... Derneği
17- ... Odası
**VEKİLİ:** Av. ...
18- ... Odası
**VEKİLİ:** Av. ...
19- ... Odası
**VEKİLİ:** Av....
20- ...'i temsilen ...
21- ... Federasyonu'nu temsilen
...,
...
22-...Derneği'ni temsilen...
23- ...Derneği'ni temsilen ... (Yönetim Kurulu Başkanı)
...
24-...'i temsilen ...
25- ...Derneğini temsilen
...
**DAVALI:** ... Bakanlığı / ANKARA
**VEKİLİ:** Av. ...
DAVANIN_KONUSU :19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin, 4. maddesinin 1. fıkrasının, 5. maddesinin 1. fıkrasındaki "sivil toplum kuruluşları" ve "üniversiteler" ibarelerinin, 5. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendindeki "Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine göre yapılacak olan" ibaresinin, 8. maddesinin 1 ve 2. fıkralarının, 10. maddesinin ve 11. maddesinin 1. fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI :
Davacılar tarafından, genetik kaynakların kamusal nitelikte olduğu, 5996 sayılı Kanun’da bu yönde bir düzenleme olmamasına rağmen Yönetmelikte düzenleme yapıldığı, kamu mülkiyetine tabii olarak tescil edilmesi gereken tohumlukların 3. kişiler lehine tescil edilmesinin Anayasa’nın 168. maddesine aykırı olduğu, yerel çeşitler üzerinde özel kişilerce hak iddia edilmesinin önünün açılacağı, Anayasa’nın 48. maddesinde belirlenen çalışma hakkı ve özgürlüğünün engellendiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmeliğin 03/09/2019 tarih ve 30877 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi ve ekleri incelenerek gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, 19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin, 4. maddesinin 1. fıkrasının, 5. maddesinin 1. fıkrasındaki "sivil toplum kuruluşları" ve "üniversiteler" ibarelerinin, 5. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendindeki "Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine göre yapılacak olan" ibaresinin, 8. maddesinin 1 ve 2. fıkralarının, 10. maddesinin ve 11. maddesinin 1. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
03/09/2019 tarih ve 30877 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmeliğin 16. maddesi ile dava konusu Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı görülmektedir.
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
USUL YÖNÜNDEN:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyeti bulunmadığının anlaşılması halinde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Davacılardan ... Birliği tarafından dava dilekçesi ekine Birlik Tüzüğü eklenmediği gibi, Tüzüğün Dairemizin 14/01/2019 ve 09/07/2019 tarihli ara kararları ile istenilmesine rağmen gönderilmediği görüldüğünden, davacı ... Birliğinin iş bu davayı açmakta ehliyetli olduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmaktadır.
ESAS YÖNÜNDEN:
Dosyanın incelenmesinden; 19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması ve Pazarlanmasına Dair Yönetmeliğin, 03/09/2019 tarih ve 30877 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlanmasına Dair Yönetmeliğin 16. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı dikkate alındığında, davanın konusunun kalmadığı sonucuna varılmaktadır
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacılardan ... Birliği yönünden davanın EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. 19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması ve Pazarlanmasına Dair Yönetmeliğin iptali istemi yönünden konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL
yargılama giderlerinin;...TL'lik kısmının davalı idareden alınarak ... Birliği hariç olmak üzere davacılara verilmesine, kalan ... TL'lik kısmının davacı ... Birliğin üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak ... Birliği hariç olmak üzere kendisini vekille temsil ettiren davacılara verilmesine, ...TL vekâlet ücretinin ... Birliğinden alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere 28/01/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2018/5416
Karar No : 2020/54
DAVACILAR : 1-...Konfederasyonu
2- ...Derneği
3- ...Derneği
4- ...Sendikası
5- ... Derneği
6- ... Derneği
7- ... Derneği
8- ...Derneği
9- ...Derneği
10- ...Barosu
11- ...Kooperatifi
12- ... Derneği
13- ... Derneği
14- ... Birliği
15- ... Derneği
16- ... Derneği
17- ... Odası
**VEKİLİ:** Av. ...
18- ... Odası
**VEKİLİ:** Av. ...
19- ... Odası
**VEKİLİ:** Av....
20- ...'i temsilen ...
21- ... Federasyonu'nu temsilen
...,
...
22-...Derneği'ni temsilen...
23- ...Derneği'ni temsilen ... (Yönetim Kurulu Başkanı)
...
24-...'i temsilen ...
25- ...Derneğini temsilen
...
**DAVALI:** ... Bakanlığı / ANKARA
**VEKİLİ:** Av. ...
DAVANIN_KONUSU :19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin, 4. maddesinin 1. fıkrasının, 5. maddesinin 1. fıkrasındaki "sivil toplum kuruluşları" ve "üniversiteler" ibarelerinin, 5. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendindeki "Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine göre yapılacak olan" ibaresinin, 8. maddesinin 1 ve 2. fıkralarının, 10. maddesinin ve 11. maddesinin 1. fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI :
Davacılar tarafından, genetik kaynakların kamusal nitelikte olduğu, 5996 sayılı Kanun’da bu yönde bir düzenleme olmamasına rağmen Yönetmelikte düzenleme yapıldığı, kamu mülkiyetine tabii olarak tescil edilmesi gereken tohumlukların 3. kişiler lehine tescil edilmesinin Anayasa’nın 168. maddesine aykırı olduğu, yerel çeşitler üzerinde özel kişilerce hak iddia edilmesinin önünün açılacağı, Anayasa’nın 48. maddesinde belirlenen çalışma hakkı ve özgürlüğünün engellendiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmeliğin 03/09/2019 tarih ve 30877 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi ve ekleri incelenerek gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, 19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin, 4. maddesinin 1. fıkrasının, 5. maddesinin 1. fıkrasındaki "sivil toplum kuruluşları" ve "üniversiteler" ibarelerinin, 5. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendindeki "Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine göre yapılacak olan" ibaresinin, 8. maddesinin 1 ve 2. fıkralarının, 10. maddesinin ve 11. maddesinin 1. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
03/09/2019 tarih ve 30877 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmeliğin 16. maddesi ile dava konusu Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı görülmektedir.
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
USUL YÖNÜNDEN:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyeti bulunmadığının anlaşılması halinde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Davacılardan ... Birliği tarafından dava dilekçesi ekine Birlik Tüzüğü eklenmediği gibi, Tüzüğün Dairemizin 14/01/2019 ve 09/07/2019 tarihli ara kararları ile istenilmesine rağmen gönderilmediği görüldüğünden, davacı ... Birliğinin iş bu davayı açmakta ehliyetli olduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmaktadır.
ESAS YÖNÜNDEN:
Dosyanın incelenmesinden; 19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması ve Pazarlanmasına Dair Yönetmeliğin, 03/09/2019 tarih ve 30877 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlanmasına Dair Yönetmeliğin 16. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı dikkate alındığında, davanın konusunun kalmadığı sonucuna varılmaktadır
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacılardan ... Birliği yönünden davanın EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. 19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması ve Pazarlanmasına Dair Yönetmeliğin iptali istemi yönünden konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL
yargılama giderlerinin;...TL'lik kısmının davalı idareden alınarak ... Birliği hariç olmak üzere davacılara verilmesine, kalan ... TL'lik kısmının davacı ... Birliğin üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak ... Birliği hariç olmak üzere kendisini vekille temsil ettiren davacılara verilmesine, ...TL vekâlet ücretinin ... Birliğinden alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere 28/01/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.